Interpelacja nr 16486
Interpelacja w sprawie ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i komunikacji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (54%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i komunikacji
Interpelacja nr 16486
do ministra zdrowia
w sprawie ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i komunikacji
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 10-04-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały obywatelskie dotyczące jakości karm dla zwierząt domowych. Temat ten powinien być oceniany również z perspektywy zdrowia publicznego i modelu One Health, ponieważ karma dla zwierząt domowych funkcjonuje w reżimie prawa paszowego, a system RASFF obejmuje także pasze i produkty mogące stwarzać ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt.
Z jednej strony publicznie dostępne dane PIW-PIB dotyczące 40 próbek karm dla psów i kotów nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów dioksyn i PCB w badanej próbie. Z drugiej strony literatura naukowa wskazuje, że karmy i przysmaki dla zwierząt mogą być nośnikiem zagrożeń bakteryjnych, w tym bakterii z rodzaju Salmonella oraz bakterii opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe, co uzasadnia pytania o monitoring, procedury ostrzegania i komunikację kierowaną do konsumentów.
W tym stanie rzeczy zasadne jest ustalenie, jak Ministerstwo Zdrowia oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna oceniają ryzyka zdrowia publicznego związane z karmami dla zwierząt domowych oraz czy obecny system ostrzegania i komunikowania zagrożeń jest wystarczający.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia ryzyko dla zdrowia publicznego związane z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w szczególności w kontekście obecności bakterii Salmonella, bakterii wskaźnikowych i innych zagrożeń mikrobiologicznych, a także ryzyk w gospodarstwach domowych, w których przebywają dzieci, seniorzy lub osoby z obniżoną odpornością?
2. Proszę o przedstawienie, w układzie rocznym za lata 2021–2026, informacji o zgłoszeniach, analizach, zaleceniach, komunikatach lub innych działaniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz GIS dotyczących karm dla zwierząt domowych, które miały znaczenie dla zdrowia publicznego.
3. Jak wygląda obecnie podział kompetencji i procedur współpracy między MZ, GIS, MRiRW, GIW i innymi organami w zakresie obsługi notyfikacji RASFF oraz publicznego ostrzegania o zagrożeniach związanych z karmami dla zwierząt domowych?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje obecny system publicznej komunikacji o wycofaniach i ostrzeżeniach dotyczących karm dla zwierząt domowych za wystarczający? Jeżeli tak, proszę o uzasadnienie, a jeżeli nie – proszę wskazać planowane zmiany i ich harmonogram.
5. Czy GIS lub podległe jednostki opracowały krajowe zalecenia dla konsumentów dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w tym produktami surowymi i gryzakami, oraz postępowania w przypadku stwierdzenia zagrożenia mikrobiologicznego? Jeżeli tak, proszę o ich wskazanie lub przedstawienie.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi albo finansuje badania, monitoring lub analizy w modelu One Health dotyczące przenoszenia patogenów lub bakterii opornych na antybiotyki z karm dla zwierząt domowych na ludzi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu, wyników i wniosków.
7. Czy resort popiera stworzenie jednej, publicznej i łatwo przeszukiwalnej bazy ostrzeżeń i wycofań dotyczących karm dla zwierząt domowych, łączącej notyfikacje RASFF z informacjami o działaniach krajowych? Jeżeli tak, proszę wskazać, jakie działania zostały podjęte lub są planowane.
8. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje skierować do placówek ochrony zdrowia, w tym POZ, laboratoriów oraz jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ujednolicone rekomendacje dotyczące rozpoznawania, zgłaszania i obsługi zakażeń potencjalnie związanych z kontaktem z zanieczyszczoną karmą lub przysmakami dla zwierząt domowych?
9. Jakie działania legislacyjne, organizacyjne lub edukacyjne Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć wraz z MRiRW w celu ograniczenia ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych i poprawy informacji kierowanej do konsumentów?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Źródła:
1. Główny Inspektorat Weterynarii, „Karmy dla zwierząt domowych”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/handel-eksport-import/karmy-dla-zwierzat-domowych (dostęp: 8.04.2026 r.).
2. Główny Inspektorat Sanitarny, „RASFF – System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (Rapid Alert System for Food and Feed)”, [online], https://www.gov.pl/web/gis/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).
3. Główny Inspektorat Weterynarii, „RASFF”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/systemy-informatyczne/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).
4. Pajurek, Marek, „Wstępna ocena narażenia psów i kotów na dioksyny i związki pokrewne zawarte w karmie dla zwierząt domowych”, Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB / RepOD, 2025, DOI: 10.18150/SAWN7D.
5. Antunes, Patrícia; Novais, Carla; Peixe, Luísa; Freitas, Ana R., „Pet food safety: emerging bacterial hazards and implications for public health”, Current Opinion in Food Science, vol. 57, 2024, art. 101165, DOI: 10.1016/j.cofs.2024.101165.
Interpelacja nr 16486
do ministra zdrowia
w sprawie ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i komunikacji
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 10-04-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały obywatelskie dotyczące jakości karm dla zwierząt domowych. Temat ten powinien być oceniany również z perspektywy zdrowia publicznego i modelu One Health, ponieważ karma dla zwierząt domowych funkcjonuje w reżimie prawa paszowego, a system RASFF obejmuje także pasze i produkty mogące stwarzać ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt.
Z jednej strony publicznie dostępne dane PIW-PIB dotyczące 40 próbek karm dla psów i kotów nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów dioksyn i PCB w badanej próbie. Z drugiej strony literatura naukowa wskazuje, że karmy i przysmaki dla zwierząt mogą być nośnikiem zagrożeń bakteryjnych, w tym bakterii z rodzaju Salmonella oraz bakterii opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe, co uzasadnia pytania o monitoring, procedury ostrzegania i komunikację kierowaną do konsumentów.
W tym stanie rzeczy zasadne jest ustalenie, jak Ministerstwo Zdrowia oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna oceniają ryzyka zdrowia publicznego związane z karmami dla zwierząt domowych oraz czy obecny system ostrzegania i komunikowania zagrożeń jest wystarczający.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia ryzyko dla zdrowia publicznego związane z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w szczególności w kontekście obecności bakterii Salmonella, bakterii wskaźnikowych i innych zagrożeń mikrobiologicznych, a także ryzyk w gospodarstwach domowych, w których przebywają dzieci, seniorzy lub osoby z obniżoną odpornością?
2. Proszę o przedstawienie, w układzie rocznym za lata 2021–2026, informacji o zgłoszeniach, analizach, zaleceniach, komunikatach lub innych działaniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz GIS dotyczących karm dla zwierząt domowych, które miały znaczenie dla zdrowia publicznego.
3. Jak wygląda obecnie podział kompetencji i procedur współpracy między MZ, GIS, MRiRW, GIW i innymi organami w zakresie obsługi notyfikacji RASFF oraz publicznego ostrzegania o zagrożeniach związanych z karmami dla zwierząt domowych?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje obecny system publicznej komunikacji o wycofaniach i ostrzeżeniach dotyczących karm dla zwierząt domowych za wystarczający? Jeżeli tak, proszę o uzasadnienie, a jeżeli nie – proszę wskazać planowane zmiany i ich harmonogram.
5. Czy GIS lub podległe jednostki opracowały krajowe zalecenia dla konsumentów dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w tym produktami surowymi i gryzakami, oraz postępowania w przypadku stwierdzenia zagrożenia mikrobiologicznego? Jeżeli tak, proszę o ich wskazanie lub przedstawienie.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi albo finansuje badania, monitoring lub analizy w modelu One Health dotyczące przenoszenia patogenów lub bakterii opornych na antybiotyki z karm dla zwierząt domowych na ludzi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu, wyników i wniosków.
7. Czy resort popiera stworzenie jednej, publicznej i łatwo przeszukiwalnej bazy ostrzeżeń i wycofań dotyczących karm dla zwierząt domowych, łączącej notyfikacje RASFF z informacjami o działaniach krajowych? Jeżeli tak, proszę wskazać, jakie działania zostały podjęte lub są planowane.
8. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje skierować do placówek ochrony zdrowia, w tym POZ, laboratoriów oraz jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ujednolicone rekomendacje dotyczące rozpoznawania, zgłaszania i obsługi zakażeń potencjalnie związanych z kontaktem z zanieczyszczoną karmą lub przysmakami dla zwierząt domowych?
9. Jakie działania legislacyjne, organizacyjne lub edukacyjne Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć wraz z MRiRW w celu ograniczenia ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych i poprawy informacji kierowanej do konsumentów?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Źródła:
1. Główny Inspektorat Weterynarii, „Karmy dla zwierząt domowych”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/handel-eksport-import/karmy-dla-zwierzat-domowych (dostęp: 8.04.2026 r.).
2. Główny Inspektorat Sanitarny, „RASFF – System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (Rapid Alert System for Food and Feed)”, [online], https://www.gov.pl/web/gis/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).
3. Główny Inspektorat Weterynarii, „RASFF”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/systemy-informatyczne/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).
4. Pajurek, Marek, „Wstępna ocena narażenia psów i kotów na dioksyny i związki pokrewne zawarte w karmie dla zwierząt domowych”, Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB / RepOD, 2025, DOI: 10.18150/SAWN7D.
5. Antunes, Patrícia; Novais, Carla; Peixe, Luísa; Freitas, Ana R., „Pet food safety: emerging bacterial hazards and implications for public health”, Current Opinion in Food Science, vol. 57, 2024, art. 101165, DOI: 10.1016/j.cofs.2024.101165.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
90%
Konkretność
10%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
„nie posiada wiedzy”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11438 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.16.2026.ES
Warszawa, 11 maja 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16486 Poseł Marty Stożek w sprawie ryzyk zdrowia
publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i
komunikacji, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Przy dokonywaniu przez Ministerstwo Zdrowia ocen ryzyka zdrowia publicznego
wykorzystywane są m.in. stanowiska i analizy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
Stosowane jest przy tym podejście One Health uwzględniające powiązania pomiędzy
zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska, a tym samym obejmujące zagadnienia dotyczące
ryzyk związanych ze stosowaniem karm dla zwierząt domowych.
Zgodnie z danymi Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz
Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), karma dla zwierząt domowych
jest uwzględniana w analizach dotyczących zoonoz i bezpieczeństwa zdrowia publicznego,
jako potencjalne, pośrednie źródło narażenia ludzi na czynniki chorobotwórcze. W
corocznych raportach One Health EFSA wskazuje, że ryzyko to może wynikać zarówno z
bezpośredniego kontaktu z karmą, jak i pośrednio – poprzez kontakt ze zwierzęciem
karmionym skażoną karmą oraz środowiskiem domowym.
Szczególne znaczenie w ocenie ryzyka zdrowotnego mają surowe diety oparte na
produktach pochodzenia zwierzęcego (RMBD – Raw Meat-Based Diets). EFSA wskazuje, że
tego typu karmy mogą być istotnym źródłem narażenia na patogeny zoonotyczne, takie jak
Salmonella, Listeria monocytogenes, Campylobacter, STEC (Escherichia coli O157:H7),
Brucella suis oraz pasożyty, w tym Toxoplasma gondii i Echinococcus spp. Wynika to z
faktu, że w przypadku RMBD nie zachodzi proces obróbki cieplnej, który standardowo
inaktywuje drobnoustroje.
Należy podkreślić, że ryzyko zdrowotne dla ludzi związane z karmą dla zwierząt domowych
nie wynika zazwyczaj z jej spożycia, lecz z ekspozycji pośredniej.
EFSA wskazuje dwie główne drogi narażenia:
– kontakt z karmą podczas jej przygotowania i podawania, a także skażenie
powierzchni kuchennych i sprzętów domowych,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
– kontakt z wydalinami zwierząt będących bezobjawowymi nosicielami patogenów,
co może prowadzić do transmisji w gospodarstwie domowym.
Szczególnie istotne jest ryzyko w środowisku domowym, w którym przebywają osoby z
grup wrażliwych, tj. dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną
odpornością, u których zakażenia zoonotyczne mogą przebiegać ciężej.
Dodatkowo EFSA wskazuje na możliwość występowania w surowych karmach bakterii
opornych na antybiotyki, w tym szczepów Escherichia coli produkujących beta-laktamazy o
rozszerzonym spektrum (ESBL), co stanowi istotne wyzwanie w kontekście leczenia
zakażeń i zdrowia publicznego.
Podsumowując, zgodnie z podejściem EFSA i ECDC, karma dla zwierząt domowych –
szczególnie w formie surowej – jest elementem uwzględnianym w ocenie ryzyka
zoonotycznego, a jej znaczenie dla zdrowia publicznego wynika przede wszystkim z
potencjalnej transmisji patogenów drogą pośrednią w środowisku domowym.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące zgłoszeń, analiz, zaleceń, komunikatów lub innych
działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) w
latach 2021–2026 odnoszących się do karm dla zwierząt domowych, uprzejmie informuję,
że karmy dla zwierząt domowych nie wchodzą w zakres nadzoru nad bezpieczeństwem
żywności i żywienia, który realizowany jest przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
Zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024
r. poz. 416), jej zadania obejmują w szczególności nadzór nad warunkami zdrowotnymi
żywności i żywienia ludzi, przedmiotami użytku przeznaczonymi dla ludzi oraz czynnikami
środowiskowymi wpływającymi na zdrowie ludzkie.
Karma dla zwierząt domowych:
– nie jest żywnością w rozumieniu prawa żywnościowego,
– nie jest produktem przeznaczonym do spożycia przez ludzi,
– nie mieści się w kategorii „żywność i żywienie” w rozumieniu ww. ustawy.
W konsekwencji Państwowa Inspekcja Sanitarna nie posiada kompetencji do sprawowania
nadzoru nad karmą dla zwierząt domowych. Jest ona klasyfikowana jako pasza i podlega
odrębnemu reżimowi prawnemu.
Zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz.
12) oraz ustawą z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1149), nadzór nad
produkcją, wytwarzaniem i obrotem paszami, w tym karmami dla zwierząt domowych,
należy do zadań Inspekcji Weterynaryjnej, obejmując m.in. kontrolę bezpieczeństwa
zdrowotnego pasz oraz nadzór nad ich produkcją i wprowadzaniem do obrotu.
Mając powyższe na uwadze, w latach 2021–2026 Główny Inspektorat Sanitarny nie
opracowywał analiz, zaleceń, komunikatów ani innych działań dotyczących karm dla
zwierząt domowych, ponieważ nie należą one do zakresu jego właściwości rzeczowej.
Organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7
Konstytucji RP), wobec czego brak jest podstaw prawnych do podejmowania przez
Państwową Inspekcję Sanitarną działań w obszarze pasz dla zwierząt, który został
ustawowo przypisany Inspekcji Weterynaryjnej.
Zgodnie z przedstawionym wcześniej zakresem kompetencji, nadzór nad karmami dla
zwierząt domowych sprawowany jest przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, a Główny
Inspektorat Sanitarny pełni rolę krajowego punktu kontaktowego systemu RASFF w
Polsce. W przypadku otrzymania z innych państw członkowskich UE powiadomień RASFF
dotyczących niebezpiecznych karm dla zwierząt domowych, GIS przekazuje je do
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
krajowego punktu kontaktowego w Głównym Inspektoracie Weterynarii, jako właściwego
organu nadzoru w tym obszarze.
Analogicznie, w sytuacji gdy Inspekcja Weterynaryjna wykryje niebezpieczną karmę dla
zwierząt domowych mogącą mieć znaczenie dla innych państw członkowskich (np. w
związku z dystrybucją produktu lub jego pochodzeniem), GIW przygotowuje
powiadomienie RASFF. Następnie, za pośrednictwem GIW, informacja ta przekazywana
jest do Głównego Inspektoratu Sanitarnego, który finalnie przekazuje ją do punktu
kontaktowego Komisji Europejskiej.
W powyższym modelu współpracy:
– GIS pełni funkcję krajowego węzła komunikacyjnego systemu RASFF,
– GIW odpowiada za merytoryczną ocenę i zgłaszanie zagrożeń w obszarze pasz (w
tym karm dla zwierząt),
– MZ i MRiRW pełnią funkcje właściwe dla swoich kompetencji systemowych i
legislacyjnych w obszarze zdrowia publicznego oraz rolnictwa.
W zakresie publicznego ostrzegania o zagrożeniach, komunikaty dotyczące karm dla
zwierząt domowych publikowane są w oparciu o informacje przekazywane przez Inspekcję
Weterynaryjną, jako organ właściwy rzeczowo, przy wykorzystaniu kanałów komunikacji
właściwych dla systemu RASFF oraz krajowych struktur informacyjnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego tego, czy Ministerstwo Zdrowia uznaje obecny
system publicznej komunikacji o wycofaniach i ostrzeżeniach dotyczących karm dla
zwierząt domowych za wystarczający, uprzejmie wyjaśniam, że Minister Zdrowia nie
posiada wiedzy o opracowaniu ani publikacji odrębnych, dedykowanych zaleceń
skierowanych do konsumentów, dotyczących bezpiecznego obchodzenia się z karmami i
przysmakami dla zwierząt domowych, w tym produktów surowych i gryzaków, ani
postępowania w przypadku stwierdzenia zagrożeń mikrobiologicznych w tego typu
produktach. Kwestie dotyczące ostrzeżeń i wycofań karm dla zwierząt domowych
pozostają w zakresie właściwości Inspekcji Weterynaryjnej, w tym systemu RASFF (Rapid
Alert System of Food and Feed - System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej
Żywności i Paszach) w obszarze pasz. W związku z tym ewentualne działania dotyczące
stworzenia jednej, publicznej i przeszukiwalnej bazy takich informacji powinny być
rozpatrywane i koordynowane w ramach kompetencji właściwych organów tej Inspekcji.
Jednocześnie należy wskazać, że ogólne zalecenia dotyczące higieny publikowane przez
Główny Inspektorat Sanitarny mogą mieć zastosowanie również w kontekście kontaktu
użytkowników z karmą dla zwierząt, w szczególności w zakresie podstawowych zasad
higieny rąk, zapobiegania zanieczyszczeniom krzyżowym oraz bezpiecznego obchodzenia
się z żywnością i produktami potencjalnie stwarzającymi ryzyko mikrobiologiczne.
W związku z powyższym nie opracowano odrębnych, specjalistycznych wytycznych w tym
zakresie, natomiast stosowane są ogólne zasady higieny komunikowane przez GIS.
Ministerstwo Zdrowia ani Główny Inspektorat Sanitarny nie prowadzą ani nie finansują
odrębnych badań, monitoringu ani analiz w modelu One Health dotyczących przenoszenia
patogenów lub bakterii opornych na antybiotyki z karm dla zwierząt domowych na ludzi.
Tematyka antybiotykooporności jest natomiast uwzględniana w ogólnych działaniach i
inicjatywach One Health realizowanych na poziomie krajowym i międzynarodowym,
obejmujących zdrowie ludzi, zwierząt i środowisko, jednak nie obejmuje dedykowanych
programów badawczych dotyczących karm dla zwierząt.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie planuje opracowania odrębnych, ujednoliconych
rekomendacji dotyczących rozpoznawania, zgłaszania i postępowania z zakażeniami
potencjalnie związanymi z kontaktem z zanieczyszczoną karmą lub przysmakami dla
zwierząt domowych.
Postępowanie w takich przypadkach odbywa się w ramach obowiązujących przepisów
prawa dotyczących chorób zakaźnych oraz standardowych procedur nadzoru
epidemiologicznego. Rozpoznawanie zakażeń odzwierzęcych oraz ich zgłaszanie jest
elementem obowiązującego systemu kształcenia i praktyki diagnostycznej personelu
medycznego, w tym diagnostów laboratoryjnych i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
W przypadku podejrzenia ogniska zakażeń prowadzone jest standardowe dochodzenie
epidemiologiczne przez właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które obejmuje
identyfikację źródła zakażenia oraz ocenę potencjalnych dróg transmisji.
Odnosząc się do pytania o działania legislacyjne, organizacyjne lub edukacyjne, jakie
Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć wraz z MRiRW w celu ograniczenia ryzyk zdrowia
publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych i poprawy informacji
kierowanej do konsumentów, uprzejmie informuje, że Ministerstwo Zdrowia aktualnie nie
prowadzi, ani nie planuje podejmowania działań w powyższym zakresie, które byłyby
ukierunkowane odrębnie na zagadnienia związane z karmami dla zwierząt domowych.
Niemniej jednak, mając na względzie podejście One Health, we współpracy m.in. z
Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, prowadzone są prace koncepcyjne nad
opracowaniem strategii dotyczącej przeciwdziałania lekooporności. Celem planowanych
działań jest wzmocnienie współpracy międzyresortowej w obszarze nadzoru nad
bezpieczeństwem zdrowotnym oraz poprawa przepływu i jakości informacji kierowanej do
konsumentów w zakresie potencjalnych zagrożeń związanych z nadmiernym stosowaniem
antybiotyków.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.16.2026.ES
Warszawa, 11 maja 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16486 Poseł Marty Stożek w sprawie ryzyk zdrowia
publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i
komunikacji, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Przy dokonywaniu przez Ministerstwo Zdrowia ocen ryzyka zdrowia publicznego
wykorzystywane są m.in. stanowiska i analizy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
Stosowane jest przy tym podejście One Health uwzględniające powiązania pomiędzy
zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska, a tym samym obejmujące zagadnienia dotyczące
ryzyk związanych ze stosowaniem karm dla zwierząt domowych.
Zgodnie z danymi Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz
Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), karma dla zwierząt domowych
jest uwzględniana w analizach dotyczących zoonoz i bezpieczeństwa zdrowia publicznego,
jako potencjalne, pośrednie źródło narażenia ludzi na czynniki chorobotwórcze. W
corocznych raportach One Health EFSA wskazuje, że ryzyko to może wynikać zarówno z
bezpośredniego kontaktu z karmą, jak i pośrednio – poprzez kontakt ze zwierzęciem
karmionym skażoną karmą oraz środowiskiem domowym.
Szczególne znaczenie w ocenie ryzyka zdrowotnego mają surowe diety oparte na
produktach pochodzenia zwierzęcego (RMBD – Raw Meat-Based Diets). EFSA wskazuje, że
tego typu karmy mogą być istotnym źródłem narażenia na patogeny zoonotyczne, takie jak
Salmonella, Listeria monocytogenes, Campylobacter, STEC (Escherichia coli O157:H7),
Brucella suis oraz pasożyty, w tym Toxoplasma gondii i Echinococcus spp. Wynika to z
faktu, że w przypadku RMBD nie zachodzi proces obróbki cieplnej, który standardowo
inaktywuje drobnoustroje.
Należy podkreślić, że ryzyko zdrowotne dla ludzi związane z karmą dla zwierząt domowych
nie wynika zazwyczaj z jej spożycia, lecz z ekspozycji pośredniej.
EFSA wskazuje dwie główne drogi narażenia:
– kontakt z karmą podczas jej przygotowania i podawania, a także skażenie
powierzchni kuchennych i sprzętów domowych,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
– kontakt z wydalinami zwierząt będących bezobjawowymi nosicielami patogenów,
co może prowadzić do transmisji w gospodarstwie domowym.
Szczególnie istotne jest ryzyko w środowisku domowym, w którym przebywają osoby z
grup wrażliwych, tj. dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną
odpornością, u których zakażenia zoonotyczne mogą przebiegać ciężej.
Dodatkowo EFSA wskazuje na możliwość występowania w surowych karmach bakterii
opornych na antybiotyki, w tym szczepów Escherichia coli produkujących beta-laktamazy o
rozszerzonym spektrum (ESBL), co stanowi istotne wyzwanie w kontekście leczenia
zakażeń i zdrowia publicznego.
Podsumowując, zgodnie z podejściem EFSA i ECDC, karma dla zwierząt domowych –
szczególnie w formie surowej – jest elementem uwzględnianym w ocenie ryzyka
zoonotycznego, a jej znaczenie dla zdrowia publicznego wynika przede wszystkim z
potencjalnej transmisji patogenów drogą pośrednią w środowisku domowym.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące zgłoszeń, analiz, zaleceń, komunikatów lub innych
działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) w
latach 2021–2026 odnoszących się do karm dla zwierząt domowych, uprzejmie informuję,
że karmy dla zwierząt domowych nie wchodzą w zakres nadzoru nad bezpieczeństwem
żywności i żywienia, który realizowany jest przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
Zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024
r. poz. 416), jej zadania obejmują w szczególności nadzór nad warunkami zdrowotnymi
żywności i żywienia ludzi, przedmiotami użytku przeznaczonymi dla ludzi oraz czynnikami
środowiskowymi wpływającymi na zdrowie ludzkie.
Karma dla zwierząt domowych:
– nie jest żywnością w rozumieniu prawa żywnościowego,
– nie jest produktem przeznaczonym do spożycia przez ludzi,
– nie mieści się w kategorii „żywność i żywienie” w rozumieniu ww. ustawy.
W konsekwencji Państwowa Inspekcja Sanitarna nie posiada kompetencji do sprawowania
nadzoru nad karmą dla zwierząt domowych. Jest ona klasyfikowana jako pasza i podlega
odrębnemu reżimowi prawnemu.
Zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz.
12) oraz ustawą z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1149), nadzór nad
produkcją, wytwarzaniem i obrotem paszami, w tym karmami dla zwierząt domowych,
należy do zadań Inspekcji Weterynaryjnej, obejmując m.in. kontrolę bezpieczeństwa
zdrowotnego pasz oraz nadzór nad ich produkcją i wprowadzaniem do obrotu.
Mając powyższe na uwadze, w latach 2021–2026 Główny Inspektorat Sanitarny nie
opracowywał analiz, zaleceń, komunikatów ani innych działań dotyczących karm dla
zwierząt domowych, ponieważ nie należą one do zakresu jego właściwości rzeczowej.
Organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7
Konstytucji RP), wobec czego brak jest podstaw prawnych do podejmowania przez
Państwową Inspekcję Sanitarną działań w obszarze pasz dla zwierząt, który został
ustawowo przypisany Inspekcji Weterynaryjnej.
Zgodnie z przedstawionym wcześniej zakresem kompetencji, nadzór nad karmami dla
zwierząt domowych sprawowany jest przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, a Główny
Inspektorat Sanitarny pełni rolę krajowego punktu kontaktowego systemu RASFF w
Polsce. W przypadku otrzymania z innych państw członkowskich UE powiadomień RASFF
dotyczących niebezpiecznych karm dla zwierząt domowych, GIS przekazuje je do
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
krajowego punktu kontaktowego w Głównym Inspektoracie Weterynarii, jako właściwego
organu nadzoru w tym obszarze.
Analogicznie, w sytuacji gdy Inspekcja Weterynaryjna wykryje niebezpieczną karmę dla
zwierząt domowych mogącą mieć znaczenie dla innych państw członkowskich (np. w
związku z dystrybucją produktu lub jego pochodzeniem), GIW przygotowuje
powiadomienie RASFF. Następnie, za pośrednictwem GIW, informacja ta przekazywana
jest do Głównego Inspektoratu Sanitarnego, który finalnie przekazuje ją do punktu
kontaktowego Komisji Europejskiej.
W powyższym modelu współpracy:
– GIS pełni funkcję krajowego węzła komunikacyjnego systemu RASFF,
– GIW odpowiada za merytoryczną ocenę i zgłaszanie zagrożeń w obszarze pasz (w
tym karm dla zwierząt),
– MZ i MRiRW pełnią funkcje właściwe dla swoich kompetencji systemowych i
legislacyjnych w obszarze zdrowia publicznego oraz rolnictwa.
W zakresie publicznego ostrzegania o zagrożeniach, komunikaty dotyczące karm dla
zwierząt domowych publikowane są w oparciu o informacje przekazywane przez Inspekcję
Weterynaryjną, jako organ właściwy rzeczowo, przy wykorzystaniu kanałów komunikacji
właściwych dla systemu RASFF oraz krajowych struktur informacyjnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego tego, czy Ministerstwo Zdrowia uznaje obecny
system publicznej komunikacji o wycofaniach i ostrzeżeniach dotyczących karm dla
zwierząt domowych za wystarczający, uprzejmie wyjaśniam, że Minister Zdrowia nie
posiada wiedzy o opracowaniu ani publikacji odrębnych, dedykowanych zaleceń
skierowanych do konsumentów, dotyczących bezpiecznego obchodzenia się z karmami i
przysmakami dla zwierząt domowych, w tym produktów surowych i gryzaków, ani
postępowania w przypadku stwierdzenia zagrożeń mikrobiologicznych w tego typu
produktach. Kwestie dotyczące ostrzeżeń i wycofań karm dla zwierząt domowych
pozostają w zakresie właściwości Inspekcji Weterynaryjnej, w tym systemu RASFF (Rapid
Alert System of Food and Feed - System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej
Żywności i Paszach) w obszarze pasz. W związku z tym ewentualne działania dotyczące
stworzenia jednej, publicznej i przeszukiwalnej bazy takich informacji powinny być
rozpatrywane i koordynowane w ramach kompetencji właściwych organów tej Inspekcji.
Jednocześnie należy wskazać, że ogólne zalecenia dotyczące higieny publikowane przez
Główny Inspektorat Sanitarny mogą mieć zastosowanie również w kontekście kontaktu
użytkowników z karmą dla zwierząt, w szczególności w zakresie podstawowych zasad
higieny rąk, zapobiegania zanieczyszczeniom krzyżowym oraz bezpiecznego obchodzenia
się z żywnością i produktami potencjalnie stwarzającymi ryzyko mikrobiologiczne.
W związku z powyższym nie opracowano odrębnych, specjalistycznych wytycznych w tym
zakresie, natomiast stosowane są ogólne zasady higieny komunikowane przez GIS.
Ministerstwo Zdrowia ani Główny Inspektorat Sanitarny nie prowadzą ani nie finansują
odrębnych badań, monitoringu ani analiz w modelu One Health dotyczących przenoszenia
patogenów lub bakterii opornych na antybiotyki z karm dla zwierząt domowych na ludzi.
Tematyka antybiotykooporności jest natomiast uwzględniana w ogólnych działaniach i
inicjatywach One Health realizowanych na poziomie krajowym i międzynarodowym,
obejmujących zdrowie ludzi, zwierząt i środowisko, jednak nie obejmuje dedykowanych
programów badawczych dotyczących karm dla zwierząt.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie planuje opracowania odrębnych, ujednoliconych
rekomendacji dotyczących rozpoznawania, zgłaszania i postępowania z zakażeniami
potencjalnie związanymi z kontaktem z zanieczyszczoną karmą lub przysmakami dla
zwierząt domowych.
Postępowanie w takich przypadkach odbywa się w ramach obowiązujących przepisów
prawa dotyczących chorób zakaźnych oraz standardowych procedur nadzoru
epidemiologicznego. Rozpoznawanie zakażeń odzwierzęcych oraz ich zgłaszanie jest
elementem obowiązującego systemu kształcenia i praktyki diagnostycznej personelu
medycznego, w tym diagnostów laboratoryjnych i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
W przypadku podejrzenia ogniska zakażeń prowadzone jest standardowe dochodzenie
epidemiologiczne przez właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które obejmuje
identyfikację źródła zakażenia oraz ocenę potencjalnych dróg transmisji.
Odnosząc się do pytania o działania legislacyjne, organizacyjne lub edukacyjne, jakie
Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć wraz z MRiRW w celu ograniczenia ryzyk zdrowia
publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych i poprawy informacji
kierowanej do konsumentów, uprzejmie informuje, że Ministerstwo Zdrowia aktualnie nie
prowadzi, ani nie planuje podejmowania działań w powyższym zakresie, które byłyby
ukierunkowane odrębnie na zagadnienia związane z karmami dla zwierząt domowych.
Niemniej jednak, mając na względzie podejście One Health, we współpracy m.in. z
Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, prowadzone są prace koncepcyjne nad
opracowaniem strategii dotyczącej przeciwdziałania lekooporności. Celem planowanych
działań jest wzmocnienie współpracy międzyresortowej w obszarze nadzoru nad
bezpieczeństwem zdrowotnym oraz poprawa przepływu i jakości informacji kierowanej do
konsumentów w zakresie potencjalnych zagrożeń związanych z nadmiernym stosowaniem
antybiotyków.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --