Interpelacja nr 16445
Interpelacja w sprawie ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Interpelacja nr 16445
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 08-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje dotyczące rozważanej likwidacji Departamentu Polonii i Polaków za Granicą i włączenia go do Departamentu Konsularnego w strukturze Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Doniesienia te budzą poważne obawy co do przyszłości polityki państwa wobec Polonii oraz efektywności działań na rzecz Polaków mieszkających poza granicami kraju.
Polonia i Polacy za granicą stanowią niezwykle istotny element naszej wspólnoty narodowej. Ich potrzeby, wyzwania oraz rola w promowaniu i obrony dobrego imienia Polski na arenie międzynarodowej wymagają dedykowanego, strategicznego podejścia. Dotychczasowe funkcjonowanie osobnego, samodzielnego departamentu pozwalało na prowadzenie polityki obejmującej zarówno prace merytoryczne (m.in. obsługę Międzyresortowego Zespołu ds. Polonii i Polaków za Granicą), jak i wsparcie materialne, mające na celu utrzymywanie więzi narodowych i wzmacnianie środowisk polonijnych.
Z kolei Departament Konsularny realizuje zadania o charakterze administracyjnym i operacyjnym, związane m.in. z obsługą obywateli, wydawaniem dokumentów, pomocą w sytuacjach kryzysowych czy ochroną interesów obywateli polskich za granicą. Są to zadania o odmiennym charakterze, wymagające innych kompetencji, narzędzi oraz priorytetów działania.
Ewentualne połączenie tych dwóch struktur (przy zachowaniu dominującej roli Departamentu Konsularnego, co wynikałoby wprost z formalnej likwidacji DWPPG), rodzi ryzyko marginalizacji spraw Polonii poprzez ich podporządkowanie bieżącym zadaniom konsularnym, które - ze względu na swoją pilność i operacyjność - mogą zdominować działalność nowej jednostki. W konsekwencji może dojść do osłabienia długofalowej polityki państwa wobec Polonii, ograniczenia programów wsparcia oraz zmniejszenia znaczenia tej problematyki w ramach polityki zagranicznej.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi obecnie prace nad likwidacją Departamentu Polonii i Polaków za Granicą lub połączeniem go z Departamentem Konsularnym?
Jakie są przesłanki ewentualnej decyzji o połączeniu tych dwóch jednostek?
Czy przeprowadzono analizę skutków takiej reorganizacji, w szczególności w kontekście realizacji polityki państwa wobec Polonii?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że sprawy Polonii nie zostaną zmarginalizowane w ramach połączonej struktury?
Czy rozważano alternatywne rozwiązania, które pozwoliłyby na wzmocnienie współpracy między departamentami bez ich formalnego łączenia?
Podkreślenia wymaga, że sprawy Polonii powinny być traktowane jako jeden z filarów polityki zagranicznej państwa, wymagający odrębnej, wyspecjalizowanej struktury organizacyjnej. Utrzymanie dwóch niezależnych departamentów pozwala na zachowanie właściwego priorytetu dla działań strategicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu sprawnej obsługi konsularnej.
Interpelacja nr 16445
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 08-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje dotyczące rozważanej likwidacji Departamentu Polonii i Polaków za Granicą i włączenia go do Departamentu Konsularnego w strukturze Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Doniesienia te budzą poważne obawy co do przyszłości polityki państwa wobec Polonii oraz efektywności działań na rzecz Polaków mieszkających poza granicami kraju.
Polonia i Polacy za granicą stanowią niezwykle istotny element naszej wspólnoty narodowej. Ich potrzeby, wyzwania oraz rola w promowaniu i obrony dobrego imienia Polski na arenie międzynarodowej wymagają dedykowanego, strategicznego podejścia. Dotychczasowe funkcjonowanie osobnego, samodzielnego departamentu pozwalało na prowadzenie polityki obejmującej zarówno prace merytoryczne (m.in. obsługę Międzyresortowego Zespołu ds. Polonii i Polaków za Granicą), jak i wsparcie materialne, mające na celu utrzymywanie więzi narodowych i wzmacnianie środowisk polonijnych.
Z kolei Departament Konsularny realizuje zadania o charakterze administracyjnym i operacyjnym, związane m.in. z obsługą obywateli, wydawaniem dokumentów, pomocą w sytuacjach kryzysowych czy ochroną interesów obywateli polskich za granicą. Są to zadania o odmiennym charakterze, wymagające innych kompetencji, narzędzi oraz priorytetów działania.
Ewentualne połączenie tych dwóch struktur (przy zachowaniu dominującej roli Departamentu Konsularnego, co wynikałoby wprost z formalnej likwidacji DWPPG), rodzi ryzyko marginalizacji spraw Polonii poprzez ich podporządkowanie bieżącym zadaniom konsularnym, które - ze względu na swoją pilność i operacyjność - mogą zdominować działalność nowej jednostki. W konsekwencji może dojść do osłabienia długofalowej polityki państwa wobec Polonii, ograniczenia programów wsparcia oraz zmniejszenia znaczenia tej problematyki w ramach polityki zagranicznej.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi obecnie prace nad likwidacją Departamentu Polonii i Polaków za Granicą lub połączeniem go z Departamentem Konsularnym?
Jakie są przesłanki ewentualnej decyzji o połączeniu tych dwóch jednostek?
Czy przeprowadzono analizę skutków takiej reorganizacji, w szczególności w kontekście realizacji polityki państwa wobec Polonii?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że sprawy Polonii nie zostaną zmarginalizowane w ramach połączonej struktury?
Czy rozważano alternatywne rozwiązania, które pozwoliłyby na wzmocnienie współpracy między departamentami bez ich formalnego łączenia?
Podkreślenia wymaga, że sprawy Polonii powinny być traktowane jako jeden z filarów polityki zagranicznej państwa, wymagający odrębnej, wyspecjalizowanej struktury organizacyjnej. Utrzymanie dwóch niezależnych departamentów pozwala na zachowanie właściwego priorytetu dla działań strategicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu sprawnej obsługi konsularnej.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Artur Harazim
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4325 znaków
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
BM.6001.65.2026/ 4
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16445 posła Jana Dziedziczaka w sprawie
ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą
z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych uprzejmie
informuję, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie prowadzi prac nad likwidacją
Departamentu Polonii i Polaków za Granicą lub połączeniem go z Departamentem
Konsularnym.
Zgodnie z przyjętą w kwietniu 2025 r. Rządową Strategią Współpracy z Polonią
i Polakami za granicą na lata 2025-2030, sprawy polonijne pozostają jednym
z filarów polskiej polityki zagranicznej. Strategia służy realizacji nowych rządowych
założeń i priorytetów w tym obszarze, a za ich wdrożenie odpowiada Departament
Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych
(DWPPG). Postępy we wdrażaniu Strategii monitoruje Międzyresortowy Zespół do
spraw Polonii i Polaków za Granicą, którego prace koordynuje DWPPG. Ponadto,
Departament ten odpowiada za szereg innych zadań mających na celu realizację
polskiej polityki polonijnej, pozostając najważniejszą komórką organizacyjną
Ministerstwa uczestniczącą w kształtowaniu i implementacji polityki współpracy
z Polonią i Polakami za granicą.
Zgodnie z § 19 znowelizowanego z dniem 18 marca 2026 r. Zarządzenia Nr 26
Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie regulaminu
organizacyjnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Dz.Urz.MSZ.2024.44), do
zadań Departamentu Konsularnego (DK) dodano jedynie sprawy dotyczące Karty
Polaka oraz repatriacji, które są bliskie tematyki obywatelstwa, wizowej
i migracyjnej.
Obecnie DK:
1) nadzoruje urzędy konsularne i wykonywanie funkcji konsularnych,
z wyłączeniem spraw należących do właściwości Departamentu
Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą;
2) dokonuje kontroli instancyjnej rozstrzygnięć konsulów Rzeczypospolitej
Polskiej w sprawach indywidulanych;
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
3) wykonuje zadania Ministra w sprawach o udzielanie azylu na podstawie
przepisów ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504
oraz z 2024 r. poz. 854);
4) uczestniczy w opracowywaniu założeń i kierunków współpracy dwu
i wielostronnej w zakresie spraw konsularnych;
5) prowadzi problematykę konsulów honorowych;
6) prowadzi sprawy związane z nadawaniem uprawnień do wykonywania
czynności konsularnych;
7) uwierzytelnia polskie dokumenty urzędowe przeznaczone do obrotu
prawnego za granicą;
8) prowadzi sprawy należące do właściwości Ministra jako organu wizowego
z wyłączeniem spraw dotyczących wiz, o których mowa w art. 66 ust. 4
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz.
769);
9) koordynuje sprawy związane z zapewnieniem funkcjonowania systemów
konsularnych oraz dostępem do wielkoskalowych systemów
informacyjnych Unii Europejskiej;
10) koordynuje proces wypracowywania stanowiska polskiego w zakresie
europejskiej współpracy konsularnej, wspólnotowej polityki wizowej Unii
Europejskiej i stanowionego w tym obszarze prawa Unii Europejskiej;
11) opracowuje i negocjuje umowy międzynarodowe dotyczące wykonywania
funkcji konsularnych oraz umowy o ułatwieniach w podróży dla obywateli
polskich, o małym ruchu granicznym, reprezentacji wizowej i innych form
współpracy przewidzianej przez Wspólnotowy Kodeks Wizowy;
12) zarządza komunikacją zewnętrzną w zakresie udzielania podstawowej
informacji konsularnej;
13) koordynuje działania Ministerstwa w przypadku wystąpienia kryzysu o
charakterze konsularnym z udziałem obywateli Rzeczypospolitej Polskiej;
14) realizuje zadania zastrzeżone dla ministra właściwego do spraw
zagranicznych w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z
2026 r. poz. 90) oraz w ustawie z dnia 7 września 2008 r. o Karcie Polaka
(Dz. U. z 2026 r. poz. 76).
Z wyrazami szacunku
wz. Artur Harazim
Podsekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Spraw
Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --
00-580 Warszawa
BM.6001.65.2026/ 4
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16445 posła Jana Dziedziczaka w sprawie
ewentualnego połączenia Departamentu Polonii i Polaków za Granicą
z Departamentem Konsularnym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych uprzejmie
informuję, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie prowadzi prac nad likwidacją
Departamentu Polonii i Polaków za Granicą lub połączeniem go z Departamentem
Konsularnym.
Zgodnie z przyjętą w kwietniu 2025 r. Rządową Strategią Współpracy z Polonią
i Polakami za granicą na lata 2025-2030, sprawy polonijne pozostają jednym
z filarów polskiej polityki zagranicznej. Strategia służy realizacji nowych rządowych
założeń i priorytetów w tym obszarze, a za ich wdrożenie odpowiada Departament
Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych
(DWPPG). Postępy we wdrażaniu Strategii monitoruje Międzyresortowy Zespół do
spraw Polonii i Polaków za Granicą, którego prace koordynuje DWPPG. Ponadto,
Departament ten odpowiada za szereg innych zadań mających na celu realizację
polskiej polityki polonijnej, pozostając najważniejszą komórką organizacyjną
Ministerstwa uczestniczącą w kształtowaniu i implementacji polityki współpracy
z Polonią i Polakami za granicą.
Zgodnie z § 19 znowelizowanego z dniem 18 marca 2026 r. Zarządzenia Nr 26
Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie regulaminu
organizacyjnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Dz.Urz.MSZ.2024.44), do
zadań Departamentu Konsularnego (DK) dodano jedynie sprawy dotyczące Karty
Polaka oraz repatriacji, które są bliskie tematyki obywatelstwa, wizowej
i migracyjnej.
Obecnie DK:
1) nadzoruje urzędy konsularne i wykonywanie funkcji konsularnych,
z wyłączeniem spraw należących do właściwości Departamentu
Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą;
2) dokonuje kontroli instancyjnej rozstrzygnięć konsulów Rzeczypospolitej
Polskiej w sprawach indywidulanych;
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
3) wykonuje zadania Ministra w sprawach o udzielanie azylu na podstawie
przepisów ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504
oraz z 2024 r. poz. 854);
4) uczestniczy w opracowywaniu założeń i kierunków współpracy dwu
i wielostronnej w zakresie spraw konsularnych;
5) prowadzi problematykę konsulów honorowych;
6) prowadzi sprawy związane z nadawaniem uprawnień do wykonywania
czynności konsularnych;
7) uwierzytelnia polskie dokumenty urzędowe przeznaczone do obrotu
prawnego za granicą;
8) prowadzi sprawy należące do właściwości Ministra jako organu wizowego
z wyłączeniem spraw dotyczących wiz, o których mowa w art. 66 ust. 4
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz.
769);
9) koordynuje sprawy związane z zapewnieniem funkcjonowania systemów
konsularnych oraz dostępem do wielkoskalowych systemów
informacyjnych Unii Europejskiej;
10) koordynuje proces wypracowywania stanowiska polskiego w zakresie
europejskiej współpracy konsularnej, wspólnotowej polityki wizowej Unii
Europejskiej i stanowionego w tym obszarze prawa Unii Europejskiej;
11) opracowuje i negocjuje umowy międzynarodowe dotyczące wykonywania
funkcji konsularnych oraz umowy o ułatwieniach w podróży dla obywateli
polskich, o małym ruchu granicznym, reprezentacji wizowej i innych form
współpracy przewidzianej przez Wspólnotowy Kodeks Wizowy;
12) zarządza komunikacją zewnętrzną w zakresie udzielania podstawowej
informacji konsularnej;
13) koordynuje działania Ministerstwa w przypadku wystąpienia kryzysu o
charakterze konsularnym z udziałem obywateli Rzeczypospolitej Polskiej;
14) realizuje zadania zastrzeżone dla ministra właściwego do spraw
zagranicznych w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z
2026 r. poz. 90) oraz w ustawie z dnia 7 września 2008 r. o Karcie Polaka
(Dz. U. z 2026 r. poz. 76).
Z wyrazami szacunku
wz. Artur Harazim
Podsekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Spraw
Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --