Interpelacja w sprawie przedstawienia listy firm, które kupowały zboże z Ukrainy od 1 lutego 2022 r. do 1 lutego 2024 r., oraz listy produktów spożywczych, które trafiły do sprzedaży w Polsce od 1 lutego 2022 r. do 1 lutego 2024 r., a w których znalazło się zboże z Ukrainy
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8973 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 25 marca 2024 r.
Znak sprawy: BM.wrm.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 1656
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1656 Panów Posłów: Wosia, Mateckiego, Siarki,
Uruskiego, Kowalskiego i Kalety w sprawie przedstawienia listy firm, które kupowały
zboże z Ukrainy od 1 lutego 2022 r. do 1 lutego 2024 r. (plus wielkość i cena zakupów)
oraz listy produktów spożywczych, które trafiły do sprzedaży w Polsce od 1 lutego
2022 r. do 1 lutego 2024 r., a w których znalazło się zboże z Ukrainy, informuję co
następuje:
Jak słusznie wskazali Panowie posłowie w interpelacji konsumenci mają prawo wiedzieć
co jedzą, a służą temu konkretne regulacje prawne. W łańcuchu żywnościowym
konsument jest odbiorcą finalnym produktu, a zanim to się stanie, po drodze są inne,
równie ważne ogniwa jak producenci czy dostawcy. Ich też obejmują konkretne przepisy,
co dla dwóch byłych Wiceministrów Sprawiedliwości powinno być tym bardziej
oczywiste.
Działanie na podstawie przepisów prawa jest w każdej sprawie jednakowo ważne o czym
zapomniała Pani Minister Anna Gembicka publikując swoją listę importerów zboża na
podstawie dwóch zleconych na zewnątrz, za duże środki opinii prawnych i nie zważając
na negatywne opinie resortowych prawników. Skutkiem tego działania są: prośby firm
-- 1 of 5 --
ujętych na ww. liście o sprostowania, o ich usunięcie z listy, pisma w sprawie konieczności
zaprzestania działalności, odpływu kontrahentów, a nawet napiętnowania społecznego
firm i ich pracowników, co staje się szczególnie niebezpieczne. Nieznana jest skala
pozwów sądowych jakie mogą pojawić się w tej sprawie. Mogę wskazać, że w tej chwili
wiele pism do resortu w sprawie tzw. listy Gembickiej jest sporządzonych przez prawnych
przedstawicieli przedsiębiorców, co może sugerować że przygotowują się oni do
wstąpienia na ścieżkę sądową.
Wyżej opisane, dotychczasowe doświadczenia z listą upublicznioną na stronie
ministerstwa nakazują wielką powściągliwość i rozwagę prawną z udostępnianiem
jakichkolwiek innych, kolejnych list.
Przypomnę w tym miejscu, że były Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Państwa Rządu, Pan
Robert Telus wielokrotnie, różnie wypowiadał się na temat list, ale sam ich nie upublicznił.
Zrobiła to dopiera dwutygodniowa Pani Minister, pokazując listę nazw firm i to
wielokrotnie się powtarzających, nazwaną listą firm importujących zboże z Ukrainy, choć
część tych firm zboża w ogóle nie importowała albo importowała je legalnie.
Nazwa tej listy nie kategoryzuje też gatunków zboża, a lista w opinii społecznej figuruje
jako lista importerów zboża tzw. technicznego, przynosząc wielu podmiotom z listy same
niezasłużone problemy.
Od strony prawnej podkreślić należy, że:
a) Działania Głównego Lekarza Weterynarii opierają się na przepisach ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12), a zgodnie z art. 19
ust. 5 ww. ustawy pracownicy Inspekcji chronią poufność informacji uzyskanych podczas
przeprowadzania kontroli urzędowych i wykonywania innych czynności urzędowych,
o których mowa w art. 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia PE i Rady 2017/625. Dane o ilości
przywożonych towarów są danymi pozyskanymi w ramach prowadzonych kontroli
urzędowych.
Ustawodawca krajowy nie wprowadził w odniesieniu do działalności Inspekcji
Weterynaryjnej szczególnych regulacji w zakresie obowiązku objęcia danych
pozyskanych w ramach kontroli urzędowych tajemnicą służbową. W związku z tym
pracownicy Inspekcji mogą kierować się jedynie przepisami rozporządzenia PE i Rady
-- 2 of 5 --
2017/625. W art. 8 ust. 3 tego rozporządzenia wskazano, że co do zasady informacje
objęte tajemnicą służbową to informacje, których ujawnienie naraziłoby na szwank:
a) cel kontroli, postępowań wyjaśniających lub audytów;
b) ochronę interesów handlowych podmiotu lub innej osoby fizycznej lub prawnej; lub
c) ochronę postępowań sądowych lub doradztwa prawnego.
Powyższe informacje mogą być ujawniane tylko ze względu na nadrzędny interes
publiczny lub w sytuacji, gdy ujawnienie jest wymagane na mocy przepisów prawnych
Unii Europejskiej lub przepisów krajowych. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu za nadrzędny
interes publiczny można uznać wystąpienie potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi,
zwierząt lub roślin, lub dla środowiska.
b) Główny Inspektor Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa opiera swoje
działania o art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony
Roślin i Nasiennictwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 1992). Zgodnie z tym przepisem uzyskane w
wyniku wykonywania zadań Inspekcji dokumenty, informacje i dane mogą być
wykorzystywane wyłącznie w celu wykonywania tych zadań i nie mogą być
przekazywane innym organom ani ujawniane, chyba że są one niezbędne do
prawidłowego sprawowania przez te organy nadzoru lub kontroli lub jeżeli to wynika z
odrębnych przepisów, z tym że do dokumentów, informacji i danych uzyskanych w
wyniku kontroli urzędowych lub innych czynności urzędowych w odniesieniu do obszaru
zdrowia roślin (tj. o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. g rozporządzenia PE i Rady 2017/625)
stosuje się przepisy art. 8 rozporządzenia PE i Rady 2017/625. Z kolei art. 8 ww.
rozporządzenia zobowiązuje organy Inspekcji do nieujawniania stronom trzecim
informacji uzyskanych podczas wykonywania obowiązków w zakresie kontroli
urzędowych i innych czynności urzędowych, które to informacje ze względu na ich
charakter są objęte tajemnicą służbową. Informacje uzyskane w wyniku wykonywania
kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych mogą być ujawniane tylko z uwagi
na nadrzędny interes publiczny pod warunkiem, że nie spowoduje to uszczerbku m. in.
dla ochrony interesów handlowych podmiotu lub innej osoby fizycznej lub prawnej.
Ponadto podmiot, którego dane na podstawie przepisów krajowych lub unijnych mają być
upublicznione musi być o tym poinformowany i powinien mieć możliwość wypowiedzenia
się i zgłoszenia uwag dotyczących informacji, które mają być upublicznione.
-- 3 of 5 --
Ponadto ustawodawstwo unijne zobowiązuje organy urzędowej kontroli do poufności
danych uzyskanych w wyniku wykonywania kontroli urzędowych i innych czynności
urzędowych. Dane te mogą być ujawniane tylko z uwagi na nadrzędny interes społeczny,
pod określonymi warunkami wynikającymi z prawodawstwa unijnego.
c) Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadza
graniczną kontrolę artykułów rolno - spożywczych przeznaczonych wyłącznie na cele
spożywcze, wyszczególnione w przepisach krajowych, tj. w rozporządzeniu w sprawie
wykazu artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych
ilości podlegających kontroli jakości handlowej. Tryb udostępniania danych zawartych w
centralnym rejestrze prowadzonym przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej
Artykułów Rolno-Spożywczych określono w art. 12a ust. 10 ustawy z 21 grudnia 2000 r.
o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1980). Zgodnie
z tym przepisem informacje zawarte w centralnym rejestrze są udostępniane przez
Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno–Spożywczych i wojewódzkich
inspektorów jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, na wniosek:
- sądom, organom ścigania i organom administracji publicznej - w zakresie
niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych,
- innym podmiotom do celów badań naukowych, historycznych lub
statystycznych w sposób uniemożliwiający identyfikację osoby fizycznej – z tym, że
informacje, o których mowa w art. 12a ust. 2 pkt 4 (o karach nałożonych w ciągu ostatnich
5 lat przez organy Inspekcji) i art. 12a ust. 2 pkt 5 (o zaświadczeniach, certyfikatach,
świadectwach jakości handlowej i innych dokumentach wystawionych w ciągu ostatnich
5 lat przez organy Inspekcji), są udostępniane wyłącznie sądom, organom ścigania i
organom administracji publicznej.
Przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewidują
możliwości udostępniania danych z centralnego rejestru innym podmiotom niż tym
wyszczególnionym w wyżej wspomnianym art. 12a ust. 10.
Mając na uwadze powyższe tj. upublicznienie informacji o wielkości i cenie zakupów oraz
listy produktów spożywczych, które trafiły do sprzedaży, będzie naruszać szereg
przepisów. Również duże wątpliwości budzi czy takie działanie nie będzie naruszać
tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż informacje te dotyczą stricte działalności prywatnych
przedsiębiorstw. Takie dane w przypadku udostępnienia mogą być wykorzystane na
-- 4 of 5 --
niekorzyść przedsiębiorstw, a to w dłuższej perspektywie może spowodować roszczenia
przeciwko Skarbowi Państwa.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
Minister
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --