Interpelacja w sprawie braku ustawowej ulgi dla nauczycieli, w tym nauczycieli akademickich, w pociągach dalekobieżnych PKP Intercity
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16546
do ministra infrastruktury
w sprawie braku ustawowej ulgi dla nauczycieli, w tym nauczycieli akademickich, w pociągach dalekobieżnych PKP Intercity
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk, Katarzyna Matusik-Lipiec, Adrian Witczak, Renata Rak, Alicja Łuczak, Adam Krzemiński
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracamy się z interpelacją w sprawie braku stosowania ustawowej ulgi dla nauczycieli w pociągach dalekobieżnych obsługiwanych przez PKP Intercity, co w szczególny sposób dotyka zwłaszcza nauczycieli akademickich.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami nauczyciele posiadają ustawowe prawo do ulgi w wysokości 33% na przejazdy kolejowe na podstawie ważnej legitymacji służbowej. Ulga ta obejmuje bilety imienne jednorazowe oraz miesięczne i jest honorowana przez przewoźników regionalnych i lokalnych, takich jak Koleje Dolnośląskie, POLREGIO czy Koleje Mazowieckie. Jednocześnie ulga ta nie znajduje zastosowania w pociągach dalekobieżnych PKP Intercity. W praktyce oznacza to, że nauczyciele są pozbawieni realnej możliwości korzystania z ustawowego uprawnienia w przypadku podróży między miastami.
Problem ten szczególnie dotyczy nauczycieli akademickich, którzy bardzo często wykonują pracę dydaktyczną i naukową w więcej niż jednym ośrodku akademickim, dojeżdżając regularnie pomiędzy różnymi miastami. Brak obowiązywania ulgi w pociągach dalekobieżnych powoduje dla tej grupy znaczące obciążenia finansowe, ogranicza mobilność zawodową oraz utrudnia współpracę między uczelniami.
Obecny stan prawny prowadzi do niespójności systemu ulg ustawowych oraz nierównego traktowania nauczycieli w zależności od rodzaju połączenia kolejowego, z którego korzystają. Wyjątkiem pozostają jedynie incydentalne promocje, takie jak przejazdy za symboliczną opłatą w Dniu Edukacji Narodowej (14 października), które nie rozwiązują problemu systemowo. Brak ulgi na przejazdy kolejowe dalekobieżne stoi także niejako w sprzeczności z prawami studentów, którzy korzystają automatycznie z przysługującej im zniżki studenckiej we wszystkich rodzajach pociągów.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Z jakich powodów ustawowa ulga dla nauczycieli w wysokości 33% nie obowiązuje w pociągach dalekobieżnych PKP Intercity?
Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało wpływ tego rozwiązania na mobilność zawodową nauczycieli akademickich, którzy często dojeżdżają między uczelniami w różnych miastach?
Czy rozważane jest rozszerzenie obowiązywania tej ulgi na wszystkie kategorie pociągów, w tym połączenia dalekobieżne?
Czy prowadzone są prace legislacyjne lub analityczne mające na celu ujednolicenie systemu ulg ustawowych w transporcie kolejowym?
Jakie są szacunkowe skutki finansowe wprowadzenia obowiązkowej ulgi nauczycielskiej w pociągach PKP Intercity?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu rekompensat dla przewoźników dalekobieżnych w przypadku rozszerzenia katalogu ulg ustawowych?
Czy istnieją inne grupy zawodowe objęte ulgami ustawowymi, które również nie mogą korzystać z nich w pociągach PKP Intercity? Jeśli tak, proszę o ich wskazanie.
Uprzejmie prosimy o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania.
Z poważaniem
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6800 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DBI-3.054.2.2026
Warszawa, 05 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 16546 grupy posłów na Sejm RP Pań: Sylwii
Bielawskiej, Iwony Małgorzaty Krawczyk, Katarzyny Matusik-Lipiec, Renaty Rak, Alicji
Łuczak oraz Panów: Adriana Witczaka i Adama Krzemińskiego pragnę zwrócić uwagę,
że system uprawnień do ustawowych ulg przejazdowych wspierający niektóre grupy
społeczne poprzez obniżenie ponoszonych przez nie kosztów przejazdów środkami
publicznego transportu zbiorowego stanowi przede wszystkim element szeroko
rozumianej polityki społecznej i socjalnej państwa, realizowanej w szczególności przez
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Przy czym poprzez system ulg ustawowych
Rząd realizuje jednak również inne cele, w tym w pewnym zakresie cele: polityki
edukacyjnej i naukowej1, polityki zagranicznej2 czy polityki zdrowotnej3. W realizację tych
polityk zaangażowany jest Minister Infrastruktury jako organ regulujący zasady
organizacji i dofinansowania publicznego transportu zbiorowego (z wyłączeniem
komunikacji miejskiej) oraz Minister Finansów w zakresie zapewnienia finansowania
poszczególnych działań. Tworzenie tego systemu, jak również rozszerzanie zakresu
uprawnień na kolejne grupy uprawnionych nie stanowi elementu polityki transportowej,
a tym samym pozostaje poza właściwością resortu infrastruktury.
Podkreślenia wymaga fakt, że grupa zawodowa nauczycieli, w tym nauczycieli
akademickich jest jedyną grupą zawodową uprawnioną do ustawowych ulg
przejazdowych nie tylko w czasie wykonywania czynności służbowych. Uprawnienia
pozostałych grup zawodowych (Żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów
porządkowych, umundurowanych funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej, a także
funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i pozostałych funkcjonariuszy Straży Granicznej)
1 względem uczniów, studentów, doktorantów czy nauczycieli
2 względem posiadaczy Karty Polaka czy dzieci uczących się w j. polskim przedmiotów za granicą
3 czego przykładem jest obowiązują w czasie pandemii Covid-19 ulga dla honorowych dawców krwi
-- 1 of 3 --
2
są ograniczone wyłącznie do przejazdów w trakcie wykonywania czynności służbowych
(np. kontroli, konwojowania czy patrolowania) i obejmuje przejazdy wyłącznie
na podstawie biletów jednorazowych. Cechą charakterystyczną obecnie obowiązującego
systemu ulg przejazdowych jest zróżnicowanie zarówno wymiarów procentowych ulg jak
i rodzajów komunikacji, w których te ulgi występu nawet w ramach tej samej grupy
uprawnionych. Przykładowo osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji4 są uprawnione
do ulgi w wymiarze 49% przy zakupie biletów jednorazowych i miesięcznych imiennych
wyłącznie na pociągi osobowe. W przypadku pozostałych kategorii pociągów ulga ulega
obniżeniu do 37% i nie obejmuje biletów miesięcznych. Z kolei studenci nie są uprawnieni
do nabywania biletów miesięcznych imiennych na pociągi ekspresowe.
W tym kontekście podnoszony w interpelacji argument dotyczący „nierównego
traktowania nauczycieli” w zależności od rodzaju połączenia kolejowego czy też
sprzeczności braku uprawnień nauczycieli do nabywania z ulgą ustawową biletów
na pociągi dalekobieżne względem uprawnień przysługujących studentów nie wydaje się
uzasadniony.
Odnosząc się bezpośrednio do treści skierowanych pytań należy zwrócić uwagę,
że zakres uprawnień nauczycieli do ustawowych ulg przejazdowych obejmujący wyłącznie
pociągi osobowe został przyjęty przez ustawodawcę w pierwotnym brzmieniu ustawy
o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego5.
Jednocześnie resort infrastruktury – jako niewłaściwy w sprawie organizacji
i funkcjonowania uczelni wyższych, jak również kadry dydaktycznej tych uczelni –
nie analizował wpływu ewentualnej zmiany zakresu uprawnień nauczycieli akademickich
na ich mobilność zawodową.
W zakresie pytania dotyczącego mechanizmu rekompensat dla przewoźników
i operatorów przewozów kolejowych z tytułu honorowania przez nich uprawnień
pasażerów do ustawowych ulg przejazdowych, należy zwrócić uwagę, że podmioty
te są ustawowo zobowiązane do honorowania tych ulg, a w konsekwencji uprawnione
do otrzymania z budżetu państwa rekompensaty z tego tytułu (rekompensata ta stanowi
zobowiązanie wymagalne Skarbu Państwa).
Odpowiedź na ostatnie z pytań została już przedstawiona powyżej, natomiast wyraźnego
podkreślenia wymaga fakt, że nauczyciele są jedyna grupą zawodową uprawnioną do ulg
ustawowych niezależnie od faktu wykonywania podczas przejazdu czynności służbowych.
Dlatego też żadna inna grupa zawodowa nie może korzystać z ulgi „w pociągach PKP
Intercity”, chyba że wykonuje pracę np. w czasie konwojowania osób zatrzymanych
4 z wyjątkiem osób niewidomych uznanych za niezdolne do samodzielnej egzystencji
5 w dniu jej uchwalenia ustawa nosiła tytuł ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach
do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
-- 2 of 3 --
3
czy też wykonywania czynności służbowych związanych z zapobieganiem i przeciwdziałaniem
nielegalnej migracji).
Odnosząc się do pozostałych pytań dotyczących ujednolicenia systemu ulg ustawowych
w przewozach kolejowych pragnę poinformować, że resort infrastruktury podjął prace
analityczne związane z wprowadzeniem rozwiązań mających na celu ułatwienie
pasażerom podróżowanie przy wykorzystaniu różnych rodzajów komunikacji
(osobowej/pospiesznej /ekspresowej) w oparciu o różne rodzaje biletów (nie tylko
jednorazowe i miesięczne imienne) i niezależnie od celu podróży (który został
np. precyzyjnie określony w przypadku dzieci i młodzież niepełnosprawnych oraz ich
opiekuna) w celu zwiększenia atrakcyjność komunikacji organizowanej i realizowanej
przez różne podmioty (koncepcja możliwości wyszukiwania i zakupu zintegrowanego
biletu, w tym również biletu ulgowego). Przy czym celem tych prac nie jest przyznawanie
czy rozszerzanie obecnie przysługujących pasażerom uprawnień do ustawowych ulg
przejazdowych, a jedynie uproszczenie rozbudowanego nad wyraz systemu obejmującego
9 różnych wymiarów procentowych ulg, kilkanaście grup społecznych posługujących się
kilkudziesięcioma różnymi dokumentami i umożliwienia przynajmniej częściowej
integracji taryfowo-biletowej w ramach pozamiejskiej komunikacji kolejowej. Zakres, czas
trwania i efekt tych prac jest jednak ściśle uzależniony od możliwości wyasygnowania
z budżetu państwa dodatkowych środków na sfinansowanie tych zmian.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --