Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.5.2026
Warszawa, 11 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację1 nr 16407 z dnia 8 kwietnia 2026 r., Posła na Sejm RP,
Pana Roberta Warwasa wraz z grupą posłów, przekazuję poniżej stosowne informacje.
Jak poinformował Minister Klimatu i Środowiska, Wojewódzcy Inspektorzy Ochrony
Środowiska (dalej „WIOŚ”) przeprowadzają kontrole zarówno w terenie, jak i kontrole
automonitoringowe, przeprowadzane na podstawie wyników pomiarów jakości ścieków
wykonywanych przez podmioty korzystające z usług wodnych.
W roku 2023 WIOŚ przeprowadzili kontrole oczyszczalni ścieków przemysłowych:
a) 198 kontroli w terenie, przy czym w 112 kontrolach stwierdzono naruszenia, w tym:
 70 (62,5%) kontroli było z naruszeniami, w wyniku których nie nastąpiło
zagrożenie lub zanieczyszczenie środowiska,
 42 (37,5%) kontrole były z naruszeniami, w wyniku których mogło nastąpić
lub nastąpiło zanieczyszczenie środowiska,
b) 508 kontroli automonitoringowych, przy czym w 65 kontrolach stwierdzono
przekroczenie warunków pozwolenia w zakresie ilości, stanu lub składu ścieków,
co spowodowało wydanie 31 (25 ostatecznych) decyzji wymierzających opłaty
podwyższone.
W roku 2024 kontrole oczyszczalni ścieków przemysłowych dotyczyły:
a) 271 kontroli w terenie, przy czym w 173 kontrolach stwierdzono naruszenia, w tym:
 119 (69,0%) kontroli było z naruszeniami, w wyniku których nie nastąpiło
zagrożenie lub zanieczyszczenie środowiska,
 54 (31,0%) kontrole były z naruszeniami, w wyniku których mogło nastąpić
lub nastąpiło zanieczyszczenie środowiska,
b) 580 kontroli automonitoringowych, przy czym w 100 kontrolach stwierdzono
przekroczenie warunków pozwolenia w zakresie ilości, stanu lub składu ścieków,
co spowodowało wydanie 67 (65 ostatecznych) decyzji wymierzających opłaty
podwyższone.
W roku 2025 kontrole oczyszczalni ścieków przemysłowych objęły:
a) 214 kontroli w terenie, przy czym w 123 kontrolach stwierdzono naruszenia, w tym:
1 Interpelacja przekazana do Ministra Infrastruktury przez Ministra Klimatu i Środowiska zgodnie
z właściwością przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2026 r., znak: DIŚ-I.0500.4.2026.2.JS.

-- 1 of 7 --

2
 91 (74,0%) kontroli było z naruszeniami, w wyniku których nie nastąpiło
zagrożenie lub zanieczyszczenie środowiska,
 32 (26,0%) kontrole były z naruszeniami, w wyniku których mogło nastąpić
lub nastąpiło zanieczyszczenie środowiska,
b) 599 kontroli automonitoringowych, przy czym w 124 kontrolach stwierdzono
przekroczenie warunków pozwolenia w zakresie ilości, stanu lub składu ścieków,
co spowodowało wydanie 123 (100 ostatecznych) decyzji wymierzających opłaty
podwyższone.
Łącznie w latach 2023-2025 zostały przeprowadzone 683 kontrole w terenie i 1687
kontroli automonitoringowych dotyczących ścieków przemysłowych.
Należy wskazać, że kontrole w zakresie gospodarki ściekowej podejmowane są również
przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej „PGW WP”) w ramach
kontroli gospodarowania wodami.
W latach 2023-2025 regionalne zarządy gospodarki wodnej PGW WP przeprowadziły
w terenie łącznie 647 kontroli gospodarowania wodami, które miały na celu ustalenia
stanu faktycznego w zakresie wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące
także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Z ww. liczby kontroli – 280 kontroli
dotyczyło ścieków przemysłowych, w tym stwierdzono nieprawidłowości w toku
prowadzonych 211 kontroli.
Ponadto należy zaznaczyć, że w sytuacjach, w których podmioty działały bez pozwoleń
wodnoprawnych od 1 stycznia 2024 r.2 są przeprowadzane, za zgodą kontrolowanego,
kontrole zdalne (dokumentacji) w celu ustalenia wielkości i okresu korzystania z wód
na potrzeby ustalenia opłaty zmiennej oraz wszczęcia postępowania w sprawie
administracyjnej kary pieniężnej. Ww. forma kontroli jest podejmowana celem
usprawnienia czynności kontrolnych w przypadku, gdy sposób i zakres korzystania z wód
umożliwia pozyskanie danych. Za realizację kontroli zdalnych odpowiadają PGW Wody
Polskie zarządy zlewni.
W latach 2024-2025 przeprowadzono łącznie 4 867 kontroli gospodarowania wodami
w trybie zdalnym (obejmujących korzystanie w okresie jednego lub więcej kwartałów).
Spośród 280 kontroli terenowych związanych z wprowadzaniem ścieków przemysłowych
w latach 2023-2025, w toku 211 kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące:
 braku pozwolenia wodnoprawnego — 99 przypadków,
 przekroczenia warunków pozwolenia w zakresie parametrów ścieków — 47
przypadków,
 innych naruszeń — 79 przypadków.
2 W związku z wejściem w życie przepisu art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki
Odry, którym dodano do art. 272 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku – Prawo wodne ust. 6b dotyczący
ustalania w toku kontroli gospodarowania wodami (przeprowadzanej na potrzeby opłaty zmiennej)
ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi w przypadku, gdy podmiot dokonuje takiego
wprowadzania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z ww. przepisem, przy określaniu ww. ilości wprowadzanych ścieków, przyjmuje się
maksymalną techniczną wydajność eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód
w okresie eksploatacji.

-- 2 of 7 --

3
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami zastosowano następujące działania:
 skierowano wnioski albo przekazano sprawy do właściwych organów, w tym
w sprawach: cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, wymierzenia
administracyjnej kary pieniężnej, naliczenia opłaty podwyższonej – 102 przypadki,
 skierowano wystąpienia do organów ścigania (policji/prokuratury) – 7 przypadków,
 nałożono grzywnę w formie mandatu karnego – 22 przypadki.
Ponadto informuję, że do 31 grudnia 2023 r. korzystanie z usługi wodnej polegającej
na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia
wodnoprawnego było objęte konsekwencją opłaty podwyższonej, stanowiącej 500%
opłaty zmiennej za tę usługę wodną.
Za korzystanie z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego w 2023 r. wystawiono
3 089 informacji ustalających wysokość opłaty podwyższonej.
Od 1 stycznia 2024 r. działanie takie jest objęte sankcją w formie administracyjnej kary
pieniężnej, wymierzanej na podstawie art. 472aa ustawy – Prawo wodne3 (dodanego
art. 13 pkt 32 ustawy z 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry4). Podstawę jej
wymierzenia stanowi 500% opłaty zmiennej za tę usługę wodną. Tym samym
administracyjne kary pieniężne zastąpiły opłatę podwyższoną za wprowadzanie ścieków
do wód lub do ziemi.
Za korzystanie w latach 2024-2025 z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków
do wód lub do ziemi bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego
wydano łącznie 3 982 decyzje wymierzające administracyjną karę pieniężną.
Odnosząc się do kwestii częstotliwości kontroli zakładów posiadających pozwolenia
zintegrowane lub wodnoprawne w zakresie odprowadzania ścieków, informuję,
że jak poinformował Minister Klimatu i Środowiska, zgodnie z art. 5a ustawy z dnia 20 lipca
1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska5, WIOŚ sporządzają roczny plan działalności
kontrolnej, który obejmuje, m.in. wykaz zakładów objętych planem, w tym:
 instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego,
 zakładów o zwiększonym ryzyku i zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej
awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.
W odniesieniu do instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego okres
pomiędzy kontrolami nie przekracza:
 roku dla instalacji stwarzających największe zagrożenie,
 3 lat dla instalacji, której prowadzącym instalację jest organizacja zarejestrowana
w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) lub dla instalacji stwarzających
najmniejsze zagrożenie.
Częstotliwość kontroli jest ustalana z uwzględnieniem systematycznej oceny zagrożeń
dla środowiska stwarzanych przez daną instalację oraz przepisów dotyczących
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 960 i 1535, z 2026 r. poz. 445.
4 Dz. U. poz. 1963.
5 Dz. U. z 2024 r. poz. 425, z późn. zm.

-- 3 of 7 --

4
częstotliwości prowadzenia kontroli, w tym wynikających z ustawy – Prawo
przedsiębiorców6.
W myśl art. 55a ww. ustawy, organ kontroli może przeprowadzić kontrolę planową
przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z kategorii ryzyka, o których mowa
w art. 47 ust. 1, w przypadku:
 niskiego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 5 lat,
 średniego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 3 lat,
 wysokiego ryzyka – tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego
stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka
wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.
Natomiast pozaplanowe kontrole przeprowadza się w szczególności w celu
jak najszybszego zbadania skarg i wniosków o interwencje, wystąpienia poważnych
awarii, stwierdzenia naruszeń wymogów określonych w pozwoleniach.
Odnosząc się natomiast do kontroli gospodarowania wodami realizowanych przez PGW
WP należy wskazać, że są one podejmowane nie tylko w związku ze zgłaszanymi
interwencjami, ale również zgodnie z rocznym Planem kontroli. Należy zaznaczyć, że przy
sporządzaniu planów, kontrole związane z zanieczyszczeniem wód stanowią jeden
z głównych obszarów, co wskazuje, że podejmowane działania mają charakter systemowy.
Odnosząc się do pytań dotyczących planowanych zmian legislacyjnych w zakresie
zwiększenia częstotliwości kontroli oraz zaostrzające kary za nielegalne zrzuty ścieków
i zanieczyszczanie środowiska oraz nadzoru nad gospodarką ściekową przedsiębiorstw
przedstawiam następujące informacje.
W polskim prawie istnieje cały system przepisów mających na różnych poziomach
zapobiegać tego typu naruszeniom – nielegalnym zrzutom ścieków.
W zakresie przepisów będących we właściwości Ministra Klimatu i Środowiska, wskazał
on, że w przypadku stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych norm określonych
w pozwoleniach wodnoprawnych albo zintegrowanych w zakresie odprowadzania
ścieków do środowiska, w tym niewykonania pomiarów lub wykonania pomiarów
budzących zastrzeżenia, obecne regulacje prawne przewidują dotkliwe sankcje pieniężne,
wymierzane przez WIOŚ w drodze decyzji. Stanowi to realizację zasady „zanieczyszczający
płaci” wyrażonej w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie
polityki wodnej7. Dyrektywa ta, w art. 23, zobowiązuje państwa członkowskie
do określenia kar za naruszenia krajowych przepisów przyjętych na jej podstawie, które
powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Obowiązek ten w prawie krajowym został zrealizowany poprzez:
 określenie stawek kar/opłat podwyższonych (zł/kg substancji zanieczyszczającej)
– przy czym określone stawki uzależnione są od stopnia szkodliwości danego
wskaźnika zanieczyszczeń dla środowiska - poszczególnym wskaźnikom
6 Dz. U. 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.
7 Dz. Urz. UE. L Nr 327, str. 1.

-- 4 of 7 --

5
zanieczyszczeń zostały przypisane w aktach prawnych stawki kar/opłat
podwyższonych, corocznie waloryzowane,
 ustanowienie art. 290 ustawy – Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli
podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne nie prowadzi
wymaganych pomiarów wielkości, ustalenia ilości, stanu i składu ścieków albo
minimalnego procentu redukcji substancji zanieczyszczających w procesie
oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, dopuszczalnej
ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności substancji szczególnie
szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych
na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne8, wyrażonych
w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca,
materiału, paliwa lub powstającego produktu, minimalnej procentowej redukcji
stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji, w tym substancji szczególnie
szkodliwych dla środowiska wodnego, w odprowadzanych ściekach przypadającej
na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub
wytworzonego produktu, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok
kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki
wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniu
wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym, dla każdego z tych
pomiarów, zostały przekroczone:
 80% – w przypadku składu ścieków,
 10% – w przypadku minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji
w ściekach,
 w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki opłaty
podwyższonej – w przypadku stanu ścieków,
 10% – w przypadku ilości ścieków.
W przypadku stwierdzenia, że warunki pozwolenia zostały przekroczone wojewódzki
inspektor ochrony środowiska jest zobowiązany do wymierzenia opłaty podwyższonej.
Ponadto należy wskazać, że na poziomie przepisów karnych, zawartych w Rozdziale XXII.
„Przestępstwa przeciwko środowisku” ustawy – Kodeks karny, funkcjonuje typ zabroniony
stypizowany w art. 182 § 1 ustawy – Kodeks Karny. Zgodnie z tym przepisem kto
zanieczyszcza w szczególności wodę substancją albo promieniowaniem jonizującym
w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka
lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi
lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega
karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. W art. 182 § 3 Kodeksu Karnego
wskazuje się typ kwalifikowany czynu odnoszący się do czynu wskazanego w § 1
popełnionego w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie
korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie. Sprawca podlega
wówczas karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Tym samym w zakresie
8 Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.
w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy
spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód
opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311).

-- 5 of 7 --

6
poważnych przestępstw mających istotny wpływ na środowisko wodne w polskim
prawodawstwie występują surowe sankcje – nawet pozbawienia wolności do aż 10 lat.
Na poziomie przepisów karnych w ustawie – Prawo wodne wprowadzono sankcje m.in.
w art. 476 ust 1. Zgodnie z tym przepisem kto w szczególności z przekroczeniem
warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym
korzysta z wód, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny w wysokości
od 1000 zł do 7500 zł. Tej samej karze podlega, kto nie wykonuje obowiązków określonych
w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego (ust. 2).
Natomiast zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo wodne administracyjnej karze
pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389 , art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1
w szczególności korzysta z wód, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego
lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej.
Wysokość takiej administracyjnej kary pieniężnej, w przypadku wprowadzania ścieków
do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia
zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, określa się biorąc
za podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowiącą 500% opłaty zmiennej
za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi (ust. 3).
Przedmiotowe przepisy sankcyjne mają charakter prewencyjny jak i represyjny,
co pozwala odpowiednio zapobiegać działalności negatywnie oddziałującej na środowisko
wodne.
Należy wskazać, że odpowiednie kompetencje w zakresie kontroli działalności mogącej
negatywnie wpływać na środowisko wodne zostały przyznane w ramach kontroli
gospodarowania wodami.
Zgodnie z art. 334 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo wodne kontrola gospodarowania wodami
dotyczy w szczególności korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych (pkt 1)
oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy
(pkt 2).
Ponadto w art. 343 ust. 6 ustawy – Prawo wodne wprowadzono konkretny instrument
prawny pozwalający natychmiast podejmować działania w celu ochrony wód. Zgodnie
z tym przepisem jeżeli w toku kontroli zostanie ustalone, że zakład działa
bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściwy organ Wód Polskich może,
w drodze decyzji, zakazać korzystania z wód. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej
wykonalności. Należy podkreślić, że dzięki nadaniu decyzji ww. rygoru można natychmiast
podejmować działania wobec podmiotu, które negatywnie oddziałuje na środowisko
bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Dodatkowo w art. 190a ustawy – Prawo wodne wprowadzono dodatkowy instrument
prawny w postaci działań właściwych organów. Zgodnie z tym przepisem można
uniemożliwić lub ograniczyć korzystanie z urządzenia wodnego wykonanego
bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego
lub urządzenia wodnego, z którego korzystanie z wód odbywa się bez wymaganego

-- 6 of 7 --

7
pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego, lub pozwolenia
zintegrowanego, które stanowi wylot urządzenia służącego do wprowadzania ścieków do
wód, ziemi lub urządzeń wodnych przez zastosowanie środków lub urządzeń
służących odpowiednio do zablokowania odprowadzania ścieków lub wód z tego
urządzenia.
W związku z przedstawionymi licznymi instrumentami sankcyjnymi i prewencyjnymi
na chwilę obecną Ministerstwo Infrastruktury nie przewiduje zmian w powyższym
zakresie.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
dokument podpisany elektronicznie przez:
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu

-- 7 of 7 --