tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.229.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16390 Pań Posłanek Anny Wojciechowskiej i Iwony
Kozłowskiej, w sprawie zasadności pobierania składki rentowej od osób pobierających
emeryturę, proszę przyjąć poniższe informacje.
Wyjaśniam, że składka ta stanowi źródło finansowania funduszu rentowego, z którego
pokrywane są nie tylko renty z tytułu niezdolności do pracy, ale też szereg innych
świadczeń. Należą do nich w szczególności renty rodzinne (w tym po zmarłym
współmałżonku), zasiłki pogrzebowe i dodatki pielęgnacyjne – zarówno z tytułu całkowitej
niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, jak i z tytułu ukończenia 75 roku życia. Są
to świadczenia, z których w przeważającej mierze korzystają osoby po osiągnięciu
powszechnego wieku emerytalnego. Z funduszu rentowego finansowane są również tzw.
renty wdowie (w zakresie, w jakim renta rodzinna po zmarłym współmałżonku pobierana
jest w zbiegu z własnym świadczeniem emerytalnym, finansowanym z funduszu
emerytalnego).
Zgodnie z szacunkami przedstawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w br.
odsetek świadczeniobiorców w ramach świadczeń finansowanych z funduszu rentowego,
którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny1, wyniesie:
— 78,5% w przypadku rent rodzinnych wypłacanych w wysokości 100% świadczenia;
— 100% dla rent rodzinnych wypłacanych w wysokości 15% należnego świadczenia
w ramach renty wdowiej;
— 97% dla dodatków pielęgnacyjnych wypłacanych przy emeryturach i rentach;
— 95,7% dla zasiłków pogrzebowych wypłacanych po śmierci osób pobierających
emerytury i renty.
W mojej ocenie brak jest racjonalnych podstaw, aby pracujący emeryci nie uczestniczyli
w finansowaniu funduszu rentowego, skoro, zgodnie z szacunkami ZUS, znaczna część
świadczeń z tego funduszu (w tym niemal wszystkie dodatki pielęgnacyjne, istotna część
rent rodzinnych, np. po zmarłych współmałżonkach, oraz zasiłków pogrzebowych) trafia do
osób, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny.
Dodatkowo należy podkreślić, że w ramach systemu ubezpieczeń społecznych obowiązuje
zasada jednolitego podlegania ubezpieczeniom, zgodnie z którą tytuł do ubezpieczenia rodzi
jednocześnie obowiązek objęcia zarówno ubezpieczeniem emerytalnym, jak
i ubezpieczeniami rentowymi. Konstrukcja ta ma charakter systemowy i powszechny, co
oznacza, że przepisy nie przewidują możliwości podlegania wyłącznie ubezpieczeniu
emerytalnemu bez równoczesnego objęcia ubezpieczeniami rentowymi – ani w przypadku
jednego tytułu, ani w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Nie istnieje w systemie
ubezpieczeń społecznych przypadek, w którym możliwe byłoby podleganie ubezpieczeniu
emerytalnemu bez jednoczesnego podlegania ubezpieczeniom rentowym. Oznacza to, że
1 60 lat – w przypadku kobiet i 65 lat – w przypadku mężczyzn.

-- 1 of 3 --

2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
propozycja sformułowana w interpelacji Pań Posłanek wykracza poza przyjęte w systemie
ubezpieczeń społecznych podstawowe zasady podlegania im. Sprowadza się ona bowiem
do wprowadzenia dla pracujących emerytów nieobecnej w systemie konstrukcji podlegania
ubezpieczeniu emerytalnemu bez jednoczesnego podlegania ubezpieczeniom rentowym. Z
kolei objęcie pracujących emerytów ubezpieczeniem emerytalnym jest rozwiązaniem dla
nich korzystnym, ponieważ umożliwia zwiększenie pobieranej emerytury wskutek
przeliczenia z uwzględnieniem składek odprowadzonych już po przejściu na emeryturę.
W doktrynie prawa ubezpieczeń społecznych emerytura jest traktowana jak świadczenie
o charakterze zastępczym względem dochodu z pracy, przysługujące z tytułu osiągnięcia
ustawowo określonego wieku, który co do zasady wiąże się z ograniczeniem zdolności do
wykonywania pracy zarobkowej. Ewentualna aktywność zawodowa emeryta ma zatem
charakter dodatkowy i uzupełniający wobec podstawowego źródła utrzymania, jakim
pozostaje świadczenie emerytalne. W tym kontekście utrzymanie obowiązku składkowego,
również w odniesieniu do składki rentowej, wpisuje się w zasadę solidarności
międzypokoleniowej oraz równomiernego partycypowania ubezpieczonych w finansowaniu
świadczeń, z których korzystają różne grupy beneficjentów systemu.
Polityka społeczna państwa obejmuje także kwestie rynku pracy i jego regulacji w taki
sposób, aby osoby w wieku produkcyjnym (przedemerytalnym) mogły znaleźć zatrudnienie
na rynku pracy. Należy przy tym podkreślić, że zatrudnienie to jest jedynym źródłem
dochodu i utrzymania dla osób w wieku przedemerytalnym.
Ustawowe objęcie emerytów, którzy łączą pobieranie świadczenia z aktywnością
zawodową, obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych sprzyja
zachowaniu równowagi na rynku pracy i realizacji zasady równego traktowania uczestników
obrotu gospodarczego. Zapewnia to jednolite warunki ponoszenia obciążeń
publicznoprawnych, co przekłada się na eliminowanie zakłóceń konkurencji zarówno po
stronie pracowników, jak i pracodawców. Jednocześnie rozwiązanie to wzmacnia stabilność
finansową systemu ubezpieczeń społecznych poprzez utrzymanie szerokiej bazy
składkowej, niezależnie od wieku ubezpieczonych. W konsekwencji nie dochodzi do
różnicowania pracowników ze względu na koszty ich zatrudnienia wynikające z obciążeń
składkowych. Każdy pracodawca ponosi porównywalne koszty zatrudnienia, niezależnie od
statusu emerytalnego pracownika, co przeciwdziała potencjalnym nadużyciom oraz
ogranicza ryzyko wypierania z rynku pracy osób niepobierających świadczeń. Takie
ukształtowanie obowiązków składkowych wspiera przejrzystość systemu, przewidywalność
kosztów działalności gospodarczej oraz realizację zasady solidarności społecznej. Na
powyższe aspekty równościowe i konieczność sprawiedliwej regulacji rynku pracy zwraca
również uwagę linia orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego.
Ewentualne wyłączenie emerytów z ubezpieczeń rentowych nie musiałoby wiązać się ze
wzrostem ich wynagrodzeń netto, ponieważ składka rentowa finansowana jest przez
płatników składek i ubezpieczonych w proporcji odpowiednio 6,5% i 1,5%, więc rozwiązanie
to wiązałoby się teoretycznie z nominalnym wzrostem wynagrodzenia netto pracujących
emerytów zaledwie o 1,5% podstawy wymiaru składki. Warto jednak zwrócić uwagę, że
obniżenie składek dla emerytów o składkę rentową spowodowałoby wzrost kwoty
płaconych podatków we wszystkich przypadkach, w których wynagrodzenie pracującego
emeryta jest opodatkowane. Składki opłacane przez ubezpieczonych obniżają bowiem
podstawę naliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Obniżenie wymiaru
składek o 1,5% podstawy wymiaru składki mogłoby zatem, w przypadku niektórych
emerytów, skutkować wzrostem o 1,5% podstawy naliczenia podatku dochodowego od
tych osób.
Jeżeli chodzi o skutki finansowe wyłączenia pracujących emerytów z obowiązku opłacania
składki rentowej pragnę wskazać, że zgodnie z szacunkami ZUS, w wyniku zniesienia składki

-- 2 of 3 --

3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rentowej dla osób, które miałyby prawo do emerytury i jednocześnie podlegałyby
ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, szacunkowa wydolność funduszu rentowego
w warunkach finansowych 2026 r. spadłaby o 3,3 %.
Zgodnie z informacjami przekazanymi z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych szacunkowe
zmniejszenie wpływów do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych („FUS”) z tytułu zmian
przepisów polegających na zniesieniu składki rentowej dla pracujących osób z ustalonym
prawem do emerytury wyniosłoby, w warunkach finansowych 2026 r., ok. 2,7 mld zł
(wyliczeń tych dokonano na podstawie danych o osobach, które w 2024 r. miały prawo do
emerytury i jednocześnie podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym).
FUS jako całość – którego częścią jest fundusz rentowy – nie jest samowystarczalny
finansowo, ponieważ bieżące wpływy ze składek nie zabezpieczają wystarczających
środków na wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w związku z czym FUS korzysta
z corocznych dotacji budżetu państwa na pokrycie wydatków świadczeniowych. Dalsze
zwiększanie deficytu FUS poprzez zmniejszanie wpływów składkowych za jakąkolwiek
grupę ubezpieczonych nie znajduje zatem uzasadnienia – ani z punktu widzenia gospodarki
finansowej FUS, ani z perspektywy systemu finansów publicznych.
Wyjaśniam, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych2. Zgodnie z art. 6 tego aktu
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które
na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. pracownikami. Ustawa stoi przy tym (art. 2a)
na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych w zakresie warunków objęcia
systemem ubezpieczeń społecznych i obowiązku opłacania składek. Realizując ww. zasadę
przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wyłączają z obowiązku
ubezpieczeń i opłacania składek osób zatrudnionych, które posiadają już uprawnienia z
tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego albo ustalony decyzją ZUS status emeryta.
Mając to na względzie, zmiana zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez
pracujących emerytów nie znajduje, w mojej ocenie, dostatecznego uzasadnienia.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone prace
legislacyjne dotyczące zmiany zasad oskładkowania dochodów z pracy osób pobierających
emeryturę.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.

-- 3 of 3 --