Interpelacja w sprawie dramatycznego kryzysu finansowania domowej wentylacji mechanicznej i zagrożenia życia tysięcy pacjentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16406
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznego kryzysu finansowania domowej wentylacji mechanicznej i zagrożenia życia tysięcy pacjentów
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Robert Warwas, Łukasz Kmita
Data wpływu: 06-04-2026
Pani Minister,
z najwyższym niepokojem, ale i oburzeniem, zwracam się do Pani Minister w sprawie sytuacji, która w państwie aspirującym do miana 20. gospodarki świata nie powinna wydarzyć się nigdy i pod żadnym pozorem.
Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej poinformował, że od dnia 15 stycznia 2026 r. wszystkie podmioty zrzeszone w OZŚWM zostały zmuszone do wstrzymania przyjęć nowych dorosłych pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej w warunkach domowych. Nie jest to efekt błędu medycznego, braku technologii czy niedostatku kadr. Jest to rezultat zaniechań państwa, braku decyzji finansowych i całkowitego paraliżu dialogu pomiędzy resortem zdrowia a środowiskiem świadczeniodawców (wentylacja-mechaniczna.org.pl).
Mówimy o pacjentach z przewlekłą niewydolnością oddechową – osobach, dla których respiratoroterapia domowa nie jest „świadczeniem dodatkowym”, lecz warunkiem przeżycia. Każdy dzień zwłoki w finansowaniu oznacza realne ryzyko pozostawania tych osób w szpitalach, blokowania łóżek, wzrostu kosztów systemowych, a przede wszystkim bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia chorych.
Szczególnie bulwersujące jest to, że świadczeniodawcy w 2025 roku objęli opieką ponad 5000 pacjentów ponad limity NFZ, a świadczenia te do dziś nie zostały rozliczone. Oznacza to, że podmioty lecznicze, które zachowały się odpowiedzialnie i nie odmówiły pomocy osobom walczącym o każdy oddech, zostały de facto ukarane przez państwo zatorami płatniczymi i ryzykiem utraty płynności finansowej.
Jeszcze bardziej alarmujące jest wstrzymanie wdrożenia gotowego modelu świadczenia wypracowanego w 2023 r., który miał uporządkować ścieżkę opieki, umożliwić telemonitoring, zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów i racjonalniej wydatkować środki publiczne. Zamiast wdrożenia gotowego rozwiązania mamy dziś organizacyjny chaos, brak odpowiedzi na pisma środowiska oraz administracyjną obojętność wobec osób ciężko chorych.
Nie sposób nie odnieść wrażenia, że obecna filozofia zarządzania ochroną zdrowia sprowadza się do skrajnie cynicznego założenia, iż obywatel może liczyć na pomoc wyłącznie wtedy, gdy wcześniej urzędnik zaplanował dla niego odpowiednią rubrykę budżetową. W tym kontekście szczególnie oburzające są publiczne wypowiedzi przedstawicieli rządu sugerujące, że korzystanie ze świadczeń ponadplanowych jest „nieuczciwe”. Nieuczciwe nie jest ratowanie życia pacjentów ponad limit – nieuczciwe jest tworzenie takich limitów w obszarze świadczeń ratujących życie!
Skandaliczny kontrast stanowi również skala publicznych wydatków przeznaczanych na projekty o wątpliwej pilności, opóźnienia i chaos wokół wykorzystania środków np. z KPO, podczas gdy dla pacjentów wymagających respiratoroterapii domowej „brakuje pieniędzy”. Państwo, które znajduje środki na kosztowne projekty wizerunkowe, nie może odmawiać finansowania tlenu, respiratora i opieki ludziom, którzy bez nich umrą!
Dalsze wstrzymywanie finansowania domowej wentylacji mechanicznej stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjentów i jest niedopuszczalne w cywilizowanym państwie prawa. Każdy dzień zwłoki może oznaczać tragedię dla chorych i ich rodzin.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o pilną odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia podejmie natychmiastowe działania w celu rozliczenia świadczeń zrealizowanych ponad limit dla ponad 5000 pacjentów z 2025 r.?
W jakim terminie zostaną zwiększone plany finansowe NFZ na 2026 r., tak aby odpowiadały rzeczywistej liczbie pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej w domu?
Dlaczego wstrzymano wdrożenie modelu opieki przygotowanego w 2023 r. i kiedy zostaną wznowione prace wdrożeniowe?
Czy ministerstwo ma świadomość, ilu pacjentów od 15 stycznia 2026 r. nie zostało przyjętych do wentylacji domowej wskutek braku finansowania?
Jakie działania kryzysowe zostaną wdrożone, aby żaden pacjent zakwalifikowany przez szpital do domowej wentylacji mechanicznej nie pozostawał bez dostępu do świadczenia ratującego życie?
Czy Pani Minister uznaje za dopuszczalne etycznie i konstytucyjnie sytuacje, w których świadczenia ratujące życie są limitowane wyłącznie z przyczyn budżetowych?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12297 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.99.2026.AK
Warszawa, 28 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 16406 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i grupy Posłów, w
sprawie dramatycznego kryzysu finansowania domowej wentylacji mechanicznej i
zagrożenia życia tysięcy pacjentów, oraz interpelację nr 16405 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i
grupy Posłów, w sprawie dehumanizacji pacjentów wymagających domowej wentylacji
mechanicznej oraz odpowiedzialności Rady Ministrów za zapaść finansowania świadczeń
ratujących życie, otrzymaną za pośrednictwem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia podejmie natychmiastowe działania w celu rozliczenia świadczeń
zrealizowanych ponad limit dla ponad 5000 pacjentów z 2025 r.?
Rozliczanie świadczeń opieki zdrowotnej należy do zakresu właściwości NFZ i odbywa się
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.). Przepis art. 132
ust. 6 ustawy stanowi, że świadczenia opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcom w
okresie obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ponad kwotę
zobowiązania, nie stanowią zobowiązania Funduszu wynikającego z tej umowy. Fundusz
może wypłacić wynagrodzenie za świadczenia udzielone świadczeniobiorcom w okresie
obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ponad kwotę
zobowiązania, na wniosek świadczeniodawcy, w ramach środków posiadanych w planie
finansowym. Zgodnie z informacjami otrzymanymi z NFZ wg stanu na dzień 13.04.2026 r.,
wszystkie świadczenia w zakresie domowej wentylacji zostały rozliczone w województwie
pomorskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim. W Oddziałach Wojewódzkich
NFZ: Opolskim, Podkarpackim, Świętokrzyskim, Wielkopolskim zapłacono za część
wykonanych świadczeń nadlimitowych. W pozostałych Oddziałach Wojewódzkich NFZ, ze
względu na niewystarczające środki finansowe nie było możliwości przestawienia
świadczeniodawcom ofert sfinansowania nadwykonań za 2025 rok lub przedstawione
propozycje nie zostały zaakceptowane przez świadczeniodawców.
W jakim terminie zostaną zwiększone plany finansowe NFZ na 2026 r. tak, aby odpowiadały
rzeczywistej liczbie pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej w domu?
Zgodnie ze stanowiskiem NFZ, w obecnej sytuacji zwiększenie umów w domowej wentylacji
mechanicznej wymagałoby obniżenia wartości umów i ograniczenia dostępu do świadczeń w
innych zakresach i rodzajach świadczeń.
3. Dlaczego wstrzymano wdrożenie modelu opieki przygotowanego w 2023 r. i kiedy zostaną
wznowione prace wdrożeniowe?
Na zlecenie Ministra Zdrowia, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
opracowała nowy model świadczeń dla pacjentów z problemami oddechowymi, który był
przedmiotem prekonsultacji w okresie lipiec-sierpień 2025 r. Do udziału w prekonsultacjach
zostali zaproszeni eksperci, którzy współpracowali z AOTMIT w pracach nad opracowaniem
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ww. modelu, tj. Konsultant Krajowy w dziedzinie chorób płuc – Pani dr n. med. Małgorzata
Czajkowska-Malinowska oraz przedstawiciele: Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc,
Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Polskiego Towarzystwa
Neurologicznego oraz Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji
Mechanicznej. Prekonsultacje ujawniły brak zgodności ekspertów co do sposobu organizacji
opieki nad świadczeniobiorcami wentylowanymi mechanicznie w warunkach domowych, w
szczególności w zakresie wymagań dotyczących: personelu kwalifikującego do świadczenia,
miejsca kwalifikacji do świadczenia, personelu realizującego świadczenie oraz miejsca
monitorowania skuteczności i jakości leczenia. Z uwagi na różnice stanowisk, nie zostały
wówczas podjęte decyzje dotyczące kierunku i zakresu zmian w warunkach realizacji
świadczeń gwarantowanych. Wstrzymanie wdrożenia modelu, który w zaproponowanym
kształcie budził wątpliwości, było podyktowane troską o właściwą kwalifikację pacjentów do
wentylacji mechanicznej w warunkach domowych oraz zapewnienie odpowiedniej jakości
tych świadczeń.
Czy Ministerstwo ma świadomość, ilu pacjentów od 15 stycznia 2026 r. nie zostało
przyjętych do wentylacji domowej wskutek braku finansowania?
Dane z zakresu list oczekujących prezentuje poniższa tabela:
Zespół długoterminowej opieki domowej
Dane wg stanu na: Przypadek pilny Przypadek stabilny
styczeń 2026 r. 37 30
luty 2026 r. 70 56
marzec 2026 r. 92 74
Źródło: Dane NFZ
Jakie działania kryzysowe zostaną wdrożone, aby żaden pacjent zakwalifikowany przez
szpital do domowej wentylacji mechanicznej nie pozostawał bez dostępu do świadczenia
ratującego życie?
W Ministerstwie Zdrowia zostały przygotowane rozwiązania legislacyjne, które pozwolą na
zapewnienie stabilności i ciągłości realizacji świadczeń w zakresie domowej wentylacji
mechanicznej. Przygotowana propozycja zmian w warunkach realizacji świadczeń domowej
wentylacji mechanicznej uwzględnia mniejszą niż dotychczas częstotliwość wizyt domowych
dla poszczególnych grup pacjentów, ścisłe kryteria włączenia i wyłączenia ze świadczeń,
sposób monitorowania jakości i skuteczności leczenia, zniesienie koincydencji wentylacji
mechanicznej domowej z pielęgniarską opieką długoterminową domową i z poradnią
medycyny paliatywnej, a także zakresy czynności lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty.
Projekt zmiany przepisów dotyczących warunków realizacji świadczeń wentylacji
mechanicznej domowej ma na celu poprawę efektywności wykorzystania potencjału
świadczeniodawców do realizacji umów i obniżenie kosztów świadczenia przy zachowaniu
należytej staranności świadczeń, co pozwoli na objęcie opieką większej liczby pacjentów.
Czy Pani Minister uznaje za dopuszczalne etycznie i konstytucyjnie sytuacje, w których
świadczenia ratujące życie są limitowane wyłącznie z przyczyn budżetowych?
Wartość finansowanych przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej w danym roku jest
określona poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym Funduszu. Środki,
jakimi dysponuje Fundusz, pochodzą w głównej mierze ze składek na ubezpieczenie
zdrowotne oraz dotacji z budżetu państwa i są ograniczone. Narodowy Fundusz Zdrowia
dąży do zabezpieczenia świadczeń dla jak największej liczby świadczeniobiorców, ale
zobowiązany jest do przestrzegania dyscypliny finansów publicznych.
Odnosząc się do pytań skierowanych do Prezesa Rady Ministrów, uprzejmie proszę o
przyjęcie wyjaśnień zgodnie z zakresem właściwości Ministra Zdrowia.
Czy zdaje sobie Pan sprawę, że autoryzuje działania rządu, które w praktyce prowadzą do
dehumanizacji pacjentów wymagających świadczeń ratujących życie?
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Obecna sytuacja w obszarze domowej wentylacji mechanicznej nie jest efektem zmian w
przepisach i wprowadzenia nowych regulacji systemowych, a zatem nie można uznać, że jest
wynikiem działania rządu.
Czy akceptuje Pan sytuację, w której pacjent wymagający respiratoroterapii domowej ma
zostać pozostawiony w szpitalu albo bez terapii tylko dlatego, że wyczerpano limit
finansowy?
Każdy taki przypadek powinien być zgłoszony do Oddziału Wojewódzkiego NFZ właściwego
ze względu na miejsce udzielania świadczeń. NFZ jako płatnik świadczeń monitoruje obecną
sytuację i poprzez Oddziały Wojewódzkie sprawuje nadzór nad realizacją umów.
Czy autoryzuje Pan publiczną wypowiedź ministra Macieja Berka, z której wynika, że
leczenie pacjentów ponad limit może być uznane za „nieuczciwe”?
Obowiązujące przepisy nie zabraniają realizacji świadczeń ponad limit wynikający z zawartej
umowy, ale jednoznacznie wskazują, że koszty tych świadczeń nie stanowią zobowiązania
Funduszu. Określenie w umowie kwoty zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy jest
narzędziem planowania i kontroli wydatków publicznych. Powyższe wynika z konstrukcji
przepisów dotyczących gospodarowania środkami NFZ, zgodnie z którymi wysokość
łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów
nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym
Funduszu.
Czy w ocenie Prezesa Rady Ministrów pacjent, który zachorował „ponad plan NFZ”, działa w
sposób nieuczciwy wobec państwa?
Nie można zgodzić się z tym stwierdzeniem. Pacjent ma prawo do świadczeń opieki
zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.),
w tym wyboru świadczeniodawcy spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W przypadku ograniczonych możliwości udzielenia
świadczenia opieki zdrowotnej, pacjent jest wpisywany na listę oczekujących, z wyjątkiem
świadczeniobiorcy znajdującego się w stanie nagłym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 26 września 2005 r. w sprawie kryteriów medycznych, jakimi powinni
kierować się świadczeniodawcy, umieszczając świadczeniobiorców na listach oczekujących
na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 200 poz. 1661).
Czy zamierza Pan zobowiązać Minister Zdrowia do natychmiastowego rozliczenia
świadczeń wykonanych dla ponad 5000 pacjentów w 2025 r. oraz przywrócenia przyjęć
nowych chorych?
Efektywne i bezpieczne zarządzanie funduszami i mieniem Funduszu należy do zakresu
działania Prezesa NFZ. Rozliczenie nadwykonań i zwiększenie wartości umów jest możliwe
w ramach środków posiadanych w planie finansowym. W zakresie właściwości Ministra
Zdrowia zostały przygotowane przepisy zmieniające warunki realizacji świadczeń wentylacji
mechanicznej domowej, które powinny przyczynić się do poprawy dostępności do tych
świadczeń.
Czy sprawdzi Pan osobiście, czy Minister Zdrowia koncentruje się na zapewnieniu
sprawnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, czy też priorytetem pozostaje
promocja własnej osoby przy jednoczesnym ignorowaniu dramatycznych sygnałów ze
strony pacjentów i świadczeniodawców?
Działania Ministra Zdrowia koncentrują się na wprowadzeniu kompleksowych zmian
systemowych. Żaden sygnał ze strony pacjentów czy świadczeniodawców nie jest
ignorowany.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Czy uważa Pan za dopuszczalne politycznie i moralnie, aby członkowie Rady Ministrów
formułowali przekaz, z którego wynika, że problemem nie jest brak pieniędzy na leczenie,
lecz to, że pacjenci „korzystają za dużo”?
Analiza sytuacji w obszarze wentylacji mechanicznej domowej potwierdza, że zmiany w
warunkach realizacji tych świadczeń są konieczne ze względu na rosnące potrzeby
zdrowotne i nieefektywne wykorzystanie obecnych zasobów. Dla poprawy organizacji
udzielania tych świadczeń i zapewnienia równego traktowania pacjentów w całym kraju,
niezbędne jest określenie ścisłych kryteriów włączenia i wyłączenia ze świadczenia.
Ponadto, dla optymalizacji opieki wskazane jest dookreślenie sposobu monitorowania
leczenia i zakresów czynności personelu sprawującego opiekę oraz zmniejszenie
częstotliwości wizyt domowych, które obecnie są nadmiarowe.
Jakie natychmiastowe działania podejmie Pan jako szef rządu, aby podobne sytuacje nigdy
więcej nie miały miejsca w obszarze świadczeń ratujących życie?
Minister Zdrowia systematycznie podejmuje działania i inicjatywy legislacyjne mające na
celu poprawę dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej. Przykładem takich działań są
kolejne nowelizacje tzw. rozporządzeń koszykowych. Jednocześnie należy podkreślić, iż
zabezpieczenie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej zakwalifikowanych jako
gwarantowane jest procesem ciągłym i należy do zakresu właściwości NFZ, który w ramach
ustawowych zadań przeprowadza konkursy ofert, rokowania i zawiera umowy o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, a także monitoruje ich realizację i rozliczanie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --