Interpelacja nr 16412
Interpelacja w sprawie kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026
Interpelacja nr 16412
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowna Pani Minister,
limit punktowy do otrzymania dofinansowania, określony w tej edycji programu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wyniósł 87 punktów. Pozwoliło to otrzymać dofinansowanie ponad 400 podmiotom. Część środków została jednak wydatkowana w ramach rezerwy ministra kultury i dziedzictwa narodowego. I to tej rozdysponowanej części dotyczą kontrowersje.
W trybie rezerwy ministra dofinansowanie otrzymały m.in. podmioty, które uzyskały pierwotnie 52 i 53 punkty. Były to jednocześnie jedne z niższych, a blisko najniższych wyników punktowych, pomijając wnioski ocenione na 0 punktów. Wielu wnioskodawców, którzy uzyskali 86 lub 86,5 punktu, natomiast nie otrzymało dofinansowania. Spowodowało to niezrozumienie i frustrację wśród wnioskodawców, ponieważ nie wiedzą, czym kierowała się Pani Minister, rozdzielając tak potężne środki finansowe. Jeden z proboszczów w rozmowie ze mną wskazywał, że starał się uzyskać takie informacje z ministerstwa, jednak rozmowa kończy się po krótkim stwierdzeniu, że: „jest to wyłączna decyzja Pani Minister“.
Znamienne, że tak wiele zarzutów kierowano pod adresem poprzedniego rządu o uznaniowość i niejasne kryteria rozstrzygania programów, a to obecnie jest problem z prostym wyjaśnieniem podjętych decyzji.
W imieniu wszystkich pominiętych wnioskodawców proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były kryteria, którymi kierowała się Pani Minister, rozdzielając środki z rezerwy programu?
2. Czy decyzje były konsultowane z innymi osobami, ekspertami? Czy stanowiły jedynie uznaniową decyzję Pani Minister?
3. Czy wadliwy był system punktacji przyjęty w programie, skoro wnioskodawcy tak nisko ocenieni punktowo zostali wybrani do dofinansowania w ramach środków przeznaczanych z rezerwy?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16412
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowna Pani Minister,
limit punktowy do otrzymania dofinansowania, określony w tej edycji programu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wyniósł 87 punktów. Pozwoliło to otrzymać dofinansowanie ponad 400 podmiotom. Część środków została jednak wydatkowana w ramach rezerwy ministra kultury i dziedzictwa narodowego. I to tej rozdysponowanej części dotyczą kontrowersje.
W trybie rezerwy ministra dofinansowanie otrzymały m.in. podmioty, które uzyskały pierwotnie 52 i 53 punkty. Były to jednocześnie jedne z niższych, a blisko najniższych wyników punktowych, pomijając wnioski ocenione na 0 punktów. Wielu wnioskodawców, którzy uzyskali 86 lub 86,5 punktu, natomiast nie otrzymało dofinansowania. Spowodowało to niezrozumienie i frustrację wśród wnioskodawców, ponieważ nie wiedzą, czym kierowała się Pani Minister, rozdzielając tak potężne środki finansowe. Jeden z proboszczów w rozmowie ze mną wskazywał, że starał się uzyskać takie informacje z ministerstwa, jednak rozmowa kończy się po krótkim stwierdzeniu, że: „jest to wyłączna decyzja Pani Minister“.
Znamienne, że tak wiele zarzutów kierowano pod adresem poprzedniego rządu o uznaniowość i niejasne kryteria rozstrzygania programów, a to obecnie jest problem z prostym wyjaśnieniem podjętych decyzji.
W imieniu wszystkich pominiętych wnioskodawców proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były kryteria, którymi kierowała się Pani Minister, rozdzielając środki z rezerwy programu?
2. Czy decyzje były konsultowane z innymi osobami, ekspertami? Czy stanowiły jedynie uznaniową decyzję Pani Minister?
3. Czy wadliwy był system punktacji przyjęty w programie, skoro wnioskodawcy tak nisko ocenieni punktowo zostali wybrani do dofinansowania w ramach środków przeznaczanych z rezerwy?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3712 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2459081.10861586.10302968
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16412 poseł Lidii Czechak z 8 kwietnia 2026 roku w sprawie
kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Tryb rezerwy ministra został uregulowany załącznikiem nr 1 Zarządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3.10.2024 r. w sprawie zasad oceny i realizacji wniosków
w programach ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego, czyli Wytycznymi do oceny wniosków. Zgodnie z nimi jednym
z etapów rozpatrywania wniosków jest ten, w którym minister przyznaje środki finansowe
dla wybranych zadań w trybie rezerwy ministra. W trybie tym minister może przyznać środki
finansowe dla każdego zadania, które nie uzyskało rekomendacji, ale uzyskało ocenę
w wysokości minimum 40 pkt na etapie konkursowym i może tego dokonać zarówno na
etapie zatwierdzenia listy preferencji, jak i po rozstrzygnięciu naboru, w dowolnym terminie
umożliwiającym przekazanie wnioskodawcy i wydatkowanie przez niego środków
finansowych w danym roku budżetowym.
Regulamin programu Ochrona zabytków wskazuje dodatkowo, że w związku
z możliwością rozpatrzenia wniosku również w trybie rezerwy ministra wnioskodawcy mają
możliwość składania razem z wnioskiem dodatkowych nieobowiązkowych załączników
promujących zadanie lub dokumentujących poparcie dla zadania udzielane przez władze
samorządowe, organizacje pozarządowe lub inne podmioty i osoby fizyczne, przy czym
zarówno treść, jak i złożenie tych załączników nie muszą mieć wpływu na przyznanie
środków finansowych ministra w trybie rezerwy ministra.
W I naborze do programu Ochrona zabytków Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
podjęła decyzję o przyznaniu dotacji w trybie rezerwy ministra w 114 zadaniach. Z tej puli
jedynie 14 wniosków ma punktację poniżej 70 punktów, a aż 54 znajduje się w przedziale od
80 do 86,5 pkt. Wspomniane w piśmie poseł Czechak wnioski z punktacją 52 i 53 są zaledwie
dwa.
Należy podkreślić, że tryb, w którym minister może przeznaczyć część środków na zadania,
które w jego ocenie wymagają wsparcia pomimo otrzymania punktacji niższej od progu
uprawniającego do przyznania dotacji, nie jest nowy. Obecny tryb rezerwy ministra zastąpił
funkcjonujące w latach 2012-2024 odwołania, w ramach których ówcześni ministrowie
kultury również przyznawali – niezależnie od punktacji – dotacje na zadania, które w ich
ocenie były ważne z punktu widzenia prowadzonej przez nich polityki kulturalnej.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Warto również dodać, że ostateczny limit punktowy umożliwiający przyznanie dotacji
w trybie konkursowym wynika z wysokości budżetu, przeznaczonego w danym roku na
program. W tym roku limit był wysoki, co wynikało z bardzo dużej liczby złożonych wniosków
– o ponad pół tysiąca wyższej niż w roku ubiegłym.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2459081.10861586.10302968
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16412 poseł Lidii Czechak z 8 kwietnia 2026 roku w sprawie
kryteriów przyjętych przy rozdzielaniu rezerwy programu Ochrona zabytków 2026,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Tryb rezerwy ministra został uregulowany załącznikiem nr 1 Zarządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3.10.2024 r. w sprawie zasad oceny i realizacji wniosków
w programach ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego, czyli Wytycznymi do oceny wniosków. Zgodnie z nimi jednym
z etapów rozpatrywania wniosków jest ten, w którym minister przyznaje środki finansowe
dla wybranych zadań w trybie rezerwy ministra. W trybie tym minister może przyznać środki
finansowe dla każdego zadania, które nie uzyskało rekomendacji, ale uzyskało ocenę
w wysokości minimum 40 pkt na etapie konkursowym i może tego dokonać zarówno na
etapie zatwierdzenia listy preferencji, jak i po rozstrzygnięciu naboru, w dowolnym terminie
umożliwiającym przekazanie wnioskodawcy i wydatkowanie przez niego środków
finansowych w danym roku budżetowym.
Regulamin programu Ochrona zabytków wskazuje dodatkowo, że w związku
z możliwością rozpatrzenia wniosku również w trybie rezerwy ministra wnioskodawcy mają
możliwość składania razem z wnioskiem dodatkowych nieobowiązkowych załączników
promujących zadanie lub dokumentujących poparcie dla zadania udzielane przez władze
samorządowe, organizacje pozarządowe lub inne podmioty i osoby fizyczne, przy czym
zarówno treść, jak i złożenie tych załączników nie muszą mieć wpływu na przyznanie
środków finansowych ministra w trybie rezerwy ministra.
W I naborze do programu Ochrona zabytków Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
podjęła decyzję o przyznaniu dotacji w trybie rezerwy ministra w 114 zadaniach. Z tej puli
jedynie 14 wniosków ma punktację poniżej 70 punktów, a aż 54 znajduje się w przedziale od
80 do 86,5 pkt. Wspomniane w piśmie poseł Czechak wnioski z punktacją 52 i 53 są zaledwie
dwa.
Należy podkreślić, że tryb, w którym minister może przeznaczyć część środków na zadania,
które w jego ocenie wymagają wsparcia pomimo otrzymania punktacji niższej od progu
uprawniającego do przyznania dotacji, nie jest nowy. Obecny tryb rezerwy ministra zastąpił
funkcjonujące w latach 2012-2024 odwołania, w ramach których ówcześni ministrowie
kultury również przyznawali – niezależnie od punktacji – dotacje na zadania, które w ich
ocenie były ważne z punktu widzenia prowadzonej przez nich polityki kulturalnej.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Warto również dodać, że ostateczny limit punktowy umożliwiający przyznanie dotacji
w trybie konkursowym wynika z wysokości budżetu, przeznaczonego w danym roku na
program. W tym roku limit był wysoki, co wynikało z bardzo dużej liczby złożonych wniosków
– o ponad pół tysiąca wyższej niż w roku ubiegłym.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --