Interpelacja w sprawie konkursów z budżetu KPO realizowanych przez MKiDN
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16444
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie konkursów z budżetu KPO realizowanych przez MKiDN
Zgłaszający: Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 08-04-2026
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie wniosku Związku Artystów Scen Polskich ZASP dotyczącego sposobu wydatkowania środków Krajowego Planu Odbudowy w obszarze kultury przedstawiam co następuje.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy podmioty sektora kultury mogą skorzystać z projektu A2.5.1 „Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”. Operatorem programu jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca, który na dzień 31.12.2025 r. zawarł 960 umów na łączną kwotę 108 mln zł, wypłacono 99 mln zł na podstawie 871 umów. Skala środków finansowych pochodzących z KPO oraz ich strategiczne znaczenie dla przyszłości polskiej kultury nałożyły na instytucje publiczne szczególną odpowiedzialność za transparentność procedur, jakość podejmowanych decyzji oraz długofalowe skutki realizowanych projektów.
Ocena wniosków była trzystopniowa. Według regulaminu kryteria formalne oraz horyzontalne podlegały ocenie zero-jedynkowej, a brak jednego kryterium było uznawane przez ekspertów za wadę formalną i projekt nie podlegał dalszej ocenie. Kryteria formalne i horyzontalne dodatkowo wymagały jednomyślności trzyosobowego składu komisji. Z tego powodu wiele wartościowych projektów odpadło już na wstępie, prawie 80% wniosków. Wnioskodawca wskazuje na niejasność i niewyrazistość kryteriów oraz na niepewność i losowość rozstrzygnięć. Zwraca również uwagę, iż projekty po przejściu kryteriów formalnych i horyzontalnych właściwie w całości zostały przyjęte do realizacji bez względu na wartość, jaką przestawiają, bez selekcji merytorycznej. Wnioskodawca zwraca również uwagę na fakt, iż to założenia merytoryczne projektu powinno być nadrzędne i najwyżej punktowane i oceniane w pierwszej kolejności. Wskazują również, że to wartość artystyczna, programowa i kulturotwórcza projektów powinna decydować o przyznaniu środków publicznych, a nie jedynie poprawność formalna czy sprawność administracyjna wnioskodawców.
Wobec zakończenia naborów oraz upływu kluczowych terminów zasadnym jest wprowadzenie ewentualnych działań naprawczych, które będą odnosić się do konsekwencji, jakie ich realizacja wywołała w środowisku artystycznym. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego stoi na najwyższym szczeblu odpowiedzialności państwa za kształtowanie, ochronę oraz rozwój jakości i poziomu kultury w Polsce. Odpowiedzialność ta obejmuje nie tylko dystrybucję środków finansowych, lecz przede wszystkim tworzenie takich mechanizmów wsparcia, które realnie służą podnoszeniu standardów życia kulturalnego i wzmacnianiu profesjonalnego środowiska twórczego.
Wnioskodawca postuluje o utworzenie w przyszłości takich procedur konkursowych, w których założenia merytoryczne projektu będą traktowane jako kryterium nadrzędne i najwyżej punktowane, a oceniane w pierwszej kolejności.
ZASP proponuje również powołanie stałego, wyspecjalizowanego grona ekspertów oceniających wnioski w programach ministerstwa, złożonego wyłącznie z osób posiadających udokumentowane kompetencje i doświadczenie w dziedzinach odpowiadających zakresowi poszczególnych programów. Powoływanie do zespołów oceniających osób spoza danej dziedziny prowadzi do oceny opartej na subiektywnych wrażeniach widza, co w sposób nieunikniony zaburza końcową punktację merytoryczną i sens konkursów jako narzędzia polityki kulturalnej państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań naprawczych o charakterze systemowym odnoszących się do skutków sposobu realizacji konkursów w ramach KPO w obszarze kultury?
Czy ministerstwo rozważa dodatkowe wsparcie skierowane do podmiotów i twórców, których projekty – mimo wysokiej wartości merytorycznej – nie uzyskały wsparcia w ramach KPO?
Czy ministerstwo planuje zmianę kryteriów w przyszłych projektach, tak aby wartość merytoryczna była nadrzędna nad wymogami formalnymi?
Czy ministerstwo planuje powołać stałe grono ekspertów złożone z osób posiadających kompetencje i doświadczenie w zakresie oceny programów w ramach kultury?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3482 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2464986.10893419.10350304
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16444 poseł Elżbiety Anny Polak z 15 kwietnia 2026 roku
w sprawie sposobu wydatkowania środków Krajowego Plany Odbudowy w obszarze
kultury, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ocena skutków sposobu realizacji inwestycji A2.5.1 KPO, a zwłaszcza jej zasadności,
efektywności i trwałości rezultatów jest możliwa dopiero po całkowitym zakończeniu jej
realizacji. Inwestycja A2.5.1 będzie poddana w tym zakresie ewaluacji.
Ad 2.
W ramach „Programu wpierania działalności podmiotów sektora kultury i sektora
kreatywnego” wsparcie uzyskały te przedsięwzięcia, które spełniły w ocenie niezależnych
ekspertów kryteria przyjęte w tym programie. MKiDN nie przewiduje dodatkowego
wsparcia finansowego dla tych wnioskodawców, których przedsięwzięcia nie spełniły
przyjętych kryteriów.
Ad 3.
Obecnie nie są planowane podobne mechanizmy wsparcia finansowego jak „KPO
w obszarze kultury”. Natomiast odnosząc się ogólnie do kwestii zmiany kryteriów
w przyszłych programach MKiDN, informuję, że nie jest możliwe stworzenie jakiegokolwiek
programu bez wymogów formalnych, a wymogi formalne ze swej natury mają taki charakter,
że ich niespełnienie wyklucza projekt z dalszej oceny. Co do zasady nie przewiduje się
organizowania konkursów i programów w taki sposób, aby przyznawać wsparcie ze
względu na wartość artystyczną projektu nawet wtedy, gdy projekt ten nie spełnia
wymogów formalnych.
Natomiast wśród wszystkich projektów, które spełniają wymogi formalne, oczywiste jest to,
że pierwszeństwo powinny mieć te projekty, które mają najwyższą wartość merytoryczną.
Wartość merytoryczna nie zawsze jest jednak tożsama wyłącznie z wartością artystyczną.
To, co stanowi wartość merytoryczną, zależy od indywidulanych założeń każdego programu.
Założeniem Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w zakresie inwestycji
A2.5.1 było m.in. zapewnienie odporności gospodarki na kryzysy, wykorzystanie potencjału
sektora kultury i kreatywnego dla podnoszenia innowacyjności i efektywności gospodarki,
transformacja ekologiczna i cyfrowa. W związku z tym celem Inwestycji A2.5.1 KPO nie
było sfinansowanie przedsięwzięć takich jak np. festiwale, przeglądy i konkursy, wystawy,
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
performanse, happeningi, instalacje artystyczne, prezentacje multimedialne, spektakle,
koncerty itp., choćby o największej wartości artystycznej, ale sfinansowanie takich
przedsięwzięć, które poza wartością artystyczną wpisują się w cele KPO.
Ad 4.
Obecnie nie są prowadzone prace w celu stworzenia jednego stałego grona ekspertów
do wszystkich programów i konkursów kulturalnych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --