Interpelacja w sprawie programu kosmicznego Sieci Badawczej Łukasiewicz

Interpelacja nr 16533

do ministra nauki i szkolnictwa wyższego

w sprawie programu kosmicznego Sieci Badawczej Łukasiewicz

Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra

Data wpływu: 12-04-2026

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z publicznym ogłoszeniem 10 marca 2026 roku uruchomienia Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz, którego łączna wartość została określona na ok. 2,4 mld zł w horyzoncie wieloletnim, zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących faktycznego zabezpieczenia finansowego tego przedsięwzięcia.

Na potrzeby niniejszej interpelacji przez „program kosmiczny Sieci Badawczej Łukasiewicz“ rozumie się wyłącznie nowe inicjatywy, projekty oraz działania uruchamiane w związku z ogłoszeniem programu, a nie projekty wcześniej zakontraktowane, realizowane lub finansowane przed jego ogłoszeniem.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka jest łączna kwota środków finansowych faktycznie zabezpieczonych (tj. ujętych w obowiązujących planach finansowych lub budżetach) na realizację programu kosmicznego rozumianego zgodnie z powyższą definicją:
a) w budżecie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
b) w budżecie Centrum Łukasiewicz,
c) w budżetach poszczególnych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz (z wyszczególnieniem kwot dla każdego instytutu osobno)?

2. Jakie są źródła finansowania środków wskazanych w pkt 1 (np. subwencja, dotacje podmiotowe, dotacje celowe, środki europejskie, środki własne instytutów, inne)?

3. Jaka część deklarowanej wartości programu (ok. 2,4 mld zł) dotyczy wyłącznie nowych środków finansowych przeznaczonych na realizację programu, a jaka obejmuje środki już wcześniej zakontraktowane lub przypisane do projektów realizowanych przed ogłoszeniem programu?

4. Jaka część deklarowanej wartości programu (ok. 2,4 mld zł) nie ma obecnie zabezpieczenia w obowiązujących planach finansowych i ma zostać pozyskana w przyszłości?

5. Jakie konkretnie mechanizmy i źródła finansowania są planowane w celu pozyskania środków, o których mowa w pkt 4 (np. programy krajowe, środki UE, współpraca z przemysłem, finansowanie obronne)?

6. Czy dla programu opracowano szczegółowy harmonogram finansowania w podziale na lata oraz źródła środków, obejmujący wyłącznie nowe środki przeznaczone na realizację programu? Jeżeli tak – proszę o jego przedstawienie.

7. Czy poszczególne projekty wchodzące w skład programu:

a) mają już zapewnione finansowanie jako nowe przedsięwzięcia,
b) czy też ich realizacja opiera się na środkach wcześniej zakontraktowanych,
c) lub uzależniona jest od pozyskania finansowania w przyszłości?

W szczególności proszę o przedstawienie, dla każdego z poniżej wymienionych przedsięwzięć, deklarowanych jako element programu, informacji o:

1) kwocie środków faktycznie zabezpieczonych,
2) źródle finansowania,
3) dokładnym okresie finansowania,
4) podstawie formalnej zabezpieczenia finansowania (numer i data decyzji, uchwały, umowy lub innego dokumentu stanowiącego podstawę przyznania środków).

Przedsięwzięcia deklarowane przez Sieć Badawczą Łukasiewicz jako elementy programu:

1) budowa polskiej rakiety do wynoszenia małych satelitów na orbitę (faza DE, demonstracja lotu) – 530 mln zł,
2) budowa polskiej rakiety do wynoszenia małych satelitów na orbitę (faza ABC) – 310 mln zł,
3) rodzina komponentów napędów kosmicznych – 350 mln zł,
4) zaplecze do testów i realizacji startów rakiet z satelitami – 240 mln zł,
5) rozwój zaplecza wspierającego produkcję i integrację systemów rakietowych i kosmicznych – 480 mln zł,
6) cywilne ośrodki kierowania lotami kosmicznymi – 70 mln zł,
7) konstelacja satelitów SPARK – 530 mln zł,
8) system satelitarnej transmisji danych – 39 mln zł,
9) odbiornik GNSS nowej generacji dla satelitów – 22 mln zł,
10) ładunki użyteczne – walidacja polskich technologii w warunkach kosmicznych – 90 mln zł,
11) system do pozyskiwania i zarządzania hiperspektralnymi wzorcami wybranych obiektów (HYPERLAB) – 28 mln zł,
12) rozwój długotrwałych materiałów pędnych do zastosowań kosmicznych – 24 mln zł,
13) rozwój mobilnej hamowni napędów kosmicznych – 76 mln zł.

8. Czy przeprowadzono analizę ryzyka finansowego programu, w szczególności w zakresie niepozyskania zakładanych nowych środków zewnętrznych? Jeżeli tak – jakie są jej główne wnioski?

9. W publicznych komunikatach dotyczących Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz jest wskazywana jego łączna wartość na poziomie ok. 2,4 mld zł. Jednocześnie suma wartości poszczególnych przedsięwzięć wchodzących w skład programu (zgodnie z prezentowanymi zestawieniami) wynosi ok. 2,79 mld zł.

W związku z powyższym proszę o wyjaśnienie:

• z czego wynika wskazana rozbieżność między łączną wartością programu a sumą wartości jego komponentów,
• które z wymienionych przedsięwzięć zostały uwzględnione w kwocie 2,4 mld zł, a które nie.

10. Czy dla programu kosmicznego Sieci Badawczej Łukasiewicz istnieje jeden, formalnie zatwierdzony dokument obejmujący całość programu (np. uchwała, decyzja, program wieloletni, dokument inwestycyjny lub inny akt o charakterze wiążącym), określający w sposób spójny:

1) zakres rzeczowy programu,
2) listę projektów wchodzących w jego skład,
3) łączny budżet programu,
4) harmonogram finansowania,
5) źródła finansowania?

Jeżeli tak – proszę o wskazanie:

• nazwy dokumentu,
• daty jego zatwierdzenia,
• organu zatwierdzającego,
• oraz numeru uchwały/decyzji lub innego identyfikatora dokumentu.

Jeżeli nie – proszę o wyjaśnienie, na jakiej podstawie formalnej określono zakres i wartość programu.

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w sposób jednoznaczny, z wyraźnym rozróżnieniem między:

1) środkami nowymi, dedykowanymi programowi,
2) a środkami już wcześniej zakontraktowanymi lub realizowanymi, zabezpieczonymi niezależnie od ogłoszonego programu.

Z poważaniem

Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP