Interpelacja nr 16395
Interpelacja w sprawie ograniczania dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie szpitalnym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczania dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie szpitalnym
Interpelacja nr 16395
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczania dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie szpitalnym
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Łukasz Horbatowski, Marek Jan Chmielewski, Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowna Pani Minister,
procedury interwencyjne leczenia bólu, takie jak termolezja, kriolezja i neuroliza, stanowią uznane i skuteczne metody leczenia bólu przewlekłego, pozwalające ograniczyć farmakoterapię oraz poprawić funkcjonowanie pacjentów. W 2025 r. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, w ramach prac taryfikacyjnych, wskazywała na niedoszacowanie tych procedur oraz potrzebę zwiększenia ich dostępności w systemie publicznym.
Równolegle jednak Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadzał zmiany w sposobie rozliczania świadczeń oraz intensyfikował działania kontrolne wobec świadczeniodawców, wskazując na nieprawidłowości polegające m.in. na wykonywaniu procedur bez wystarczającego uzasadnienia medycznego lub w trybach generujących wyższe koszty. Zmianom tym towarzyszy wdrażanie rozwiązań organizacyjnych polegających na ograniczaniu hospitalizacji, przesuwaniu świadczeń do trybu ambulatoryjnego oraz zaostrzeniu zasad kwalifikacji i rozliczania procedur.
W praktyce ograniczenie wykonywania procedur leczenia bólu wynika nie z jednej decyzji o zmianie ich wyceny, lecz z łącznego oddziaływania zmian wpływających na warunki ich realizacji.
Po pierwsze, pomimo braku formalnego obniżenia taryf, zmianie uległy warunki rozliczania świadczeń, w tym zasady kwalifikacji pacjentów, sposób rozliczania procedur oraz możliwość uzasadnienia hospitalizacji. W efekcie ta sama procedura, przy niezmienionej wycenie nominalnej, generuje niższe przychody lub wiąże się z istotnie wyższym ryzykiem zakwestionowania przez płatnika publicznego.
Po drugie, dochodzi do systemowego przesuwania tych świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. W tym trybie obowiązują odmienne warunki finansowania, w tym niższe stawki oraz limity świadczeń, co prowadzi do sytuacji, w której wykonywanie tych procedur w szpitalach przestaje być ekonomicznie uzasadnione.
W efekcie mamy do czynienia z procesem faktycznego wypychania procedur leczenia bólu z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Proces ten wpływa bezpośrednio na jakość i bezpieczeństwo leczenia. W warunkach ambulatoryjnych ograniczony jest dostęp do pełnego zaplecza diagnostycznego i zabezpieczenia anestezjologicznego, utrudniona jest kompleksowa kwalifikacja pacjentów oraz monitorowanie efektów leczenia, a także ograniczona jest możliwość leczenia pacjentów obciążonych lub wymagających szerszego nadzoru medycznego.
W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której bardziej złożone przypadki są eliminowane z leczenia lub odraczane, a dostęp do skutecznych procedur ulega ograniczeniu. Oznacza to, że formalna dostępność świadczeń nie przekłada się na ich rzeczywistą dostępność ani jakość dla pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia bólu.
Powstaje tym samym wyraźna sprzeczność systemowa: z jednej strony formułowane są rekomendacje wskazujące na potrzebę zwiększenia dostępności leczenia bólu, z drugiej – wdrażane są rozwiązania, które w praktyce prowadzą do jego ograniczania oraz obniżenia jakości udzielanych świadczeń.
Efektem jest sytuacja, w której decyzja o leczeniu pacjenta przestaje mieć wyłącznie charakter medyczny, a zaczyna być determinowana uwarunkowaniami ekonomicznymi po stronie świadczeniodawcy.
Szanowna Pani Minister,
proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia ocenia spójność prowadzonej polityki zdrowotnej w obszarze leczenia bólu przewlekłego, w sytuacji gdy rekomendacje Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wskazują na potrzebę zwiększenia dostępności procedur interwencyjnych, natomiast zmiany w modelu rozliczania świadczeń oraz praktyce kontrolnej Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzą do ograniczania ich realizacji w lecznictwie szpitalnym?
Jakie analizy poprzedziły wprowadzenie zmian w modelu finansowania i organizacji świadczeń, w szczególności w zakresie ich wpływu na decyzje podmiotów leczniczych dotyczące ograniczania lub zaprzestania wykonywania procedur leczenia bólu w warunkach szpitalnych?
W jakim zakresie przy projektowaniu tych zmian uwzględniono ryzyko systemowego przesuwania procedur leczenia bólu do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz konsekwencje tego procesu dla jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń?
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia wpływ przenoszenia tych procedur do trybu ambulatoryjnego na możliwość zapewnienia pacjentom pełnego zabezpieczenia medycznego, w tym dostępu do diagnostyki, nadzoru anestezjologicznego oraz leczenia pacjentów złożonych klinicznie?
W jaki sposób w obowiązującym modelu systemowym zabezpieczono dostęp do interwencyjnego leczenia bólu dla pacjentów wymagających szerszego nadzoru medycznego, którzy nie kwalifikują się do leczenia w trybie ambulatoryjnym?
Jakie są obecnie obserwowane skutki wprowadzonych zmian dla dostępności świadczeń w zakresie leczenia bólu przewlekłego, w szczególności dla pacjentów wymagających szybkiej i skutecznej interwencji zabiegowej?
W jakim zakresie Ministerstwo Zdrowia monitoruje zjawisko ograniczania wykonywania procedur leczenia bólu w lecznictwie szpitalnym oraz selekcji pacjentów ze względu na stopień złożoności przypadków?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje modyfikację obecnego modelu finansowania i organizacji świadczeń w przypadku potwierdzenia, że prowadzi on do ograniczenia dostępności leczenia bólu oraz pogorszenia jakości opieki nad pacjentami?
Leczenie bólu przewlekłego nie może być uzależnione od opłacalności świadczenia.
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 16395
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczania dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie szpitalnym
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Łukasz Horbatowski, Marek Jan Chmielewski, Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowna Pani Minister,
procedury interwencyjne leczenia bólu, takie jak termolezja, kriolezja i neuroliza, stanowią uznane i skuteczne metody leczenia bólu przewlekłego, pozwalające ograniczyć farmakoterapię oraz poprawić funkcjonowanie pacjentów. W 2025 r. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, w ramach prac taryfikacyjnych, wskazywała na niedoszacowanie tych procedur oraz potrzebę zwiększenia ich dostępności w systemie publicznym.
Równolegle jednak Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadzał zmiany w sposobie rozliczania świadczeń oraz intensyfikował działania kontrolne wobec świadczeniodawców, wskazując na nieprawidłowości polegające m.in. na wykonywaniu procedur bez wystarczającego uzasadnienia medycznego lub w trybach generujących wyższe koszty. Zmianom tym towarzyszy wdrażanie rozwiązań organizacyjnych polegających na ograniczaniu hospitalizacji, przesuwaniu świadczeń do trybu ambulatoryjnego oraz zaostrzeniu zasad kwalifikacji i rozliczania procedur.
W praktyce ograniczenie wykonywania procedur leczenia bólu wynika nie z jednej decyzji o zmianie ich wyceny, lecz z łącznego oddziaływania zmian wpływających na warunki ich realizacji.
Po pierwsze, pomimo braku formalnego obniżenia taryf, zmianie uległy warunki rozliczania świadczeń, w tym zasady kwalifikacji pacjentów, sposób rozliczania procedur oraz możliwość uzasadnienia hospitalizacji. W efekcie ta sama procedura, przy niezmienionej wycenie nominalnej, generuje niższe przychody lub wiąże się z istotnie wyższym ryzykiem zakwestionowania przez płatnika publicznego.
Po drugie, dochodzi do systemowego przesuwania tych świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. W tym trybie obowiązują odmienne warunki finansowania, w tym niższe stawki oraz limity świadczeń, co prowadzi do sytuacji, w której wykonywanie tych procedur w szpitalach przestaje być ekonomicznie uzasadnione.
W efekcie mamy do czynienia z procesem faktycznego wypychania procedur leczenia bólu z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Proces ten wpływa bezpośrednio na jakość i bezpieczeństwo leczenia. W warunkach ambulatoryjnych ograniczony jest dostęp do pełnego zaplecza diagnostycznego i zabezpieczenia anestezjologicznego, utrudniona jest kompleksowa kwalifikacja pacjentów oraz monitorowanie efektów leczenia, a także ograniczona jest możliwość leczenia pacjentów obciążonych lub wymagających szerszego nadzoru medycznego.
W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której bardziej złożone przypadki są eliminowane z leczenia lub odraczane, a dostęp do skutecznych procedur ulega ograniczeniu. Oznacza to, że formalna dostępność świadczeń nie przekłada się na ich rzeczywistą dostępność ani jakość dla pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia bólu.
Powstaje tym samym wyraźna sprzeczność systemowa: z jednej strony formułowane są rekomendacje wskazujące na potrzebę zwiększenia dostępności leczenia bólu, z drugiej – wdrażane są rozwiązania, które w praktyce prowadzą do jego ograniczania oraz obniżenia jakości udzielanych świadczeń.
Efektem jest sytuacja, w której decyzja o leczeniu pacjenta przestaje mieć wyłącznie charakter medyczny, a zaczyna być determinowana uwarunkowaniami ekonomicznymi po stronie świadczeniodawcy.
Szanowna Pani Minister,
proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia ocenia spójność prowadzonej polityki zdrowotnej w obszarze leczenia bólu przewlekłego, w sytuacji gdy rekomendacje Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wskazują na potrzebę zwiększenia dostępności procedur interwencyjnych, natomiast zmiany w modelu rozliczania świadczeń oraz praktyce kontrolnej Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzą do ograniczania ich realizacji w lecznictwie szpitalnym?
Jakie analizy poprzedziły wprowadzenie zmian w modelu finansowania i organizacji świadczeń, w szczególności w zakresie ich wpływu na decyzje podmiotów leczniczych dotyczące ograniczania lub zaprzestania wykonywania procedur leczenia bólu w warunkach szpitalnych?
W jakim zakresie przy projektowaniu tych zmian uwzględniono ryzyko systemowego przesuwania procedur leczenia bólu do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz konsekwencje tego procesu dla jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń?
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia wpływ przenoszenia tych procedur do trybu ambulatoryjnego na możliwość zapewnienia pacjentom pełnego zabezpieczenia medycznego, w tym dostępu do diagnostyki, nadzoru anestezjologicznego oraz leczenia pacjentów złożonych klinicznie?
W jaki sposób w obowiązującym modelu systemowym zabezpieczono dostęp do interwencyjnego leczenia bólu dla pacjentów wymagających szerszego nadzoru medycznego, którzy nie kwalifikują się do leczenia w trybie ambulatoryjnym?
Jakie są obecnie obserwowane skutki wprowadzonych zmian dla dostępności świadczeń w zakresie leczenia bólu przewlekłego, w szczególności dla pacjentów wymagających szybkiej i skutecznej interwencji zabiegowej?
W jakim zakresie Ministerstwo Zdrowia monitoruje zjawisko ograniczania wykonywania procedur leczenia bólu w lecznictwie szpitalnym oraz selekcji pacjentów ze względu na stopień złożoności przypadków?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje modyfikację obecnego modelu finansowania i organizacji świadczeń w przypadku potwierdzenia, że prowadzi on do ograniczenia dostępności leczenia bólu oraz pogorszenia jakości opieki nad pacjentami?
Leczenie bólu przewlekłego nie może być uzależnione od opłacalności świadczenia.
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9114 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.97.2026.MGL
Warszawa, 12 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16395 z dnia 8 kwietnia 2026 r. w sprawie ograniczania
dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie
szpitalnym, zgłoszoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk i grupę Posłów na Sejm RP,
a także w ślad za prolongatą terminu udzielenia odpowiedzi z dnia 30 kwietnia 2026 r.,
znak: ASG.050.97.2026.MGL, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pytanie 1 i 8, należy wskazać, że cele polityki zdrowotnej w obszarze
leczenia bólu przewlekłego powinny pozostawać spójne z zapewnieniem bezpieczeństwa
pacjentów, adekwatności finansowania oraz przejrzystości zasad rozliczania świadczeń.
W raporcie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT)
WT.521.18.2016 wskazano na potrzebę uporządkowania katalogu Jednorodnych Grup
Pacjentów (JGP) i rozliczania świadczeń w obszarze schorzeń kręgosłupa, w tym procedur
przeciwbólowych, m.in. poprzez przebudowę ww. katalogu oraz doprecyzowanie
kodowania i sprawozdawczości, aby ograniczać ryzyko niejednoznacznych interpretacji
i tzw. upcodingu (rozliczania świadczeń w grupach o wyższej refundacji, niż wynika to z
faktycznie wykonanych procedur). Jednocześnie w raporcie podkreślono znaczenie analizy
relacji pomiędzy świadczeniami realizowanymi w trybie szpitalnym i ambulatoryjnym
(odwracanie piramidy świadczeń) – przy założeniu zachowania jakości i bezpieczeństwa.
Ponadto, jak wynika z uzyskanej opinii konsultanta krajowego w dziedzinie anestezjologii,
zmiany modelu rozliczania świadczeń dotyczących leczenia bólu przewlekłego mające na
celu przeniesienie istotnej części procedur wykonywanych w warunkach szpitalnych do
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej powinno przyczynić się do zwiększenia dostępności
do tych świadczeń.
Odpowiadając na pytanie 2 i 3, uprzejmie informuję, że projektowanie zmian w
finansowaniu i organizacji świadczeń wymaga oparcia się na danych o realizacji i kosztach
świadczeń oraz na analizie skutków organizacyjnych. W ww. raporcie AOTMiT
WT.521.18.2016 opisano m.in. wykorzystane źródła danych (dane Narodowego Funduszu
Zdrowia o realizacji świadczeń, dane finansowo księgowe i medyczno-kosztowe przekazane
przez świadczeniodawców, dane dotyczące wynagrodzeń personelu) oraz wskazano, że w
części obszarów – z uwagi na gruntowną przebudowę katalogu grup rozliczeniowych –
zastosowano korekty i przebiegi referencyjne przygotowane we współpracy z ekspertami
klinicznymi. W raporcie oraz w aneksie do raportu z dnia 22 października 2025 r.,
rekomendowano również wzmocnienie sprawozdawczości (m.in. techniki zabiegu, liczby
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poziomów), aby kolejne analizy były oparte na bardziej kompletnych i porównywalnych
danych oraz umożliwiły ewentualną korektę taryf po okresie ich stosowania.
Jak wskazano w raporcie AOTMiT, obecny kształt katalogu grup rozliczeniowych stanowi
propozycję wypracowaną przez środowisko eksperckie, a możliwość przeprowadzenia
szczegółowych analiz pojawi się po roku od wprowadzenia nowych taryf. Takie podejście
uzasadnia weryfikację, ponieważ dopiero na podstawie danych z praktyki klinicznej
i rzeczywistych przebiegów świadczeń możliwe będzie rzetelne ocenienie skutków zmian
oraz ewentualne dostosowanie mechanizmów finansowania i organizacji świadczeń do
potrzeb pacjentów i systemu ochrony zdrowia. Dopiero wtedy, po zebraniu pełnych i
rzetelnych danych oraz przeprowadzeniu szczegółowych analiz, możliwa będzie właściwa
korekta mechanizmów finansowania i organizacji świadczeń, dostosowana do realnych
potrzeb pacjentów i systemu ochrony zdrowia. Dodatkowo pragnę zwrócić uwagę, że w
ramach prowadzonych prac taryfikacyjnych Agencja współpracowała z szerokim gronem
klinicystów, właśnie celem zminimalizowania ewentualnych ryzyk systemowych.
Odpowiadając na pytanie 4, 6 i 7, uprzejmie informuję, że kwalifikacja pacjenta do trybu
ambulatoryjnego lub szpitalnego powinna wynikać z przesłanek medycznych, w tym
z konieczności zapewnienia odpowiedniego nadzoru, dostępności diagnostyki oraz
zabezpieczenia anestezjologicznego. Za ten etap w całości odpowiedzialny jest
świadczeniodawca i personel przez niego zgłoszony do realizacji świadczeń.
Jak wynika z wspomnianego raportu AOTMiT, dla części procedur możliwych do
realizacji w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, za zasadne uznano przyjęcie standardu
organizacyjnego odpowiadającego warunkom szpitalnym (w zakresie infrastruktury i
personelu) jako punktu odniesienia dla kalkulacji kosztów, co miało na celu ograniczenie
ryzyka realizacji procedur w warunkach nieadekwatnych do ich złożoności. Ponadto,
pragnę zauważyć, że konsultant krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii,
pozytywnie ocenia wspomniane zmiany systemowe związane z przeniesieniem procedur
z zakresu leczenia bólu wykonywanych w warunkach szpitalnych do leczenia w warunkach
ambulatoryjnych, w kontekście racjonalnego prowadzenia leczenia bólu, podkreślając
jednocześnie, że zmiany te nie maja wpływu na ograniczenie dostępności do świadczeń.
Odpowiadając na pytanie 5, uprzejmie informuję, że kwestie związane z dostępnością,
kwalifikacją i finansowaniem świadczeń zostały uregulowane m.in. w ustawie z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz.1461). Na podstawie art. 5 pkt 40 ww. ustawy, świadczenia
zdrowotne to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia
oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych
regulujących zasady ich wykonywania. Realizacja opieki nad świadczeniobiorcami w
miejscu ich zamieszkania jest realizowana przez lekarza rodzinnego w ramach POZ odbywa
się bez skierowania. Lekarz POZ, który jako specjalista najbliższy świadczeniobiorcy, pełni
znaczącą rolę w monitorowaniu jego stanu zdrowia, diagnostyce i leczeniu wszelkich
przewlekłych schorzeń, nie wyłączając leczenia bólu. Natomiast w sytuacji, gdy zaistnieje
konieczność wykonania dalszych badań i konsultacji specjalistycznych, lekarz podstawowej
opieki zdrowotnej powinien skierować świadczeniobiorcę na leczenie i diagnostykę, które
prowadzone jest w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej lub bezpośrednio na
leczenie realizowane w warunkach szpitalnych, jeśli stan kliniczny świadczeniobiorcy
wskazuje na taką konieczność. Dodatkowo należy zauważyć, że także w przypadku, gdy cel
leczenia nie może być osiągnięty w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, lekarz
specjalista powinien skierować świadczeniobiorcę do leczenia szpitalnego lub
rehabilitacyjnego.
Zgodnie z delegacją ustawową na podstawie art. 31d ustawy, Minister Zdrowia, określił
minimalne warunki, jakie powinni spełniać świadczeniodawcy, którzy chcą udzielać
świadczeń gwarantowanych. Warunki te zostały określone m.in. w następujących
rozporządzeniach:
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej
opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej
podstawowej opieki zdrowotnej z dnia 29 listopada 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz.
2335),
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej z dnia 6 listopada 2013 r. z dnia 25
stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 357 z późn. zm.);
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego z dnia 22 listopada 2013 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 290 z
późn. zm.),
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. z 2021 r. poz. 265).
Zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych
zostały określone szczegółowe wykazy świadczeń scharakteryzowanych procedurami
medycznymi, rozpoznaniami chorobowymi (w tym także rozpoznaniami opisanymi
numerami ORPHA) oraz badaniami diagnostycznymi, wraz ze wskazaniem leków lub
wyrobów medycznych w zakresie niezbędnym do wykonania świadczeń gwarantowanych,
z uwzględnieniem chemioterapii i programów lekowych, odpowiednio do indywidualnych
potrzeb zdrowotnych pacjentów, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, co powinno
gwarantować pacjentom bezpieczną oraz skuteczną terapię.
Decyzję o sposobie leczenia każdorazowo podejmuje lekarz prowadzący leczenie, który
powinien poinformować świadczeniobiorcę o dostępnych metodach diagnostyczno–
terapeutycznych, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia świadczeniobiorcy, zgodnie z
zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.97.2026.MGL
Warszawa, 12 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16395 z dnia 8 kwietnia 2026 r. w sprawie ograniczania
dostępności procedur interwencyjnych leczenia bólu (w tym termolezji) w lecznictwie
szpitalnym, zgłoszoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk i grupę Posłów na Sejm RP,
a także w ślad za prolongatą terminu udzielenia odpowiedzi z dnia 30 kwietnia 2026 r.,
znak: ASG.050.97.2026.MGL, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pytanie 1 i 8, należy wskazać, że cele polityki zdrowotnej w obszarze
leczenia bólu przewlekłego powinny pozostawać spójne z zapewnieniem bezpieczeństwa
pacjentów, adekwatności finansowania oraz przejrzystości zasad rozliczania świadczeń.
W raporcie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT)
WT.521.18.2016 wskazano na potrzebę uporządkowania katalogu Jednorodnych Grup
Pacjentów (JGP) i rozliczania świadczeń w obszarze schorzeń kręgosłupa, w tym procedur
przeciwbólowych, m.in. poprzez przebudowę ww. katalogu oraz doprecyzowanie
kodowania i sprawozdawczości, aby ograniczać ryzyko niejednoznacznych interpretacji
i tzw. upcodingu (rozliczania świadczeń w grupach o wyższej refundacji, niż wynika to z
faktycznie wykonanych procedur). Jednocześnie w raporcie podkreślono znaczenie analizy
relacji pomiędzy świadczeniami realizowanymi w trybie szpitalnym i ambulatoryjnym
(odwracanie piramidy świadczeń) – przy założeniu zachowania jakości i bezpieczeństwa.
Ponadto, jak wynika z uzyskanej opinii konsultanta krajowego w dziedzinie anestezjologii,
zmiany modelu rozliczania świadczeń dotyczących leczenia bólu przewlekłego mające na
celu przeniesienie istotnej części procedur wykonywanych w warunkach szpitalnych do
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej powinno przyczynić się do zwiększenia dostępności
do tych świadczeń.
Odpowiadając na pytanie 2 i 3, uprzejmie informuję, że projektowanie zmian w
finansowaniu i organizacji świadczeń wymaga oparcia się na danych o realizacji i kosztach
świadczeń oraz na analizie skutków organizacyjnych. W ww. raporcie AOTMiT
WT.521.18.2016 opisano m.in. wykorzystane źródła danych (dane Narodowego Funduszu
Zdrowia o realizacji świadczeń, dane finansowo księgowe i medyczno-kosztowe przekazane
przez świadczeniodawców, dane dotyczące wynagrodzeń personelu) oraz wskazano, że w
części obszarów – z uwagi na gruntowną przebudowę katalogu grup rozliczeniowych –
zastosowano korekty i przebiegi referencyjne przygotowane we współpracy z ekspertami
klinicznymi. W raporcie oraz w aneksie do raportu z dnia 22 października 2025 r.,
rekomendowano również wzmocnienie sprawozdawczości (m.in. techniki zabiegu, liczby
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poziomów), aby kolejne analizy były oparte na bardziej kompletnych i porównywalnych
danych oraz umożliwiły ewentualną korektę taryf po okresie ich stosowania.
Jak wskazano w raporcie AOTMiT, obecny kształt katalogu grup rozliczeniowych stanowi
propozycję wypracowaną przez środowisko eksperckie, a możliwość przeprowadzenia
szczegółowych analiz pojawi się po roku od wprowadzenia nowych taryf. Takie podejście
uzasadnia weryfikację, ponieważ dopiero na podstawie danych z praktyki klinicznej
i rzeczywistych przebiegów świadczeń możliwe będzie rzetelne ocenienie skutków zmian
oraz ewentualne dostosowanie mechanizmów finansowania i organizacji świadczeń do
potrzeb pacjentów i systemu ochrony zdrowia. Dopiero wtedy, po zebraniu pełnych i
rzetelnych danych oraz przeprowadzeniu szczegółowych analiz, możliwa będzie właściwa
korekta mechanizmów finansowania i organizacji świadczeń, dostosowana do realnych
potrzeb pacjentów i systemu ochrony zdrowia. Dodatkowo pragnę zwrócić uwagę, że w
ramach prowadzonych prac taryfikacyjnych Agencja współpracowała z szerokim gronem
klinicystów, właśnie celem zminimalizowania ewentualnych ryzyk systemowych.
Odpowiadając na pytanie 4, 6 i 7, uprzejmie informuję, że kwalifikacja pacjenta do trybu
ambulatoryjnego lub szpitalnego powinna wynikać z przesłanek medycznych, w tym
z konieczności zapewnienia odpowiedniego nadzoru, dostępności diagnostyki oraz
zabezpieczenia anestezjologicznego. Za ten etap w całości odpowiedzialny jest
świadczeniodawca i personel przez niego zgłoszony do realizacji świadczeń.
Jak wynika z wspomnianego raportu AOTMiT, dla części procedur możliwych do
realizacji w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, za zasadne uznano przyjęcie standardu
organizacyjnego odpowiadającego warunkom szpitalnym (w zakresie infrastruktury i
personelu) jako punktu odniesienia dla kalkulacji kosztów, co miało na celu ograniczenie
ryzyka realizacji procedur w warunkach nieadekwatnych do ich złożoności. Ponadto,
pragnę zauważyć, że konsultant krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii,
pozytywnie ocenia wspomniane zmiany systemowe związane z przeniesieniem procedur
z zakresu leczenia bólu wykonywanych w warunkach szpitalnych do leczenia w warunkach
ambulatoryjnych, w kontekście racjonalnego prowadzenia leczenia bólu, podkreślając
jednocześnie, że zmiany te nie maja wpływu na ograniczenie dostępności do świadczeń.
Odpowiadając na pytanie 5, uprzejmie informuję, że kwestie związane z dostępnością,
kwalifikacją i finansowaniem świadczeń zostały uregulowane m.in. w ustawie z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz.1461). Na podstawie art. 5 pkt 40 ww. ustawy, świadczenia
zdrowotne to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia
oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych
regulujących zasady ich wykonywania. Realizacja opieki nad świadczeniobiorcami w
miejscu ich zamieszkania jest realizowana przez lekarza rodzinnego w ramach POZ odbywa
się bez skierowania. Lekarz POZ, który jako specjalista najbliższy świadczeniobiorcy, pełni
znaczącą rolę w monitorowaniu jego stanu zdrowia, diagnostyce i leczeniu wszelkich
przewlekłych schorzeń, nie wyłączając leczenia bólu. Natomiast w sytuacji, gdy zaistnieje
konieczność wykonania dalszych badań i konsultacji specjalistycznych, lekarz podstawowej
opieki zdrowotnej powinien skierować świadczeniobiorcę na leczenie i diagnostykę, które
prowadzone jest w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej lub bezpośrednio na
leczenie realizowane w warunkach szpitalnych, jeśli stan kliniczny świadczeniobiorcy
wskazuje na taką konieczność. Dodatkowo należy zauważyć, że także w przypadku, gdy cel
leczenia nie może być osiągnięty w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, lekarz
specjalista powinien skierować świadczeniobiorcę do leczenia szpitalnego lub
rehabilitacyjnego.
Zgodnie z delegacją ustawową na podstawie art. 31d ustawy, Minister Zdrowia, określił
minimalne warunki, jakie powinni spełniać świadczeniodawcy, którzy chcą udzielać
świadczeń gwarantowanych. Warunki te zostały określone m.in. w następujących
rozporządzeniach:
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej
opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej
podstawowej opieki zdrowotnej z dnia 29 listopada 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz.
2335),
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej z dnia 6 listopada 2013 r. z dnia 25
stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 357 z późn. zm.);
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego z dnia 22 listopada 2013 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 290 z
późn. zm.),
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. z 2021 r. poz. 265).
Zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych
zostały określone szczegółowe wykazy świadczeń scharakteryzowanych procedurami
medycznymi, rozpoznaniami chorobowymi (w tym także rozpoznaniami opisanymi
numerami ORPHA) oraz badaniami diagnostycznymi, wraz ze wskazaniem leków lub
wyrobów medycznych w zakresie niezbędnym do wykonania świadczeń gwarantowanych,
z uwzględnieniem chemioterapii i programów lekowych, odpowiednio do indywidualnych
potrzeb zdrowotnych pacjentów, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, co powinno
gwarantować pacjentom bezpieczną oraz skuteczną terapię.
Decyzję o sposobie leczenia każdorazowo podejmuje lekarz prowadzący leczenie, który
powinien poinformować świadczeniobiorcę o dostępnych metodach diagnostyczno–
terapeutycznych, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia świadczeniobiorcy, zgodnie z
zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --