Interpelacja w sprawie zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości o funkcji mieszanej, obejmujących część zamieszkaną oraz niezamieszkaną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16457
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości o funkcji mieszanej, obejmujących część zamieszkaną oraz niezamieszkaną
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 09-04-2026
Do mojego biura poselskiego zgłosił się właściciel nieruchomości o charakterze mieszanym, tj. częściowo zamieszkanej oraz częściowo wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na naprawie karoserii samochodowych.
Działalność ta prowadzona jest jednoosobowo, bez zatrudniania pracowników. Część przeznaczona na działalność gospodarczą pozostaje w trakcie organizacji i nie jest w pełni wyposażona, w szczególności nie wykorzystuje w pełnym zakresie infrastruktury technicznej.
Zgłaszający wskazuje, że w części niezamieszkanej nieruchomości nie powstają odpady komunalne, a wszelkie odpady bytowe generowane są wyłącznie w części mieszkalnej. Pomimo tego właściwy organ gminy ustalił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi również dla części niezamieszkanej nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy w toku postępowania odwoławczego oraz postępowania sądowoadministracyjnego.
Przedstawiona sytuacja wskazuje na możliwy problem o charakterze systemowym dotyczący właścicieli nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności mikroprzedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na własnej posesji.
W praktyce może dochodzić do nakładania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi również w odniesieniu do części nieruchomości, w których odpady faktycznie nie powstają. Rodzi to istotne wątpliwości co do zgodności takiej praktyki z zasadą proporcjonalności, sprawiedliwości oraz prawidłowej wykładni przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Problem ten może mieć charakter powszechny i prowadzić do nadmiernego obciążenia finansowego obywateli, którzy zobowiązani są do ponoszenia opłat niezależnie od rzeczywistego korzystania z systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy dopuszczalne jest naliczanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanej nieruchomości, w sytuacji gdy odpady komunalne faktycznie nie powstają?
Jakie przesłanki oraz dowody powinny być brane pod uwagę przez organy gminy przy ustalaniu, czy na danej nieruchomości niezamieszkanej powstają odpady komunalne?
Czy obowiązujące przepisy w wystarczający sposób regulują zasady obejmowania nieruchomości niezamieszkanych systemem gospodarowania odpadami komunalnymi?
Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów w tym zakresie w celu wyeliminowania rozbieżności interpretacyjnych?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów kontrolnych lub dowodowych, które ograniczyłyby przypadki naliczania opłat w sytuacjach spornych?
Mając na uwadze skalę problemu oraz jego znaczenie dla właścicieli nieruchomości o funkcji mieszanej, uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii.
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6333 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.13.2026.IR
4328352.17726619.14355659
Warszawa, 05-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Romana Fritza (K10INT16457).
Temat: w sprawie zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami
komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości o funkcji mieszanej, obejmujących
część zamieszkaną oraz niezamieszkaną
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16457 Posła Romana Fritza w sprawie zasad
ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do
nieruchomości o funkcji mieszanej, obejmujących część zamieszkaną oraz
niezamieszkaną, przekazuję poniższe informacje.
Definicja nieruchomości mieszanej
Na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nieruchomość ma
charakter mieszany, jeżeli w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują
mieszkańcy1, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, lecz
prowadzona jest działalność mogąca powodować powstawanie odpadów
komunalnych2.
Dla takich nieruchomości ustawodawca przewidział odrębne zasady ustalania
opłaty – zgodnie z art. 6j ust. 4 opłata stanowi sumę opłat dla obu części
nieruchomości.
Przesłanka naliczania opłaty dla części niezamieszkałej
Kluczowe znaczenie ma przesłanka wynikająca z art. 6c ust. 2 ustawy, tj.
powstawanie odpadów komunalnych na nieruchomości niezamieszkałej.
1 Art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.
z 2025 r. poz. 733).
2 Art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 4 --
Oznacza to, że:
objęcie systemem gminnym części niezamieszkałej jest zasadne wyłącznie
wtedy, gdy odpady komunalne faktycznie powstają lub mogą powstawać
w związku ze sposobem użytkowania nieruchomości,
sama formalna rejestracja działalności gospodarczej nie przesądza jeszcze
o obowiązku ponoszenia opłaty.
W praktyce przyjmuje się jednak, że w większości przypadków prowadzenia
działalności gospodarczej (nawet jednoosobowej) dochodzi do powstawania
odpadów komunalnych (np. papier, opakowania), co uzasadnia objęcie tej części
nieruchomości systemem3.
Charakter powstawania odpadów komunalnych
Jak wskazują sądy administracyjne, kluczowe znaczenie ma faktyczne „bytowanie”
ludzi na nieruchomości, a nie wyłącznie formalny status zamieszkiwania.
W orzecznictwie podkreśla się, że tam, gdzie przebywają ludzie – niezależnie czy są
to mieszkańcy, pracownicy czy klienci – powstają odpady komunalne, choćby
w minimalnym zakresie (np. opakowania, odpady powstające przy sprzątaniu).
W konsekwencji w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej,
w szczególności o charakterze usługowym lub produkcyjnym (np. warsztat
samochodowy), co do zasady należy przyjąć, że powstawanie odpadów
komunalnych jest wysoce prawdopodobne, nawet jeśli ich ilość jest niewielka4.
Opłata dla nieruchomości mieszanej
Opłata dla nieruchomości mieszanej (tj. suma opłat) powinna być naliczana
w sytuacji, gdy:
w części nieruchomości zamieszkują mieszkańcy oraz
w części niezamieszkałej powstają odpady komunalne związane
z prowadzoną działalnością, a rada gminy objęła tego rodzaju nieruchomości
systemem (art. 6c ust. 2).
W takiej sytuacji obowiązek dokonywania opłaty obejmuje obie części
nieruchomości, niezależnie od skali powstawania odpadów.
Jednocześnie należy wskazać, że ustawodawca przewidział wyjątek od tej zasady.
Zgodnie z art. 6j ust. 4a ustawy, w przypadku prowadzenia w części lokalu
mieszkalnego obsługi biurowej działalności gospodarczej, opłatę za
gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się w ramach opłaty dotyczącej
nieruchomości zamieszkałej. Oznacza to, że tego rodzaju działalność –
o charakterze pomocniczym i niewiążąca się z odrębnym strumieniem odpadów –
3 Patrz wyrok WSA w Poznaniu z 21.04.2021 r. sygn. akt I SA/Po 850/20.
4 Patrz wyrok WSA w Warszawie z 27 września 2018 r. sygn. akt VIII SA/WA 500/18.
-- 2 of 4 --
nie powoduje konieczności wyodrębniania części niezamieszkałej dla celów
naliczania opłaty.
Przesłanki i dowody ustalania powstawania odpadów komunalnych
Ocena, czy na nieruchomości niezamieszkanej powstają odpady komunalne,
powinna być dokonywana przez organ gminy w oparciu o całokształt okoliczności
faktycznych oraz dostępny materiał dowodowy. Kluczowe znaczenie ma
rzeczywisty sposób użytkowania nieruchomości, a nie wyłącznie jej formalne
przeznaczenie.
Do istotnych przesłanek i dowodów mogą należeć w szczególności:
charakter i rodzaj prowadzonej działalności,
liczba osób faktycznie korzystających z nieruchomości,
wyposażenie nieruchomości (np. obecność zaplecza socjalnego, biurowego),
zawarte umowy na odbiór odpadów lub ich brak,
dane wynikające z ewidencji działalności gospodarczej,
ustalenia kontroli przeprowadzanych przez gminę,
dane pomocnicze, takie jak zużycie wody lub energii.
Ocena ta powinna mieć charakter indywidualny i uwzględniać zasadę
proporcjonalności.
Planowane zmiany legislacyjne
W procedowanej obecnie nowelizacji ustawy przewidziano wprowadzenie
możliwości różnicowania przez radę gminy stawek opłaty za gospodarowanie
odpadami komunalnymi w zależności od frakcji odpadów, w odniesieniu do
nieruchomości niezamieszkałych. Rozwiązanie to pozwoli na lepsze powiązanie
wysokości opłaty z rzeczywistymi kosztami zagospodarowania poszczególnych
strumieni odpadów oraz skalą prowadzonej działalności. W konsekwencji
właściciele nieruchomości niezamieszkałych będą mogli ponosić bardziej
adekwatne koszty funkcjonowania systemu, dostosowane do faktycznego
wytwarzania odpadów, co przyczyni się do zwiększenia przejrzystości
i sprawiedliwości systemu opłat.
Podsumowując, system gospodarowania odpadami komunalnymi opiera się na
założeniu powszechności oraz powiązaniu obowiązku ponoszenia opłaty
z faktycznym powstawaniem odpadów. W przypadku wątpliwości rozstrzygające
znaczenie ma analiza rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości, przy
wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych.
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --