Interpelacja w sprawie unijnego mechanizmu CISAF wspierającego transformację energetyczną i dekarbonizację przemysłu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16489
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie unijnego mechanizmu CISAF wspierającego transformację energetyczną i dekarbonizację przemysłu
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 10-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 25 czerwca 2025 r. weszły w życie nowe unijne ramy pomocy publicznej dla czystego przemysłu – Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF). Mechanizm ten, przyjęty przez Komisję Europejską, ma skrócić drogę od planowania do realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii (OZE), technologie net-zero oraz dekarbonizację produkcji przemysłowej. Ramy CISAF mają obowiązywać przez pięć lat.
CISAF pozwala państwom członkowskim szybko notyfikować i wdrażać pomoc publiczną w różnych formach: od dotacji bezpośrednich, poprzez ulgi podatkowe, po preferencyjne kredyty. W przeciwieństwie do rozporządzenia GBER, CISAF nie przewiduje górnego limitu pomocy na dekarbonizację, co otwiera wyjątkowo szerokie możliwości finansowania inwestycji klimatycznych.
W ciągu dziewięciu miesięcy od wejścia w życie CISAF państwa członkowskie zaplanowały działania o łącznej wartości 28 mld euro. Z mechanizmu skorzystały już m.in. Węgry (alokacja 4,1 mld euro na technologie net-zero), a także Francja, Hiszpania, Dania, Austria i Niemcy. Dziesięć z trzynastu dotychczasowych decyzji Komisji Europejskiej dotyczy programów wspierających zwiększanie mocy produkcyjnych komponentów i rozwiązań niezbędnych do transformacji energetycznej.
Na tym tle sytuacja Polski wygląda szczególnie niepokojąco. Według stanu na koniec marca 2026 r. – a więc niemal dziewięć miesięcy po wejściu w życie CISAF – Polska nie złożyła ani jednego wniosku w ramach tego mechanizmu. Takie wnioski płyną z analizy polskiej firmy doradczej CRIDO, opublikowanej 8 kwietnia 2026 r.
Zaniechanie to budzi poważne wątpliwości w kontekście strukturalnych problemów polskiej gospodarki. Polska należy do państw o jednych z najwyższych cen energii elektrycznej w Unii Europejskiej, a krajowy przemysł pilnie potrzebuje wsparcia w procesie dekarbonizacji. CISAF mógłby odegrać szczególnie ważną rolę w regionach rozwiniętych, takich jak obszar metropolitalny Warszawy, gdzie dostęp do wsparcia - zwłaszcza dla dużych przedsiębiorstw - jest w ramach obecnych instrumentów ograniczony lub całkowicie wyłączony.
Programy oparte na CISAF mogłyby stać się podstawą dla takich instrumentów jak FENG, FEnIKS, Fundusz Modernizacyjny, grant rządowy czy Polska Strefa Inwestycji. Pozwoliłoby to znacząco zwiększyć skalę inwestycji w technologie net-zero, OZE, magazynowanie energii oraz dekarbonizację przemysłu.
Dziennikarze Business Insider Polska zwrócili się w tej sprawie do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Energii. Oba resorty odesłały ich do Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które - do momentu publikacji materiału - nie udzieliło żadnej odpowiedzi. Niniejsza interpelacja ma na celu uzyskanie jednoznacznych, wiążących wyjaśnień w tej sprawie.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Dlaczego Polska nie złożyła żadnego wniosku w ramach mechanizmu CISAF w okresie od 25 czerwca 2025 r. do dnia złożenia niniejszej interpelacji, mimo że mechanizm ten obowiązuje od niemal roku i jest aktywnie wykorzystywany przez inne państwa członkowskie UE?
Który resort – Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Energii czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii – odpowiada za merytoryczną koordynację działań Polski w ramach CISAF? Kto podejmuje decyzje o składaniu wniosków w tym mechanizmie? Czy opracowano harmonogram działań i podział kompetencji pomiędzy ministerstwami?
Czy Rząd RP planuje złożenie wniosków w ramach CISAF? Jeśli tak, to w jakim terminie, w jakich obszarach (technologie net-zero, OZE, dekarbonizacja przemysłu) oraz na jaką przybliżoną kwotę wsparcia?
Jakie są szacowane straty oraz utracone korzyści dla polskiego przemysłu, sektora OZE i budżetu państwa wynikające z dotychczasowego braku działań w ramach CISAF? Czy resort przeprowadził analizę skutków tego zaniechania?
Jaka jest przyczyna dotychczasowego braku aktywności ministerstwa w zakresie CISAF?
Czy ministerstwo rozważało powiązanie programów opartych na CISAF z istniejącymi krajowymi i unijnymi instrumentami finansowymi (FENG, FEnIKS, Fundusz Modernizacyjny, Polska Strefa Inwestycji), co – zgodnie z opiniami ekspertów – mogłoby istotnie zwiększyć skalę polskich inwestycji w transformację energetyczną?
Sprawa ma kluczowe znaczenie dla polityki klimatycznej i przemysłowej państwa. CISAF obowiązuje przez pięć lat, a każdy kolejny miesiąc bez złożenia wniosku zmniejsza pulę potencjalnych środków, z których mogłaby skorzystać Polska, i pogarsza pozycję konkurencyjną naszego przemysłu względem podmiotów z państw członkowskich, które już korzystają z tego mechanizmu. W obliczu kryzysu energetycznego, wysokich cen energii oraz silnej presji transformacyjnej na przemysł, rezygnacja z dostępnych unijnych narzędzi wymaga pilnego wyjaśnienia i podjęcia działań naprawczych.
Z poważaniem Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4179 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DRI-X.054.13.2026
Warszawa, 04 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 16489 w sprawie unijnego mechanizmu CISAF
wspierającego transformację energetyczną i dekarbonizację przemysłu
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację numer 16489 Pani Poseł Małgorzaty Tracz w sprawie
unijnego mechanizmu CISAF wspierającego transformację energetyczną i dekarbonizację
przemysłu, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1.
Prace dotyczące wdrożenia instrumentu Clean Industrial State Aid Framework (CISAF)
do polskiego ładu prawnego mają charakter wstępny, analityczny i koncepcyjny. CISAF
jest rozwiązaniem nowym, wymagającym uprzedniego dostosowania krajowych procedur,
identyfikacji właściwych ścieżek wdrożeniowych oraz uzgodnienia modelu
instytucjonalnego jego stosowania w Polsce.
Przygotowanie ewentualnych programów pomocowych na podstawie mechanizmu CISAF
wiąże się również z koniecznością zapewnienia odpowiedniego budżetu na ich realizację.
Projektując nowe instrumenty wsparcia dla przedsiębiorców rząd musi ważyć słuszne
interesy uczestników obrotu gospodarczego oraz możliwości finansowe państwa.
Konieczne jest prowadzenie świadomej długoterminowej polityki wsparcia polskiej
gospodarki, która musi brać pod uwagę możliwości finansów publicznych.
Ad 2.
W zakresie koordynacji działań nad wdrożeniem mechanizmów instrumentu CISAF
uprzejmie informuję, że merytoryczna odpowiedzialność za prace analityczne
i koordynacyjne w obszarze potencjalnego wdrożenia instrumentu została powierzona
Ministerstwu Rozwoju i Technologii (MRiT), przy jednoczesnym zaangażowaniu
właściwych resortów sektorowych.
Na tym etapie nie została jeszcze formalnie przesądzona ostateczna struktura decyzyjna
w zakresie składania ewentualnych wniosków – decyzje w tym zakresie będą
wypracowywane w ramach uzgodnień międzyresortowych.
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Równolegle prowadzone są robocze prace koordynacyjne pomiędzy MRiT i Ministerstwem
Finansów, których celem jest m.in. określenie możliwych wariantów implementacji CISAF
do krajowego porządku prawnego, identyfikacja potencjalnych barier instytucjonalnych i
prawnych, ustalenie zakresu odpowiedzialności poszczególnych resortów, a także ocena
warunków koniecznych do ewentualnego wdrożenia instrumentu.
Ad 3, 4, 5.
Na obecnym etapie nie opracowano jeszcze wiążącego harmonogramu wdrożeniowego
ani formalnego podziału kompetencji operacyjnych w zakresie składania wniosków.
W związku z powyższym nie zostały również określone konkretne terminy oraz wolumeny
potencjalnego wsparcia finansowego. Jednocześnie wskazuje się, że brak
dotychczasowych wniosków wynika przede wszystkim z etapu przygotowawczego –
obejmującego konieczność dostosowania ram prawnych oraz wypracowania modelu
wdrożeniowego – a nie z decyzji o rezygnacji z instrumentu.
Podsumowując, na obecnym etapie wszystkie działania związane z wdrożeniem
mechanizmu CISAF znajdują się w fazie analitycznej i koncepcyjnej. Ewentualne decyzje
dotyczące wdrożenia, składania wniosków oraz zakresu wykorzystania mechanizmu będą
podejmowane po zakończeniu analiz oraz uzgodnień międzyresortowych. Szczegółowe
informacje na temat projektowanych rozwiązań (w tym również w ramach powiązań z już
istniejącymi instrumentami finansowymi) zostaną przekazane w momencie rozpoczęcia
procesu legislacyjnego projektu.
Ad 6.
Obecnie rozważane są różne scenariusze działania w przypadku ewentualnego wdrożenia
mechanizmu CISAF. Instrumenty wsparcia inwestycji są komplementarne wobec siebie
i tworzą spójny system wsparcia dla inwestycji. Ewentualny program pomocowy na
podstawie CISAF będzie tworzony również jako element uzupełniający dotychczasową
ofertę programów wsparcia.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --