Interpelacja nr 16567
Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (89%)
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie
Interpelacja nr 16567
do ministra sprawiedliwości
w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Z moich rozmów z kuratorami sądowymi wynika, że jako funkcjonariusze publiczni, wykonujący często czynności w terenie, są oni w swojej pracy narażeni na liczne niebezpieczne sytuacje, takie jak groźby, agresję słowną, a nawet fizyczną. Wynika to z faktu, że mają oni kontakt z osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji życiowej, nierzadko uzależnionymi czy skłonnymi do zachowań agresywnych. Wizyty kuratorów w domach osób nadzorowanych, które odbywają niejednokrotnie w pojedynkę, prowadzą często do poczucia bezpośredniego zagrożenia, w tym strachu o swoje zdrowie, a nawet życie. Niestety, nie odczuwają oni przy tym wystarczającego wsparcia ze strony państwa, które, jako pracodawca, mogłoby pomóc im radzić sobie z negatywnymi doświadczeniami. Kuratorzy wskazują, że chcieliby zyskać szeroką i systemową możliwość odbywania dedykowanych im szkoleń, z których dowiedzą się, jak reagować w sytuacjach, które wiążą się z przekroczeniem ich granic psychicznych i fizycznych (tj. w jaki sposób deeskalować konflikty i zadbać o bezpieczeństwo osobiste) oraz możliwość stałego dostępu do profesjonalnego wsparcia psychologicznego, które pozwalałoby im radzić sobie z obciążeniem psychicznym wynikającym z wykonywanej pracy.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Pana Ministra o przedstawienie swojego stanowiska w sprawie oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo posiada aktualne dane dotyczące liczby incydentów zagrażających bezpieczeństwu kuratorów sądowych (w tym przypadków agresji fizycznej i słownej) w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu zwiększenia bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie?
Czy w ministerstwie rozważane jest wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych szkoleń dla kuratorów sądowych z zakresu bezpieczeństwa osobistego, technik deeskalacji konfliktów, radzenia sobie w sytuacjach zagrożenia?
Czy planowane jest zapewnienie kuratorom sądowym systemowego, stałego dostępu do wsparcia psychologicznego?
Czy rozważane są zmiany organizacyjne zwiększające bezpieczeństwo pracy kuratorów, takie jak:
– możliwość odbywania wizyt w terenie w zespołach dwuosobowych,
– wyposażenie w środki łączności lub alarmowe,
– współpraca z Policją w sytuacjach podwyższonego ryzyka?
Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne w zakresie warunków pracy kuratorów sądowych, które uwzględniałyby specyfikę zagrożeń związanych z wykonywaniem tego zawodu?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 16567
do ministra sprawiedliwości
w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Z moich rozmów z kuratorami sądowymi wynika, że jako funkcjonariusze publiczni, wykonujący często czynności w terenie, są oni w swojej pracy narażeni na liczne niebezpieczne sytuacje, takie jak groźby, agresję słowną, a nawet fizyczną. Wynika to z faktu, że mają oni kontakt z osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji życiowej, nierzadko uzależnionymi czy skłonnymi do zachowań agresywnych. Wizyty kuratorów w domach osób nadzorowanych, które odbywają niejednokrotnie w pojedynkę, prowadzą często do poczucia bezpośredniego zagrożenia, w tym strachu o swoje zdrowie, a nawet życie. Niestety, nie odczuwają oni przy tym wystarczającego wsparcia ze strony państwa, które, jako pracodawca, mogłoby pomóc im radzić sobie z negatywnymi doświadczeniami. Kuratorzy wskazują, że chcieliby zyskać szeroką i systemową możliwość odbywania dedykowanych im szkoleń, z których dowiedzą się, jak reagować w sytuacjach, które wiążą się z przekroczeniem ich granic psychicznych i fizycznych (tj. w jaki sposób deeskalować konflikty i zadbać o bezpieczeństwo osobiste) oraz możliwość stałego dostępu do profesjonalnego wsparcia psychologicznego, które pozwalałoby im radzić sobie z obciążeniem psychicznym wynikającym z wykonywanej pracy.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Pana Ministra o przedstawienie swojego stanowiska w sprawie oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo posiada aktualne dane dotyczące liczby incydentów zagrażających bezpieczeństwu kuratorów sądowych (w tym przypadków agresji fizycznej i słownej) w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu zwiększenia bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie?
Czy w ministerstwie rozważane jest wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych szkoleń dla kuratorów sądowych z zakresu bezpieczeństwa osobistego, technik deeskalacji konfliktów, radzenia sobie w sytuacjach zagrożenia?
Czy planowane jest zapewnienie kuratorom sądowym systemowego, stałego dostępu do wsparcia psychologicznego?
Czy rozważane są zmiany organizacyjne zwiększające bezpieczeństwo pracy kuratorów, takie jak:
– możliwość odbywania wizyt w terenie w zespołach dwuosobowych,
– wyposażenie w środki łączności lub alarmowe,
– współpraca z Policją w sytuacjach podwyższonego ryzyka?
Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne w zakresie warunków pracy kuratorów sądowych, które uwzględniałyby specyfikę zagrożeń związanych z wykonywaniem tego zawodu?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6507 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.218.2026
Warszawa, 20 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16567 Pani Posłanki Katarzyny Osos
w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie.
Ad 1
W załączeniu przekazuję informację o zdarzeniach dotyczących bezpieczeństwa
kuratorów sądowych w latach 2018 – 2026.
Ad 2
W celu zwiększenia bezpieczeństwa kuratorów sądowych Ministerstwo Sprawiedliwości,
w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego sprawowanego przez Ministra
Sprawiedliwości nad działalnością kuratorów sądowych, 21 lutego 2025 roku opracowało
i przekazało Prezesom Sądów Apelacyjnych rekomendowane działania mające na celu
poprawę bezpieczeństwa kuratorów sądowych w trakcie realizacji obowiązków
służbowych.
W ramach w/w rekomendacji Ministerstwo Sprawiedliwości w szczególności zwracało
uwagę na potrzebę:
- wyposażenia zespołów kuratorskiej służby sądowej oraz pomieszczeń służących
przyjmowaniu podopiecznych przez kuratorów zawodowych w przyciski alarmowe,
-- 1 of 4 --
2
- zapewnienia kuratorom sądowym ochrony poprzez wdrożenie systemu zdalnego
monitoringu podczas wykonywania czynności służbowych poza siedzibą zespołu,
- propagowania udziału kuratorów w szkoleniach z zakresu bezpieczeństwa, w tym
samoobrony i korzystania ze sprzętu ochrony osobistej,
- wyposażenia kuratorów sądowych – w miarę zgłaszanych potrzeb – w telefony
komórkowe oraz sprzęt zwiększający bezpieczeństwo podczas wykonywania czynności
służbowych (np. latarki taktyczne, odstraszacze zwierząt).
Ministerstwo Sprawiedliwości ponownie przesłało do sądów apelacyjnych
w/w rekomendacje 6 listopada 2025 roku.
Ponadto Minister Sprawiedliwości, sprawując zewnętrzny nadzór administracyjny nad
kuratorską służbą sądową, od 2020 roku monitoruje sytuację kuratorów w zakresie
zapewnienia im środków ochrony indywidualnej oraz odzieży roboczej. Coroczna analiza
danych obejmujących informacje dotyczące przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego,
przyznawania odzieży i obuwia roboczego lub wypłaty ekwiwalentu, rekompensat
za zniszczoną odzież, a także wyposażenia w środki ochrony indywidualnej, wskazuje
na zróżnicowanie praktyk pomiędzy poszczególnymi sądami rejonowymi.
Z dostępnych informacji wynika, że kuratorzy sądowi korzystają z szerokiego katalogu
środków ochrony, obejmującego m.in. środki sanitarne i higieniczne, zabezpieczenia
przed zagrożeniami w terenie, systemy bezpieczeństwa oraz dodatkowe wyposażenie.
W szczególności są to rękawice jednorazowe, maseczki ochronne, środki dezynfekujące,
odstraszacze zwierząt, gazy pieprzowe, urządzenia monitorujące, przyciski alarmowe,
telefony służbowe. W części sądów organizowane są również szkolenia z zakresu
samoobrony.
Ad 3
Obowiązek zapewnienia szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w myśl art. 207
§ 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 383) spoczywa
na pracodawcy, tj. właściwym sądzie.
-- 2 of 4 --
3
Ponadto, organizacja szkoleń dla kuratorów zawodowych zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 11
ustawy o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 200 t.j.), dalej jako: „u.k.s.” należy
również do kompetencji kuratorów okręgowych.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach corocznych
rekomendacji dla Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przedstawia propozycję
szkoleń, które stanowią podstawę opracowania założeń harmonogramu działalności
szkoleniowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na kolejne lata. Departament
Wykonania Orzeczeń i Probacji zgłosił propozycję również na rok 2027 przeprowadzenia
szkoleń dla kuratorów zawodowych o tematyce - Szacowanie ryzyka zagrożenia w pracy
kuratora. Ponadto tematyka bezpieczeństwa pracy kuratora od 2019 r. pojawia się
regularnie w proponowanych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury tematach
szkoleń dla kuratorów zawodowych.
Ad 4
Dostęp do wsparcia psychologicznego dla kuratorów sądowych jest zapewniony na
podstawie obowiązujących przepisów ustawy o kuratorach sądowych. Zgodnie z art. 17a
u.k.s. kuratorom zawodowym pomoc ta udzielana jest na wniosek lub za zgodą przez
pracodawcę, a w przypadku kuratorów społecznych na podstawie art. 87a u.k.s. na
wniosek lub za jego zgodą, pomoc psychologiczną zapewnia sąd rejonowy, w którym pełni
on swoją funkcję.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada informacji o trudnościach w dostępie do tego
rodzaju wsparcia.
Ad 5
Rozwiązania organizacyjne zwiększające bezpieczeństwo pracy kuratorów sądowych są
przedmiotem analiz oraz działań rekomendacyjnych Ministerstwa (zob. Ad 2). Obecnie
Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z przedstawicielami samorządu kuratorskiego
z Krajowej Rady Kuratorów pracuje nad opracowaniem standardów bezpieczeństwa pracy
-- 3 of 4 --
4
kuratorów sądowych. W tej sprawie odbyło się już kilka spotkań przedstawicieli
Ministerstwa Sprawiedliwości i Krajowej Rady Kuratorów.
W odniesieniu do wskazanych w interpelacji propozycji zmian organizacyjnych należy
wskazać, że za koordynowanie zadań kuratorów zespołu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1
u.k.s. odpowiada kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej i obecne przepisy już
teraz umożliwiają wizyt w terenie w zespołach dwuosobowych. Taki rodzaj wsparcia
kuratora zależny jest od jego oceny sytuacji i organizacji pracy zespołu kuratorskiego.
W sprawie wyposażenie kuratorów w środki łączności lub alarmowe Ministerstwo
Sprawiedliwości wydało odpowiednie rekomendacje (zob. Ad 2).
Ponadto należy zauważyć, że obecne przepisy (art. 9 pkt 5 u.k.s.) przewidują możliwość
współpracy z Policją i uzyskiwania jej wsparcia podczas czynności służbowych. Kurator
na podstawie u.k.s ma możliwość żądania od Policji oraz innych organów lub instytucji
państwowych, organów samorządu terytorialnego, stowarzyszeń i organizacji
społecznych w zakresie ich działania, a także od osób fizycznych pomocy w wykonywaniu
czynności służbowych.
Ad 6
W Ministerstwie Sprawiedliwości, m.in. w oparciu o prace nad wskazanymi wyżej
standardami bezpieczeństwa pracy kuratora, na bieżąco analizowana jest potrzeba
wprowadzania zmian legislacyjnych. Na obecnym etapie Ministerstwo Sprawiedliwości
zakłada promowanie rekomendacji i standardów w oparciu o obowiązujące przepisy.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.218.2026
Warszawa, 20 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16567 Pani Posłanki Katarzyny Osos
w sprawie bezpieczeństwa kuratorów sądowych wykonujących czynności w terenie.
Ad 1
W załączeniu przekazuję informację o zdarzeniach dotyczących bezpieczeństwa
kuratorów sądowych w latach 2018 – 2026.
Ad 2
W celu zwiększenia bezpieczeństwa kuratorów sądowych Ministerstwo Sprawiedliwości,
w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego sprawowanego przez Ministra
Sprawiedliwości nad działalnością kuratorów sądowych, 21 lutego 2025 roku opracowało
i przekazało Prezesom Sądów Apelacyjnych rekomendowane działania mające na celu
poprawę bezpieczeństwa kuratorów sądowych w trakcie realizacji obowiązków
służbowych.
W ramach w/w rekomendacji Ministerstwo Sprawiedliwości w szczególności zwracało
uwagę na potrzebę:
- wyposażenia zespołów kuratorskiej służby sądowej oraz pomieszczeń służących
przyjmowaniu podopiecznych przez kuratorów zawodowych w przyciski alarmowe,
-- 1 of 4 --
2
- zapewnienia kuratorom sądowym ochrony poprzez wdrożenie systemu zdalnego
monitoringu podczas wykonywania czynności służbowych poza siedzibą zespołu,
- propagowania udziału kuratorów w szkoleniach z zakresu bezpieczeństwa, w tym
samoobrony i korzystania ze sprzętu ochrony osobistej,
- wyposażenia kuratorów sądowych – w miarę zgłaszanych potrzeb – w telefony
komórkowe oraz sprzęt zwiększający bezpieczeństwo podczas wykonywania czynności
służbowych (np. latarki taktyczne, odstraszacze zwierząt).
Ministerstwo Sprawiedliwości ponownie przesłało do sądów apelacyjnych
w/w rekomendacje 6 listopada 2025 roku.
Ponadto Minister Sprawiedliwości, sprawując zewnętrzny nadzór administracyjny nad
kuratorską służbą sądową, od 2020 roku monitoruje sytuację kuratorów w zakresie
zapewnienia im środków ochrony indywidualnej oraz odzieży roboczej. Coroczna analiza
danych obejmujących informacje dotyczące przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego,
przyznawania odzieży i obuwia roboczego lub wypłaty ekwiwalentu, rekompensat
za zniszczoną odzież, a także wyposażenia w środki ochrony indywidualnej, wskazuje
na zróżnicowanie praktyk pomiędzy poszczególnymi sądami rejonowymi.
Z dostępnych informacji wynika, że kuratorzy sądowi korzystają z szerokiego katalogu
środków ochrony, obejmującego m.in. środki sanitarne i higieniczne, zabezpieczenia
przed zagrożeniami w terenie, systemy bezpieczeństwa oraz dodatkowe wyposażenie.
W szczególności są to rękawice jednorazowe, maseczki ochronne, środki dezynfekujące,
odstraszacze zwierząt, gazy pieprzowe, urządzenia monitorujące, przyciski alarmowe,
telefony służbowe. W części sądów organizowane są również szkolenia z zakresu
samoobrony.
Ad 3
Obowiązek zapewnienia szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w myśl art. 207
§ 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 383) spoczywa
na pracodawcy, tj. właściwym sądzie.
-- 2 of 4 --
3
Ponadto, organizacja szkoleń dla kuratorów zawodowych zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 11
ustawy o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 200 t.j.), dalej jako: „u.k.s.” należy
również do kompetencji kuratorów okręgowych.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach corocznych
rekomendacji dla Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przedstawia propozycję
szkoleń, które stanowią podstawę opracowania założeń harmonogramu działalności
szkoleniowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na kolejne lata. Departament
Wykonania Orzeczeń i Probacji zgłosił propozycję również na rok 2027 przeprowadzenia
szkoleń dla kuratorów zawodowych o tematyce - Szacowanie ryzyka zagrożenia w pracy
kuratora. Ponadto tematyka bezpieczeństwa pracy kuratora od 2019 r. pojawia się
regularnie w proponowanych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury tematach
szkoleń dla kuratorów zawodowych.
Ad 4
Dostęp do wsparcia psychologicznego dla kuratorów sądowych jest zapewniony na
podstawie obowiązujących przepisów ustawy o kuratorach sądowych. Zgodnie z art. 17a
u.k.s. kuratorom zawodowym pomoc ta udzielana jest na wniosek lub za zgodą przez
pracodawcę, a w przypadku kuratorów społecznych na podstawie art. 87a u.k.s. na
wniosek lub za jego zgodą, pomoc psychologiczną zapewnia sąd rejonowy, w którym pełni
on swoją funkcję.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada informacji o trudnościach w dostępie do tego
rodzaju wsparcia.
Ad 5
Rozwiązania organizacyjne zwiększające bezpieczeństwo pracy kuratorów sądowych są
przedmiotem analiz oraz działań rekomendacyjnych Ministerstwa (zob. Ad 2). Obecnie
Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z przedstawicielami samorządu kuratorskiego
z Krajowej Rady Kuratorów pracuje nad opracowaniem standardów bezpieczeństwa pracy
-- 3 of 4 --
4
kuratorów sądowych. W tej sprawie odbyło się już kilka spotkań przedstawicieli
Ministerstwa Sprawiedliwości i Krajowej Rady Kuratorów.
W odniesieniu do wskazanych w interpelacji propozycji zmian organizacyjnych należy
wskazać, że za koordynowanie zadań kuratorów zespołu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1
u.k.s. odpowiada kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej i obecne przepisy już
teraz umożliwiają wizyt w terenie w zespołach dwuosobowych. Taki rodzaj wsparcia
kuratora zależny jest od jego oceny sytuacji i organizacji pracy zespołu kuratorskiego.
W sprawie wyposażenie kuratorów w środki łączności lub alarmowe Ministerstwo
Sprawiedliwości wydało odpowiednie rekomendacje (zob. Ad 2).
Ponadto należy zauważyć, że obecne przepisy (art. 9 pkt 5 u.k.s.) przewidują możliwość
współpracy z Policją i uzyskiwania jej wsparcia podczas czynności służbowych. Kurator
na podstawie u.k.s ma możliwość żądania od Policji oraz innych organów lub instytucji
państwowych, organów samorządu terytorialnego, stowarzyszeń i organizacji
społecznych w zakresie ich działania, a także od osób fizycznych pomocy w wykonywaniu
czynności służbowych.
Ad 6
W Ministerstwie Sprawiedliwości, m.in. w oparciu o prace nad wskazanymi wyżej
standardami bezpieczeństwa pracy kuratora, na bieżąco analizowana jest potrzeba
wprowadzania zmian legislacyjnych. Na obecnym etapie Ministerstwo Sprawiedliwości
zakłada promowanie rekomendacji i standardów w oparciu o obowiązujące przepisy.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --