Interpelacja w sprawie wpływu ograniczonej dostępności mieszkań na pogłębianie kryzysu demograficznego w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16542
do ministra aktywów państwowych, ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wpływu ograniczonej dostępności mieszkań na pogłębianie kryzysu demograficznego w Polsce
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Adam Gomoła, Piotr Górnikiewicz, Ewa Schädler, Łukasz Osmalak, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak, Bożenna Hołownia
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pana Ministra w sprawie wpływu sytuacji mieszkaniowej młodych na pogłębiający się kryzys demograficzny w Polsce.
Wnioski płynące z opracowania „Diagnoza Młodych 2026. Potencjał i wyzwania młodego pokolenia” wskazują jednoznacznie, że brak dostępnego mieszkania, wysoki koszt najmu, trudności w uzyskaniu kredytu hipotecznego oraz przedłużające się zamieszkiwanie z rodzicami stają się dziś nie tylko problemem społecznym i ekonomicznym, lecz również jedną z najważniejszych barier demograficznych państwa.
Z danych przywołanych w diagnozie wynika, że ponad 80% gospodarstw domowych w Polsce zajmuje mieszkanie lub dom na własność, co plasuje Polskę wyraźnie powyżej średniej unijnej. Jednocześnie utrwalony kulturowo model własności sprawia, że posiadanie mieszkania jest przez młodych ludzi postrzegane jako podstawowy warunek stabilizacji życiowej, samodzielności, a także założenia rodziny. W praktyce jednak struktura rynku mieszkaniowego nie pozwala na realizację tych aspiracji.
Mimo wzrostu całkowitego zasobu mieszkaniowego, mieszkania pozostają dla młodych dorosłych trudno dostępne. Z jednej strony rosną ceny zakupu, z drugiej – bardzo wysokie są koszty najmu. Jednocześnie udział mieszkań gminnych pozostaje niski, a znacząca część zasobu mieszkaniowego pozostaje niewykorzystana.
Diagnoza wskazuje także na narastające zjawisko gniazdownictwa, rozumianego jako przedłużone zamieszkiwanie z rodzicami i opóźnione wejście w samodzielną dorosłość. Zjawisko to nie dotyczy już wyłącznie osób wykluczonych z rynku pracy, ale coraz częściej osób aktywnych zawodowo, które mimo pracy nie są w stanie osiągnąć niezależności mieszkaniowej. Tworzy to mechanizm „niestabilna praca – niestabilny najem – opóźniona dorosłość”, który uderza nie tylko w dobrostan młodych ludzi, lecz także w ich decyzje dotyczące zakładania rodzin i posiadania dzieci.
Co szczególnie istotne, w przywoływanych badaniach podkreśla się, że stabilne zatrudnienie i własne mieszkanie należą do najważniejszych warunków podejmowania decyzji prokreacyjnych. Brak mieszkania lub niestabilność mieszkaniowa opóźniają decyzje o wejściu w trwały związek, o usamodzielnieniu się, a w konsekwencji również o rodzicielstwie. Problem mieszkaniowy staje się zatem jednym z kluczowych czynników osłabiających potencjał demograficzny Polski.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwa analizują wpływ ograniczonej dostępności mieszkań, wysokich kosztów najmu oraz luki czynszowej na pogłębianie kryzysu demograficznego w Polsce?
2. Czy w ocenie ministerstw brak stabilnego i dostępnego mieszkania należy obecnie do głównych barier podejmowania decyzji o założeniu rodziny i posiadaniu dzieci przez młodych dorosłych, czy są inne przesłanki?
3. Czy ministerstwa prowadzą analizy dotyczące związku pomiędzy opóźnionym usamodzielnianiem się młodych ludzi a spadkiem dzietności w Polsce?
4. Jak ministerstwa oceniają wpływ zjawiska gniazdownictwa, czyli przedłużonego zamieszkiwania młodych dorosłych z rodzicami, na decyzje rodzinne i demograficzne?
5. Jakie konkretne instrumenty państwo zamierza rozwijać, aby młode osoby pracujące mogły uzyskać stabilne warunki mieszkaniowe?
6. Czy ministerstwo prowadzi analizy terytorialnego zróżnicowania luki czynszowej i dostępności najmu, w szczególności w kontekście odpływu młodych ludzi z mniejszych miejscowości do największych miast?
7. Jakie działania zamierza podjąć rząd, aby przeciwdziałać mechanizmowi „niestabilna praca – niestabilny najem – opóźniona dorosłość”, który osłabia samodzielność młodych ludzi oraz ich gotowość do zakładania rodzin?
8. Czy przygotowywana jest międzyresortowa strategia łącząca politykę mieszkaniową, rynek pracy, politykę społeczną i cele demograficzne państwa?
9. Czy ministerstwa planują przygotowanie odrębnych rozwiązań dla młodych rodzin oraz osób planujących rodzicielstwo, dla których główną barierą jest brak dostępu do stabilnego i przewidywalnego mieszkania?
10. W jakim terminie rząd zamierza przedstawić kompleksowe rozwiązania mieszkaniowe, które będą realnie wspierały proces usamodzielniania się młodych ludzi i przeciwdziałały negatywnym trendom demograficznym?
W mojej ocenie dziś nie da się prowadzić poważnej polityki demograficznej bez poważnej polityki mieszkaniowej. Jeżeli młodzi ludzie nie mają gdzie mieszkać, nie mają stabilności i bezpieczeństwa, to państwo nie może oczekiwać, że będą szybciej się usamodzielniać, zakładać rodziny i decydować się na dzieci. Kryzys mieszkaniowy staje się więc jednocześnie kryzysem demograficznym, a jego skutki będą odczuwalne przez całe państwo przez długie lata.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Kamil Wnuk
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
42309 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.210.2026
IK: 1254892
Warszawa, 28 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT16542, Pana Kamila Wnuka, Posła na
Sejm RP oraz grupy Posłów na Sejm RP z dnia 17 kwietnia 2026 r., w sprawie wpływu
ograniczonej dostępności mieszkań na pogłębianie kryzysu demograficznego w Polsce.
Minister Aktywów Państwowych nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania
zawarte w ww. interpelacji. Za realizację polityki mieszkaniowej odpowiada minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1254892.4711399.3732435
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 1 of 1 --
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 8 maja 2026 r.
znak sprawy: DRR-I.054.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16542 Pana Posła Kamila Wnuka oraz
grupy Posłów w sprawie wpływu ograniczonej dostępności mieszkań
na pogłębianie kryzysu demograficznego w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej odpowiada za koordynację polityki
rozwoju kraju, w tym polityki regionalnej i miejskiej, programowanie
i zarządzanie funduszami europejskimi, a także wdraża projekty kierowane
bezpośrednio do samorządów. W ramach realizowanych zadań oraz prac
analitycznych i strategicznych Ministerstwo uwzględnia wyzwania związane
z procesami depopulacyjnymi, przemianami społeczno‑gospodarczymi oraz
zagadnienia związane z mieszkalnictwem.
Jednocześnie należy podkreślić, że wiodące kompetencje w zakresie polityki
mieszkaniowej, w tym regulacji rynku mieszkaniowego i budownictwa, znajdują
się w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Działania MFiPR w tym obszarze
są prowadzone w ścisłej współpracy z MRiT, tak aby polityka mieszkaniowa
mogła skutecznie wspierać cele społeczne i demograficzne państwa.
Poniżej przedstawiam szczegółowe informacje pozostające w zakresie
właściwości ministra do spraw rozwoju regionalnego.
-- 1 of 6 --
2
I. Średniookresowa strategia rozwoju kraju „Strategia Rozwoju Polski
do 2035 r.”
Zgodnie z ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju (z późn. zm.) projekt średniookresowej strategii rozwoju kraju
opracowuje minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego we współpracy
z członkami Rady Ministrów i przedkłada go Radzie Ministrów. Strategia określa
uwarunkowania, cele i kierunki rozwoju kraju w wymiarze społecznym,
gospodarczym i przestrzennym. Jest także istotnym punktem odniesienia dla
strategii niższego rzędu: regionalnych i sektorowych.
Prace nad nowym projektem średniookresowej strategii rozwoju kraju „Strategią
Rozwoju Polski do 2035 r.” (SRP 2035) trwają od jesieni 2024 r. i były
prowadzone przez międzyresortowy zespół ds. opracowania projektu
średniookresowej strategii rozwoju kraju. Projekt SRP 2035 podlegał
konsultacjom publicznym w okresie od 10 września do 31 października 2025 r.
oraz postępowaniu w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.
Projekt SRP 2035 w finalnej wersji na SKRM uzyskał pozytywną opinię Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 17 lutego br. W dniu 5 marca
br. projekt „Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.” został przyjęty przez Stały
Komitet Rady Ministrów i rekomendowany Radzie Ministrów. W okresie od 10
września do 31 października 2025 r. projekt strategii podlegał konsultacjom
publicznym. Z końcem marca 2026 r. projekt uchwały dotyczącej strategii został
skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów.
W projekcie Strategii mieszkalnictwo stanowi ważny temat. Strategia wyznacza
17 priorytetów polityki Państwa. Mieszkalnictwu poświęcony jest w całości jeden
z nich, zatytułowany Zwiększenie dostępności mieszkań.
W diagnozie do tego priorytetu wykazano, że wielu osób nie stać ani na kredyt
hipoteczny, ani na wynajem po cenach rynkowych – tzw. luka czynszowa dotyczy
ponad 40% rodzin tworzonych przez osoby w wieku 18-44 lata. Jesteśmy krajem
o relatywnie niewielkich zasobach mieszkaniowych, problemem jest niewielka
liczba mieszkań społecznych oraz słabo rozwinięty rynek najmu. Tymczasem
dostęp do mieszkań jest podstawowym warunkiem dobrej jakości życia.
Zauważalny jest również fakt, że dostęp do mieszkań stanowi fundament
do podjęcia decyzji o planowaniu rodziny, co w korelacji ze zwiększającym się
problemem gniazdownictwa, zauważalnie wpływa na prognozy demograficzne
kraju.
Wśród zaplanowanych kluczowych działań Strategia kładzie silny nacisk
na rozwój budownictwa społecznego i komunalnego. Pojawia się zapowiedź
znaczącego wzrostu ich finansowania. Strategia stawia cel, według którego
co najmniej 10% budowanych mieszkań mają stanowić mieszkania społeczne
i komunalne (obecnie jest 1,6% – według danych za 2024 r.). To oznacza około
20 tys. mieszkań społecznych i komunalnych rocznie.
-- 2 of 6 --
3
W ramach rozwoju zasobu mieszkań na wynajem Strategia przewiduje również
upowszechnienie działalności społecznych agencji najmu, zwiększenie kontroli
nad rozwojem rynku najmu krótkoterminowego, czy rozwój zasobu
zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe studentów i doktorantów.
Z kolei w ramach rozwoju rynku mieszkań na własność planowane jest m.in.
upowszechnianie alternatywnych formuł dochodzenia do własności, takich jak
kooperatywy mieszkaniowe, jako model wspólnej realizacji przez grupę osób
fizycznych inwestycji mieszkaniowej na własne potrzeby mieszkaniowe.
Wspierane będzie także systematyczne i długofalowe oszczędzanie przez
gospodarstwa domowe na cele mieszkaniowe.
Ważna jest także poprawa warunków mieszkaniowych. Wspierane będą
przedsięwzięcia remontowe w budynkach wielorodzinnych, ze szczególnym
uwzględnieniem zasobów gminnych, i dostosowanie zasobu mieszkaniowego
do potrzeb gospodarstw domowych o szczególnych potrzebach mieszkaniowych.
Wzmocnione zostaną także rozwiązania prawne zapewniające projektowanie
nowego zasobu mieszkaniowego z uwzględnieniem potrzeb osób o szczególnych
potrzebach mieszkaniowych.
II. Krajowa Polityka Miejska 2030
Krajowa Polityka Miejska 2030 (KPM 2030) została przyjęta przez Radę Ministrów
w czerwcu 2022 r. Dokument identyfikuje wyzwania demograficzne jako jedno
z fundamentalnych uwarunkowań rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych
oraz identyfikuje politykę mieszkaniową jako jeden z czynników przeciwdziałania
negatywnym trendom demograficznym.
W ramach KPM 2030 wyodrębniono Wyzwanie VIII – poprawa dostępności
mieszkaniowej, którego celem jest tworzenie warunków umożliwiających
stabilne zamieszkanie, w szczególności dla młodych gospodarstw domowych.
Wyzwanie to obejmuje m.in.:
rozwój mieszkalnictwa na wynajem o umiarkowanych czynszach,
zwiększenie udziału mieszkań społecznych i komunalnych w zasobie
mieszkaniowym,
lepsze wykorzystanie istniejących zasobów, w tym poprzez rewitalizację,
wzmacnianie stabilności i bezpieczeństwa najmu jako alternatywy wobec
własności.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej koordynuje wdrażanie KPM 2030,
w tym realizację Wyzwania VIII, poprzez Plan Implementacji KPM 2030 oraz
prace Rady Wykonawczej ds. Wdrażania KPM 2030, które zapewniają współpracę
międzyresortową oraz powiązanie polityki miejskiej z politykami publicznymi
odpowiadającymi na wyzwania demograficzne, społeczne i rozwojowe państwa.
-- 3 of 6 --
4
W ramach KPM 2030 są realizowane działania mające na celu zwiększenie
dostępności mieszkań na wynajem, w tym dla osób o umiarkowanych dochodach
i młodych dorosłych. Należą do nich m.in.:
rozwój Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych (SIM) realizowanych
z udziałem samorządów i Krajowego Zasobu Nieruchomości,
wsparcie Społecznych Agencji Najmu (SAN), łączących funkcję
mieszkaniową z elementami aktywizacji społecznej,
finansowanie inwestycji mieszkaniowych i komunalnych m.in. ze środków
Krajowego Planu Odbudowy oraz funduszy europejskich.
III. Działalność Krajowego Zasobu Nieruchomości
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego sprawuje nadzór nad
działalnością Krajowego Zasobu Nieruchomości (KZN). Zgodnie z Ustawą z dnia
20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (z późn. zm.) do zadań KZN
należy m.in:
1. Gospodarowanie nieruchomościami wchodzącymi w skład Zasobu
na zasadach określonych w ustawie;
2. Tworzenie warunków do zwiększania dostępności mieszkań,
w szczególności przez wykorzystywanie nieruchomości wchodzących
w skład Zasobu do realizacji inwestycji mieszkaniowych;
3. Podejmowanie działań w celu realizacji inwestycji mieszkaniowych, w tym
mieszkań na wynajem;
4. Tworzenie warunków ułatwiających powstawanie mieszkań wchodzących
w skład mieszkaniowego zasobu gminy;
5. Wspieranie rozwoju społecznego budownictwa czynszowego
i komunalnego.
KZN prowadzi również działania analityczne w zakresie mieszkalnictwa,
gospodarki nieruchomościami, budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz rewitalizacji i w tym zakresie współpracuje w szczególności
z instytutami badawczymi i szkołami wyższymi.
Misją Krajowego Zasobu Nieruchomości jest tworzenie warunków do
sukcesywnego zwiększania dostępności mieszkań tam, gdzie to potrzebne,
w cenach, które są dostępne i o powierzchni, która pozwoli zaspokoić potrzeby
mieszkaniowe ich przyszłych użytkowników. Zgodnie ze „Strategią Działania
Krajowego Zasobu Nieruchomości na lata 2025-2027” wizja docelowej roli KZN
w systemie mieszkalnictwa brzmi następująco: „Krajowy Zasób Nieruchomości
to wiodący, publiczny podmiot polskiego mieszkalnictwa, który tworzy synergię
pomiędzy poszczególnymi aktorami rynku nieruchomości. Jest łącznikiem między
szczeblem centralnym, regionalnym i lokalnym oraz sektorem publicznym
i prywatnym. Dzięki temu działa jako katalizator budowy mieszkań społecznych
w całej Polsce. Dąży do wzmocnienia samorządów w realizacji ich zadań
własnych, wspierając je w pozyskiwaniu i przygotowaniu gruntów pod
-- 4 of 6 --
5
budownictwo mieszkaniowe, a także w pozyskiwaniu finansowania inwestycji
i w prowadzeniu procesów budowlanych.
Strategia Działania KZN na lata 2025-2027 składa się z 3 celów strategicznych
i przyporządkowanych im 9 celów operacyjnych. Cele strategiczne należy
rozumieć jako kluczowe kierunki rozwoju KZN do 2027 r. Cele operacyjne
natomiast określają pożądany sposób działania KZN i mają w swojej istocie
zapewnić realizację celów strategicznych:
Cel strategiczny I: Efektywne zarządzanie gruntami Skarbu Państwa
Cel operacyjny 1.1: Usprawnienie gromadzenia i przetwarzania informacji
o nieruchomościach
Cel operacyjny 1.2: Racjonalizacja pozyskiwania nieruchomości
Cel operacyjny 1.3: Optymalizacja gospodarowania nieruchomościami
Cel strategiczny II: Tworzenie i propagowanie wiedzy
Cel operacyjny 2.1: Stworzenie banku informacji
Cel operacyjny 2.2: Rozszerzenie kompetencji we współpracy z innymi
podmiotami badawczymi
Cel operacyjny 2.3: Propagowanie wiedzy
Cel Strategiczny III. Wspieranie realizacji inwestycji
Cel operacyjny 3.1: Wzmocnienie współpracy z samorządami
Cel operacyjny 3.2: Optymalizacja funkcjonowania i rozwoju spółek
mieszkaniowych
Cel operacyjny 3.3: Wspomaganie w pozyskiwaniu finansowania
inwestycji oraz wykorzystania innowacyjnych rozwiązań
W ramach tych działań w sposób szczególny chciałabym podkreślić dwie
inicjatywy:
1. Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa
Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa (SIM) to spółka realizująca inwestycje
mieszkaniowe o umiarkowanym czynszu. Wspólnikami SIM mogą być gminy oraz
Skarb Państwa reprezentowany przez Krajowy Zasób Nieruchomości. Celem
działalności programu mieszkaniowego z udziałem SIM jest udostępnienie
mieszkań osobom o umiarkowanych dochodach.
Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe działają i będą działały na coraz większą
skalę. W ramach SIM w latach 2018-2023 zostało wybudowanych jedynie 40
mieszkań. W 2024 r. powstało ich 160. W 2025 r. powstało ok. 1,3 tys. mieszkań,
a na 2026 r. planowane jest ok. 4 tys. W sumie do 2029 r. w ramach Społecznych
Inicjatyw Mieszkaniowych ma powstać blisko 30 tys. mieszkań.
2. Społeczne Agencje Najmu
KZN ma również znaczący wpływ na rozwój Społecznych Agencji Najmu (SAN).
To innowacja społeczna łącząca usługę mieszkaniową z aktywizacją społeczną
i zawodową. SAN pozyskują mieszkania do wynajmu, remontują je, po czym
zarządzają wynajmem oraz wspierają lokatorów mieszkań na rynku pracy.
Łącznie z Funduszy Europejskich zainwestowaliśmy już ponad 65 mln zł w ponad
-- 5 of 6 --
6
500 mieszkań dla 740 potrzebujących osób w 12 gminach, z czego 6 gmin
zdecydowało się na uruchomienie tej innowacyjnej formuły właśnie dzięki
naszemu wsparciu.
Krajowy Zasób Nieruchomości w partnerstwie z Instytutem Rozwoju Miast
i Regionów rozpoczął inicjatywę, która powołuje Ośrodek Rozwoju Najmu
Społecznego. Przedsięwzięcie ma na celu zachęcenie kolejnych samorządów do
tworzenia SAN na swoim terenie oraz przygotowanie ich do tego. Kilkadziesiąt
miast w Polsce dostanie indywidualne wsparcie doradcze w tworzeniu takich
agencji (analizę potencjału rozwoju SAN, wskazanie optymalnego kierunku
rozwoju najmu społecznego).
IV. Programowanie nowej perspektywy finansowej
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej uczestniczy również w pracach
na poziomie Unii Europejskiej dotyczących przygotowania nowej perspektywy
finansowej na lata 2028–2034, w tym w dyskusjach nad kierunkami wsparcia
w obszarze polityki spójności. Jednym z istotnych obszarów tych dyskusji
pozostaje wzmocnienie wymiaru społecznego polityk UE, w tym wdrażanie
zasady right to stay. Jej realizacja obejmuje tworzenie warunków do dobrego
życia i możliwości rozwoju (a więc także dostępności mieszkań), jakości usług
i perspektyw na przyszłość w miejscu zamieszkania bez presji na mobilność.
W projektowanych kierunkach interwencji podkreśla się znaczenie inwestycji
w spójność społeczną, odporność gospodarczą oraz niwelowanie różnic
w rozwoju terytorialnym, co obejmuje również rozwój mieszkalnictwa
społecznego i dostępnego cenowo.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają inicjatywy takie jak
przygotowywany na poziomie UE plan działań w zakresie dostępnego
mieszkalnictwa („Affordable Housing Plan” na lata 2025-2029), który ma na celu
zwiększenie podaży mieszkań przystępnych cenowo, poprawę warunków
mieszkaniowych oraz wsparcie państw członkowskich w reagowaniu na rosnące
wyzwania rynku mieszkaniowego. Zakłada się, że w nowej perspektywie
finansowej mieszkalnictwo będzie silniej powiązane z celami polityki społecznej,
klimatycznej i rozwojowej, w tym z transformacją energetyczną budynków oraz
przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.249.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16542 Pana Posła Kamila Wnuka wraz z grupą posłów,
w sprawie wpływu ograniczonej dostępności mieszkań na pogłębianie kryzysu
demograficznego w Polsce, proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające we właściwości Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Zmiany demograficzne, analizowane zarówno w perspektywie jednostkowej, jak
i społecznej, generują złożone wyzwania o wielowymiarowym charakterze. Spadek poziomu
dzietności jest zjawiskiem od lat notowanym i utrzymującym się w całej Europie. Prognozy
wskazują, że w najbliższej przyszłości nie należy oczekiwać odwrócenia się tego trendu.
Pomimo różnic w skali i dynamice tego procesu w poszczególnych krajach, można wskazać
tendencje wspólne dla całego kontynentu, których źródeł upatrywać należy w przemianach
cywilizacyjnych, kulturowych oraz społeczno-ekonomicznych, od kilku dekad zachodzących
w społeczeństwach państw zachodnich. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wraz
z innymi przedstawicielkami i przedstawicielami rządu, podejmuje wysiłki na rzecz ich
ograniczenia.
Aktualnie w resorcie rodziny prowadzone są prace analityczne nad wyznaczeniem
kierunków działań i przystosowania polityk krajowych do zachodzących zmian
demograficznych. Działania te obejmują różne sfery życia, a tym samym dotyczą wielu
obszarów i dziedzin politycznej aktywności. Oznacza to konieczność ścisłej współpracy
międzyresortowej i spojrzenia na demografię z różnych perspektyw. Analizy wskazują, że na
decyzje dotyczące rodzicielstwa wpływa wiele czynników, a żaden z nich nie działa
w oderwaniu od pozostałych.
W ministerstwie utworzono ekspercką Radę do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej,
będącą organem opiniodawczo-doradczym ministra. Nad koordynacją działań rządu
w obszarze demografii pracuje też powołany w tym celu Międzyresortowy Zespół do spraw
Koordynacji Polityki Demograficznej, skupiający swoją działalność na usprawnianiu polityk
publicznych będących rządową odpowiedzią na aktualne wyzwania demograficzne.
Perspektywiczne i całościowe podejście do omawianego problemu wymaga prowadzenie
polityki demograficznej w sposób realizujący też szersze cele rozwojowe, takie jak poprawa
jakości życia, wzrost konkurencyjności czy podnoszenie szeroko pojętego bezpieczeństwa.
W ramach realizowanej polityki rodzinnej tworzone są mechanizmy wspierające rodziców
w opiece nad dziećmi i godzeniu życia rodzinnego z zawodowym oraz opracowywane nowe
i rozwijane funkcjonujące narzędzia, które mają zapewnić stabilność i bezpieczeństwo rynku
pracy.
Realizowane polityki publiczne zawierają wiele elementów prorodzinnych, na które składają
się m.in. ulgi podatkowe, urlopy związane z rodzicielstwem, rozwiązania poprawiające
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zarówno finansową, jak i terytorialną dostępność placówek opieki nad małymi dziećmi,
elastyczne formy zatrudnienia dla rodziców małych dzieci, świadczenia rodzinne czy
korzystne rozwiązania mieszkaniowe dla młodych.
Minister rodziny podejmuje liczne inicjatywy legislacyjne, organizacyjne i finansowe
ukierunkowane na rozwój systemu instytucjonalnej opieki nad dziećmi w wieku do lat 3
i podniesienie jakości świadczonych w jej ramach usług. Wśród nich wymienić należy m.in.:
— projekt Akademia Wsparcia,
— program Aktywny Rodzic,
— program Aktywny Maluch,
— program Aktywny Dzienny Opiekun w Gminie,
— Kartę Dużej Rodziny,
— programy 800+ i Dobry Start.
Ponadto, działając na rzecz stabilności zatrudnienia, minister dokonuje ewaluacji
kluczowych programów i aktów prawnych zapewniających pracownikom – również tym
najmłodszym – aktywny udział w kształtowaniu rynku pracy. Tworzone są też zachęty dla
osób starszych do kontynuowania aktywności zawodowej, a w ramach reformy Państwowej
Inspekcji Pracy wprowadzono narzędzia poprawiające skuteczność egzekwowania
przepisów Kodeksu Pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-V.054.4.2026
Warszawa, 19 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16542
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 16542 grupy posłów w sprawie wpływu ograniczonej
dostępności mieszkań na pogłębienie kryzysu demograficznego w Polsce, pragnę
zaznaczyć, że poruszone w ww. interpelacji problemy i pytania są zbliżone do tych ujętych
w interpelacji nr 16541 grupy posłów, których także reprezentował poseł Kamil Wnuk.
W poniższej odpowiedzi skupię się zatem na najważniejszych zagadnieniach dotyczących
dostępu do stabilnego i przystępnego cenowo mieszkania i czynników wpływających na
decyzje życiowe młodych ludzi. Szersze omówienie zagadnienia znajduje się w odpowiedzi
na interpelację nr 16541.
Dostęp do stabilnego i przystępnego cenowo mieszkania jest jednym z istotnych
czynników wpływających na decyzje życiowe młodych ludzi. Problem w zaspokojeniu
potrzeb mieszkaniowych szczególnie koncentruje się wśród osób młodych, ale dotyka
także rodzin z dziećmi, które z uwagi na powiększenie się rodziny o kolejnego członka
poszukują większego lokalu. Jednak kwestia samodzielności lub braku samodzielności
w zamieszkiwaniu, a także kwestia posiadania dzieci są jednak o wiele bardziej złożone i
nie sprowadzają się tylko do dostępności mieszkań.
Należy zaznaczyć, że na decyzje młodych ludzi dotyczące mieszkania z rodzicami, jak i na
wysokość czynszu w ostatnich latach miały wpływ czynniki zewnętrzne, wspomniane już
ograniczenia w mobilności, czasowe zamknięcie uczelni i stacjonarnych miejsc pracy,
napływ migrantów z zagrożonych wojną regionów Ukrainy, gwałtowny wzrost cen energii,
inflację i wzrost stóp procentowych.
Wspomniane w interpelacji zjawisko niesamodzielnego zamieszkiwania (tzw.
gniazdownictwo) jest określane poprzez wskaźnik udziału osób w wieku 25-34 lata
zamieszkujących wspólnie z rodzicami. Od 2019 roku wskaźnik ten w Polsce zmieniał się
od 43,9 % w 2019 roku, 48,8 % w latach 2020-2021 (wzrost spowodowany zjawiskami
związanymi z pandemią COVID-19), 53,8% w 2024 r. i 51,0% w 2025 roku. Na wysokość
wskaźnika tzw. gniazdownictwa wpływają zarówno czynniki mieszkaniowe jak i
kulturowo-społeczne. Wskaźnik ten pozostaje niski w krajach Europy północnej, gdzie
młodzi ludzie chcą się szybko usamodzielnić. Tymczasem w krajach Europy południowej
wskaźniki te są najwyższe, niezależnie od poziomu ekonomicznego lub dostępności
mieszkań (tzw. efekt bamboccioni we Włoszech). W Polsce głębsza analiza tego efektu
-- 1 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
została przeprowadzona w badaniu Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) w 2025 r.
Z badania tego wynika, że niemal w takim samym stopniu zjawisko współzamieszkiwania
jest wynikiem konieczności (51% badanych wskazało brak mieszkania), jak i wynikiem
dobrowolnej decyzji (48% respondentów wskazało dobre warunki mieszkaniowe w domu
rodziców). Ponadto na wspólne mieszkanie z rodzicami wpływ miały także w ocenie
respondentów niższe koszty utrzymania, brak własnej rodziny, wsparcie rodziców czy
przywiązanie emocjonalnego do rodziców.
Dane opublikowane w raporcie AMRON-SARFIN wskazują, że w latach 2022-2024
czynsze wzrosły w największych miastach o ok. 15-30%. Ceny transakcyjne mieszkań na
rynku również wzrosły, w zależności od lokalizacji o ok. 30-50%. Spowodowało to
zmniejszenie dostępności mieszkań. Za przeciętną pensję w 2019 r. można było nabyć
0,95 m2 mieszkania, zaś w ciągu kilku lat do 2024 r. wartość ta spadła do 0,90 m2. Jednak
według wstępnych danych w 2025 r. przeciętna liczba m 2 mieszkania możliwa do nabycia
za przeciętne wynagrodzenie wzrosła ponownie do 0,95 m2.
Analizując kształtowanie się dostępności mieszkań, w tym zjawisko luki czynszowej
w poszczególnych lokalizacjach, należy zwrócić uwagę, że co do zasady, mniejsze
miejscowości cieszą się wyższą dostępnością mieszkań niż większe miasta. Dostępność
szczegółowych danych w tym zakresie jest co do zasady ograniczona do miast na prawach
powiatu, gdzie występują lokalne rynki mieszkaniowe. Zwraca jednak uwagę fakt, że za
przeciętne wynagrodzenie w mniejszych miastach można nabyć na rynku pierwotnym ok.
20-50% większą powierzchnię niż w dużych miastach. Na rynku wtórnym sytuacja jest
jeszcze lepsza i w wielu miastach za przeciętne wynagrodzenie można nabyć nawet 2-3
razy większą powierzchnię niż w większych miastach. Najlepsza sytuacja w tym zakresie,
gdzie za przeciętną pensję w 2024 r. można nabyć na rynku wtórnym ponad 1,40 m2
mieszkania, występuje w takich miastach jak Wałbrzych, Grudziądz, Włocławek, Płock,
Tarnobrzeg, Bytom, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Piekary
Śląskie, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Świętochłowice, Zabrze, Konin. Jednocześnie są
to miasta, które borykają się z problemem zmniejszającej się populacji. Może więc z tego
wynikać, że dostępność mieszkań nie jest podstawowym czynnikiem decydującym
o pozytywnym lub negatywnym bilansie demograficznym w danej miejscowości.
Dane statystyczne wskazują, że rok 2024 r. był przełomowy. Po zakończeniu udzielania
kredytów w ramach programu BK2% rynek mieszkaniowy zaczął się stabilizować. Spadek
inflacji spowodował również stopniowe obniżanie stóp procentowych. Dodatkowo, w
szybkim tempie rosną realne wynagrodzenia. Polityka mieszkaniowa rządu priorytetowo
zaczęła traktować inwestycje w nowe budownictwo dostępne dla osób o niskich i
przeciętnych dochodach – budownictwo komunalne oraz budownictwo społeczne
czynszowe. Dlatego dostępne dane za 2025 r. wskazują na przełom w trendach
obrazujących dostępność mieszkań. Wzrost płac szybszy niż wzrost mieszkań
spowodował, że według wstępnych danych w 2025 r. wzrosła przeciętna liczba m2
mieszkania możliwa do nabycia za przeciętne wynagrodzenie (z 0,90 m2 do 0,94 m2).
Ustabilizowały się wysokości czynszów rynkowych. Zwiększył się udział mieszkalnictwa
społecznego w mieszkaniach oddanych do użytkowania (z 1,5% w 2023 r. do 3% w 2025
r.). Zmniejszyła się liczba gospodarstw domowych oczekujących na najem mieszkania
komunalnego (z 123,9 tys. w 2023 r. do 117,8 tys. w 2025 r.).
Kwestia powiązania warunków mieszkaniowych społeczeństwa z kwestiami
demograficznymi jest dość skomplikowana. Wskazują na to m.in. wyniki raportu
powstałego na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pt. „Zbadanie i
-- 2 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
określenie warunków do poprawy kondycji demograficznej Polski”. Z badań i analiz
wynika, że młode osoby mają szczególnie trudną sytuację na rynku mieszkaniowym ze
względu na przeciętnie niższe zarobki, mniejszą stabilność na rynku pracy i brak
oszczędności. Dlatego powinni być główną grupą docelową polityki mieszkaniowej
prowadzonej przez władze publiczne na różnych szczeblach. Natomiast sama możliwość
poprawy warunków mieszkaniowych nie powoduje automatycznie chęci usamodzielnienia
się młodych ludzi. Nie jest także podstawowym problemem w założeniu rodziny
i posiadaniu dzieci. Dopiero w przypadku rodzin z większą liczbą dzieci, warunki
mieszkaniowe zaczynają poważnie wpływać na ewentualne plany dotyczące powiększenia
rodziny.
Kluczową rolę w polityce mieszkaniowej odgrywa współpraca z jednostkami samorządu
terytorialnego, szczególnie gminami, którym zgodnie z Konstytucją RP powierzono
obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Gmina jest zobowiązana
do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, co
obejmuje tworzenie warunków do uzyskania mieszkań, w tym poprzez realizację
programów mieszkaniowych i wspieranie rozwoju budownictwa komunalnego. Wśród
najważniejszych instrumentów wspierających działania m.in. gminy w powiększaniu
zasobu mieszkaniowego należy wymienić program budownictwa socjalnego i
komunalnego (BSK). Od prawie 20 lat w ramach programu oferowane jest bezzwrotne
wsparcie na budowę, remont czy zakup mieszkania. Głównym beneficjentem programu są
samorządy, które mogą pozyskać dofinansowanie na inwestycje mieszkaniowe na
poziomie do 80% wartości inwestycji. Środki z programu mogą być także przeznaczone na
remont pustostanów – w tym wypadku także dofinansowanie wynosi 80% kosztów
inwestycji. Program BSK od momentu powstania był niejednokrotnie uatrakcyjniany tak,
aby w jak najpełniejszym stopniu odpowiadać na zapotrzebowanie jego adresatów. Mając
na uwadze skalę zainteresowania programem starania rządu koncentrują się na
zapewnieniu jego finansowania zgodnie ze zgłaszanym zapotrzebowaniem. W latach
2021-2024 limity wydatków w programie BSK wynosiły 1 mld zł rocznie. W 2025 roku na
zasilenie programu BSK trafiło prawie 2,6 mld zł. Natomiast w 2026 r. zaplanowane jest
zasilenie Funduszu Dopłat na realizację programu kwotą nieco ponad 4 mld zł. W ramach
programu BSK w 2025 r. do udzielenia finansowego wsparcia zakwalifikowano 393
wnioski, obejmujące utworzenie 10 341 lokali mieszkalnych oraz 100 miejsc w
noclegowniach. Zaś w 2026 roku tylko w I kwartale 2026 r. BGK zakwalifikował 806
wniosków na łączną kwotę blisko 3.466 mln zł, co pozwoli na dofinansowanie 17.911
lokali mieszkalnych oraz 428 miejsc tymczasowego schronienia.
Skutecznym instrumentem w zwiększaniu zasobu dostępnych mieszkań są także dopłaty
do kredytów oferowanych przez BGK dla społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM),
towarzystw budownictwa społecznego (TBS), spółek gminnych na budowę mieszkań na
wynajem o limitowanym czynszu na budowę lokali mieszkalnych na wynajem z ustawowo
limitowaną stawką czynszu oraz spółdzielni mieszkaniowych na budowę lokali
mieszkalnych, dla których ustanowione zostanie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.
Dopłaty realizowane są w ramach programu popierania budownictwa mieszkaniowego
(SBC), który jest realizowany na podstawie ustawy z dnia 26 października 1995 r.
o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1273 z późn. zm.).
Dzięki korzystnym warunkom oferowanym inwestorom powstają mieszkania na wynajem
o limitowanym czynszu, adresowane do osób, których dochody są zbyt wysokie, aby
mogły ubiegać się o lokal komunalny, a jednocześnie niewystarczające do samodzielnego
zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych na rynku prywatnym. W 2025 r. w ramach
programu SBC zakwalifikowano 72 wnioski o finansowanie zwrotne, obejmujące
utworzenie 3 380 lokali mieszkalnych.
-- 3 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Funkcjonujący od 2019 roku instrument „Mieszkanie na Start” realizowany na podstawie
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków
mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. z 2024 r. poz. 1704 z poźn.
zm., dalej: uMnS) to wsparcie finansowe najemców. Instrument ten oferuje dopłaty do
czynszu najemcom mieszkań powstałych w ramach inwestycji mieszkaniowych
realizowanych przez inwestora we współpracy z gminą na podstawie zawartej umowy.
Dopłaty są stosowane przez okres 15 lat, licząc od miesiąca dokonania pierwszej wpłaty
dopłaty na rachunek wynajmującego. O dopłaty mogą ubiegać się najemcy, którzy
spełniają określone warunki, m.in. dochodowe, majątkowe, związane z używaniem
mieszkania. Limity dochodów obowiązujące w 2026 r. wynoszą, w zależności od liczby
osób w gospodarstwie domowym, od 8.903,56 zł dla jednoosobowego gospodarstwa
domowego, 19.587,83 zł dla gospodarstwa 4-osobowego (4.896,96 zł na osobę) do
26.710,68 zł dla 6-osobowego gospodarstwa domowego (4.451,78 zł na osobę). Dla
przykładu, miesięczna wysokość dopłaty przyznanej małżeństwom z 2 dzieci
wynajmującym mieszkania o pow. 65 m², które złożą wniosek w II i III kwartale 2026 r.
wyniesie, w zależności od lokalizacji mieszkania, od 526 zł (w gminach województwa
opolskiego, np. w Nysie) do 1 126 zł (w Warszawie).
Kolejnym z instrumentów wspomagających w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jest
społeczna agencja najmu (SAN). To podmiot współpracujący z gminą, który dzierżawi
mieszkania od właścicieli z rynku prywatnego i wynajmuje je osobom w trudniejszej
sytuacji życiowej lub finansowej. Dzięki gwarancjom terminowego uiszczania czynszu,
stabilnego użytkowania i utrzymania mieszkań w dobrym stanie technicznym SAN może
pozyskać lokale poniżej stawek rynkowych. SAN może łączyć wynajem z innymi usługami
społecznymi na rzecz najemców, np. ze wsparciem rodziny, przeciwdziałaniem bezrobociu,
pomocą osobom z niepełnosprawnościami. Dodatkowo osoby wynajmujące mieszkania
z zasobów SAN mogą korzystać z dopłat do czynszu w ramach programu „Mieszkanie na
Start”, co dodatkowo poprawia ich sytuację finansową w zakresie wydatków
mieszkaniowych. Do końca lutego 2026 r. 15 gmin zgłosiło Ministrowi Rozwoju i
Technologii zawarcie umowy o współpracy z podmiotem prowadzącym działalność
społecznej agencji najmu, w tym takie miasta jak: Wrocław, Gdańsk, Kraków i Poznań.
Osoby poszukujące wsparcia w zakupie mieszkania lub domu jednorodzinnego albo jego
budowie w chwili obecnej mogą skorzystać z instrumentu „Mieszkanie bez wkładu
własnego” realizowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 października 2021 r.
o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2% (Dz. U. z 2024 r. poz.
1724, z późn. zm.). Instrument ten polega na udzieleniu przez Bank Gospodarstwa
Krajowego w imieniu Skarbu Państwa gwarancji wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu
hipotecznego na zakup mieszkania lub domu jednorodzinnego albo jego budowy. Kredyt
udzielany na zasadach instrumentu „Mieszkanie bez wkładu własnego” (zwany także
rodzinnym kredytem mieszkaniowym) może zostać udzielony osobie lub osobom
posiadającym zdolność kredytową, które nie posiadają prawa własności mieszkania lub
domu jednorodzinnego ani spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu
jednorodzinnego (wyjątek stanowią rodziny z co najmniej dwojgiem dzieci). Kredyt
udzielany w ramach tego instrumentu może finansować do 100% kosztów nabycia
nieruchomość lub kosztów budowy domu jednorodzinnego. Wkład własny wymagany
przez bank kredytujący może zostać zastąpiony gwarancją udzielaną przez Bank
Gospodarstwa Krajowego, obejmującą część kredytu hipotecznego. Gwarancja ta nie
stanowi dopłaty do kredytu ani nie obniża jego kwoty – kredytobiorca zobowiązany jest
do spłaty całej kwoty kredytu, w tym części objętej gwarancją. Cena 1 metra
kwadratowego powierzchni użytkowej mieszkania lub domu nabywanego
z wykorzystaniem ww. kredytu nie może przekraczać limitów określonych w przepisach.
-- 4 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Limity te są zróżnicowane w zależności od rynku nieruchomości (rynek pierwotny lub
wtórny) oraz lokalizacji nieruchomości, z uwzględnieniem podziału na województwa,
miasta będące siedzibą wojewody lub sejmiku województwa oraz gminy z nimi
sąsiadujące. Dodatkowo ustawa przewiduje możliwość uzyskania tzw. spłaty rodzinnej. W
przypadku powiększenia gospodarstwa domowego kredytobiorcy o drugie albo kolejne
dziecko w okresie spłaty kredytu, kredytobiorca może ubiegać się o jednorazową spłatę
części kapitału kredytu ze środków budżetu państwa. Spłata ta wynosi 20 000 zł w
przypadku urodzenia lub przysposobienia drugiego dziecka oraz 60 000 zł w przypadku
urodzenia lub przysposobienia trzeciego albo kolejnego dziecka, przy czym wysokość
spłaty nie może przekroczyć pozostałej do spłaty części kapitałowej kredytu.
Osoby młode, które nie posiadają zdolności kredytowej, ale osiągają dochody z pracy
mogą skorzystać z instrumentu Konta Mieszkaniowego, realizowanego na podstawie
ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1704, z późn. zm.). Instrument ten adresowany jest do osób, które
obecnie nie są w stanie nabyć pierwszego mieszkania, ale planują jego zakup w
perspektywie następnych lat. Rozwiązanie to skierowane jest do osób od 13 roku życia,
nieposiadających prawa własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Konto
Mieszkaniowe może zostać otworzone także dla dziecka powyżej 13 roku życia, w imieniu
którego umowę o prowadzenie Konta zawiera przedstawiciel ustawowy. Z instrumentu
może skorzystać także osoba, która w jednym posiadanym niewielkim lokalu mieszka z co
najmniej dwójką własnych lub przysposobionych dzieci. W takim przypadku obowiązują
limity powierzchni zajmowanego lokalu: do 50 m2 przy dwojgu dzieci, 75 m2 przy trojgu
dzieci oraz 90 m2 przy czworgu dzieci, dla rodzin z pięciorgiem lub większą liczbą dzieci
limit powierzchni nie obowiązuje. Konto Mieszkaniowe to specjalne konto
oszczędnościowe prowadzone przez banki komercyjne uczestniczące w programie z
możliwością uzyskania dodatkowej premii mieszkaniowej finansowanej z budżetu
państwa. Warunkiem uzyskania premii mieszkaniowej jest oszczędzanie co najmniej przez
3 lata oraz dokonywanie systematycznych wpłat przez co najmniej 11 wpłat w każdym
roku kalendarzowym w wysokości od 300 zł do 2 000 zł. Premia mieszkaniowa wypłacana
jest razem ze środkami zgromadzonymi na Koncie na realizację jednego z celów
mieszkaniowych określonych w ustawie (np. zakupu mieszkania lub domu albo jego
budowy). Odsetki zgromadzone na Koncie są zwolnione z podatku od zysków
kapitałowych (tzw. podatku Belki). Po zakończeniu oszczędzania właściciel Konta ma 5 lat
na wykorzystanie zgromadzonych środków zgodnie z warunkami instrumentu. W
przypadku osób, które zakończyły oszczędzanie przed ukończeniem 18. roku życia, okres
ten liczy się od dnia osiągnięcia pełnoletności.
Mając na uwadze powyższe funkcjonowanie wskazanych instrumentów dowodzi, że
państwo prowadzi rozbudowaną politykę wspierającą dostęp do mieszkań i podejmuje
działania zwiększające dostępność mieszkań, w tym także dla młodych ludzi planujących
założenie rodziny.
Ponadto prowadzone są prace nad projektem ustawy o społecznych zasobach
mieszkaniowych oraz o wsparciu inwestycji mieszkaniowych, której celem jest stworzenie
nowoczesnego systemu finansowania budownictwa społecznego oraz budowa i remont co
najmniej 25 tysięcy mieszkań rocznie. Projektowana ustawa ma wzmacniać ofertę
mieszkań na wynajem dla rodzin z tzw. luki czynszowej, wprowadza preferencyjne kredyty
i granty na budowę mieszkań społecznych, komunalnych i spółdzielczych oraz zwiększa
dostępność systemu TBS i SIM poprzez wyższe limity dochodowe, niższą partycypację
najemców i stabilniejsze warunki najmu.
-- 5 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Strategia mieszkaniowa
Odnosząc się do pytania o międzyresortową strategię należy wskazać, że Rząd kończy
prace nad nową średniookresową strategią rozwoju kraju, tj. Strategią rozwoju Polski do
2035 r. Strategia ta integruje cele, kierunki działań i działania we wszystkich
podstawowych obszarach rozwoju państwa, w tym w obszarze mieszkalnictwa, rynku
pracy i polityki społecznej, uwzględniając wnioski płynące z diagnozy sytuacji w kraju. Jest
odpowiedzią państwa na zmieniające się otoczenie, która zmierza do równowagi między
konkurencyjnością gospodarki i bezpieczeństwem kraju oraz spójnością społeczną
rozumianą jako dbałość o dobrą jakość życia wszystkich obywateli, co staje się istotnym
wyzwaniem zwłaszcza w obliczu szybkich zmian demograficznych.
Z tego względu jednym z głównych celów Strategii jest cel demograficzny, który będzie
realizowany przez działania służące łagodzeniu zmian demograficznych i adaptacji do nich.
W obszarze mieszkalnictwa cel ten uwzględnia w szczególności wyzwania stojące przed
młodymi ludźmi oraz związane ze starzeniem się społeczeństwa. Za przygotowanie
Strategii w części mieszkaniowej odpowiada Minister Finansów i Gospodarki.
Jednym z priorytetów nowej strategii jest zwiększenie dostępności mieszkań. Realizacja
proponowanych w ramach tego priorytetu działań ma przyczynić się do osiągnięcia dwóch
podstawowych celów polityki mieszkaniowej państwa, czyli do łatwiejszego dostępu do
mieszkań, zwłaszcza dla gospodarstw domowych mających trudności z samodzielnym
zaspokajaniem własnych potrzeb mieszkaniowych w godnych warunkach na zasadach
rynkowych, oraz do poprawy warunków mieszkaniowych.
Choć podstawowym modelem zaspokajania potrzeb mieszkaniowych w Polsce pozostaje
używanie mieszkania w formule własności, działania władz publicznych będą zmierzały do
zapewnienia równowagi między dostępnością mieszkań na własność i dostępnością
mieszkań na wynajem. Proponowane kierunki działań obejmują w związku z tym
różnorodne działania finansowe, prawne i organizacyjne ukierunkowane na rozwój zasobu
mieszkań na wynajem, w szczególności instrumenty wspierające społeczne budownictwo
czynszowe, w tym komunalne, rozwój społecznych agencji najmu i zasobu akademików
oraz instrumenty oferujące gospodarstwom domowym wsparcie w ponoszeniu wydatków
mieszkaniowych. Uzupełnieniem tych działań są rozwiązania łagodzące niekorzystne
zjawiska rynkowe, które dotykają osoby aspirujące do własności mieszkania. Obejmują
one wsparcie w nabyciu mieszkania, w tym ochronę nabywców mieszkań i zwiększenie
transparentności rynku mieszkaniowego, wsparcie oszczędzania na cele mieszkaniowe,
a także upowszechnienie alternatywnych formuł dochodzenia do własności.
Poza działaniami wspierającymi podaż mieszkań i możliwości gospodarstw domowych,
a w następstwie zwiększanie dostępności mieszkań, działania władz publicznych będą
koncentrowały się na tworzeniu warunków do zwiększenia jakości zamieszkiwania
w tworzonych i istniejących zasobach mieszkaniowych. Działania te będą służyły
w szczególności poprawie podstawowych parametrów opisujących zasób mieszkaniowy,
stanu technicznego budynków oraz efektywności energetycznej.
Efektem tych działań będzie zapewnienie osobom pragnącym mieszkać w Polsce
możliwości wyboru pomiędzy różnymi formułami zaspokajania potrzeb mieszkaniowych
oraz godnej jakości zamieszkiwania. Realizacja obu tych celów będzie jednocześnie
sprzyjać dzietności. Dzięki zwiększeniu dostępności mieszkań osoby młode planujące
założenie rodziny lub pragnące rozwijać rodzinę będą miały łatwiejszy dostęp do
-- 6 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mieszkania oraz szersze możliwości zmiany już używanego mieszkania na bardziej
odpowiadające potrzebom rodziny w danym czasie. Dzięki poprawie warunków
mieszkaniowych zyskają natomiast adekwatne do potrzeb, bezpieczne, zdrowe i mniej
uciążliwe finansowo warunki zamieszkiwania, otwarte na dobro rodziny i jej rozwój.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 7 of 7 --