Interpelacja w sprawie kryteriów, którymi kieruje się resort przy przyznawaniu środków publicznych, w szczególności w kontekście ochrony dziedzictwa narodowego na przykładzie remontu dachu katedry pelplińskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16435
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie kryteriów, którymi kieruje się resort przy przyznawaniu środków publicznych, w szczególności w kontekście ochrony dziedzictwa narodowego na przykładzie remontu dachu katedry pelplińskiej
Zgłaszający: Jarosław Sellin
Data wpływu: 07-04-2026
Kieruję do Pani interpelację w związku z budzącą poważne zaniepokojenie decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącą nieprzyznania dofinansowania na remont dachu Bazyliki katedralnej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie – jednego z najcenniejszych zabytków sakralnych na Pomorzu.
Z informacji przekazywanych przez lokalne media wynika, że kuria diecezjalna nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi, aby samodzielnie zrealizować tę niezbędną inwestycję. Stan techniczny dachu wymaga pilnych działań, a ich zaniechanie może prowadzić do dalszej degradacji tego wyjątkowego obiektu dziedzictwa narodowego.
W ostatnich latach ta perełka architektury średniowiecznej i barokowego wyposażenia wnętrza przy walnym wsparciu środków z MKiDN i funduszy europejskich przeżyła największą renowację od czasów II wojny światowej. Brak remontu dachu, którego zły stan został zdiagnozowany w trakcie realizacji wyżej wymienionych prac, może zagrozić ich efektom przez jakąś naturalną katastrofę.
Katedra pelplińska ma szczególne znaczenie nie tylko dla mieszkańców Pelplina, ale również całego regionu Pomorza, w szczególności Kociewia. Jest ona symbolem historii, kultury oraz tożsamości lokalnej, a także ważnym miejscem życia religijnego i turystycznego. Brak wsparcia dla tak istotnego zabytku budzi głębokie niezrozumienie i sprzeciw społeczny.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie były szczegółowe przyczyny odmowy przyznania dofinansowania na remont dachu katedry pelplińskiej ze środków MKiDN?
2. Czy MKiDN planuje ponowne rozpatrzenie wniosku lub uruchomienie innych mechanizmów wsparcia dla tego zabytku?
3. Jakimi kryteriami kieruje się resort przy przyznawaniu środków publicznych, w szczególności w kontekście równoważenia ochrony dziedzictwa narodowego i finansowania projektów o charakterze ideowym?
Apeluję do Pani Minister o ponowną analizę tej sprawy oraz o większą rozwagę i odpowiedzialność w dysponowaniu środkami publicznymi. Ochrona dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza tak wyjątkowego jak katedra w Pelplinie, powinna stanowić jeden z kluczowych priorytetów państwa polskiego.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4485 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2464984.10893404.10319786
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16435 posła Jarosława Sellina z 15 kwietnia 2026 roku
w sprawie kryteriów, którymi kieruje się resort przy przyznawaniu środków publicznych,
w szczególności w kontekście ochrony dziedzictwa narodowego na przykładzie remontu
dachu katedry pelplińskiej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Wniosek Diecezji Pelplińskiej nr 114389 pn. Pelplin, Bazylika Katedralna, XIV wiek, Etap II
ochrony zabytkowego zespołu katedralnego w Pelplinie przed dalszą degradacją poprzez
wymianę pokrycia dachu nawy głównej, prezbiterium, transeptu południowego,
z wyłączeniem transeptu północnego i sekcji północnej nawy głównej, sąsiadującej z koszami
oraz prac przy dwóch oknach transeptu południowego otrzymał w ocenie ekspertów
79,5 pkt, co było niewystarczające do przyznania rekomendacji zespołu sterującego
i dofinansowania. W 2026 roku w programie Ochrona Zabytków do dofinansowania
zakwalifikowały się wnioski, którym eksperci przyznali minimum 87 pkt, dlatego dla
przedmiotowego zadania nie została zarezerwowana dotacja.
Przyznając środki publiczne, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje się
kryteriami określonymi w regulaminie programu Ochrona zabytków:
1) w ocenie podstawowej są to:
konieczność przeprowadzenia prac wynikająca ze stanu zachowania zabytku,
czas powstania i wartość zabytku (historyczna, artystyczna, naukowa, w tym wpis
zabytku na Listę UNESCO i/lub uznanie zabytku za Pomnik Historii);
2) w rekomendacji eksperta zaś, czy:
zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi
na zaplanowane działania i jakość dotychczas przeprowadzonych prac przy
zabytku,
zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi
na dotychczasową dbałość wnioskodawcy o zabytek, w tym ponoszenie nakładów
i pozyskiwanie środków na prace przy tym zabytku,
zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi
na przynależność zabytku do kategorii zabytków zagrożonych z uwagi np. na
materiał, z którego jest wykonany,
zadanie dotyczy zabytków, znajdujących się na obszarach tracących funkcje
społeczno-gospodarcze lub tych, znajdujących się poza dużymi obszarami
miejskimi,
zadanie posiada walory pozamerytoryczne, np. zabytek pełni istotną funkcję
społeczną.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Każdy wniosek był oceniany przez zespół zewnętrznych ekspertów według tych samych
kryteriów.
Dodatkowo podkreślić należy, że ostateczny limit punktowy umożliwiający przyznanie
dotacji w trybie konkursowym wynika z wysokości budżetu, przeznaczonego w danym roku
na program. W tym roku limit był wysoki, co wynikało z bardzo dużej liczby złożonych
wniosków – o ponad pół tysiąca wyższej niż w roku ubiegłym. Bardzo wiele z wniosków
dotyczyło prac, na które powinno zostać udzielone dofinansowanie (czy to ze względu na
stan zachowania, czy też wartość zabytku), jednak zapotrzebowanie wnioskodawców na
dotacje kilkunastokrotnie przekracza budżet przewidziany na obsługę programu Ochrona
zabytków. Taka sytuacja powoduje, że nie ma możliwości udzielenia wsparcia finansowego
dla wszystkich poprawnych formalnie wniosków na prace przy obiektach zabytkowych.
Jednocześnie informuję, że wszystkie środki na tegoroczny I nabór zostały już
rozdysponowane, a do 27 maja br. zostanie rozstrzygnięty II nabór, na tzw. refundacje. Na
chwilę obecną nie jest planowane zwiększenie budżetu programu.
W III kwartale 2026 r. na stronie internetowej MKiDN
https://www.gov.pl/web/kultura/programy-i-projekty zostaną ogłoszone zasady i tryb
naboru wniosków na rok 2027, w tym regulamin programu Ochrona zabytków.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --