telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.118.2026.MK
Warszawa, 13 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 16528) z 15 kwietnia 2026 r., Pana Posła Wiesława
Krajewskiego w sprawie nierówności regionalnych w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Jakie są różnice regionalne w dostępie do świadczeń zdrowotnych w Polsce, w
szczególności w zakresie dostępu do specjalistów i świadczeń szpitalnych?
2. Które województwa i powiaty charakteryzują się najniższą dostępnością usług
medycznych?
Ambulatoryjna opiela specjalistyczna
Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 czerwca 2025 r. w sprawie mapy
potrzeb zdrowotnych (Dz. Urz. MZ z 2025 r. poz. 42) pomiędzy 2020 r. a 2023 r. liczba
poradni udzielających świadczenia w ramach NFZ była do siebie zbliżona (odpowiednio 23
476 i 23 477 placówek). W 2023 r. największa liczba poradni udzielających świadczeń
finansowanych w ramach NFZ w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców była w
województwach śląskim (7,87) i świętokrzyskim (7,05), a najmniejsza w województwach
pomorskim (4,78) i małopolskim (5,16).
Leczenie szpitalne
We wskazanym powyżej dokumencie wskazano, że gęstość łóżek w województwach, czyli
wskaźnik liczby łóżek na 100 tys. ludności jest na podobnym poziomie – województwo o
najniższej gęstości (pomorskie) odbiega o 84 łóżka od średniej (czyli ok. 17%), natomiast
województwo o najwyższej gęstości łóżek szpitalnych (podlaskie) przewyższa średnią dla
kraju o 76 (czyli ok. 15%). Ponadto widoczne jest znaczące zróżnicowanie średniego
obłożenia w poszczególnych województwach – najwyższe odnotowano w województwie
świętokrzyskim i lubelskim, natomiast najniższe w województwie warmińsko-mazurskim.
Ponadto Minister Zdrowia prowadzi analizy, publikując je na platformie BASiW, dot.
regionalnego rozmieszczenia infrastruktury w zakresie łóżek (link do aplikacji:
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/lozka-i-oblozenie/) i
wybranego sprzętu medycznego (link do aplikacji: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-
informacje/mapa-2022-2026/analizy/sprzet-medyczny/) , które pozwalają ocenić, czy i w
jakim stopniu występują nierówności w rozmieszczeniu infrastruktury. Źródłami danych z
zakresu łóżek są sprawozdania: MZ-29, MZ-29A, MZ-30, MSWiA-43, MSWiA-33, ZD-2
oraz dane z RPWDL. Źródłami danych z zakresu sprzętu medycznego są: system SZOI (dane
NFZ), baza SEZOZ, sprawozdania MZ-29 oraz MZ-11, baza SIMP oraz raporty
Konsultantów Krajowych.
3. Czy Ministerstwo prowadzi systemowe analizy nierówności w dostępie do ochrony
zdrowia?
Podstawowymi narzędziami oceny różnic regionalnych w dostępie do ochrony zdrowia
wykorzystywanymi przez wielu beneficjentów, w tym Narodowy Fundusz Zdrowia, są już
wspomniane powyżej, stworzone przez Ministerstwo Zdrowia pełniące kluczową rolę w

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
kształtowaniu polityki zdrowotnej państwa, systematyczne aktualizowane dokumenty
strategiczne takie jak
Mapy potrzeb zdrowotnych oraz
Plany transformacji na poziomie
krajowym oraz wojewódzkim. Analizy opracowane na potrzeby wspomnianych
Map
potrzeb zdrowotnych obrazują różnice regionalne (województwa lub powiaty) m.in. w
dostępie do usług medycznych, kadry medycznej oraz w obszarze infrastrukturalnym.
Ww. dokumenty strategiczne stanowią podstawę przy tworzeniu planu zakupu
świadczeń przez NFZ i mają istotną rolę w planowaniu zmian w systemie ochrony
zdrowia, w tym również w zakresie poprawy dostępności do świadczeń, z
uwzględnieniem wskazanych w nich różnic regionalnych. NFZ aktywnie uczestniczy w
procesie planowania systemowego, przekazując do Ministerstwa Zdrowia – w ramach
prac nad
Krajowym Planem Transformacji – propozycje działań ukierunkowanych na
poprawę dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.
4. Jakie są główne przyczyny tych nierówności (kadrowe, infrastrukturalne,
finansowe)?
W Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace w ramach projektu „Podstawowe Regiony
Zabezpieczenia”, którego celem jest określenie kluczowych potrzeb zdrowotnych
społeczeństwa. W ramach tego projektu przeprowadzone zostaną również kompleksowe
analizy dostępności i jakości świadczeń, a także zidentyfikowane zostaną różnice regionalne
na poziomie jednostek terytorialnych.
5. Czy funkcjonują programy wsparcia dla regionów o najniższej dostępności usług
medycznych?
Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, województwa) odpowiadają za
zapewnienie równego dostępu do świadczeń zdrowotnych poprzez realizację zadań
własnych, w tym tworzenie warunków funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, analizę
potrzeb zdrowotnych mieszkańców, promocję zdrowia, profilaktykę oraz finansowanie
programów polityki zdrowotnej.
Kluczowe zadania samorządów w ochronie zdrowia:
 Opracowywanie i realizacja programów polityki zdrowotnej: Gminy i samorządy
województw diagnozują potrzeby zdrowotne mieszkańców i tworzą programy
zdrowotne.
 Promocja zdrowia i edukacja: Działania profilaktyczne, edukacja zdrowotna
skierowana do różnych grup społecznych (dzieci, młodzież, osoby starsze).
 Tworzenie warunków funkcjonowania placówek: Jako organy tworzące dla
podmiotów leczniczych, samorządy dbają o infrastrukturę i dostępność świadczeń.
 Analiza potrzeb: Monitorowanie stanu zdrowia społeczeństwa i czynników ryzyka.
Zadania te mają na celu zapewnienie równego dostępu do świadczeń finansowanych ze
środków publicznych.
6. Jakie działania podejmowane są w celu wyrównywania dostępu do świadczeń
zdrowotnych?
7. Jak Ministerstwo ocenia skuteczność dotychczasowych działań w tym zakresie?
8. Czy planowane są zmiany systemowe mające na celu ograniczenie nierówności
regionalnych?
Jednym z głównych zadań oddziałów wojewódzkich NFZ jest monitorowanie
lokalnych potrzeb zdrowotnych oraz podejmowanie działań mających na celu
zaspokojenie tych potrzeb, m.in. przez organizację postępowań konkursowych na
świadczenia zdrowotne oraz współpracę z lokalnymi podmiotami i samorządami w
celu lepszego zrozumienia regionalnych potrzeb zdrowotnych i wspólnego działania
na rzecz poprawy dostępności do świadczeń. Corocznie opracowywany plan zakupu
świadczeń opieki zdrowotnej, uwzględnia zidentyfikowane potrzeby zdrowotne oraz
możliwości organizacyjne systemu. Podkreślenia jednak wymaga, że zakres i struktura
zakontraktowanych świadczeń pozostają w ścisłym związku z obowiązującym planem

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
finansowym NFZ, który wyznacza ramy finansowe i wpływa na skalę podejmowanych
działań.
Zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z
2025 r. poz. 1483) Narodowy Fundusz Zdrowia należy do jednostek sektora finansów
publicznych i w związku z tym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń
opieki zdrowotnej zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie
finansowym NFZ, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z
2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), oraz przepisami wydanymi na podstawie delegacji w niej
zawartych, w tym w szczególności:
 art. 118 ust. 1 i 2 ustawy stanowiący, że Prezes NFZ sporządza corocznie plan
finansowy Funduszu zrównoważony w zakresie przychodów i kosztów oraz
określającym katalog kosztów,
 art. 118 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym środki na pokrycie kosztów finansowania
przez oddziały wojewódzkie NFZ świadczeń opieki zdrowotnej dla
ubezpieczonych, z wyłączeniem środków odpowiadających przychodom
wymienionym w art. 125 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, tj. m.in. pochodzących z dotacji
przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, dzieli się pomiędzy
oddziały wojewódzkie Funduszu z uwzględnieniem:
o liczby ubezpieczonych zarejestrowanych w oddziale wojewódzkim NFZ;
o wydzielonych, według wieku i płci, grup ubezpieczonych oraz wydzielonych
grup świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń
wysokospecjalistycznych;
o ryzyk zdrowotnych odpowiadających danej grupie ubezpieczonych, w
zakresie danej grupy świadczeń opieki zdrowotnej, w porównaniu z grupą
odniesienia;
 art. 118 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym planowane koszty finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej przez dany oddział wojewódzki NFZ nie mogą być niższe niż
wysokość kosztów finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla danego oddziału
w roku poprzednim, zaplanowanych w planie finansowym, o którym mowa w art.
121 ust. 3 i 5 oraz art. 123 ust. 3 ustawy, przy czym zgodnie z art. 129 ust. 6 ustawy,
przy stosowaniu art. 118 ust. 4 do planu finansowego na rok następny nie
uwzględnia się środków przekazanych oddziałom wojewódzkim Funduszu zgodnie
z ust. 3 i 4 (środków z funduszu zapasowego);
 art. 120 ust. 6 ustawy stanowiącym, iż podstawą do sporządzenia projektu planu
finansowego na rok następny są prognozy, o których mowa w art. 120 ust. 1 i 3 tej
ustawy (prognozy przychodów i kosztów na kolejne 3 lata) oraz projekty planów
finansowych przekazane przez dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu w
trybie art. 120 ust. 5 ww. ustawy.
Podział środków na koszty świadczeń opieki zdrowotnej pomiędzy poszczególne oddziały
wojewódzkie NFZ w planie finansowym na dany rok dokonywany jest zgodnie z tzw.
algorytmem podziału środków określonym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17
listopada 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu i kryteriów podziału środków pomiędzy
centralę i oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia z przeznaczeniem na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych (Dz. U. Nr 193 poz. 1495),
uwzględniającym wspomniane wcześniej kryteria (art. 118 ust. 3 ustawy), wydanym na
podstawie delegacji zawartej w art. 119 ustawy o świadczeniach.
Nadmienić należy, że algorytm, o którym mowa wyżej, ma za zadanie zapewnienie
równego (porównywalnego) dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej
ubezpieczonym w poszczególnych oddziałach wojewódzkich NFZ z
uwzględnieniem m.in. ryzyk zdrowotnych, co przekłada się na wysokość środków

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
na koszty świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych oddziałach
wojewódzkich NFZ, których poziom ma umożliwić realizację tego zadania.
W związku z wprowadzoną, przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172), zmianą sposobu podziału środków na
świadczenia opieki zdrowotnej pomiędzy oddziały wojewódzkie NFZ, stanowiącą, że
oddział wojewódzki NFZ otrzymuje w planie finansowym środki na sfinansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej i refundacji cen leków zrealizowanych dla ubezpieczonych
oraz osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o
koordynacji, zarejestrowanych w danym oddziale wojewódzkim NFZ, począwszy od 2008
r. środki finansowe zabezpieczone w planach kosztów świadczeń opieki zdrowotnej
oddziałów wojewódzkich NFZ uwzględniają powyższą zasadę.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --