Interpelacja w sprawie penalizacji czynów polegających na tworzeniu i rozpowszechnianiu treści typu deepfake
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16534
do ministra cyfryzacji
w sprawie penalizacji czynów polegających na tworzeniu i rozpowszechnianiu treści typu deepfake
Zgłaszający: Aleksandra Kot
Data wpływu: 12-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
wraz z rozwojem technologii teleinformatycznych i sztucznej inteligencji ich zastosowanie rozszerza się na większość sfer codziennego życia, również na kwestie łamania prawa. Platformy społecznościowe stanowią nową niszę dla coraz bardziej kreatywnych przestępców, którzy wykorzystują technologie manipulacji obrazem oraz dźwiękiem, korzystając z wizerunków osób publicznych i prywatnych przy użyciu tzw. technologii deepfake tworzonej przy użyciu sztucznej inteligencji. Zbiór czynów zabronionych do popełnienia z użyciem technologii deepfake jest bardzo szeroki, co stwarza realne zagrożenie w świetle rozwoju technologii, która sprawi, iż rozpoznanie i zatem stanie się ofiarą oszustwa, bądź manipulacji na skutek tych treści, będzie tylko się zwiększać.
W polskim porządku prawnym brakuje przepisów dedykowanych wprost działaniom polegającym na tworzeniu i rozpowszechnianiu treści typu deepfake, mimo że wypełniają one znamiona innych wykroczeń oraz przestępstw, jak m.in. art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, tj. dobra osobiste człowieka oraz ich ochrona. Treści deepfake rozpowszechniane na platformach społecznościowych łamią w sposób rażący prawo na gruncie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) przez przetwarzanie danych osobowych, w szczególności wizerunku, bez zgody osób, których dane dotyczą. Jednocześnie choć RODO zapewnia ochronę danych osobowych, jego instrumenty nie są wystarczające do przeciwdziałania skali i specyfice szkód wyrządzanych przez treści typu deepfake, w szczególności w kontekście odpowiedzialności karnej sprawców.
Zarówno Kodeks karny, jak i Kodeks cywilny nie przewidują w swoich przepisach odrębnych sankcji prawnych w związku z dokonywaniem zabronionych czynów przy użyciu zaawansowanych technologii manipulacji dźwiękiem lub (i) obrazem, jak ma to miejsce w przypadku technologii deepfake.
Wprowadzona przez Ministerstwo Cyfryzacji ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej jest zdecydowanym krokiem naprzód w sferze bezpieczeństwa użytkowników Internetu. Zamieszczone w niej zapisy na temat definicji nadużycia w komunikacji elektronicznej umożliwiają zaklasyfikowanie użycia technologii deepfake jako jednego z karanych nadużyć. Jednocześnie ustawa rozróżnia odpowiedzialność karną danego nadużycia na czyny mniejszej wagi i czyny poważniejsze, przy braku obiektywnych i uniwersalnych kryteriów, które mogą posłużyć do zaklasyfikowania danego czynu jako bardziej lub mniej penalizowany ze względu na jego skutek. Brak jasno określonych kryteriów może prowadzić do nierównego traktowania podobnych przypadków oraz osłabienia prewencyjnej funkcji prawa.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na pytanie:
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje rozpocząć, we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości, prace legislacyjne zmierzające do wprowadzenia do Kodeksu karnego oraz Kodeksu cywilnego przepisów uwzględniających wykorzystanie technologii deepfake jako okoliczności kwalifikującej czyn zabroniony?
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5498 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.74.2026
Warszawa, 17 maja 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 15 kwietnia br. Posłanki na Sejm RP Pani Aleksandry Kot w sprawie
penalizacji czynów polegających na tworzeniu i rozpowszechnianiu treści typu deepfake
(interpelacja nr 16534)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Panią Posłankę pytanie.
Ad 1) Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje rozpocząć, we współpracy z Ministerstwem
Sprawiedliwości prace legislacyjne zmierzające do wprowadzenia do Kodeksu karnego
oraz Kodeksu cywilnego przepisów uwzględniających wykorzystanie technologii
deepfake jako okoliczności kwalifikującej czyn zabroniony?
Na gruncie obowiązujących przepisów prawa polskiego czyny polegające na tworzeniu lub
rozpowszechnianiu treści typu deepfake mogą już obecnie podlegać ocenie prawnej m.in.
w świetle przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony dóbr osobistych, przepisów
o ochronie danych osobowych, w tym rozporządzenia RODO, jak również wybranych
typów czynów zabronionych określonych w Kodeksie karnym. Jednocześnie należy
podkreślić, że instrumenty te nie były projektowane z myślą o specyfice i skali zagrożeń
wynikających z wykorzystania syntetycznych treści generowanych przy użyciu sztucznej
inteligencji.
Ministerstwo Cyfryzacji podejmuje działania mające na celu wzmocnienie ochrony
użytkowników internetu przed nadużyciami technologicznymi. Jednocześnie Ministerstwo
dostrzega potrzebę dalszej analizy skuteczności obowiązujących rozwiązań, w tym
w zakresie jasności kryteriów różnicowania wagi poszczególnych naruszeń.
Równolegle na poziomie Unii Europejskiej procedowane są istotne zmiany legislacyjne
bezpośrednio dotyczące omawianej problematyki. Kluczowym instrumentem jest
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej
inteligencji (AI Act), obowiązujące od 1 sierpnia 2024 r. Jego art. 5 ustanawia katalog
praktyk w zakresie AI bezwzględnie zakazanych na terytorium całej Unii Europejskiej. Jako
rozporządzenie UE, AI Act stosowany jest bezpośrednio, bez konieczności transponowania
do prawa krajowego.
W ramach tzw. pakietu Digital Omnibus on AI, nad którym zakończyły się negocjacje
międzyinstytucjonalne (trilog Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej),
Komisja zaproponowała rozszerzenie katalogu zakazanych praktyk AI z art. 5 AI Act o dwa
nowe zakazy:
I. zakaz wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub stosowania
systemów AI zdolnych do generowania niekonsensualnych intymnych treści
wizualnych z wizerunkiem rzeczywistych, identyfikowalnych osób (tzw. NCII –
non-consensual intimate imagery);
II. zakaz systemów AI generujących materiały przedstawiające seksualne
wykorzystywanie dzieci (CSAM), w tym treści syntetyczne i modyfikowane.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Polska popiera zaproponowane rozszerzenia i aktywnie uczestniczy w pracach na forum
Rady UE. Ostateczna data wejścia w życie znowelizowanych przepisów zależy od
przebiegu triloga i harmonogramu procesu legislacyjnego; Ministerstwo Cyfryzacji na
bieżąco monitoruje postępy prac.
Z powyższego wynika istotna konsekwencja dla porządku prawnego w Polsce:
rozszerzony art. 5 AI Act, jako przepis rozporządzenia UE, będzie stosowany bezpośrednio
i jednolicie we wszystkich państwach członkowskich z chwilą jego wejścia w życie. Nie ma
zatem potrzeby wprowadzania osobnych regulacji krajowych penalizujących właściwości
systemów AI w tym zakresie – wystarczy zapewnić skuteczność krajowego systemu
nadzoru i egzekwowania przepisów unijnych. Ewentualne działania legislacyjne po stronie
polskiej – leżące w kompetencji Ministra Sprawiedliwości – mogą dotyczyć wyłącznie
uzupełniających aspektów prawa karnego materialnego odnoszących się do zachowań
użytkowników (nie zaś do samych systemów AI), tam gdzie prawo unijne pozostawia taką
przestrzeń.
W tym kontekście Ministerstwo Cyfryzacji pozostaje w roboczym kontakcie
z Ministerstwem Sprawiedliwości oraz innymi właściwymi organami administracji
rządowej. Kwestie ewentualnych zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie cywilnym, w tym
wprowadzenia nowych typów czynów zabronionych lub okoliczności kwalifikujących
związanych z wykorzystaniem technologii deepfake, pozostają w kompetencji Ministra
Sprawiedliwości. Z informacji przekazywanych Ministerstwu Cyfryzacji wynika, że
zagadnienia te są przedmiotem analiz prowadzonych w ramach prac eksperckich
i monitoringu regulacji unijnych.
Ministerstwo Cyfryzacji stoi na stanowisku, że rozszerzony art. 5 AI Act, stosowany
bezpośrednio jako przepis unijnego rozporządzenia, zapewni kompleksową i spójną
ochronę na poziomie europejskim w zakresie właściwości zakazanych systemów AI.
Dalsze działania legislacyjne w obszarze prawa karnego materialnego – leżące
w kompetencji Ministra Sprawiedliwości — powinny być poprzedzone analizą zakresu,
w jakim prawo unijne pozostawia pole dla regulacji krajowej, tak by zachować pełną
spójność z AI Act. Ministerstwo Cyfryzacji deklaruje gotowość do współpracy
międzyresortowej w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --