Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.13.2026.AK
4338117.17686996.14321208
Warszawa, 29-04-2026
Dot. odpowiedź na interpelację Posła Kamila Wnuka oraz grupy Posłów w sprawie
podsumowania funkcjonowania systemu kaucyjnego oraz braku objęcia nim tzw. małpek,
K10INT16545
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poniżej przedstawiam szczegółowe wyjaśnienia.
1. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska ocenia funkcjonowanie systemu kaucyjnego po
pierwszych miesiącach jego obowiązywania?
2. Ile punktów zbiórki oraz ile automatów do zwrotu opakowań działa obecnie w ramach
systemu kaucyjnego w skali kraju?
Od początku działania systemu kaucyjnego (od 1 października 2025 r.) wprowadzono do
obrotu ok.2,8 mld sztuk opakowań (butelek z tworzyw sztucznych i puszek metalowych).
Natomiast zebrano łącznie ok. 800 mln sztuk odpadów opakowaniowych.
Pozostałe zebrane dane wg. stanu na koniec marca 2026 r.:
 do systemu przystąpiło 185 przedsiębiorców wprowadzających napoje
w opakowaniach;
 zarejestrowano ok. 5,5 tys. unikalnych rodzajów opakowań;
 utworzonych zostało 52 tys. punktów zbiórki z czego 46% stanowiły punkty
w małych jednostkach handlowych (ok. 24 tys.);
 w 9,5 tys. punktów zbiórka prowadzona jest za pomocą maszyn RVM;
 za pomocą maszyn RVM zebrano ok. 78% opakowań.
Mając na uwadze powyższe dane o wprowadzeniu i zbieraniu oraz uwzględniając
zapowiadane wzrosty w związku z okresem wakacyjnym oszacowano, że w pierwszym
pełnym roku funkcjonowania systemu kaucyjnego zebrane zostanie ok. 231 tys. Mg
zużytych butelek z tworzyw sztucznych oraz ok. 46 tys. zużytych puszek metalowych.
W powyższym szacunkach założono, że podmioty reprezentujące zapewnią ustawowo
wymagany poziom selektywnego zbierania wynoszący 77%, co będzie pozytywnym
wynikiem funkcjonowania systemu kaucyjnego.
3. Czy Ministerstwo prowadzi statystyki dotyczące zgłaszanych problemów
z funkcjonowaniem systemu, w tym awarii automatów, błędów przy przyjmowaniu
opakowań, odmów zwrotu kaucji lub nieprawidłowego oznakowania opakowań?

-- 1 of 10 --

Do ministerstwa są zgłaszane problemy z funkcjonowaniem systemu, w tym awarii
automatów, błędów przy przyjmowaniu opakowań, odmów zwrotu kaucji lub
nieprawidłowego oznakowania opakowań. W 2026 r. wpłynęło ok. 350 takich zgłoszeń.
4. Ile skarg i zgłoszeń od konsumentów, sklepów oraz samorządów wpłynęło dotychczas
do Ministerstwa lub podległych instytucji w związku z działaniem systemu kaucyjnego?
Od początku 2026 r. zostały zgłoszone 24 skargi i wnioski dot. systemu kaucyjnego.
5. Dlaczego system kaucyjny nie obejmuje obecnie jednorazowych butelek szklanych,
w tym tzw. „małpek”, mimo że są one widocznym i uciążliwym odpadem porzucanym
w przestrzeni publicznej? Zakres systemu określony przez resort obejmuje szkło
wyłącznie wielokrotnego użytku, wiedząc, że średnio Polacy dziennie kupują około
3 miliony takich butelek z alkoholem?
W związku z uruchomionym od 1 października 2025 r. systemem kaucyjnym planuje się
w najbliższym czasie rozpoczęcie po raz kolejny dyskusji dotyczącej wprowadzenia
„małpek” do systemu kaucyjnego. Znając jednak wagę poruszonego tematu, analizowane są
możliwości i ryzyka związane z wprowadzaniem takich zmian.
Temat rozszerzania systemu kaucyjnego o kolejne frakcje jest obecnie dyskutowany
w czasie spotkań i debat z branżą. Analizujemy zgłaszane w tym zakresie postulaty, jednak
temat ten musi zostać poddany dyskusji w gronie eksperckim. Objęcie systemem kolejnej
frakcji, obok dodatkowego obciążenia sklepów oraz zmniejszenia strumienia szklanych
odpadów w systemie komunalnym wymagałoby istotnych inwestycji w infrastrukturę.
Obecnie systemy kaucyjne zaplanowane są dla frakcji jasno wskazanych w ustawie i dla tych
strumieni budowana jest infrastruktura i logistyka. Ewentualna modyfikacja musi zostać
szeroko skonsultowana zanim podjęte zostaną działania, które mogą mieć konsekwencje
zarówno dla wprowadzających, sklepów, operatorów jak i dla klientów. Operatorzy
dokładają starań, aby koordynować działanie systemów w oparciu o obowiązujące przepisy
w tym zakresie, dlatego kluczowe jest, aby zapewnić im możliwość rozwijania systemu
w stabilnym otoczeniu prawnym, a ewentualne zmiany legislacyjne poddawać szerokim
konsultacjom i wprowadzać z odpowiednim vacatio legis, dając przedsiębiorcom czas na
dostosowanie się.
6. Czy Ministerstwo podtrzymuje stanowisko, że decyzja o ewentualnym objęciu
„małpek” systemem kaucyjnym ma zostać podjęta w 2026 r.? Jeśli tak, to na jakim
etapie są obecnie analizy i kiedy można spodziewać się ostatecznych rozstrzygnięć?
7. Czy Ministerstwo przygotowuje projekt nowelizacji ustawy rozszerzający system
kaucyjny na jednorazowe butelki szklane po alkoholu lub jeszcze inne opakowania?
Jeśli tak, to jaki jest planowany termin przedstawienia takich przepisów?
Obecnie prowadzimy rozmowy z branżą dot. ewentualnego rozszerzenia systemu o kolejne
frakcje, w tym właśnie jednorazowe opakowania szklane. Wsłuchujemy się w argumenty
zarówno za jak i przeciw takiemu rozwiązaniu. Poznajemy doświadczenia innych krajów,
w których szkło zbierane jest w ramach systemów kaucyjnych. Chcielibyśmy nasz krajowy
system wzorować na najlepszych rozwiązaniach i uniknąć problemów, jakie przy wdrażaniu
tego rozwiązania napotkały inne kraje europejskie.
MKiŚ nie wyklucza zmian w tym zakresie w kolejnych latach funkcjonowania systemu.
Decyzja o ewentualnej inicjatywie ustawodawczej zostanie podjęta w 2026 r.
8. Jakie były przesłanki merytoryczne i środowiskowe wyłączenia „małpek”?

-- 2 of 10 --

Objęcie systemem kaucyjnym opakowań szklanych jednorazowego użytku dyskutowane
było podczas prac nad projektem pierwszej ustawy ustanawiającej system kaucyjny
w 2022 r. Ustawa została przyjęta w 2023 r. przez poprzedni rząd i poparta w głosowaniu
przez znaczącą większość parlamentu. W ostatecznym dokumencie znalazły się: butelki
z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów, puszki metalowe o pojemności do 1 litra
oraz butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Ustawa z 2023 r. nie
przewidywała włączenia frakcji szkła jednorazowego użytku.
W 2024 r. przeprowadzono konieczną nowelizację ustawy, która uszczelniła system –
m.in. wdrożono zamknięty obieg kaucji, aby zapobiec możliwym defraudacjom. Korekty
skupiały się na zapewnieniu bezpieczeństwa systemu (podążanie kaucji za opakowaniem,
kontrole WIOŚ), a także usprawnieniu systemu (logistyka zwrotna, zapewnienie co
najmniej 1 punktu zbiórki w każdej gminie, wyłączenie mleka i produktów mlecznych ze
względów sanitarnych, itp.).
Na tym etapie organizacje zrzeszające przedstawicieli handlu i dystrybucji oraz małe
sklepy podnosiły, że ze względu na ilości opakowań szklanych jednorazowego użytku, ich
ciężar oraz trudności zbiórki tego materiału, nie dadzą sobie rady z tak dużym logistycznym
wyzwaniem.
9. Jaki wpływ na systemy gospodarowania odpadami komunalnymi w gminach ma
odpływ najbardziej wartościowych surowców, takich jak PET i puszki aluminiowe, poza
gminny system selektywnej zbiórki? Czy ministerstwo posiada takie dane, czy zrobiło
taką analizę, a jeśli nie to dlaczego?
Ministerstwo wysyłało informacje1 do wszystkich urzędów marszałkowskich oraz gmin,
dotyczącą zmian wynikających z wprowadzenia systemu kaucyjnego. Poinformowano,
że podmiot reprezentujący będzie zobowiązany do sporządzania rocznego sprawozdania
o odpadach opakowaniowych, odebranych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego
oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objętych systemem
kaucyjnym na terenie danej gminy. Dane te będą mogły być uwzględnione
w sprawozdaniach sporządzanych przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast na
podstawie art. 9q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733, z późn. zm.).
Ponadto Ministerstwo udziela na bieżąco informacji na pytania kierowane z urzędów
marszałkowskich oraz gmin (pisma, bezpośredni kontakt z pracownikami urzędów)
dotyczące zarówno funkcjonowania systemu kaucyjnego jak i prawidłowego sporządzania
sprawozdań, w tym sposobu uwzględniania w nich danych dotyczących odpadów zebranych
w ramach systemu kaucyjnego.
Urzędy marszałkowskie oraz gminy zostały poinformowane o sposobie przekazywania
danych oraz o prawidłowym sposobie ich uwzględnianiu w składanych sprawozdaniach
z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi – przekazano
szczegółowe informacje dotyczące zmian w formularzach sprawozdawczych, które zostały
dostosowane aby w przejrzysty sposób gminy mogły wykazywać osobno dane dotyczące
zebranych odpadów w ramach systemu kaucyjnego oraz masy tych odpadów, która została
przekazana do recyklingu i może być wliczona przy obliczaniu osiągniętego przez gminę
poziomu.
Należy przyjąć, że wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie pozytywnie na zwiększenie
poziomów selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych i ich recykling, ponieważ do
1 m.in. Pismo z dnia 16 lutego 2026 r., znak: DGO-OK.055.26.2026.

-- 3 of 10 --

recyklingu będzie trafiało więcej czystego surowieca, który zostanie skierowany do
zagospodarowania w odpowiednich instalacjach.
W związku z uruchomieniem systemu kaucyjnego w październiku 2025 r. dane będą
raportowane w sprawozdaniach składanych w roku 2026.Zgodnie z obowiązującym
systemem sprawozdawczym urzędy marszałkowskie zobowiązane są do przekazania
sprawozdania za rok 2025 w terminie do 15 lipca 2026 r. – po weryfikacji danych będą
dostępne informacje dotyczące odpadów opakowaniowych zebrane w ramach systemu
kaucyjnego w 2025 r. Należy jednak mieć na uwadze, że sprawozdania obejmują cały rok
kalendarzowy – zatem dane dotyczące systemu kaucyjnego będą obejmowały tylko okres
funkcjonowania systemu od października do grudnia 2025 r.
10. Czy Ministerstwo posiada wyliczenia, o ile przeciętnie wzrosły lub mogą wzrosnąć
koszty funkcjonowania gminnych systemów gospodarki odpadami po wdrożeniu
systemu kaucyjnego?
11. Czy Ministerstwo analizowało wpływ systemu kaucyjnego na wysokość opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszonych przez mieszkańców? Jeśli tak,
proszę o przedstawienie tych analiz.
12. Czy rząd przewiduje mechanizmy rekompensujące samorządom ewentualny wzrost
kosztów wynikający z funkcjonowania systemu kaucyjnego, zwłaszcza w sytuacji
odpływu surowców o najwyższej wartości rynkowej?
13. W jaki sposób Ministerstwo ocenia sygnały samorządów, że koszty obsługi systemów
komunalnych nie maleją, mimo wyłączenia części opakowań z gminnego strumienia
odpadów?
Odnosząc się do kwestii kosztów gminnego systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi należy na wstępie wskazać, że ewentualny wzrost cen odbioru oraz
zagospodarowania odpadów może wynikać z wielu czynników, zwłaszcza
makroekonomicznych tj. inflacja, koszty płac, koszty związane z produkcją i dystrybucją,
np. z ceną energii czy paliwa, a także ogólną sytuacją gospodarczą. Należy również
zauważać, że analizując dane za rok 2025 trzeba uwzględnić, że system kaucyjny
funkcjonował w 3 ostatnich miesiącach 2025 r. i nie był jeszcze tak szeroko wdrożony,
żeby mógł oddziaływać na decyzje w gminach.
W związku z powyższym, aktualnie nie można jednoznacznie ocenić wpływu wprowadzenia
systemu kaucyjnego na koszty gminnych systemów gospodarowania odpadami
komunalnymi. Oczekuje się, że nowy model ROP powinien zapewnić finansowanie
gospodarowania odpadami opakowaniowymi wytworzonymi w systemie gminnym
(finansowanie gmin i podmiotów przetwarzających odpady opakowaniowe), co będzie
stanowiło blisko 24% wydatków gmin w tym zakresie. W konsekwencji, wydatki gmin
i związków międzygminnych na gospodarkę odpadami komunalnymi powinny ulec
pomniejszeniu o te wartości oraz zapewnić stabilizację, a w dłuższej perspektywie
zmniejszenie realnych kosztów (po uwzględnieniu inflacji) ponoszonych przez mieszkańców
w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
14. Czy Ministerstwo potwierdza, że opakowania zwracane w systemie kaucyjnym będą
uwzględniane przy wyliczaniu poziomów recyklingu gmin? Jeśli tak, to na jakich
dokładnie zasadach i czy wszystkie samorządy otrzymały już jednoznaczne wytyczne
w tej sprawie?
Część wyjaśnień udzielono w odpowiedzi na pytanie nr 9.
Podmioty reprezentujące mają obowiązek złożenia sprawozdania w każdej gminie, w której
prowadzono zbieranie, o masie odpadów zebranych oraz przekazanych do odzysku, w tym

-- 4 of 10 --

recyklingu. Wyniki osiągane w ramach systemów kaucyjnych samorządy województw
uwzględniają w swoich sprawozdaniach przekazywanych do marszałków województw.
Dane te wpłyną na możliwość zwiększenia osiąganego przez gminy poziomu przygotowania
do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, który został ustanowiony
w art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
Ministerstwo przyjęło zasadę komplementarności systemu kaucyjnego i systemów
gminnych. W praktyce działania obejmują:
 harmonizację metodyki raportowania tak, by uwzględniała fakt objęcia części
opakowań systemem kaucyjnym i aby uniknąć sztucznego zaniżenia wskaźników
gmin;
 dialog z operatorami i gminami w celu ustalenia praktycznych rozwiązań
raportowych oraz przepływu informacji;
 opracowanie interpretacji i wytycznych ujednolicających stosowanie przepisów
i procedur w obszarze ewidencji i raportowania;
 działania edukacyjne i informacyjne, w tym kampanię MKiŚ oraz współpracę
z operatorami systemu kaucyjnego, by zapewnić sprawne przekazywanie danych
i eliminowanie luk systemowych.
Dokonywane przez mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych w ramach systemów
kaucyjnych zwiększać będą poziomy selektywnego zbierania, oraz będą mogły zostać
zaliczone do poziomów recyklingu odpadów komunalnych zapewnianych przez gminy.
Dane ze sprawozdań za 2025 r. i za kolejne lata przygotowywane przez podmioty
prowadzące systemy kaucyjne są przekazywane do gmin, które będą mogły uwzględnić je
w swoich sprawozdaniach. Z uwagi na wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów
opakowaniowych w krajach europejskich (wydajność ok. 90%), wdrożenie systemu
kaucyjnego wpłynie pozytywnie na możliwość osiągania przez gminy wymaganych celów,
a tym samym unikania ewentualnych kar finansowych za ich niezrealizowanie.
Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który będzie mógł być stosowany do produkcji
kolejnych opakowań, w tym do kontaktu z żywnością. Włączenie samorządu w działania
wspomagające rozwój systemu kaucyjnego będzie istotne dla zapewnienia powszechności
systemu. Ministerstwo liczy na współpracę gmin z operatorami systemu w zakresie
organizacji punktów zbierania odpadów opakowaniach, a także prowadzenia działań
informacyjnych dla mieszkańców i przedsiębiorców na swoim terenie.
15. Ilu operatorów systemu kaucyjnego posiada obecnie zezwolenie na prowadzenie
systemu oraz jak Ministerstwo ocenia stopień ich przygotowania organizacyjnego
i logistycznego do pełnej obsługi rynku w 2026 r.?
Aktualnie zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego posiadają następujący podmioty:
 Zwrotka S.A.
 Polka S.A.
 OK Operator Kaucyjny S.A.
 Reselekt S.A.
 Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny S.A.
 Polski System Kaucyjny S.A.
 Ecokaucja Polska S.A.
Informacja o podmiotach posiadających zezwolenie dostępna jest na stronie internetowej
systemu kaucyjnego w zakładce – operatorzy - https://www.gov.pl/web/klimat/system-
kaucyjny-operatorzy.

-- 5 of 10 --

Według zebranych danych w 2025 r. wprowadzono do obrotu 250 mln szt. opakowań
objętych systemem kaucyjnym. Natomiast w samym styczniu 2026 r. wprowadzenie do
obrotu wyniosło już 280 mln szt. takich opakowań, a zbiórka ok. 25 mln sztuk. W marcu
2026 r. wprowadzenie do obrotu wyniosło ok. 670 mln szt. opakowań objętych systemem,
a zbiórka ok. 270 mln szt. W pierwszych dwóch tygodniach kwietnia wprowadzono do
obrotu 1 mld. opakowań a zebrano ok 280 mln. Dane te pokazują wielokrotny wzrost ilości
opakowań wprowadzanych i zbieranych w kolejnych okresach.
Od początku działania systemu kaucyjnego (od 1 października 2025 r.) wprowadzono do
obrotu ok. 2,8 mld opakowań, natomiast zebrano łącznie ok. 800 mln sztuk odpadów
opakowaniowych.
Ocenia się, że operatorzy systemu kaucyjnego są dobrze przygotowani do realizacji zadań
ustawowych. Sukcesywnie otwierają punkty zbiórki, planują dalszy rozwój oraz
współpracują ze sklepami, konsekwentnie rozbudowując sieć punktów odbioru opakowań.
Po pierwszym okresie funkcjonowania systemu dokonują ponownej estymacji ilości
opakowań wprowadzanych do obiegu i wdrażają niezbędne modyfikacje organizacyjne
i operacyjne, aby zapewnić funkcjonowanie systemu w warunkach zwiększonej ilości
zwrotów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozostaje z operatorami w stałym kontakcie
roboczym oraz prowadzi bieżącą współpracę w zakresie wdrażania i doskonalenia systemu.
Przepisami ustawy operatorzy zobowiązani są do organizacji przynajmniej jednego
stacjonarnego punktu zbiórki odpadów w każdej gminie obecnie wskazują pokrycie kraju na
poziomie ok. 99,7%, przy czym ze względu na stale rozwijający się system – pokrycie to
stale się zmienia.
16. Czy Ministerstwo planuje uproszczenie zasad funkcjonowania systemu kaucyjnego dla
konsumentów i sklepów, tak aby ograniczyć chaos organizacyjny i zwiększyć
akceptację społeczną dla tego rozwiązania?
System kaucyjny opiera się na jasnych i intuicyjnych zasadach, które są czytelne zarówno
dla konsumentów, jak i dla podmiotów uczestniczących w jego realizacji. Zwrot opakowań
odbywa się w powszechnie dostępnych punktach zbiórki, a pobranie i oddanie kaucji
stanowi prostą, znaną już w wielu krajach czynność. Jednolita logika działania systemu –
kupuję produkt, oddaję puste opakowanie, otrzymuję zwrot kaucji – sprawia, że nie wymaga
on skomplikowanych procedur ani dodatkowych wyjaśnień.
Zarówno sklepy, jak i konsumenci znajdują się obecnie w procesie uczenia się praktycznego
funkcjonowania systemu kaucyjnego. Doświadczenia z dotychczasowego okresu jego
działania wskazują, że wraz z upływem czasu uczestnicy systemu stopniowo nabywają
wiedzę i przyzwyczajenia związane z jego obsługą, co przekłada się na coraz sprawniejsze
korzystanie z przyjętych rozwiązań. Im dłużej system będzie funkcjonował w niezmienionej
formule, tym większy poziom oswojenia i akceptacji można przewidywać zarówno po
stronie detalistów, jak i klientów, co sprzyja stabilizacji oraz efektywności jego działania.
W tym kontekście obecne rozwiązania można uznać za wystarczająco proste i adekwatne
do celu, jakim jest skuteczny i powszechny zwrot opakowań, bez potrzeby ich dalszego
upraszczania na etapie systemowym.
17. Czy w 2026 r. planowane jest przedstawienie publicznego raportu podsumowującego
pierwszy okres funkcjonowania systemu kaucyjnego, obejmującego jego efekty
środowiskowe, koszty, wpływ na samorządy oraz rekomendacje zmian legislacyjnych?
Należy podkreślić, że jakiekolwiek dane, które mogłyby zostać uznane za wiarygodne i
miarodajne – w szczególności w zakresie efektów środowiskowych, rzeczywistych kosztów

-- 6 of 10 --

funkcjonowania systemu oraz jego wpływu na samorządy – będą dostępne dopiero po
zakończeniu pierwszego pełnego roku działania systemu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że rzetelna ocena systemu wymaga
analizy kompletnych danych rocznych, obejmujących pełny cykl operacyjny, sezonowość
zwrotów oraz ustabilizowanie procesów po stronie operatorów, handlu i konsumentów.
Wcześniejsze podsumowania, oparte na niepełnych lub fragmentarycznych informacjach,
mogłyby prowadzić do wniosków nieodzwierciedlających faktycznego funkcjonowania
systemu.
W związku z powyższym, ewentualne kompleksowe podsumowanie pierwszego okresu
funkcjonowania systemu kaucyjnego, obejmujące jego efekty, koszty, wpływ na jednostki
samorządu terytorialnego oraz potencjalne rekomendacje zmian legislacyjnych, będzie
możliwe do przygotowania przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska dopiero po uzyskaniu
i przeanalizowaniu danych za cały pierwszy rok działania systemu.
18. Czy Ministerstwo uważa, że bez objęcia systemem „małpek” możliwe będzie realne
ograniczenie zaśmiecenia przestrzeni publicznej szkłem jednorazowym po alkoholu?
Ministerstwo dostrzega, że objęcie systemem kaucyjnym określonych frakcji opakowań ma
bezpośredni i zauważalny wpływ na poziom zaśmiecenia przestrzeni publicznej. Przykład
funkcjonującego od kilku miesięcy systemu w odniesieniu do butelek PET oraz puszek
wskazuje, że surowce te w istotnym stopniu zniknęły z przestrzeni publicznej – nie zalegają
już w parkach, przydrożnych rowach ani na placach, co potwierdza skuteczność
mechanizmu kaucji jako zachęty do zwrotu opakowań.
Potencjalne objęcie systemem kaucyjnym jednorazowych opakowań szklanych mogłoby
przełożyć się na realny wzrost poziomu selektywnego zbierania szkła oraz dodatkowo
wpłynąć na poprawę czystości przestrzeni publicznych.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że kwestia popytu na małe opakowania alkoholu
stanowi złożony problem społeczny, wykraczający poza samą konstrukcję systemu
kaucyjnego. Z tego względu ewentualne decyzje dotyczące rozszerzenia systemu na kolejne
kategorie opakowań powinny być rozpatrywane w sposób kompleksowy, z uwzględnieniem
aspektów środowiskowych, społecznych oraz zdrowotnych, a nie wyłącznie w kontekście
ograniczania zaśmiecenia.
19. Czy operatorami systemu kaucyjnego są polskie firmy? Czy ten obieg zamknięty jest na
terenie Polski, czy zarabiają na tym firmy zagraniczne? Prosimy o szczegółowe
informacje.
Przepisy regulujące funkcjonowanie systemu kaucyjnego w sposób jednoznaczny określają
wymagania, jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o status operatora systemu. Dotyczą
one m.in. formy organizacyjnej, zdolności finansowej, doświadczenia operacyjnego,
zapewnienia ogólnokrajowego zasięgu działania, infrastruktury logistycznej oraz zdolności
do realizacji obowiązków sprawozdawczych i rozliczeniowych. Każdy operator, niezależnie
od struktury kapitałowej, zobowiązany jest do działania zgodnie z polskim porządkiem
prawnym oraz pod nadzorem właściwych organów.
Operatorami systemu kaucyjnego mogą być zarówno podmioty z kapitałem krajowym, jak
i podmioty z udziałem kapitału zagranicznego, o ile spełniają wszystkie ustawowe warunki.
System nie jest „zamknięty” wyłącznie na firmy polskie, jednak jego funkcjonowanie odbywa
się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w oparciu o krajowe regulacje, a zasadnicza

-- 7 of 10 --

część procesów – takich jak zbiórka, sortowanie, logistyka i rozliczenia – realizowana jest
w Polsce, z udziałem krajowych przedsiębiorstw i dostępnej infrastruktury.
Należy jednocześnie podkreślić, że celem systemu kaucyjnego nie jest generowanie zysków
dla określonych podmiotów, lecz osiąganie celów środowiskowych, w szczególności
zwiększenie poziomów zbiórki i recyklingu opakowań oraz ograniczenie zaśmiecenia
przestrzeni publicznej. Model systemu zakłada ścisłe reguły finansowe oraz przejrzystość
rozliczeń, a wszyscy operatorzy – niezależnie od pochodzenia kapitału – podlegają tym
samym obowiązkom, kontrolom i mechanizmom nadzorczym wynikającym z przepisów
prawa.
20. System kaucyjny został wprowadzony jeszcze przez poprzedni rząd, jakie
chronologicznie zostały dokonane w nim zmiany i jakie zmiany są jeszcze planowane?
System kaucyjny został wprowadzony ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1852). Podstawowe założenia:
 system kaucyjny obejmuje opakowania na napoje z tworzyw sztucznych
o pojemności do 3l, butelki szklane wielokrotnego użytku na napoje o pojemności
do 1,5l (do 2029 r. wyłączone z systemu za sprawą nowelizacji poselskiej z 2026 r.)
oraz puszki metalowe o pojemności do 1l;
 system kaucyjny obejmie obszar całego kraju i będzie bezparagonowy;
 system kaucyjny tworzą przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach,
ich przedstawicielem jest podmiot reprezentujący;
 uruchomienie systemu kaucyjnego wymaga uzyskania zezwolenia, wydanego
w drodze decyzji, przez ministra właściwego do spraw klimatu;
 podmiot reprezentujący jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do
spraw klimatu corocznego sprawozdania o funkcjonowaniu systemu kaucyjnego;
 wprowadzający napoje w opakowaniach objęci systemem mają obowiązek osiągnąć
poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych
(docelowo 90% wprowadzonych opakowań objętych systemem);
 w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów selektywnego zbierania
wprowadzający ponoszą opłatę produktową;
 przepisy zobowiązują każdy sklep o powierzchni handlowej powyżej 200 m2 do
odbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych
z opakowań objętych systemem kaucyjnym oraz do zwrotu kaucji. Mniejsze
jednostki handlowe mogą odbierać te opakowania i odpady opakowaniowe oraz
zwracać kaucję na zasadzie dobrowolności;
 wszystkie jednostki handlowe są obowiązane do pobierania kaucji za napoje
w opakowaniach objętych systemem, które posiadają w swojej ofercie.
Pierwszą zmianą ustawy wprowadzającej system kaucyjny była ustawa z dnia 21 listopada
2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1911), która wprowadziła m.in.:
 zwiększenie roli koordynującej ministra w celu zapewnienia sprawności działania
i terminowości uruchomienia systemu w tym zwiększenie nadzoru Ministra nad
tworzonymi systemami kaucyjnymi na etapie poprzedzającym uruchomienie

-- 8 of 10 --

systemów (w szczególności ograniczenie nieprawidłowości w zakresie planowania
działania systemów kaucyjnych);
 zamknięty system obiegu kaucji, czyli wdrożenie rozwiązania polegającego na
pobieraniu kaucji w całym łańcuchu dystrybucji;
 zapewnienie rzeczywistego objęcia systemem kaucyjnym całego kraju poprzez
wprowadzenie wymogu utworzenia co najmniej jednego stacjonarnego punktu
odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym
od użytkowników końcowych w każdej gminie spowoduje, że podmioty te będą
miały jasną wytyczną co do minimalnej ilości takich punktów;
 zwolnienie z wymogu uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów w zakresie
logistyki zwrotnej tj. zbierania odpadów opakowaniach objętych ustawą,
odebranych od prowadzących nieprofesjonalną zbiórkę;
 wyłączenie opakowań po produktach mlecznych z obowiązku objęcia systemem
kaucyjnym;
 wskazanie, że od 2026 r. opłata produktowa, która ponosić będą wprowadzający,
którzy nie przystąpili do żadnego z systemów kaucyjnych obliczana będzie jako
potrójna stawka opłaty produktowej określonej dla danego rodzaju opakowania na
napoje (wyłączenie niepożądanej alternatywy nieprzystępowania do systemu przez
wprowadzających).
Drugą i aktualnie ostatnią zmianą był poselski projekt ustawy zgłoszony przez posłankę
Gabrielę Lenartowicz – ustawa z dnia 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o gospodarce
opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie
ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 174). W ustawie wprowadzono kluczową zmianę legislacyjną,
która ma na celu zapewnienie stabilnych i przewidywalnych ram prawnych dla dalszego
funkcjonowania istniejących, rynkowych systemów zwrotu szklanych butelek
wielokrotnego użytku. W związku z zmianą uczestnictwo w centralnym systemie kaucyjnym
w odniesieniu do opakowań szklanych wielokrotnego użytku ma charakter dobrowolny,
przy pozostawieniu możliwości prowadzenia własnych systemów zbiórki butelek szklanych
wielokrotnego użytku przez przedsiębiorców.
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr w wykazie UC100), który
zapewni dostosowanie przepisów krajowych do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów
opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz
uchylenia dyrektywy 94/62/WE, zakłada wprowadzenie dalszych zmian w systemie
kaucyjnym:
 wyłączenie z systemu wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje
o pojemności mniejszej niż 0,1 litra, z wyjątkiem wprowadzających produkty
w opakowaniach na napoje alkoholowe;
 wyłączenie z systemu wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje
nabywanych bezpośrednio przez resort obrony narodowej i Rządową Agencję
Rezerw Strategicznych;
 wskazanie wprost, że innym punktem zbierającym opakowania i odpady
opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym może być w szczególności jednostka
sektora finansów publicznych;

-- 9 of 10 --

 nałożenie na podmiot reprezentujący obowiązku zawarcia umowy z każdym
przedsiębiorcą prowadzącym jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego
o powierzchni sprzedaży nie większej niż 200 m2, który się do niego zgłosi
(wcześniej obowiązek ciążył na podmiocie prowadzącym jednostkę handlową –
praktyka wskazuje, że takie umowy przy biernych jednostkach handlowych nie są
użyteczne);
 wyłączenie apteki punktów aptecznych, hurtowni farmaceutycznych z obowiązku
uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania
pustych opakowań i odpadów opakowaniowych oraz obowiązku zawarcia umowy;
 wprowadzenie dla przedsiębiorców prowadzących jednostki handlu detalicznego w
sektorze HoReCa możliwość odstąpienia od pobrania kaucji, jeżeli zostaną
spełnione łącznie następujące warunki: opakowanie jest otwierane na terenie
obiektu, napój jest spożywany na terenie obiektu oraz puste opakowanie lub odpad
opakowaniowy jest zwracany na terenie obiektu.
Planowanie kolejnych zmian w ustawie planuje się rozpocząć od czerwca 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 10 of 10 --