Interpelacja nr 16458
Interpelacja w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów ogólnych gmin
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów ogólnych gmin
Interpelacja nr 16458
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów ogólnych gmin
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 09-04-2026
W związku z wdrażaniem reformy planowania przestrzennego oraz obowiązkiem sporządzenia przez wszystkie gminy planów ogólnych zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych analiz dotyczących długofalowych skutków społecznych, gospodarczych i majątkowych przyjętego modelu regulacyjnego. Plan ogólny, jako akt prawa miejscowego, wprowadza nowy mechanizm wyznaczania terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, w tym tzw. obszarów uzupełnienia zabudowy, a także określa maksymalną chłonność terenów mieszkaniowych w oparciu o wskaźniki ustawowe oraz prognozy demograficzne. W praktyce może to prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości wyznaczania nowych terenów pod budownictwo mieszkaniowe, szczególnie w gminach, które już wcześniej przeznaczyły znaczące obszary pod taką zabudowę.
Skutki makroekonomiczne i wpływ na sektor MŚP
Sektor budownictwa odpowiada za około 10–11% PKB Polski, a wraz z branżami powiązanymi – produkcją materiałów budowlanych, usługami projektowymi, instalacyjnymi, finansowymi oraz dystrybucją – jego udział w tworzeniu PKB może sięgać 13–14%.
Budowa domu jednorodzinnego realizowana systemem indywidualnym aktywizuje szeroki łańcuch gospodarczy obejmujący m.in.:
usługi geodezyjne i projektowe,
roboty ziemne i konstrukcyjne,
branże instalacyjne (wodno-kanalizacyjne, elektryczne, gazowe),
producentów materiałów budowlanych,
lokalne składy budowlane,
firmy stolarskie i wykończeniowe.
Znaczna część tego obrotu generowana jest przez mikro- i małe przedsiębiorstwa funkcjonujące lokalnie, szczególnie na obszarach wiejskich i w małych miastach.
Ograniczenie możliwości realizacji budownictwa indywidualnego może skutkować:
spadkiem aktywności inwestycyjnej gospodarstw domowych,
osłabieniem sektora MŚP,
zmniejszeniem popytu wewnętrznego,
ograniczeniem miejsc pracy w regionach o mniejszym potencjale przemysłowym.
W skali kraju może to mieć zauważalny wpływ na tempo wzrostu gospodarczego.
Koncentracja rynku mieszkaniowego
Zmniejszenie dostępności gruntów pod zabudowę indywidualną może prowadzić do:
wzrostu cen działek objętych planem,
zwiększenia przewagi podmiotów dysponujących dużymi bankami ziemi,
dalszej koncentracji rynku mieszkaniowego w rękach dużych podmiotów deweloperskich.
Może to skutkować ograniczeniem roli budownictwa realizowanego przez osoby fizyczne oraz zmniejszeniem konkurencyjności rynku.
Spójność polityki mieszkaniowej państwa – młode pokolenie i kredyty
W ostatnich latach państwo aktywnie wspiera rynek kredytów hipotecznych poprzez różnego rodzaju programy zwiększające dostępność finansowania zakupu mieszkań.
Jednocześnie ograniczenie możliwości budowy domu systemem gospodarczym na gruncie rodzinnym może w praktyce zawęzić alternatywę dla młodych rodzin.
W efekcie młode osoby mogą być zmuszone do:
migracji do dużych miast,
konieczności zakupu lokali deweloperskich,
zaciągania wieloletnich kredytów hipotecznych.
W rezultacie może dojść do trwałego osłabienia potencjału demograficznego obszarów wiejskich oraz zwiększenia zależności młodego pokolenia od rynku finansowego.
Powstaje pytanie, czy ograniczenie budownictwa indywidualnego nie prowadzi do zwiększenia uzależnienia młodego pokolenia od sektora finansowego i komercyjnego rynku mieszkaniowego oraz czy zachowana została spójność polityki państwa w tym zakresie.
Rozwój obszarów wiejskich a limity chłonności
Z informacji przekazywanych przez przedstawicieli samorządów wynika, że część gmin osiągnęła już ustawowe limity terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wynikające z analiz demograficznych. W praktyce może to uniemożliwić wyznaczenie nowych terenów pod zabudowę nawet w sytuacji lokalnego zapotrzebowania oraz istniejącej infrastruktury technicznej.
Może to prowadzić do:
zahamowania rozwoju przestrzennego gmin,
ograniczenia napływu młodych mieszkańców,
osłabienia potencjału rozwojowego wsi.
Powstaje pytanie, czy przyjęta metodologia wyznaczania limitów uwzględnia realne potrzeby społeczności lokalnych, a nie wyłącznie wskaźniki statystyczne. Jeśli nie – może dojść do faktycznego zahamowania rozwoju przestrzennego wielu gmin wiejskich.
Uchylenie definicji „zwartej zabudowy” i jego konsekwencje
Na mocy nowelizacji ogłoszonej w Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 uchylono art. 4 pkt 29 i 30 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W aktualnym tekście jednolitym ustawy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82) przepisy te widnieją jako uchylone.
Wcześniej przepisy te zawierały definicje „zwartej zabudowy” oraz „obszaru zwartej zabudowy”, które umożliwiały racjonalne dogęszczanie istniejących struktur osadniczych, w szczególności poprzez ułatwienia w wyłączaniu z produkcji rolnej gruntów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy. Uchylenie tych przepisów oznacza odejście od rozwiązania, które przez lata pozwalało rozwijać zabudowę w ramach już funkcjonujących struktur osadniczych. W zestawieniu z obecnym modelem planów ogólnych oraz praktyką projektów publikowanych przez gminy – w których zakres nowych terenów mieszkaniowych bywa istotnie ograniczony – zmiany te mogą prowadzić do stopniowego i systemowego zawężania możliwości rozwoju obszarów wiejskich.
Dostosowanie modelu planistycznego do struktury osadniczej Polski
Polska charakteryzuje się rozproszoną strukturą osadniczą, szczególnie na obszarach wiejskich i podmiejskich. Zabudowa rozwijała się stopniowo, często wzdłuż dróg lokalnych i na gruntach rodzinnych. Wprowadzenie silnie ograniczonego modelu koncentracji zabudowy może być trudne do pogodzenia z istniejącym układem przestrzennym i może prowadzić do zamrożenia naturalnego, ewolucyjnego rozwoju miejscowości, zamiast realnego uporządkowania przestrzeni.
Prawo własności a ograniczenie możliwości przyszłego zagospodarowania
Plan ogólny nie pozbawia mocy prawnej decyzji o warunkach zabudowy już wydanych. Jednak w odniesieniu do nieruchomości, dla których takie decyzje nie zostały dotychczas uzyskane, nowe regulacje mogą w praktyce wykluczyć możliwość ich przyszłej zabudowy. Ograniczenie to wpływa na sposób korzystania z prawa własności oraz na wartość majątkową nieruchomości. Zasadne jest zatem przedstawienie analizy proporcjonalności tej ingerencji w kontekście konstytucyjnej ochrony prawa własności oraz zasady zaufania obywatela do państwa.
Spójność deklarowanego wsparcia dla rolników
Deklarowane wsparcie dla rolników i obszarów wiejskich powinno znajdować odzwierciedlenie nie tylko w programach finansowych, lecz również w stabilnym i przewidywalnym otoczeniu prawnym umożliwiającym rozwój mieszkaniowy rodzin rolniczych. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, w której formalnie dostępne instrumenty wsparcia pozostaną w praktyce niewykorzystane, ponieważ zmienione regulacje planistyczne uniemożliwią spełnienie warunków inwestycyjnych niezbędnych do ich zastosowania. Powstaje pytanie, czy równoległe zaostrzanie zasad zagospodarowania przestrzennego nie prowadzi do ograniczenia realnej dostępności programów pomocowych, a tym samym do rozbieżności pomiędzy deklarowanymi celami polityki państwa a jej praktycznymi skutkami.
Zróżnicowany wpływ regulacji na produkcję roślinną i zwierzęcą
Należy zwrócić uwagę, że nowe regulacje planistyczne mogą w różnym stopniu oddziaływać na poszczególne formy działalności rolniczej.
Produkcja roślinna w mniejszym stopniu uzależniona jest od możliwości realizacji zabudowy kubaturowej. Natomiast produkcja zwierzęca – w szczególności budowa i rozbudowa budynków inwentarskich – wymaga lokalizacji odpowiednich obiektów na gruntach rolnych, często w znacznej odległości od zabudowy mieszkaniowej. W przypadku gdy plan ogólny przewiduje dla danego terenu strefę z ograniczeniem lub zakazem zabudowy, rolnicy planujący rozwój produkcji zwierzęcej mogą zostać pozbawieni możliwości realizacji inwestycji na własnych gruntach, mimo że działalność ta miałaby charakter rolniczy i byłaby prowadzona poza zwartą zabudową. Powstaje pytanie, czy przy projektowaniu planów ogólnych uwzględniono specyfikę produkcji zwierzęcej oraz potrzebę zapewnienia odpowiednich terenów dla jej rozwoju, tak aby nie doprowadzić do niezamierzonego osłabienia jednego z kluczowych segmentów rolnictwa.
Wpływ regulacji na bezpieczeństwo żywnościowe i odporność państwa
Rozwój produkcji rolnej (w szczególności produkcji zwierzęcej) ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
Produkcja ta wymaga odpowiedniej infrastruktury w postaci budynków inwentarskich, magazynów pasz, zbiorników oraz instalacji towarzyszących. Ograniczenie możliwości lokalizacji takich obiektów na gruntach rolnych może prowadzić do zahamowania inwestycji w krajowym sektorze produkcji żywności. W sytuacji gdy rozwój produkcji krajowej zostanie istotnie ograniczony, wzrasta ryzyko zwiększonej zależności od importu oraz koncentracji produkcji w wąskiej grupie dużych podmiotów. Bezpieczeństwo żywnościowe powinno być jednym z kluczowych elementów polityki państwa, zwłaszcza w kontekście niestabilności rynków międzynarodowych oraz rosnących kosztów energii i transportu. Z punktu widzenia interesu publicznego państwu powinno zależeć na tym, aby możliwie szeroki zakres podstawowej produkcji żywności był realizowany w kraju, w oparciu o stabilne i przewidywalne warunki prowadzenia działalności rolniczej. Powstaje pytanie, czy przy projektowaniu reformy planistycznej przeprowadzono analizę jej wpływu na długoterminowy potencjał produkcyjny polskiego rolnictwa oraz bezpieczeństwo żywnościowe.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki jest prognozowany wpływ reformy na skalę budownictwa jednorodzinnego w Polsce?
Czy przeprowadzono analizę wpływu reformy na sektor MŚP działających w branży budowlanej i usługach powiązanych?
Jaki będzie wpływ reformy na udział sektora budownictwa w PKB oraz poziom zatrudnienia?
Czy analizowano ryzyko zwiększenia koncentracji rynku mieszkaniowego?
Czy oceniono wpływ reformy na migrację młodych mieszkańców obszarów wiejskich?
Czy przeprowadzono analizę wpływu wcześniejszego uchylenia definicji „zwartej zabudowy” na rozwój wsi?
Czy przewiduje się modyfikację metodologii wyznaczania limitów terenów mieszkaniowych?
Czy oceniono proporcjonalność ingerencji w możliwość przyszłego zagospodarowania nieruchomości?
Czy analizowano spójność reformy planistycznej z prowadzoną polityką wsparcia kredytowego?
Czy analizowano wpływ zmian planistycznych na możliwość realnego wykorzystania programów wsparcia dla rolników i mieszkańców obszarów wiejskich?
Czy analizowano wpływ reformy na bezpieczeństwo żywnościowe państwa?
Z poważaniem
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16458
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów ogólnych gmin
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 09-04-2026
W związku z wdrażaniem reformy planowania przestrzennego oraz obowiązkiem sporządzenia przez wszystkie gminy planów ogólnych zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych analiz dotyczących długofalowych skutków społecznych, gospodarczych i majątkowych przyjętego modelu regulacyjnego. Plan ogólny, jako akt prawa miejscowego, wprowadza nowy mechanizm wyznaczania terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, w tym tzw. obszarów uzupełnienia zabudowy, a także określa maksymalną chłonność terenów mieszkaniowych w oparciu o wskaźniki ustawowe oraz prognozy demograficzne. W praktyce może to prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości wyznaczania nowych terenów pod budownictwo mieszkaniowe, szczególnie w gminach, które już wcześniej przeznaczyły znaczące obszary pod taką zabudowę.
Skutki makroekonomiczne i wpływ na sektor MŚP
Sektor budownictwa odpowiada za około 10–11% PKB Polski, a wraz z branżami powiązanymi – produkcją materiałów budowlanych, usługami projektowymi, instalacyjnymi, finansowymi oraz dystrybucją – jego udział w tworzeniu PKB może sięgać 13–14%.
Budowa domu jednorodzinnego realizowana systemem indywidualnym aktywizuje szeroki łańcuch gospodarczy obejmujący m.in.:
usługi geodezyjne i projektowe,
roboty ziemne i konstrukcyjne,
branże instalacyjne (wodno-kanalizacyjne, elektryczne, gazowe),
producentów materiałów budowlanych,
lokalne składy budowlane,
firmy stolarskie i wykończeniowe.
Znaczna część tego obrotu generowana jest przez mikro- i małe przedsiębiorstwa funkcjonujące lokalnie, szczególnie na obszarach wiejskich i w małych miastach.
Ograniczenie możliwości realizacji budownictwa indywidualnego może skutkować:
spadkiem aktywności inwestycyjnej gospodarstw domowych,
osłabieniem sektora MŚP,
zmniejszeniem popytu wewnętrznego,
ograniczeniem miejsc pracy w regionach o mniejszym potencjale przemysłowym.
W skali kraju może to mieć zauważalny wpływ na tempo wzrostu gospodarczego.
Koncentracja rynku mieszkaniowego
Zmniejszenie dostępności gruntów pod zabudowę indywidualną może prowadzić do:
wzrostu cen działek objętych planem,
zwiększenia przewagi podmiotów dysponujących dużymi bankami ziemi,
dalszej koncentracji rynku mieszkaniowego w rękach dużych podmiotów deweloperskich.
Może to skutkować ograniczeniem roli budownictwa realizowanego przez osoby fizyczne oraz zmniejszeniem konkurencyjności rynku.
Spójność polityki mieszkaniowej państwa – młode pokolenie i kredyty
W ostatnich latach państwo aktywnie wspiera rynek kredytów hipotecznych poprzez różnego rodzaju programy zwiększające dostępność finansowania zakupu mieszkań.
Jednocześnie ograniczenie możliwości budowy domu systemem gospodarczym na gruncie rodzinnym może w praktyce zawęzić alternatywę dla młodych rodzin.
W efekcie młode osoby mogą być zmuszone do:
migracji do dużych miast,
konieczności zakupu lokali deweloperskich,
zaciągania wieloletnich kredytów hipotecznych.
W rezultacie może dojść do trwałego osłabienia potencjału demograficznego obszarów wiejskich oraz zwiększenia zależności młodego pokolenia od rynku finansowego.
Powstaje pytanie, czy ograniczenie budownictwa indywidualnego nie prowadzi do zwiększenia uzależnienia młodego pokolenia od sektora finansowego i komercyjnego rynku mieszkaniowego oraz czy zachowana została spójność polityki państwa w tym zakresie.
Rozwój obszarów wiejskich a limity chłonności
Z informacji przekazywanych przez przedstawicieli samorządów wynika, że część gmin osiągnęła już ustawowe limity terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wynikające z analiz demograficznych. W praktyce może to uniemożliwić wyznaczenie nowych terenów pod zabudowę nawet w sytuacji lokalnego zapotrzebowania oraz istniejącej infrastruktury technicznej.
Może to prowadzić do:
zahamowania rozwoju przestrzennego gmin,
ograniczenia napływu młodych mieszkańców,
osłabienia potencjału rozwojowego wsi.
Powstaje pytanie, czy przyjęta metodologia wyznaczania limitów uwzględnia realne potrzeby społeczności lokalnych, a nie wyłącznie wskaźniki statystyczne. Jeśli nie – może dojść do faktycznego zahamowania rozwoju przestrzennego wielu gmin wiejskich.
Uchylenie definicji „zwartej zabudowy” i jego konsekwencje
Na mocy nowelizacji ogłoszonej w Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 uchylono art. 4 pkt 29 i 30 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W aktualnym tekście jednolitym ustawy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82) przepisy te widnieją jako uchylone.
Wcześniej przepisy te zawierały definicje „zwartej zabudowy” oraz „obszaru zwartej zabudowy”, które umożliwiały racjonalne dogęszczanie istniejących struktur osadniczych, w szczególności poprzez ułatwienia w wyłączaniu z produkcji rolnej gruntów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy. Uchylenie tych przepisów oznacza odejście od rozwiązania, które przez lata pozwalało rozwijać zabudowę w ramach już funkcjonujących struktur osadniczych. W zestawieniu z obecnym modelem planów ogólnych oraz praktyką projektów publikowanych przez gminy – w których zakres nowych terenów mieszkaniowych bywa istotnie ograniczony – zmiany te mogą prowadzić do stopniowego i systemowego zawężania możliwości rozwoju obszarów wiejskich.
Dostosowanie modelu planistycznego do struktury osadniczej Polski
Polska charakteryzuje się rozproszoną strukturą osadniczą, szczególnie na obszarach wiejskich i podmiejskich. Zabudowa rozwijała się stopniowo, często wzdłuż dróg lokalnych i na gruntach rodzinnych. Wprowadzenie silnie ograniczonego modelu koncentracji zabudowy może być trudne do pogodzenia z istniejącym układem przestrzennym i może prowadzić do zamrożenia naturalnego, ewolucyjnego rozwoju miejscowości, zamiast realnego uporządkowania przestrzeni.
Prawo własności a ograniczenie możliwości przyszłego zagospodarowania
Plan ogólny nie pozbawia mocy prawnej decyzji o warunkach zabudowy już wydanych. Jednak w odniesieniu do nieruchomości, dla których takie decyzje nie zostały dotychczas uzyskane, nowe regulacje mogą w praktyce wykluczyć możliwość ich przyszłej zabudowy. Ograniczenie to wpływa na sposób korzystania z prawa własności oraz na wartość majątkową nieruchomości. Zasadne jest zatem przedstawienie analizy proporcjonalności tej ingerencji w kontekście konstytucyjnej ochrony prawa własności oraz zasady zaufania obywatela do państwa.
Spójność deklarowanego wsparcia dla rolników
Deklarowane wsparcie dla rolników i obszarów wiejskich powinno znajdować odzwierciedlenie nie tylko w programach finansowych, lecz również w stabilnym i przewidywalnym otoczeniu prawnym umożliwiającym rozwój mieszkaniowy rodzin rolniczych. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, w której formalnie dostępne instrumenty wsparcia pozostaną w praktyce niewykorzystane, ponieważ zmienione regulacje planistyczne uniemożliwią spełnienie warunków inwestycyjnych niezbędnych do ich zastosowania. Powstaje pytanie, czy równoległe zaostrzanie zasad zagospodarowania przestrzennego nie prowadzi do ograniczenia realnej dostępności programów pomocowych, a tym samym do rozbieżności pomiędzy deklarowanymi celami polityki państwa a jej praktycznymi skutkami.
Zróżnicowany wpływ regulacji na produkcję roślinną i zwierzęcą
Należy zwrócić uwagę, że nowe regulacje planistyczne mogą w różnym stopniu oddziaływać na poszczególne formy działalności rolniczej.
Produkcja roślinna w mniejszym stopniu uzależniona jest od możliwości realizacji zabudowy kubaturowej. Natomiast produkcja zwierzęca – w szczególności budowa i rozbudowa budynków inwentarskich – wymaga lokalizacji odpowiednich obiektów na gruntach rolnych, często w znacznej odległości od zabudowy mieszkaniowej. W przypadku gdy plan ogólny przewiduje dla danego terenu strefę z ograniczeniem lub zakazem zabudowy, rolnicy planujący rozwój produkcji zwierzęcej mogą zostać pozbawieni możliwości realizacji inwestycji na własnych gruntach, mimo że działalność ta miałaby charakter rolniczy i byłaby prowadzona poza zwartą zabudową. Powstaje pytanie, czy przy projektowaniu planów ogólnych uwzględniono specyfikę produkcji zwierzęcej oraz potrzebę zapewnienia odpowiednich terenów dla jej rozwoju, tak aby nie doprowadzić do niezamierzonego osłabienia jednego z kluczowych segmentów rolnictwa.
Wpływ regulacji na bezpieczeństwo żywnościowe i odporność państwa
Rozwój produkcji rolnej (w szczególności produkcji zwierzęcej) ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
Produkcja ta wymaga odpowiedniej infrastruktury w postaci budynków inwentarskich, magazynów pasz, zbiorników oraz instalacji towarzyszących. Ograniczenie możliwości lokalizacji takich obiektów na gruntach rolnych może prowadzić do zahamowania inwestycji w krajowym sektorze produkcji żywności. W sytuacji gdy rozwój produkcji krajowej zostanie istotnie ograniczony, wzrasta ryzyko zwiększonej zależności od importu oraz koncentracji produkcji w wąskiej grupie dużych podmiotów. Bezpieczeństwo żywnościowe powinno być jednym z kluczowych elementów polityki państwa, zwłaszcza w kontekście niestabilności rynków międzynarodowych oraz rosnących kosztów energii i transportu. Z punktu widzenia interesu publicznego państwu powinno zależeć na tym, aby możliwie szeroki zakres podstawowej produkcji żywności był realizowany w kraju, w oparciu o stabilne i przewidywalne warunki prowadzenia działalności rolniczej. Powstaje pytanie, czy przy projektowaniu reformy planistycznej przeprowadzono analizę jej wpływu na długoterminowy potencjał produkcyjny polskiego rolnictwa oraz bezpieczeństwo żywnościowe.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki jest prognozowany wpływ reformy na skalę budownictwa jednorodzinnego w Polsce?
Czy przeprowadzono analizę wpływu reformy na sektor MŚP działających w branży budowlanej i usługach powiązanych?
Jaki będzie wpływ reformy na udział sektora budownictwa w PKB oraz poziom zatrudnienia?
Czy analizowano ryzyko zwiększenia koncentracji rynku mieszkaniowego?
Czy oceniono wpływ reformy na migrację młodych mieszkańców obszarów wiejskich?
Czy przeprowadzono analizę wpływu wcześniejszego uchylenia definicji „zwartej zabudowy” na rozwój wsi?
Czy przewiduje się modyfikację metodologii wyznaczania limitów terenów mieszkaniowych?
Czy oceniono proporcjonalność ingerencji w możliwość przyszłego zagospodarowania nieruchomości?
Czy analizowano spójność reformy planistycznej z prowadzoną polityką wsparcia kredytowego?
Czy analizowano wpływ zmian planistycznych na możliwość realnego wykorzystania programów wsparcia dla rolników i mieszkańców obszarów wiejskich?
Czy analizowano wpływ reformy na bezpieczeństwo żywnościowe państwa?
Z poważaniem
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16643 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.12.2026
Warszawa, 04 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16458 w sprawie społecznych i gospodarczych skutków
wdrażania planów ogólnych gmin
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16458 Pana Posła Romana Fritza z dnia
15 kwietnia 2026 r. w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów
ogólnych gmin. W odpowiedzi wykorzystano informacje uzyskane z Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na wstępie pragnę poinformować, że nowelizacja ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527), dalej: nowelizacja,
opracowana i przyjęta przez Sejm RP w poprzedniej kadencji, stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Reforma jest
odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów, środowisk
branżowych i mieszkańców na konieczność zmian w istniejącym systemie planowania
przestrzennego.
Potrzeby reformy zostały szeroko zdefiniowane i uzasadnione w opracowaniu Komitetu
Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. Studia nad chaosem przestrzennym (Praca
zbiorowa pod redakcją A. Kowalewskiego, T. Markowskiego i P. Śleszyńskiego, Warszawa
2018.). Opracowanie składa się z 3 części:
Część 1. Chaos przestrzenny i prawo. Uwarunkowania, procesy, skutki, rekomendacje
Część 2. Koszty chaosu przestrzennego
Część 3. Synteza. Uwarunkowania, skutki i propozycje naprawy
Potrzeby reformy wynikały również z kontroli Najwyższej Izby Kontroli z zakresu
planowania przestrzennego przeprowadzonymi w latach 2010–2016, ujętymi
w opracowaniu końcowym pn. „System gospodarowania przestrzenią gminy jako dobrem
publicznym”. Zidentyfikowano problemy dotyczące skuteczności trzech podstawowych
narzędzi w kreowaniu polityki przestrzennej w gminach, tj. studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prace
nad reformą zostały podjęte w celu zahamowania negatywnych zjawisk w planowaniu
przestrzennym i rozwoju lokalnym.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Koszty gmin z tytułu ograniczenia niekontrolowanego rozlewania się zabudowy zostały
oszacowane w raporcie Śleszyński P., Kukołowicz, P. (grudzień 2021), Społeczno-
gospodarcze skutki chaosu przestrzennego, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa.
Ad 1.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy na
skalę budownictwa jednorodzinnego w Polsce.
Należy zauważyć, że w Polsce, w porównaniu z innymi krajami europejskimi, budownictwo
jednorodzinne jest bardziej powszechne jako forma zaspokajania indywidualnych potrzeb
mieszkaniowych i nie posiada szczególnych ograniczeń, z wyjątkiem stosowania ogólnych
przepisów planowania przestrzennego dotyczących wszystkich rodzajów inwestycji.
Wprowadzane są przepisy ułatwiające taką formę zabudowy, np. przepisy dotyczące
budowy domów jednorodzinnych o powierzchni do 70 m2.
Ad 2.
W ocenie skutków regulacji do projektu nowelizacji (numer z Wykazu prac legislacyjnych
i programowych UD369) zawarto ogólną ocenę proponowanych rozwiązań
dla następujących grup podmiotów: gminy, obywatele, właściciele nieruchomości, osoby
posiadające decyzje o warunkach zabudowy, urbaniści, inwestorzy. Oceniony został
również wpływ projektu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym
funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe,
wpływ na rynek pracy, środowisko naturalne, demografię i rozwój lokalny.
Ocena skutków regulacji wraz z projektem i uzasadnieniem jest publicznie dostępna
na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces
Legislacyjny, w grupie projektów archiwalnych.
Uporządkowanie systemu planowania przestrzennego, usprawnienie procedur
planistycznych oraz zapewnienie ich transparentności wpłynie korzystnie na przebieg
procesów inwestycyjnych. Zmniejszenie obciążeń regulacyjnych niekorzystnych dla
obywateli ułatwi załatwianie codziennych spraw oraz prowadzenie działalności
gospodarczej.
Ad 3.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz wpływu reformy na udział
sektora budownictwa w PKB ani na poziom zatrudnienia.
Ad 4.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz ryzyka koncentracji rynku
mieszkaniowego.
Ad 5.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy na
migrację młodych mieszkańców obszarów wiejskich. Analizy dotyczące skali migracji
ludności wiejskiej oraz ich zróżnicowanych przyczyn prowadzone przez wyspecjalizowane
jednostki takie jak np. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii nie wpływały sygnały od samorządów w związku
z problemem migracji młodych mieszkańców wsi do miast. Zgłaszano jedynie problemy
związane z odpływem mieszkańców miast na tereny gmin przyległych, co powoduje
degradację miast spowodowaną zmniejszaniem się wpływów z podatków a jednocześnie
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
prowadzi do nasilenia konfliktów pomiędzy mieszkańcami wsi – rolnikami czynnymi
a napływowymi mieszkańcami pochodzącymi z miasta.
Ad 6.
Wskazania wymaga, że uchylone regulacje, które były zawarte w ustawie z dnia 3 lutego
1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409); dotyczące
umożliwienia przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze bez zgody
ministra właściwego ds. rozwoju wsi, mają swoją kontynuację w zreformowanym systemie
planowania przestrzennego.
Zgodnie bowiem ze znowelizowanymi przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych
(ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz.U. z 2024 r.,
poz. 82), nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi,
przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne
klas I–III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy (OUZ) w rozumieniu przepisów
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazania wymaga, że zasady wyznaczenia OUZ są wzorowane na definicji zwartej
zabudowy - wcześniej obowiązującej w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W związku z tym rozwój wsi na gruntach rolnych klas I-III odbywać się będzie
na podobnych zasadach, jak miało to miejsce w przypadku funkcjonowania definicji
zwartej zabudowy.
Ad 7.
Konieczność bilansowania terenów pod zabudowę mieszkaniową w planowaniu
przestrzennym jest kontynuacją idei sporządzania bilansu terenów w dotychczasowych
studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
wprowadzonej w 2015 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Obowiązek sporządzania bilansu terenów w studium był pierwszym i do tej pory jedynym
narzędziem nakładającym jakiekolwiek wymogi racjonalizowania planowania
przestrzennego w gminie. Wprowadzane w ramach nowelizacji zmiany stanowią
kontynuację kierunku bilansowania obranego w 2015 r. i polegają na ujednoliceniu
i doprecyzowaniu metodologii.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje funkcjonowanie przepisów pozostających
w jego właściwości i w uzasadnionych przypadkach podejmowane są działania
legislacyjne.
Ad 8.
Reforma planowania przestrzennego nie wykracza zakresem ingerencji poza dotychczas
obowiązujące zasady dotyczące relacji pomiędzy własnością nieruchomości, a możliwością
jej zabudowy.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 538):
„Art. 4. 1. Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego
oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
2. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie
sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu
publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się
w drodze decyzji o warunkach zabudowy. (…)
Art. 6. 1. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz
z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
2. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego
oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych
osób lub jednostek organizacyjnych.”
Powyższe przepisy obowiązują od 2003 r. i nie wprowadzano do nich żadnych zmian.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz spójności reformy planistycznej
z prowadzoną polityką wsparcia kredytowego.
Ad 10.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadziło analiz dotyczących wpływu zmian
planistycznych na możliwość realnego wykorzystania programów wsparcia dla rolników
i mieszkańców obszarów wiejskich.
Ad 11.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracowało z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii nad wprowadzoną reformą planowania przestrzennego. Zdaniem MRiRW
wprowadzone zmiany nie będą miały negatywnego wpływu na kształtowanie rolniczej
przestrzeni produkcyjnej i jej ochronę, a w konsekwencji na bezpieczeństwo żywnościowe
państwa. Wskazania wymaga, że wprowadzone w ustawie o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, mechanizmy wyznaczania stref z zabudową, wpływają
na racjonalne gospodarowanie gruntami, w tym gruntami rolnymi, i dostosowują rozmiar
tych stref do faktycznego zapotrzebowania demograficznego danej gminy, zabezpieczając
w ten sposób otwarte rolnicze przestrzenie produkcyjne dla produkcji roślinnej
i zwierzęcej.
Ponadto przepisy te zobowiązują Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do przedstawienia
swojej opinii w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju
produkcji rolniczej. Na tym etapie zgłasza on swoje zastrzeżenia odnośnie do ingerencji
nierolniczego zainwestowania w rolniczą przestrzeń produkcyjną. Zwraca także uwagę
na potrzebę ochrony rolniczej przestrzeni produkcyjnej i konieczność zapewnienia
odpowiedniej przestrzeni dla rozwoju produkcji rolniczej.
Wprowadzona zatem reforma planistyczna nie ogranicza możliwości rozwoju produkcji
rolnej w gminach. Nowe rozwiązania umożliwią natomiast skuteczniejszą ochronę ładu
przestrzennego, przy uwzględnieniu potrzeby kształtowania tego ładu i racjonalnego
gospodarowania gruntami rolnymi. Zapewnia to odpowiedni dobór stref na terenie gminy:
wielofunkcyjne z zabudową zagrodową (SZ), produkcji rolniczej (SR) oraz strefy otwarte
(SO).
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planów ogólnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach
sugeruje gminom konieczność uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju
istniejących i tworzenia nowych gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie
przestrzenne ma bowiem kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede
wszystkim dla utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży 3/5, mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPIT/SkrytkaESP, adres do
doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora
jest dyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały Senatu RP z
dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie Monitora
Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 6 of 6 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.12.2026
Warszawa, 04 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16458 w sprawie społecznych i gospodarczych skutków
wdrażania planów ogólnych gmin
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16458 Pana Posła Romana Fritza z dnia
15 kwietnia 2026 r. w sprawie społecznych i gospodarczych skutków wdrażania planów
ogólnych gmin. W odpowiedzi wykorzystano informacje uzyskane z Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na wstępie pragnę poinformować, że nowelizacja ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527), dalej: nowelizacja,
opracowana i przyjęta przez Sejm RP w poprzedniej kadencji, stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Reforma jest
odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów, środowisk
branżowych i mieszkańców na konieczność zmian w istniejącym systemie planowania
przestrzennego.
Potrzeby reformy zostały szeroko zdefiniowane i uzasadnione w opracowaniu Komitetu
Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. Studia nad chaosem przestrzennym (Praca
zbiorowa pod redakcją A. Kowalewskiego, T. Markowskiego i P. Śleszyńskiego, Warszawa
2018.). Opracowanie składa się z 3 części:
Część 1. Chaos przestrzenny i prawo. Uwarunkowania, procesy, skutki, rekomendacje
Część 2. Koszty chaosu przestrzennego
Część 3. Synteza. Uwarunkowania, skutki i propozycje naprawy
Potrzeby reformy wynikały również z kontroli Najwyższej Izby Kontroli z zakresu
planowania przestrzennego przeprowadzonymi w latach 2010–2016, ujętymi
w opracowaniu końcowym pn. „System gospodarowania przestrzenią gminy jako dobrem
publicznym”. Zidentyfikowano problemy dotyczące skuteczności trzech podstawowych
narzędzi w kreowaniu polityki przestrzennej w gminach, tj. studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prace
nad reformą zostały podjęte w celu zahamowania negatywnych zjawisk w planowaniu
przestrzennym i rozwoju lokalnym.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Koszty gmin z tytułu ograniczenia niekontrolowanego rozlewania się zabudowy zostały
oszacowane w raporcie Śleszyński P., Kukołowicz, P. (grudzień 2021), Społeczno-
gospodarcze skutki chaosu przestrzennego, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa.
Ad 1.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy na
skalę budownictwa jednorodzinnego w Polsce.
Należy zauważyć, że w Polsce, w porównaniu z innymi krajami europejskimi, budownictwo
jednorodzinne jest bardziej powszechne jako forma zaspokajania indywidualnych potrzeb
mieszkaniowych i nie posiada szczególnych ograniczeń, z wyjątkiem stosowania ogólnych
przepisów planowania przestrzennego dotyczących wszystkich rodzajów inwestycji.
Wprowadzane są przepisy ułatwiające taką formę zabudowy, np. przepisy dotyczące
budowy domów jednorodzinnych o powierzchni do 70 m2.
Ad 2.
W ocenie skutków regulacji do projektu nowelizacji (numer z Wykazu prac legislacyjnych
i programowych UD369) zawarto ogólną ocenę proponowanych rozwiązań
dla następujących grup podmiotów: gminy, obywatele, właściciele nieruchomości, osoby
posiadające decyzje o warunkach zabudowy, urbaniści, inwestorzy. Oceniony został
również wpływ projektu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym
funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe,
wpływ na rynek pracy, środowisko naturalne, demografię i rozwój lokalny.
Ocena skutków regulacji wraz z projektem i uzasadnieniem jest publicznie dostępna
na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces
Legislacyjny, w grupie projektów archiwalnych.
Uporządkowanie systemu planowania przestrzennego, usprawnienie procedur
planistycznych oraz zapewnienie ich transparentności wpłynie korzystnie na przebieg
procesów inwestycyjnych. Zmniejszenie obciążeń regulacyjnych niekorzystnych dla
obywateli ułatwi załatwianie codziennych spraw oraz prowadzenie działalności
gospodarczej.
Ad 3.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz wpływu reformy na udział
sektora budownictwa w PKB ani na poziom zatrudnienia.
Ad 4.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz ryzyka koncentracji rynku
mieszkaniowego.
Ad 5.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy na
migrację młodych mieszkańców obszarów wiejskich. Analizy dotyczące skali migracji
ludności wiejskiej oraz ich zróżnicowanych przyczyn prowadzone przez wyspecjalizowane
jednostki takie jak np. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii nie wpływały sygnały od samorządów w związku
z problemem migracji młodych mieszkańców wsi do miast. Zgłaszano jedynie problemy
związane z odpływem mieszkańców miast na tereny gmin przyległych, co powoduje
degradację miast spowodowaną zmniejszaniem się wpływów z podatków a jednocześnie
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
prowadzi do nasilenia konfliktów pomiędzy mieszkańcami wsi – rolnikami czynnymi
a napływowymi mieszkańcami pochodzącymi z miasta.
Ad 6.
Wskazania wymaga, że uchylone regulacje, które były zawarte w ustawie z dnia 3 lutego
1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409); dotyczące
umożliwienia przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze bez zgody
ministra właściwego ds. rozwoju wsi, mają swoją kontynuację w zreformowanym systemie
planowania przestrzennego.
Zgodnie bowiem ze znowelizowanymi przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych
(ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz.U. z 2024 r.,
poz. 82), nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi,
przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne
klas I–III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy (OUZ) w rozumieniu przepisów
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazania wymaga, że zasady wyznaczenia OUZ są wzorowane na definicji zwartej
zabudowy - wcześniej obowiązującej w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W związku z tym rozwój wsi na gruntach rolnych klas I-III odbywać się będzie
na podobnych zasadach, jak miało to miejsce w przypadku funkcjonowania definicji
zwartej zabudowy.
Ad 7.
Konieczność bilansowania terenów pod zabudowę mieszkaniową w planowaniu
przestrzennym jest kontynuacją idei sporządzania bilansu terenów w dotychczasowych
studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
wprowadzonej w 2015 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Obowiązek sporządzania bilansu terenów w studium był pierwszym i do tej pory jedynym
narzędziem nakładającym jakiekolwiek wymogi racjonalizowania planowania
przestrzennego w gminie. Wprowadzane w ramach nowelizacji zmiany stanowią
kontynuację kierunku bilansowania obranego w 2015 r. i polegają na ujednoliceniu
i doprecyzowaniu metodologii.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje funkcjonowanie przepisów pozostających
w jego właściwości i w uzasadnionych przypadkach podejmowane są działania
legislacyjne.
Ad 8.
Reforma planowania przestrzennego nie wykracza zakresem ingerencji poza dotychczas
obowiązujące zasady dotyczące relacji pomiędzy własnością nieruchomości, a możliwością
jej zabudowy.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 538):
„Art. 4. 1. Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego
oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
2. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie
sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu
publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się
w drodze decyzji o warunkach zabudowy. (…)
Art. 6. 1. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz
z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
2. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego
oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych
osób lub jednostek organizacyjnych.”
Powyższe przepisy obowiązują od 2003 r. i nie wprowadzano do nich żadnych zmian.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz spójności reformy planistycznej
z prowadzoną polityką wsparcia kredytowego.
Ad 10.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadziło analiz dotyczących wpływu zmian
planistycznych na możliwość realnego wykorzystania programów wsparcia dla rolników
i mieszkańców obszarów wiejskich.
Ad 11.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracowało z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii nad wprowadzoną reformą planowania przestrzennego. Zdaniem MRiRW
wprowadzone zmiany nie będą miały negatywnego wpływu na kształtowanie rolniczej
przestrzeni produkcyjnej i jej ochronę, a w konsekwencji na bezpieczeństwo żywnościowe
państwa. Wskazania wymaga, że wprowadzone w ustawie o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, mechanizmy wyznaczania stref z zabudową, wpływają
na racjonalne gospodarowanie gruntami, w tym gruntami rolnymi, i dostosowują rozmiar
tych stref do faktycznego zapotrzebowania demograficznego danej gminy, zabezpieczając
w ten sposób otwarte rolnicze przestrzenie produkcyjne dla produkcji roślinnej
i zwierzęcej.
Ponadto przepisy te zobowiązują Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do przedstawienia
swojej opinii w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju
produkcji rolniczej. Na tym etapie zgłasza on swoje zastrzeżenia odnośnie do ingerencji
nierolniczego zainwestowania w rolniczą przestrzeń produkcyjną. Zwraca także uwagę
na potrzebę ochrony rolniczej przestrzeni produkcyjnej i konieczność zapewnienia
odpowiedniej przestrzeni dla rozwoju produkcji rolniczej.
Wprowadzona zatem reforma planistyczna nie ogranicza możliwości rozwoju produkcji
rolnej w gminach. Nowe rozwiązania umożliwią natomiast skuteczniejszą ochronę ładu
przestrzennego, przy uwzględnieniu potrzeby kształtowania tego ładu i racjonalnego
gospodarowania gruntami rolnymi. Zapewnia to odpowiedni dobór stref na terenie gminy:
wielofunkcyjne z zabudową zagrodową (SZ), produkcji rolniczej (SR) oraz strefy otwarte
(SO).
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planów ogólnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach
sugeruje gminom konieczność uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju
istniejących i tworzenia nowych gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie
przestrzenne ma bowiem kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede
wszystkim dla utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży 3/5, mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPIT/SkrytkaESP, adres do
doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora
jest dyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały Senatu RP z
dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie Monitora
Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 6 of 6 --