Interpelacja nr 16453
Interpelacja w sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów zwolnionych z podatku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów zwolnionych z podatku
Interpelacja nr 16453
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów zwolnionych z podatku
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 09-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tysięcy złotych od 1 stycznia 2022 roku było bardzo wyczekiwaną zmianą. Wielu seniorów pobierających niskie emerytury dzięki temu zostało całkowicie zwolnionych z podatku. Przyniosło to jednak pewien negatywny aspekt, na który zwracają uwagę seniorzy.
Obecnie mechanizm ulgi rehabilitacyjnej (w tym odliczenia wydatków na leki, sprzęt rehabilitacyjny czy dojazdy na zabiegi) opiera się na pomniejszeniu podstawy opodatkowania i w efekcie obniżeniu należnego podatku. Seniorzy, których świadczenie nie przekracza 2500 zł brutto miesięcznie, nie płacą zaliczek na podatek dochodowy. W konsekwencji w rozliczeniu rocznym urząd skarbowy nie ma z czego dokonać odliczenia, a chory senior nie otrzymuje żadnego zwrotu poniesionych kosztów.
Najubożsi są oczywiście w o tyle lepszej sytuacji, że nie płacą w ogóle podatku, ale jednak nie mogą w żaden sposób skorzystać z mechanizmu ulgi rehabilitacyjnej, a często muszą korzystać z prywatnej pomocy, ponieważ kolejki do refundowanej rehabilitacji czy lekarzy specjalistów są olbrzymie. W kampanii wyborczej Szymon Hołownia obiecywał, że jeśli pacjent nie dostanie się do lekarza specjalisty w ramach NFZ w ciągu 60 dni, to państwo miało zwracać pieniądze za wizytę prywatną. Być może chociaż w ramach najuboższej grupy seniorów byłaby to obietnica możliwa do wprowadzenia.
W związku z powyższym problemem proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów podejmie prace legislacyjne mające na celu zmianę charakteru ulgi rehabilitacyjnej, na przykład poprzez przekształcenie jej w ulgę podlegającą zwrotowi gotówkowemu do określonego limitu (na wzór mechanizmu funkcjonującego obecnie w przypadku ulgi prorodzinnej/na dzieci)?
2. Czy obietnica kampanijna odnośnie do zwrotu pieniędzy za wizytę prywatną, jeżeli pacjent nie dostanie się do lekarza specjalisty w ramach NFZ w ciągu 60 dni jest przewidziana w jakiejkolwiek formie do realizacji?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16453
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów zwolnionych z podatku
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 09-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tysięcy złotych od 1 stycznia 2022 roku było bardzo wyczekiwaną zmianą. Wielu seniorów pobierających niskie emerytury dzięki temu zostało całkowicie zwolnionych z podatku. Przyniosło to jednak pewien negatywny aspekt, na który zwracają uwagę seniorzy.
Obecnie mechanizm ulgi rehabilitacyjnej (w tym odliczenia wydatków na leki, sprzęt rehabilitacyjny czy dojazdy na zabiegi) opiera się na pomniejszeniu podstawy opodatkowania i w efekcie obniżeniu należnego podatku. Seniorzy, których świadczenie nie przekracza 2500 zł brutto miesięcznie, nie płacą zaliczek na podatek dochodowy. W konsekwencji w rozliczeniu rocznym urząd skarbowy nie ma z czego dokonać odliczenia, a chory senior nie otrzymuje żadnego zwrotu poniesionych kosztów.
Najubożsi są oczywiście w o tyle lepszej sytuacji, że nie płacą w ogóle podatku, ale jednak nie mogą w żaden sposób skorzystać z mechanizmu ulgi rehabilitacyjnej, a często muszą korzystać z prywatnej pomocy, ponieważ kolejki do refundowanej rehabilitacji czy lekarzy specjalistów są olbrzymie. W kampanii wyborczej Szymon Hołownia obiecywał, że jeśli pacjent nie dostanie się do lekarza specjalisty w ramach NFZ w ciągu 60 dni, to państwo miało zwracać pieniądze za wizytę prywatną. Być może chociaż w ramach najuboższej grupy seniorów byłaby to obietnica możliwa do wprowadzenia.
W związku z powyższym problemem proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów podejmie prace legislacyjne mające na celu zmianę charakteru ulgi rehabilitacyjnej, na przykład poprzez przekształcenie jej w ulgę podlegającą zwrotowi gotówkowemu do określonego limitu (na wzór mechanizmu funkcjonującego obecnie w przypadku ulgi prorodzinnej/na dzieci)?
2. Czy obietnica kampanijna odnośnie do zwrotu pieniędzy za wizytę prywatną, jeżeli pacjent nie dostanie się do lekarza specjalisty w ramach NFZ w ciągu 60 dni jest przewidziana w jakiejkolwiek formie do realizacji?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7030 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 16453
Znak sprawy: DD3.054.14.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską złożoną przez Panią Poseł Lidię Czechak w
sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów
zwolnionych z podatku, proszę o przyjęcie wyjaśnień Ministra Finansów i
Gospodarki oraz Ministra Zdrowia.
Celem ulgi rehabilitacyjnej1 jest pomoc, poprzez system podatkowy, osobom z
niepełnosprawnościami w usamodzielnianiu się i pokonywaniu barier związanych z
trudnościami wynikającymi ze schorzeń.
Mechanizm ustalenia zobowiązania podatkowego przewiduje, że podatnik,
korzystając z ulgi rehabilitacyjnej, odlicza ją od dochodu. Wobec tego wysokość
przysługującej i możliwej do odliczenia przez podatnika ulgi podatkowej jest ściśle
związana z uzyskanym przez niego w roku podatkowym dochodem. Zatem z ulgi
rehabilitacyjnej (oraz innych ulg odliczanych od dochodu) podatnik może skorzystać
jedynie w ramach opodatkowanego dochodu. Przy czym, kwota przysługującego
podatnikowi zwrotu uzależniona jest od uprzednio pobranej przez płatnika,
tj. w trakcie roku podatkowego, zaliczki na podatek. Tak, jak w poprzednich latach,
również obecnie, jeżeli w wyniku zastosowanych ulg podatkowych podatnik obniżył
swój dochód do opodatkowania do wysokości 0 zł, to otrzymuje zwrot podatku tylko
w wysokości pobranej przez płatnika w trakcie roku zaliczki na podatek.
W wyniku zastosowania każdej ulgi podatkowej podatnik nie otrzymuje
„dodatkowych pieniędzy”, a jedynie te, które zostały pobrane z jego dochodu w
1 Unormowanej w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
2/3
postaci zaliczki na podatek (np. z emerytury/renty) w trakcie roku. Taka jest, co
podkreślamy ponownie, istota ulgi podatkowej.
Z tego też względu w przypadku podatników, których roczny dochód nie przekracza
kwoty wolnej od podatku (30 tys. zł), taki zwrot nie ma miejsca. U takich podatników
w trakcie roku nie wystąpiła zaliczka na podatek (z uwagi na stosowaną przez
płatnika miesięczną kwotę zmniejszającą zaliczkę na podatek). Nie oznacza
to jednak, że osoby te są w gorszej sytuacji, gdyż na bieżąco otrzymują wyższe
dochody, z uwagi na brak zaliczki podatkowej (np. z emerytury/renty).
Ta grupa podatników zyskuje na rozwiązaniach, które obowiązują od 2022 r. ok.
2 250 zł rocznie. Gdyby ten roczny zysk (ok. 2 250 zł) wynikający z braku
opodatkowania podatników o niższych dochodach przełożyć na wydatki z tytułu ulgi
rehabilitacyjnej oznaczałoby to konieczność poniesienia wydatków rzędu 18,7
tys. zł rocznie (miesięcznie ok. 1 560 zł).
Zatem brak opodatkowania związany z wysoką kwotą wolną od podatku jest
korzystniejszy od możliwości odliczenia z tytułu ulgi rehabilitacyjnej.
Ministerstwo Finansów nie przewiduje podjęcia prac legislacyjnych mających
na celu zmianę charakteru ulgi rehabilitacyjnej poprzez przekształcenie jej w ulgę
podlegającą zwrotowi na wzór obowiązującego w ustawie PIT dodatkowego zwrotu
z tytułu ulgi na dzieci2.
Należy podkreślić, że mechanizm stosowany w dodatkowym zwrocie z tytułu ulgi
na dzieci ma charakter wyjątkowy. Polega on na tym, że w sytuacji, gdy kwota
przysługującej podatnikowi ulgi na dzieci jest większa od kwoty podatku, podatnik
może otrzymać dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci w wysokości różnicy między
tymi kwotami, z tym że nie więcej niż wynosi suma zapłaconych przez podatnika
składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne3. Tylko ulga na dzieci posługuje się
tym szczególnym rozwiązaniem. Ma to istotny związek ze spadającym w Polsce
wskaźnikiem dzietności. Wprowadzenie podobnego rozwiązania do ulgi
rehabilitacyjnej oznaczałoby istotną zmianę systemową, a ponadto wymagałoby
powielenia tego rozwiązania w pozostałych odliczeniach (np. w uldze
termomodernizacyjnej). To z kolei oznacza dodatkowy ubytek dochodów
budżetowych, na który w obecnych uwarunkowaniach budżetowych i
geopolitycznych Polska nie może sobie pozwolić.
Odnosząc się z kolei do pytania dotyczącego zwrotu kosztów prywatnej wizyty
lekarskiej w sytuacji, gdy pacjent nie uzyska świadczenia u lekarza specjalisty w
ramach Narodowego Funduszu Zdrowia w ciągu 60 dni, przekazuję w tym zakresie
wyjaśnienia Ministra Zdrowia, z których wynika, że obecnie brak jest podstaw
prawnych umożliwiających realizację takiego rozwiązania.
Zarówno Minister Zdrowia, jak i Narodowy Fundusz Zdrowia, nie posiadają
uprawnień do refundowania kosztów świadczeń zdrowotnych ponoszonych
indywidualnie przez pacjentów poza systemem publicznym. Jednocześnie
informuję, że na chwilę obecną Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac
2 Art. 27f ust. 8-12 ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 9 ustawy PIT.
-- 2 of 3 --
3/3
legislacyjnych ani nie planuje wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach
w tym zakresie, ze względu na zidentyfikowane ryzyka:
1. generowania nadmiernego popytu na świadczenia z zakresu ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej – zarówno przez zachowania pacjentów (którzy
ze względu na możliwość uzyskania finansowania ze środków publicznych
porad w prywatnym sektorze mogą zgłaszać większe zapotrzebowanie
na świadczenia, nawet w przypadkach niezasadnych), jak i ze strony
świadczeniodawców prywatnego sektora ochrony zdrowia (którzy często
udzielają świadczeń opieki zdrowotnej zarówno jako podmioty posiadające
umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i na zasadach komercyjnych),
2. zagrożenia dla równowagi finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia.
Nawet przyjęcie rozwiązań, mających na celu ograniczenie ryzyk
finansowych Funduszu, np. polegających na przyjęciu górnych limitów
ponoszenia kosztów za świadczenia prywatne może okazać się mało
skuteczne. Przykładowo przed kilkunastu laty Dania wprowadziła podobne
rozwiązanie, ale świadczeniodawcy nie zgodzili się udzielać prywatnych
świadczeń w ramach ustalonych limitów finansowych, które postrzegali jako
nieopłacalne,
3. ograniczenia dostępności w innych zakresach ochrony zdrowia
np. w leczeniu szpitalnym, ze względu na wzrost kosztów wynikający
z konieczności sfinansowania kosztów świadczeń z zakresu ambulatoryjnej
opieki zdrowotnej, udzielanych przez sektor prywatny,
4. niepożądanych zachowań świadczeniodawców udzielających świadczeń
opieki zdrowotnej, zarówno jako podmioty posiadające umowę
z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i na zasadach komercyjnych,
polegających na sztucznym wydłużaniu czasów oczekiwania na świadczenia
opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych w celu zwiększania
popytu na świadczenia udzielane przez nich komercyjnie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 16453
Znak sprawy: DD3.054.14.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską złożoną przez Panią Poseł Lidię Czechak w
sprawie problemu rozliczenia leków i usług rehabilitacyjnych przez emerytów
zwolnionych z podatku, proszę o przyjęcie wyjaśnień Ministra Finansów i
Gospodarki oraz Ministra Zdrowia.
Celem ulgi rehabilitacyjnej1 jest pomoc, poprzez system podatkowy, osobom z
niepełnosprawnościami w usamodzielnianiu się i pokonywaniu barier związanych z
trudnościami wynikającymi ze schorzeń.
Mechanizm ustalenia zobowiązania podatkowego przewiduje, że podatnik,
korzystając z ulgi rehabilitacyjnej, odlicza ją od dochodu. Wobec tego wysokość
przysługującej i możliwej do odliczenia przez podatnika ulgi podatkowej jest ściśle
związana z uzyskanym przez niego w roku podatkowym dochodem. Zatem z ulgi
rehabilitacyjnej (oraz innych ulg odliczanych od dochodu) podatnik może skorzystać
jedynie w ramach opodatkowanego dochodu. Przy czym, kwota przysługującego
podatnikowi zwrotu uzależniona jest od uprzednio pobranej przez płatnika,
tj. w trakcie roku podatkowego, zaliczki na podatek. Tak, jak w poprzednich latach,
również obecnie, jeżeli w wyniku zastosowanych ulg podatkowych podatnik obniżył
swój dochód do opodatkowania do wysokości 0 zł, to otrzymuje zwrot podatku tylko
w wysokości pobranej przez płatnika w trakcie roku zaliczki na podatek.
W wyniku zastosowania każdej ulgi podatkowej podatnik nie otrzymuje
„dodatkowych pieniędzy”, a jedynie te, które zostały pobrane z jego dochodu w
1 Unormowanej w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
2/3
postaci zaliczki na podatek (np. z emerytury/renty) w trakcie roku. Taka jest, co
podkreślamy ponownie, istota ulgi podatkowej.
Z tego też względu w przypadku podatników, których roczny dochód nie przekracza
kwoty wolnej od podatku (30 tys. zł), taki zwrot nie ma miejsca. U takich podatników
w trakcie roku nie wystąpiła zaliczka na podatek (z uwagi na stosowaną przez
płatnika miesięczną kwotę zmniejszającą zaliczkę na podatek). Nie oznacza
to jednak, że osoby te są w gorszej sytuacji, gdyż na bieżąco otrzymują wyższe
dochody, z uwagi na brak zaliczki podatkowej (np. z emerytury/renty).
Ta grupa podatników zyskuje na rozwiązaniach, które obowiązują od 2022 r. ok.
2 250 zł rocznie. Gdyby ten roczny zysk (ok. 2 250 zł) wynikający z braku
opodatkowania podatników o niższych dochodach przełożyć na wydatki z tytułu ulgi
rehabilitacyjnej oznaczałoby to konieczność poniesienia wydatków rzędu 18,7
tys. zł rocznie (miesięcznie ok. 1 560 zł).
Zatem brak opodatkowania związany z wysoką kwotą wolną od podatku jest
korzystniejszy od możliwości odliczenia z tytułu ulgi rehabilitacyjnej.
Ministerstwo Finansów nie przewiduje podjęcia prac legislacyjnych mających
na celu zmianę charakteru ulgi rehabilitacyjnej poprzez przekształcenie jej w ulgę
podlegającą zwrotowi na wzór obowiązującego w ustawie PIT dodatkowego zwrotu
z tytułu ulgi na dzieci2.
Należy podkreślić, że mechanizm stosowany w dodatkowym zwrocie z tytułu ulgi
na dzieci ma charakter wyjątkowy. Polega on na tym, że w sytuacji, gdy kwota
przysługującej podatnikowi ulgi na dzieci jest większa od kwoty podatku, podatnik
może otrzymać dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci w wysokości różnicy między
tymi kwotami, z tym że nie więcej niż wynosi suma zapłaconych przez podatnika
składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne3. Tylko ulga na dzieci posługuje się
tym szczególnym rozwiązaniem. Ma to istotny związek ze spadającym w Polsce
wskaźnikiem dzietności. Wprowadzenie podobnego rozwiązania do ulgi
rehabilitacyjnej oznaczałoby istotną zmianę systemową, a ponadto wymagałoby
powielenia tego rozwiązania w pozostałych odliczeniach (np. w uldze
termomodernizacyjnej). To z kolei oznacza dodatkowy ubytek dochodów
budżetowych, na który w obecnych uwarunkowaniach budżetowych i
geopolitycznych Polska nie może sobie pozwolić.
Odnosząc się z kolei do pytania dotyczącego zwrotu kosztów prywatnej wizyty
lekarskiej w sytuacji, gdy pacjent nie uzyska świadczenia u lekarza specjalisty w
ramach Narodowego Funduszu Zdrowia w ciągu 60 dni, przekazuję w tym zakresie
wyjaśnienia Ministra Zdrowia, z których wynika, że obecnie brak jest podstaw
prawnych umożliwiających realizację takiego rozwiązania.
Zarówno Minister Zdrowia, jak i Narodowy Fundusz Zdrowia, nie posiadają
uprawnień do refundowania kosztów świadczeń zdrowotnych ponoszonych
indywidualnie przez pacjentów poza systemem publicznym. Jednocześnie
informuję, że na chwilę obecną Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac
2 Art. 27f ust. 8-12 ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 9 ustawy PIT.
-- 2 of 3 --
3/3
legislacyjnych ani nie planuje wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach
w tym zakresie, ze względu na zidentyfikowane ryzyka:
1. generowania nadmiernego popytu na świadczenia z zakresu ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej – zarówno przez zachowania pacjentów (którzy
ze względu na możliwość uzyskania finansowania ze środków publicznych
porad w prywatnym sektorze mogą zgłaszać większe zapotrzebowanie
na świadczenia, nawet w przypadkach niezasadnych), jak i ze strony
świadczeniodawców prywatnego sektora ochrony zdrowia (którzy często
udzielają świadczeń opieki zdrowotnej zarówno jako podmioty posiadające
umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i na zasadach komercyjnych),
2. zagrożenia dla równowagi finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia.
Nawet przyjęcie rozwiązań, mających na celu ograniczenie ryzyk
finansowych Funduszu, np. polegających na przyjęciu górnych limitów
ponoszenia kosztów za świadczenia prywatne może okazać się mało
skuteczne. Przykładowo przed kilkunastu laty Dania wprowadziła podobne
rozwiązanie, ale świadczeniodawcy nie zgodzili się udzielać prywatnych
świadczeń w ramach ustalonych limitów finansowych, które postrzegali jako
nieopłacalne,
3. ograniczenia dostępności w innych zakresach ochrony zdrowia
np. w leczeniu szpitalnym, ze względu na wzrost kosztów wynikający
z konieczności sfinansowania kosztów świadczeń z zakresu ambulatoryjnej
opieki zdrowotnej, udzielanych przez sektor prywatny,
4. niepożądanych zachowań świadczeniodawców udzielających świadczeń
opieki zdrowotnej, zarówno jako podmioty posiadające umowę
z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i na zasadach komercyjnych,
polegających na sztucznym wydłużaniu czasów oczekiwania na świadczenia
opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych w celu zwiększania
popytu na świadczenia udzielane przez nich komercyjnie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --