Interpelacja nr 16398
Interpelacja w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń
Interpelacja nr 16398
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń
Zgłaszający: Krzysztof Tuduj, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Bartłomiej Pejo, Ryszard Wilk
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z art. 126 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, pierwsze pismo procesowe – w tym pozew – powinno zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania stron. Przepis ten, stosowany wprost, dotyczy również funkcjonariuszy publicznych występujących w charakterze powodów, w szczególności w sprawach o ochronę dóbr osobistych wynikających z ataków lub gróźb związanych z pełnioną funkcją. W praktyce odpis pozwu wraz z danymi adresowymi powoda trafia do pozwanego.
W ostatnich latach obserwujemy wzrost skali gróźb, nękania i kampanii oszczerstw wobec osób pełniących funkcje publiczne. Ujawnianie adresu domowego powoda, który występuje w obronie swoich praw w sprawie cywilnej, może eskalować ryzykiem pogorszenia poczucia bezpieczeństwa jego oraz jego rodziny, a w konsekwencji zniechęcać do sięgania po ochronę sądową.
Choć K.p.c. przewiduje rozwiązania organizacyjne ograniczające ekspozycję korespondencji, np. doręczenia do pełnomocnika, adres do doręczeń, e-Doręczenia, to jednak brak jest wprost uregulowanego mechanizmu, który pozwalałby - w ściśle określonych sytuacjach - nie ujawniać adresu miejsca zamieszkania powoda w aktach udostępnianych stronie przeciwnej, przy jednoczesnym zapewnieniu skuteczności doręczeń i prawa do czynnego udziału w procesie.
W związku z powyższym zagadnieniem, należy rozważyć nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego w kierunku ochrony adresu funkcjonariusza publicznego dochodzącego swych praw na drodze sądowej poprzez ograniczenie wiedzy o adresie wyłącznie dla sędziego, a doręczenia pism byłyby realizowane na adres pełnomocnika, przez adres do doręczeń elektronicznych lub inny wskazany adres do doręczeń.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zmiany art. 126 § 2 K.p.c. lub dodania przepisu szczególnego tak, aby w sprawach wytaczanych przez funkcjonariuszy publicznych dopuszczalne było nieujawnianie adresu miejsca zamieszkania powoda w odpisie pozwu przekazywanym pozwanemu, o ile powód wskaże profesjonalnego pełnomocnika lub adres do doręczeń, w tym adres do doręczeń elektronicznych, umożliwiający niezakłócony tok postępowania?
Czy resort analizował już modele stosowane w innych państwach UE, które pozwalają chronić adres domowy strony przy zachowaniu praw procesowych strony? Jeśli tak, to jakie wnioski płyną z tej analizy.
Czy w ocenie Pana Ministra zasadnym byłoby wprowadzenie szerszego rozwiązania ogólnego, dostępnego dla każdej strony wykazującej realne ryzyko dla bezpieczeństwa, potwierdzone np. zgłoszeniami gróźb, statusem funkcjonariusza publicznego, charakterem sprawy, zamiast ograniczania projektowanej ochrony wyłącznie do funkcjonariuszy publicznych?
Czy Pan Minister rozważy zaproponowanie wprowadzenia do K.p.c. odrębnego trybu oznaczenia „danych niejawnych technicznie”, tj. części akt niedostępnej dla stron poza sądem, obejmujących w szczególności adres domowy powoda, przy jednoczesnym obowiązku podania i wykorzystywania adresu do doręczeń ujawnianego drugiej stronie?
Jakie są według Pana Ministra minimalne wymagania organizacyjne i teleinformatyczne niezbędne do wdrożenia takiego rozwiązania, w tym w systemach sądowych - Portal Informacyjny, e-Doręczenia, a także jego szacunkowe koszty i termin możliwego wdrożenia takiego rozwiązania?
Czy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji analizuje się dane dotyczące skali zagrożeń wobec funkcjonariuszy publicznych w związku z ujawnianiem ich adresów zamieszkania w postępowaniach cywilnych np. przypadki nękania, groźby karalne, stalking? Proszę podać ilość takich zdarzeń w latach 2015-2026.
Z poważaniem
Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16398
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń
Zgłaszający: Krzysztof Tuduj, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Bartłomiej Pejo, Ryszard Wilk
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z art. 126 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, pierwsze pismo procesowe – w tym pozew – powinno zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania stron. Przepis ten, stosowany wprost, dotyczy również funkcjonariuszy publicznych występujących w charakterze powodów, w szczególności w sprawach o ochronę dóbr osobistych wynikających z ataków lub gróźb związanych z pełnioną funkcją. W praktyce odpis pozwu wraz z danymi adresowymi powoda trafia do pozwanego.
W ostatnich latach obserwujemy wzrost skali gróźb, nękania i kampanii oszczerstw wobec osób pełniących funkcje publiczne. Ujawnianie adresu domowego powoda, który występuje w obronie swoich praw w sprawie cywilnej, może eskalować ryzykiem pogorszenia poczucia bezpieczeństwa jego oraz jego rodziny, a w konsekwencji zniechęcać do sięgania po ochronę sądową.
Choć K.p.c. przewiduje rozwiązania organizacyjne ograniczające ekspozycję korespondencji, np. doręczenia do pełnomocnika, adres do doręczeń, e-Doręczenia, to jednak brak jest wprost uregulowanego mechanizmu, który pozwalałby - w ściśle określonych sytuacjach - nie ujawniać adresu miejsca zamieszkania powoda w aktach udostępnianych stronie przeciwnej, przy jednoczesnym zapewnieniu skuteczności doręczeń i prawa do czynnego udziału w procesie.
W związku z powyższym zagadnieniem, należy rozważyć nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego w kierunku ochrony adresu funkcjonariusza publicznego dochodzącego swych praw na drodze sądowej poprzez ograniczenie wiedzy o adresie wyłącznie dla sędziego, a doręczenia pism byłyby realizowane na adres pełnomocnika, przez adres do doręczeń elektronicznych lub inny wskazany adres do doręczeń.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zmiany art. 126 § 2 K.p.c. lub dodania przepisu szczególnego tak, aby w sprawach wytaczanych przez funkcjonariuszy publicznych dopuszczalne było nieujawnianie adresu miejsca zamieszkania powoda w odpisie pozwu przekazywanym pozwanemu, o ile powód wskaże profesjonalnego pełnomocnika lub adres do doręczeń, w tym adres do doręczeń elektronicznych, umożliwiający niezakłócony tok postępowania?
Czy resort analizował już modele stosowane w innych państwach UE, które pozwalają chronić adres domowy strony przy zachowaniu praw procesowych strony? Jeśli tak, to jakie wnioski płyną z tej analizy.
Czy w ocenie Pana Ministra zasadnym byłoby wprowadzenie szerszego rozwiązania ogólnego, dostępnego dla każdej strony wykazującej realne ryzyko dla bezpieczeństwa, potwierdzone np. zgłoszeniami gróźb, statusem funkcjonariusza publicznego, charakterem sprawy, zamiast ograniczania projektowanej ochrony wyłącznie do funkcjonariuszy publicznych?
Czy Pan Minister rozważy zaproponowanie wprowadzenia do K.p.c. odrębnego trybu oznaczenia „danych niejawnych technicznie”, tj. części akt niedostępnej dla stron poza sądem, obejmujących w szczególności adres domowy powoda, przy jednoczesnym obowiązku podania i wykorzystywania adresu do doręczeń ujawnianego drugiej stronie?
Jakie są według Pana Ministra minimalne wymagania organizacyjne i teleinformatyczne niezbędne do wdrożenia takiego rozwiązania, w tym w systemach sądowych - Portal Informacyjny, e-Doręczenia, a także jego szacunkowe koszty i termin możliwego wdrożenia takiego rozwiązania?
Czy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji analizuje się dane dotyczące skali zagrożeń wobec funkcjonariuszy publicznych w związku z ujawnianiem ich adresów zamieszkania w postępowaniach cywilnych np. przypadki nękania, groźby karalne, stalking? Proszę podać ilość takich zdarzeń w latach 2015-2026.
Z poważaniem
Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3621 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.210.2026
Warszawa, 30 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16398 w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania
w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających
w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń, którą
złożyli Posłowie Krzysztof Tuduj, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Bartłomiej Pejo
i Ryszard Wilk, przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że zasada jawności postępowania sądowego
wynika z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i jej wyrazem jest m.in. art. 9 § 1 Kodeksu
postępowania cywilnego gwarantujący stronie prawo do przeglądania akt sprawy
i pobierania z niej odpisów. Ewentualne wyjątki od zasady jawności, w tym w zakresie
znajdujących się w aktach pism, winny znaleźć swoją ustawową podstawę
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje analizą dotyczącą występowania
zasygnalizowanego w interpelacji problemu. Nie posiada też danych, które pozwoliłyby
ustalić, jaka jest rzeczywista skala zagrożeń wobec funkcjonariuszy publicznych, w związku
z ujawnieniem ich danych adresowych w postępowaniu cywilnym. Z wpływających
do resortu skarg, wniosków i petycji nie wynikała dotychczas potrzeba inicjowania zmian
legislacyjnych, nakierowanych na utajnienie tych danych.
-- 1 of 3 --
2
Nie ulega wątpliwości, że niekiedy mogą występować sytuacje uzasadniające ich
zastrzeżenie do wiadomości sądu, podobnie jak ma to miejsce w procedurze karnej.
W takich sytuacjach przyjmuje się w praktyce sądowej, że wystarczające jest podanie
adresu miejsca pracy lub adresu do doręczeń, na który kierowana jest korespondencja
sądowa. Istnieje też możliwość doręczania korespondencji na wskazany przez stronę
adres skrytki pocztowej.
Pomimo tego Kodeks postępowania cywilnego wymaga podania w pierwszym piśmie
procesowym w sprawie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresów stron.
W postępowaniu procesowym miejsce zamieszkania powoda ma bowiem znaczenie
dla oceny właściwości miejscowej sądu.
Co do zasady powództwo wytacza się przed sądem miejsca zamieszkania pozwanego.
Z punktu widzenia doręczeń, miejsce zamieszkania powoda nie ma natomiast znaczenia.
Korespondencję doręcza się na wskazany przez niego adres, który nie musi być miejscem
jego zamieszkania, lecz skrytki pocztowej.
Niewskazanie przez powoda swego adresu zamieszkania nie przeszkadza zatem w nadaniu
sprawie biegu, jeśli wskazał on inny adres do doręczeń i jeśli nie wpływa to na właściwość
miejscową sądu.
Ponadto w miarę wdrażania przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektu „Cyfrowy Sąd”,
którego zakończenie planowane jest do 2029 roku, a który przewiduje elektroniczne
wnoszenie pism i cyfrowe akta, podawanie adresu zamieszkania powoda w pozwie może
stać się zbędne.
Konkludując, w obecnych realiach postępującej informatyzacji, nie wydaje się konieczne
utrzymywanie wymogu wskazania w pozwie adresu zamieszkania powoda
pod warunkiem wskazania innego sposobu doręczeń oraz z uwzględnieniem, że podanie
adresu może być wymagane, gdy miejsce zamieszkania determinuje właściwość sądu.
-- 2 of 3 --
3
Takie zmiany są możliwe do przeprowadzania, wymagają jednak pogłębionej analizy oraz
regulacji ustawowych. Niezasadne wydaje się natomiast tworzenie odrębnej procedury
wyłącznie dla funkcjonariuszy publicznych.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.210.2026
Warszawa, 30 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16398 w sprawie zniesienia obowiązku ujawniania
w pozwie adresu zamieszkania przez funkcjonariuszy publicznych pozywających
w sprawach cywilnych oraz wprowadzenia mechanizmu bezpiecznych doręczeń, którą
złożyli Posłowie Krzysztof Tuduj, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Bartłomiej Pejo
i Ryszard Wilk, przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że zasada jawności postępowania sądowego
wynika z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i jej wyrazem jest m.in. art. 9 § 1 Kodeksu
postępowania cywilnego gwarantujący stronie prawo do przeglądania akt sprawy
i pobierania z niej odpisów. Ewentualne wyjątki od zasady jawności, w tym w zakresie
znajdujących się w aktach pism, winny znaleźć swoją ustawową podstawę
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje analizą dotyczącą występowania
zasygnalizowanego w interpelacji problemu. Nie posiada też danych, które pozwoliłyby
ustalić, jaka jest rzeczywista skala zagrożeń wobec funkcjonariuszy publicznych, w związku
z ujawnieniem ich danych adresowych w postępowaniu cywilnym. Z wpływających
do resortu skarg, wniosków i petycji nie wynikała dotychczas potrzeba inicjowania zmian
legislacyjnych, nakierowanych na utajnienie tych danych.
-- 1 of 3 --
2
Nie ulega wątpliwości, że niekiedy mogą występować sytuacje uzasadniające ich
zastrzeżenie do wiadomości sądu, podobnie jak ma to miejsce w procedurze karnej.
W takich sytuacjach przyjmuje się w praktyce sądowej, że wystarczające jest podanie
adresu miejsca pracy lub adresu do doręczeń, na który kierowana jest korespondencja
sądowa. Istnieje też możliwość doręczania korespondencji na wskazany przez stronę
adres skrytki pocztowej.
Pomimo tego Kodeks postępowania cywilnego wymaga podania w pierwszym piśmie
procesowym w sprawie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresów stron.
W postępowaniu procesowym miejsce zamieszkania powoda ma bowiem znaczenie
dla oceny właściwości miejscowej sądu.
Co do zasady powództwo wytacza się przed sądem miejsca zamieszkania pozwanego.
Z punktu widzenia doręczeń, miejsce zamieszkania powoda nie ma natomiast znaczenia.
Korespondencję doręcza się na wskazany przez niego adres, który nie musi być miejscem
jego zamieszkania, lecz skrytki pocztowej.
Niewskazanie przez powoda swego adresu zamieszkania nie przeszkadza zatem w nadaniu
sprawie biegu, jeśli wskazał on inny adres do doręczeń i jeśli nie wpływa to na właściwość
miejscową sądu.
Ponadto w miarę wdrażania przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektu „Cyfrowy Sąd”,
którego zakończenie planowane jest do 2029 roku, a który przewiduje elektroniczne
wnoszenie pism i cyfrowe akta, podawanie adresu zamieszkania powoda w pozwie może
stać się zbędne.
Konkludując, w obecnych realiach postępującej informatyzacji, nie wydaje się konieczne
utrzymywanie wymogu wskazania w pozwie adresu zamieszkania powoda
pod warunkiem wskazania innego sposobu doręczeń oraz z uwzględnieniem, że podanie
adresu może być wymagane, gdy miejsce zamieszkania determinuje właściwość sądu.
-- 2 of 3 --
3
Takie zmiany są możliwe do przeprowadzania, wymagają jednak pogłębionej analizy oraz
regulacji ustawowych. Niezasadne wydaje się natomiast tworzenie odrębnej procedury
wyłącznie dla funkcjonariuszy publicznych.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --