telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.15.2026.SK
Warszawa, 22 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16505, z dnia 15 kwietnia 2026 r., Pani Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej, Posłanki na Sejm RP, w sprawie wykorzystania środków finansowych
przeznaczonych na ochronę zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Odnosząc się do kwestii nakładów na ochronę zdrowia w latach 2023-2026, w poniższej
tabeli przedstawiam dane dotyczące planowanych w ww. okresie nakładów, według ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dane w mln zł).
Jednocześnie z danych posiadanych na dzień udzielenia niniejszej odpowiedzi możliwe jest
wskazanie wykonania ww. nakładów w latach 2023-2024, zgodnie z czym w 2023 r. wyniosły
one 184 824 mln zł, natomiast w 2024 r. 210 650 mln zł, tj. były one znacząco wyższe od
pierwotnie planowanych.
Odnosząc się do kwestii związanej z niewykorzystaniem środków przeznaczonych
na świadczenia zdrowotne informuję, że zgodnie z zapewnieniami Centrali Narodowego
Funduszu Zdrowia, oddziały wojewódzkie NFZ na bieżąco finansują udzielane przez
świadczeniodawców świadczenia opieki zdrowotnej zgodnie z postanowieniami umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzą stały monitoring ich realizacji. Pomimo
to zdarzają się przypadki niewykorzystywania przez świadczeniodawców środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej
(tzw. „niewykonania.”).

-- 1 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zgodnie z wyjaśnieniami NFZ, głównymi przyczynami niewykorzystania przez
świadczeniodawców środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń
opieki zdrowotnej są między innymi: niższa niż zaplanowano zgłaszalność pacjentów na
świadczenia oraz nieodwoływanie przez pacjentów wcześniej umówionych wizyt, pomimo
wysyłanych SMS-ów przypominających o terminie wizyty oraz prowadzonej pod patronatem
Rzecznika Praw Pacjent kampanii społecznej #ODWOŁUJE#NIEBLOKUJE.
W celu ograniczenia skutków niewykorzystywania przez świadczeniodawców środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej oddziały
wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do dostosowania planu umów do ich
realizacji, poprzez alokację środków w umowie.
Ministerstwo Zdrowia również podejmuje szereg działań zmierzających do monitorowania
efektywności i celowości wydatkowania środków publicznych w systemie. Prowadzone
są analizy zabezpieczające potrzebę racjonalnego gospodarowania zasobami systemu
ochrony zdrowia, w tym w szczególności tworzone Mapy potrzeb zdrowotnych, które
zawierają dane demograficzne i epidemiologiczne, dane dotyczące realizowanych
świadczeń, a także wykorzystania zasobów kadrowych i sprzętowych, w celu prognozowania
i zabezpieczenia dostępności świadczeń zdrowotnych dla poszczególnych województw i
całego kraju. Ponadto Narodowy Fundusz Zdrowia jako instytucja finansująca świadczenia
ochrony zdrowia ze środków publicznych, nadzoruje i ocenia jakość i dostępność świadczeń.
Przeprowadza też analizy kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla
prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dodatkowo
monitoruje, kontroluje i nadzoruje realizację programów zdrowotnych oraz programów
pilotażowych.
Ministerstwo Zdrowia ze swej strony wprowadza również zmiany, mające na celu
zwiększenie efektywności w systemie, zarówno po stronie kosztowej systemu
i świadczeniodawców, jak i po stronie pacjentów. Rozwiązaniem, które z całą pewnością
pozytywnie wpłynie na system ochrony zdrowia jako całość jest schemat zabezpieczenia
opieki szpitalnej, który będzie elementem Mapy potrzeb zdrowotnych (MPZ), udostępnianej
na dedykowanej stronie internetowej w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego
(platforma BASiW). W ramach prac nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej
przeprowadzanych jest szereg analiz, w tym w zakresie danych przestrzennych,
demograficznych oraz rozliczeniowych. Dane są opracowywane wspólnie przez
Ministerstwo Zdrowia, NFZ i Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT)
oraz analizowane we współpracy z krajowymi i wojewódzkimi konsultantami w ochronie
zdrowia właściwymi dla danej dziedziny i będą umożliwiały wydanie rekomendacji mogących
stanowić podstawę kryteriów decyzji dotyczących przyszłej organizacji udzielania

-- 2 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
świadczeń szpitalnych. Dzięki przeprowadzonym analizom rozwiązania projektowane w
skali całego systemu ochrony zdrowia przełożą się na lepiej zorganizowane i stabilnie
funkcjonujące podmioty lecznicze. To z kolei przełoży się na realną korzyść dla pacjentów, w
postaci zabezpieczenia dostępu do wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z
potrzebami świadczeniobiorców.
Jednym z obecnych priorytetów Ministerstwa Zdrowia jest zwiększanie efektywności
wydatkowania środków i odciążanie szpitali. Jednym ze sposobów na realizację tego celu jest
rozwiązanie przewidziane w opublikowanym projekcie rozporządzenia Ministra Zdrowia
zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego (MZ1883), które wprowadza możliwość realizacji specjalistycznych procedur
medycznych bez części czynności o charakterze formalnym. Obecna konstrukcja prawna nie
przewiduje możliwości udzielania świadczeń szpitalnych bez formalnego przyjęcia pacjenta
na hospitalizację, co ogranicza elastyczność organizacji opieki i utrudnia wykorzystanie
pełnego potencjału placówek. Zaproponowane rozwiązanie pozwoli skuteczniej i
bezpieczniej diagnozować oraz leczyć pacjentów, jednocześnie zwiększając efektywność
kosztową i poprawiając dostępność świadczeń. Planowany termin wejścia rozporządzenia w
życie to 1 lipca 2026 r.
Również od 1 lipca 2026 r. planowane jest wdrożenie udogodnień dla świadczeniodawców,
polegających na złagodzeniu warunku dotyczącego organizacji udzielenia świadczeń.
Po wprowadzeniu projektowanej zmiany nie będzie obowiązku posiadania na miejscu
personelu lekarskiego w soboty, niedziele i święta w przypadku, gdy na oddziałach,
na których udzielane są świadczenia opieki zdrowotnej w trybie hospitalizacji planowej nie
przebywają pacjenci. Przedmiotowa zmiana ma przyczynić się do efektywniejszego
wykorzystania dostępnych zasobów personelu medycznego, a co za tym idzie zmniejszenia
kosztów występujących u świadczeniodawców. Spodziewanym efektem będzie także
zwiększenie liczby podmiotów realizujących świadczenia hospitalizacji planowanej dzięki
złagodzonym warunkom zawierania umów z NFZ, a zatem zwiększenie dostępności
do świadczeń opieki zdrowotnej ze wskazanego zakresu.
Ministerstwo Zdrowia w porozumieniu z konsultantami i instytucjami systemu ochrony
zdrowia wypracowuje także kryteria kliniczne kwalifikacji pacjentów na niektóre
nielimitowane świadczenia diagnostyczne wysokokosztowe. Wyniki prowadzonych przez
Ministerstwo prac przyniosą skutki w postaci redukcji liczby (wygoda dla pacjenta) oraz
rozsądniejszego gospodarowania środkami w systemie poprzez niepowielanie
wykonywanych procedur diagnostycznych.
Należy podkreślić, że działania profilaktyczne, takie jak program Moje Zdrowie - bilans
zdrowia osoby dorosłej, w przyszłości przynosić będą realne oszczędności dzięki

-- 3 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
zmniejszeniu epidemiologii chorób możliwych do uniknięcia. Zdrowe społeczeństwo
przełoży się na zmniejszone koszty systemu ochrony zdrowia, a także większą
produktywność i mniejszą liczbę zwolnień lekarskich (nieobecności w pracy), co z kolei
wpłynie korzystnie na całą gospodarkę.
W ramach strategicznych reform systemu ochrony zdrowia prowadzona jest optymalizacja
efektywności wykorzystania środków publicznych. Realizowany przez Ministerstwo
Zdrowia projekt Odwrócona Piramida Świadczeń ma na celu stworzenie warunków prawno-
organizacyjnych do odwrócenia piramidy świadczeń, czyli przeniesienia ciężaru realizacji
świadczeń z lecznictwa szpitalnego, które obecnie jest najbardziej kosztochłonną częścią
systemu opieki zdrowotnej, do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz podstawowej
opieki zdrowotnej, które to powinny stanowić podstawę piramidy świadczeń.
W kwestii skrócenia kolejek do świadczeń medycznych, należy wskazać, że środki
przeznaczane na ochronę zdrowia w znaczącym stopniu przekładają się na poprawę
dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, ale konieczne jest uwzględnienie także innych
czynników, które powodują, że mimo zwiększającej się z roku na rok liczby udzielanych
świadczeń, liczba osób oczekujących na niektóre świadczenia rośnie.
Przede wszystkim należy uwzględnić stały wzrost popytu na usługi opieki zdrowotne co jest
zjawiskiem występującym we wszystkich systemach ochrony zdrowia. Wśród przyczyn
wzrostu popytu, na które nie można wpływać wymienia się zmiany demograficzne
(tj. starzejące się społeczeństwo wymagające zwiększonej liczby świadczeń), rozwój
medycyny, pojawianie się coraz droższych technologii medycznych, wzrost popytu na usługi
wyższej jakości związanych ze wzrostem świadomości społeczeństwa i wiedzy w zakresie
nowych metod leczenia, dynamicznie wzrastającej liczby osób z określonymi schorzeniami,
w tym cierpiących na choroby przewlekłe.
W związku z powyższym działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia zmierzają
do jak najlepszego wykorzystania zasobów ochrony zdrowia. W tym zakresie można wskazać
między innymi na działania podejmowane w celu zmotywowania świadczeniodawców do
przyjmowania większej liczby pacjentów z list oczekujących, a nie tylko kontynuujących
leczenie. Świadczeniodawcy, którzy nie zwiększą procentowego udziału pacjentów
pierwszorazowych, otrzymają obniżoną stawkę za wykonane świadczenia (stawka
degresywna). Zapewni to krótszy czas oczekiwania pacjentów pierwszorazowych na
przyjęcie i rozpoczęcie procesu leczenia. Ponadto wprowadzono rozwiązania opieki
koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej, co umożliwia lekarzowi rodzinnemu
zlecenie pacjentom badań diagnostycznych, które do tej pory były zarezerwowane dla
lekarza specjalisty oraz zapewnienia możliwość wybranych konsultacji specjalistycznych bez
konieczności kierowania go do poradni specjalistycznych. Zwiększenie dostępu do

-- 4 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
świadczeń właściwych dla opieki specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej
zmniejsza obciążenie poradni specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów
oczekiwania.
W kwestii głównych barier systemowych ograniczających efektywne wykorzystanie
dostępnych środków informuję, że Ministerstwo Zdrowia inicjuje i nadzoruje szereg
inwestycji w ramach różnorodnych instrumentów finansowych, tj. środki pochodzące
z budżetu państwa z cz. 46- Zdrowie na inwestycje i programy wieloletnie, środki europejskie
w ramach polityki spójności: program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i
Środowisko (FEnIKS) 2021-2027, program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego
2021-2027 (FERS), Fundusz Medyczny, Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności
(KPO).
Głównymi barierami wpływającymi na wykorzystanie dostępnych środków są wymogi, które
muszą spełniać podmioty lecznicze, aby uzyskać środki, w tym w zakresie przygotowania
projektów inwestycyjnych oraz zapewnienia kadr do obsługi inwestycji.
W trakcie realizacji pojawiają się też problemy wynikające z charakteru zaplanowanych
działań oraz ram prawnych, które trzeba spełnić, aby zgodnie z przepisami przeprowadzić
proces inwestycyjny oraz rozliczyć środki finansowe. Wśród głównych barier
zidentyfikowanych w zakresie wykorzystania środków KPO należy wskazać odblokowanie
środków przez Komisję Europejską z początkiem 2024 roku, co spowodowało, że
przedsięwzięcia realizowane są pod dużą presją czasu, ponieważ środki finansowe muszą
zostać skonsumowane do 2026 roku. Innym problemem jest presja czasowa wynikająca ze
sztywnych terminów realizacji inwestycji określonych w KPO, co wymaga prowadzenia
procesów inwestycyjnych w trybie bardzo przyśpieszonym - okres realizacji rzeczowej
przedsięwzięć powinien się zakończyć do 30.06.2026 r.
Ponadto należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia realizuje zadania związane z ewaluacją
wykorzystania środków w obszarze ochrony zdrowia. Działania te obejmują przede
wszystkim realizację badań ewaluacyjnych w ramach programów FEnIKS oraz FERS,
a w przypadku poprzedniej perspektywy – POIiŚ i POWER, jak również środków
z Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego EOG.
Badania ewaluacyjne obejmują zagadnienia dotyczące identyfikacji barier, które mogły
negatywnie wpływać na realizację celów programów i funduszy unijnych w obszarze ochrony
zdrowia.
Odnosząc się do pytania dotyczącego opóźnień w realizacji inwestycji finansowanych
ze środków krajowych lub europejskich w sektorze zdrowia, informuję, że do głównych
czynników wpływających na harmonogram realizacji przedsięwzięć należą w szczególności:

-- 5 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
 krótki okres realizacji Projektu, wymagający optymalizacji działań organizacyjnych
i czasowych – dotyczy inwestycji ze środków europejskich;
 problemy związane z dostępnością określonej aparatury, sprzętu medycznego,
w szczególności specjalistycznego;
 zwiększenie wartości kosztorysowej realizacji robót budowlanych w ramach przetargów
w stosunku do wartości wskazanych we wniosku o dofinansowanie;
 przeciągające się procedury przetargowe (unieważnienia) w formie m.in. odwołań do
Krajowej Izby Odwoławczej;
 wykonywanie dodatkowych prac budowlanych/zamiennych, w tym instalacyjnych,
nieuwzględnionych w poszczególnych pozwoleniach budowlanych;
 ze względu na uzyskanie niepełnej kwoty wsparcia wydatków kwalifikowalnych
poszukiwanie alternatywnych źródeł finansowania przedsięwzięć.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Zdrowia jako instytucja odpowiedzialna
za realizację inwestycji w obszarze zdrowia, prowadzi bieżący monitoring postępu
rzeczowego i finansowego projektów oraz pozostaje w stałym kontakcie z beneficjentami.
W przypadku identyfikacji ryzyka opóźnień podejmowane są działania mające na celu ich
ograniczenie, w tym doradztwo merytoryczne, dopuszczalne korekty harmonogramów oraz
nadzór nad realizacją kamieni milowych i wskaźników. Priorytetem Ministerstwa pozostaje
terminowa realizacja inwestycji oraz zapewnienie, aby środki przeznaczone na rozwój
infrastruktury w ochronie zdrowia przyczyniły się do trwałego wzmocnienia systemu
ochrony zdrowia oraz poprawy dostępności i jakości świadczeń zdrowotnych.
W kwestii oceny relacji pomiędzy poziomem finansowania systemu ochrony zdrowia
a dostępnością świadczeń dla pacjentów należy podkreślić, że Polska posiada jedną
z najniższych składek zdrowotnych na tle krajów UE. Polska ma przy tym bardzo szeroki
koszyk świadczeń gwarantowanych. W związku z ograniczonymi zasobami (finansowymi czy
kadrowymi) oraz bardzo szerokim wachlarzem procedur, może występować utrudnienie w
dostępności doświadczeń w postaci czasu oczekiwania (kolejki). Ministerstwo Zdrowia
identyfikuje te trudności i wdraża rozwiązania ukierunkowane na zwiększenie liczby kadr
medycznych i optymalizację organizacji udzielania świadczeń, by możliwe było utrzymanie
niezmniejszonego koszyka świadczeń.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 6 of 6 --