Interpelacja nr 16384
Interpelacja w sprawie procesu wywłaszczeń w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie procesu wywłaszczeń w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego
Interpelacja nr 16384
do ministra infrastruktury
w sprawie procesu wywłaszczeń w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego
Zgłaszający: Witold Tumanowicz, Michał Wawer, Krzysztof Tuduj
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
realizacja Centralnego Portu Komunikacyjnego jako inwestycji strategicznej dla państwa powinna odbywać się z poszanowaniem konstytucyjnych praw obywateli, w szczególności prawa własności oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od mieszkańców objętych procesem wywłaszczeń, wskazujące na poważne wątpliwości dotyczące stosowania przepisów ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1747). Z przedstawionych materiałów wynika, że wnioski właścicieli nieruchomości o rozpoczęcie negocjacji, składane na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy z 2025 r., pozostawały przez długi czas bez rozpoznania, a następnie – już po zmianie przepisów – odmawiano ich rozpatrzenia, powołując się na brak podstaw prawnych. W ocenie zgłaszających prowadzi to do sytuacji, w której przepisy zostały w praktyce zastosowane wstecz, a właściciele nieruchomości zostali pozbawieni możliwości negocjowania warunków odszkodowania.
Jednocześnie decyzjom o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności, co – zgodnie z obowiązującymi przepisami – skutkuje obowiązkiem wydania nieruchomości jeszcze przed ustaleniem i wypłatą odszkodowania. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w których właściciele tracą faktyczną możliwość korzystania ze swoich nieruchomości, mimo że postępowania odszkodowawcze pozostają niezakończone, a wysokość należnego świadczenia nie została jeszcze określona.
Kolejnym problemem jest sposób ustalania wartości nieruchomości. Ze zgłoszeń mieszkańców wynika, że stosowane wyceny, w szczególności oparte na wartości rynkowej uwzględniającej stopień zużycia, nie pozwalają na nabycie nieruchomości o porównywalnym standardzie ani na odtworzenie utraconego majątku. Jednocześnie wskazywane są znaczące rozbieżności pomiędzy wycenami nieruchomości o podobnych parametrach oraz różnice pomiędzy wycenami stosowanymi w Programie Dobrowolnych Nabyć a wycenami dokonywanymi w trybie wywłaszczeniowym. Zgłaszający przywołują konkretne przypadki wycen budynków mieszkalnych na poziomie kilku tysięcy złotych, co w ich ocenie pozostaje w oczywistej dysproporcji do rzeczywistej wartości takich obiektów.
Również w przypadku gruntów wskazywane są istotne rozbieżności – przykładowo dla gruntów rolnych pojawiają się propozycje na poziomie ok. 15 zł/m2, podczas gdy w innych przypadkach, dotyczących podobnych nieruchomości, wskazywane są przedziały rzędu 40-100 zł/m2. Tego rodzaju różnice budzą poważne wątpliwości co do jednolitości i przejrzystości stosowanych metod wyceny.
Mieszkańcy podnoszą przy tym, że w obecnym modelu wyceny nie są zapewniane nieruchomości zamienne ani możliwość odbudowy gospodarstw, co w ich ocenie powinno stanowić podstawowy standard przy wywłaszczeniach realizowanych na cele publiczne. W związku z tym w toku prowadzonych rozmów wielokrotnie wnioskowali o stosowanie wartości odtworzeniowej jako podstawy ustalania odszkodowania za zabudowania, wskazując, że tylko taka metoda pozwala na realne odtworzenie warunków mieszkaniowych i prowadzonej działalności. Zgłaszający wskazują jednak, że postulaty te nie zostały uwzględnione, w tym również w sytuacjach, gdy wartość odtworzeniowa była określana w dokumentach sporządzanych na potrzeby procesu. W efekcie przyjmowane metody wyceny nie zapewniają możliwości odtworzenia utraconego majątku ani kontynuowania dotychczasowego sposobu życia.
Zgłaszane są także problemy związane z brakiem rozwiązań w zakresie zapewnienia nieruchomości zamiennych. Mieszkańcy wskazują, że pomimo znacznych zasobów gruntów pozostających w dyspozycji podmiotów publicznych, w szczególności w zasobie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), nie są im proponowane nieruchomości zamienne umożliwiające kontynuowanie działalności rolniczej lub odtworzenie dotychczasowych warunków życia. Jednocześnie podnoszony jest brak rekompensat za utracone korzyści, w szczególności dochody z tytułu dzierżawy gruntów, które wygasają w związku z realizacją inwestycji.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo uznaje za dopuszczalne pozostawienie bez rozpoznania wniosków o negocjacje złożonych na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym z 2025 r.?
Ile takich wniosków nie zostało rozpoznanych?
Czy dopuszczalne jest faktyczne pozbawienie właściciela możliwości korzystania z nieruchomości przed ustaleniem i wypłatą odszkodowania?
W ilu przypadkach w ramach inwestycji CPK doszło do sytuacji, w której nieruchomość została wydana przed ustaleniem wysokości odszkodowania?
Ile odwołań od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz decyzji odszkodowawczych w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego zostało wniesionych, ile z nich zostało rozpatrzonych oraz z jakim skutkiem, a ile pozostaje w toku?
Jakie metody wyceny są obecnie stosowane przy ustalaniu odszkodowań w ramach inwestycji CPK?
Ilu rzeczoznawców majątkowych zostało wyznaczonych do sporządzania operatów szacunkowych w ramach postępowań odszkodowawczych związanych z inwestycją CPK oraz czy – w ocenie Ministra – liczba ta jest wystarczająca do zapewnienia terminowego i rzetelnego przeprowadzenia wycen?
Jakie są rozbieżności pomiędzy wycenami nieruchomości o podobnych parametrach, w szczególności w zakresie gruntów rolnych? Jakie to są kwoty?
Jakie są różnice pomiędzy wycenami stosowanymi w Programie Dobrowolnych Nabyć a wycenami dokonywanymi w trybie wywłaszczeniowym? Jakie to są kwoty?
Czy rozważane jest wprowadzenie zasady stosowania wartości odtworzeniowej jako podstawy ustalania odszkodowania za zabudowania, w szczególności w sytuacjach, gdy brak jest nieruchomości zamiennych?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie mechanizmów umożliwiających zapewnienie osobom wywłaszczanym nieruchomości zamiennych?
Czy analizowana była możliwość wykorzystania gruntów publicznych, w szczególności znajdujących się w zasobie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), na potrzeby relokacji osób wywłaszczanych?
Z jakich przyczyn takie rozwiązania nie są obecnie stosowane?
Czy osobom, które utraciły dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości w związku z realizacją inwestycji CPK, przysługuje jakakolwiek rekompensata?
Czy ministerstwo analizowało wpływ inwestycji CPK na wzrost cen nieruchomości w regionie oraz jego wpływ na adekwatność wypłacanych odszkodowań?
Jaka łączna kwota została przeznaczona na wypłatę odszkodowań w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz jakie środki planowane są na ten cel w kolejnych latach?
Ile odszkodowań zostało dotychczas wypłaconych w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego, jaka jest ich łączna wartość oraz ilu nieruchomości dotyczyły?
Jakie są prognozowane średnie wartości odszkodowań za nieruchomości gruntowe oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze?
Czy przewidziana w art. 59a ust. 3 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym zaliczka w wysokości 85% odszkodowania jest wypłacana w ustawowym terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku?
Ile takich wniosków zostało dotychczas złożonych, a w ilu przypadkach termin ten nie został dotrzymany oraz jakie są przyczyny ewentualnych opóźnień?
Jakie terminy przewidziane są na opuszczenie nieruchomości objętych decyzją i czy ministerstwo uznaje je za wystarczające z punktu widzenia możliwości nabycia nieruchomości zastępczej?
Jakie systemowe rozwiązania przewidziano w celu zapewnienia osobom wywłaszczanym możliwości realnego odtworzenia warunków życia, w szczególności w sytuacji braku nieruchomości zamiennych oraz wzrostu cen nieruchomości w regionie inwestycji?
Czy w związku z realizacją inwestycji CPK dochodzi do ograniczania możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości objętych inwestycją lub znajdujących się w jej sąsiedztwie, a jeśli tak – czy przewidziano rekompensaty z tego tytułu?
Z jakich przyczyn grunty przejęte w związku z realizacją inwestycji CPK są w dalszym ciągu wydzierżawiane, podczas gdy dotychczasowi właściciele są zobowiązywani do ich opuszczenia?
Czy proces wyceny nieruchomości w ramach inwestycji CPK, w tym działania rzeczoznawców majątkowych, podlega jednolitym standardom oraz nadzorowi, a także czy właściciele nieruchomości mają zapewniony dostęp do pełnej informacji w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16384
do ministra infrastruktury
w sprawie procesu wywłaszczeń w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego
Zgłaszający: Witold Tumanowicz, Michał Wawer, Krzysztof Tuduj
Data wpływu: 06-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
realizacja Centralnego Portu Komunikacyjnego jako inwestycji strategicznej dla państwa powinna odbywać się z poszanowaniem konstytucyjnych praw obywateli, w szczególności prawa własności oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od mieszkańców objętych procesem wywłaszczeń, wskazujące na poważne wątpliwości dotyczące stosowania przepisów ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1747). Z przedstawionych materiałów wynika, że wnioski właścicieli nieruchomości o rozpoczęcie negocjacji, składane na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy z 2025 r., pozostawały przez długi czas bez rozpoznania, a następnie – już po zmianie przepisów – odmawiano ich rozpatrzenia, powołując się na brak podstaw prawnych. W ocenie zgłaszających prowadzi to do sytuacji, w której przepisy zostały w praktyce zastosowane wstecz, a właściciele nieruchomości zostali pozbawieni możliwości negocjowania warunków odszkodowania.
Jednocześnie decyzjom o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności, co – zgodnie z obowiązującymi przepisami – skutkuje obowiązkiem wydania nieruchomości jeszcze przed ustaleniem i wypłatą odszkodowania. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w których właściciele tracą faktyczną możliwość korzystania ze swoich nieruchomości, mimo że postępowania odszkodowawcze pozostają niezakończone, a wysokość należnego świadczenia nie została jeszcze określona.
Kolejnym problemem jest sposób ustalania wartości nieruchomości. Ze zgłoszeń mieszkańców wynika, że stosowane wyceny, w szczególności oparte na wartości rynkowej uwzględniającej stopień zużycia, nie pozwalają na nabycie nieruchomości o porównywalnym standardzie ani na odtworzenie utraconego majątku. Jednocześnie wskazywane są znaczące rozbieżności pomiędzy wycenami nieruchomości o podobnych parametrach oraz różnice pomiędzy wycenami stosowanymi w Programie Dobrowolnych Nabyć a wycenami dokonywanymi w trybie wywłaszczeniowym. Zgłaszający przywołują konkretne przypadki wycen budynków mieszkalnych na poziomie kilku tysięcy złotych, co w ich ocenie pozostaje w oczywistej dysproporcji do rzeczywistej wartości takich obiektów.
Również w przypadku gruntów wskazywane są istotne rozbieżności – przykładowo dla gruntów rolnych pojawiają się propozycje na poziomie ok. 15 zł/m2, podczas gdy w innych przypadkach, dotyczących podobnych nieruchomości, wskazywane są przedziały rzędu 40-100 zł/m2. Tego rodzaju różnice budzą poważne wątpliwości co do jednolitości i przejrzystości stosowanych metod wyceny.
Mieszkańcy podnoszą przy tym, że w obecnym modelu wyceny nie są zapewniane nieruchomości zamienne ani możliwość odbudowy gospodarstw, co w ich ocenie powinno stanowić podstawowy standard przy wywłaszczeniach realizowanych na cele publiczne. W związku z tym w toku prowadzonych rozmów wielokrotnie wnioskowali o stosowanie wartości odtworzeniowej jako podstawy ustalania odszkodowania za zabudowania, wskazując, że tylko taka metoda pozwala na realne odtworzenie warunków mieszkaniowych i prowadzonej działalności. Zgłaszający wskazują jednak, że postulaty te nie zostały uwzględnione, w tym również w sytuacjach, gdy wartość odtworzeniowa była określana w dokumentach sporządzanych na potrzeby procesu. W efekcie przyjmowane metody wyceny nie zapewniają możliwości odtworzenia utraconego majątku ani kontynuowania dotychczasowego sposobu życia.
Zgłaszane są także problemy związane z brakiem rozwiązań w zakresie zapewnienia nieruchomości zamiennych. Mieszkańcy wskazują, że pomimo znacznych zasobów gruntów pozostających w dyspozycji podmiotów publicznych, w szczególności w zasobie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), nie są im proponowane nieruchomości zamienne umożliwiające kontynuowanie działalności rolniczej lub odtworzenie dotychczasowych warunków życia. Jednocześnie podnoszony jest brak rekompensat za utracone korzyści, w szczególności dochody z tytułu dzierżawy gruntów, które wygasają w związku z realizacją inwestycji.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo uznaje za dopuszczalne pozostawienie bez rozpoznania wniosków o negocjacje złożonych na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym z 2025 r.?
Ile takich wniosków nie zostało rozpoznanych?
Czy dopuszczalne jest faktyczne pozbawienie właściciela możliwości korzystania z nieruchomości przed ustaleniem i wypłatą odszkodowania?
W ilu przypadkach w ramach inwestycji CPK doszło do sytuacji, w której nieruchomość została wydana przed ustaleniem wysokości odszkodowania?
Ile odwołań od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz decyzji odszkodowawczych w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego zostało wniesionych, ile z nich zostało rozpatrzonych oraz z jakim skutkiem, a ile pozostaje w toku?
Jakie metody wyceny są obecnie stosowane przy ustalaniu odszkodowań w ramach inwestycji CPK?
Ilu rzeczoznawców majątkowych zostało wyznaczonych do sporządzania operatów szacunkowych w ramach postępowań odszkodowawczych związanych z inwestycją CPK oraz czy – w ocenie Ministra – liczba ta jest wystarczająca do zapewnienia terminowego i rzetelnego przeprowadzenia wycen?
Jakie są rozbieżności pomiędzy wycenami nieruchomości o podobnych parametrach, w szczególności w zakresie gruntów rolnych? Jakie to są kwoty?
Jakie są różnice pomiędzy wycenami stosowanymi w Programie Dobrowolnych Nabyć a wycenami dokonywanymi w trybie wywłaszczeniowym? Jakie to są kwoty?
Czy rozważane jest wprowadzenie zasady stosowania wartości odtworzeniowej jako podstawy ustalania odszkodowania za zabudowania, w szczególności w sytuacjach, gdy brak jest nieruchomości zamiennych?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie mechanizmów umożliwiających zapewnienie osobom wywłaszczanym nieruchomości zamiennych?
Czy analizowana była możliwość wykorzystania gruntów publicznych, w szczególności znajdujących się w zasobie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), na potrzeby relokacji osób wywłaszczanych?
Z jakich przyczyn takie rozwiązania nie są obecnie stosowane?
Czy osobom, które utraciły dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości w związku z realizacją inwestycji CPK, przysługuje jakakolwiek rekompensata?
Czy ministerstwo analizowało wpływ inwestycji CPK na wzrost cen nieruchomości w regionie oraz jego wpływ na adekwatność wypłacanych odszkodowań?
Jaka łączna kwota została przeznaczona na wypłatę odszkodowań w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz jakie środki planowane są na ten cel w kolejnych latach?
Ile odszkodowań zostało dotychczas wypłaconych w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego, jaka jest ich łączna wartość oraz ilu nieruchomości dotyczyły?
Jakie są prognozowane średnie wartości odszkodowań za nieruchomości gruntowe oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze?
Czy przewidziana w art. 59a ust. 3 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym zaliczka w wysokości 85% odszkodowania jest wypłacana w ustawowym terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku?
Ile takich wniosków zostało dotychczas złożonych, a w ilu przypadkach termin ten nie został dotrzymany oraz jakie są przyczyny ewentualnych opóźnień?
Jakie terminy przewidziane są na opuszczenie nieruchomości objętych decyzją i czy ministerstwo uznaje je za wystarczające z punktu widzenia możliwości nabycia nieruchomości zastępczej?
Jakie systemowe rozwiązania przewidziano w celu zapewnienia osobom wywłaszczanym możliwości realnego odtworzenia warunków życia, w szczególności w sytuacji braku nieruchomości zamiennych oraz wzrostu cen nieruchomości w regionie inwestycji?
Czy w związku z realizacją inwestycji CPK dochodzi do ograniczania możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości objętych inwestycją lub znajdujących się w jej sąsiedztwie, a jeśli tak – czy przewidziano rekompensaty z tego tytułu?
Z jakich przyczyn grunty przejęte w związku z realizacją inwestycji CPK są w dalszym ciągu wydzierżawiane, podczas gdy dotychczasowi właściciele są zobowiązywani do ich opuszczenia?
Czy proces wyceny nieruchomości w ramach inwestycji CPK, w tym działania rzeczoznawców majątkowych, podlega jednolitym standardom oraz nadzorowi, a także czy właściciele nieruchomości mają zapewniony dostęp do pełnej informacji w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Lasek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11510 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.10.2026
Warszawa, 18 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16384 Posła na Sejm RP Pana Witolda Tumanowicza oraz
grupy Posłów, przekazuję poniższe informacje.
Przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym1 sprzed
nowelizacji2 nie pozwalały na prowadzenie negocjacji przed nadaniem ostateczności
decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 stycznia 2025 r. o ustaleniu lokalizacji
inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego3.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Spółkę Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o.,
do Spółki wpłynęły 62 wnioski o podjęcie negocjacji w trybie art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy
o Centralnym Porcie Komunikacyjnym w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosków Spółka informowała wszystkich
wnioskodawców, że negocjacje wskazane w ww. przepisie są elementem procedury
odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a skutek rzeczowy w postaci
wywłaszczenia następuje dopiero z chwilą, w której decyzja o ustaleniu lokalizacji stała się
ostateczna (art. 58 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 uCPK).
W związku z powyższym oraz brakiem ostateczności decyzji lokalizacyjnej dla lotniska
i części węzła kolejowego (DL1) brak było podstaw prawnych do podjęcia negocjacji.
Po wejściu w życie nowelizacji Spółka poinformowała wnioskodawców, że wobec
uchylenia przepisów regulujących negocjacyjny tryb ustalania odszkodowania z tytułu
wywłaszczenia nieruchomości, przewidziany dotychczas w art. 59 ust. 2-8 uCPK, złożony
wniosek o rozpoczęcie negocjacji na podstawie art. 59 uCPK pozostawia bez rozpoznania
z uwagi na brak podstaw prawnych do jego rozpoznania. Jednocześnie wskazując, że
sprawa odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zostanie rozstrzygnięta
w drodze postępowania administracyjnego, zgodnie z aktualnym brzmieniem uCPK.
Należy podkreślić, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia należne jest, kiedy nastąpi
wywłaszczenie prawa do nieruchomości. Przepisy sprzed nowelizacji nie przewidywały
możliwości ustalania odszkodowań, a zatem i prowadzenia negocjacji przed odjęciem tego
prawa. Świadczą o tym prowadzone wówczas działania Spółki, która w okresie po wydaniu
decyzji o ustaleniu lokalizacji DL1 pierwszej instancji nadal skutecznie nabywała
1 dalej: „uCPK”
2 Ustawa z dnia 24 września 2025 r. o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U.
z 2025 r. poz. 1531), dalej: „nowelizacja”
3 Dalej: „decyzja lokalizacyjna DL1”
-- 1 of 4 --
2
nieruchomości na podstawie umów sprzedaży w Programie Dobrowolnych Nabyć (PDN).
Uznanie zatem, że możliwe było wówczas jednoczesne prowadzenie negocjacji
w przedmiocie ustalenia odszkodowania, stałoby w sprzeczności z przepisami prawa.
Ponadto należy wskazać, że nowelizacja umożliwiła nadanie rygoru natychmiastowej
wykonalności decyzji lokalizacyjnej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji DL1 została opatrzona
rygorem natychmiastowej wykonalności poprzez wydanie w dniu 9 grudnia 2025 r. przez
Wojewodę Mazowieckiego stosownego postanowienia. Nadanie rygoru natychmiastowej
wykonalności nie oznacza jednak obowiązku wydania nieruchomości przed ustaleniem
i wypłatą odszkodowania. Wręcz przeciwnie, w sytuacji nadania rygoru natychmiastowej
wykonalności decyzji lokalizacyjnej, dopiero wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania
przez organ pierwszej instancji rozpoczyna bieg terminu wydania nieruchomości,
opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz faktycznego objęcia nieruchomości
w posiadanie przez Spółkę Celową (art. 52 ust. 1a uCPK).
Przepisy przewidują co prawda możliwość wydania nieruchomości przed wydaniem
decyzji o ustaleniu odszkodowania. Oznacza to możliwość wydania nieruchomości przez
dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego, a wydanie tej nieruchomości
w określonym w ustawie terminie premiowane jest powiększeniem odszkodowania o 5%
wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego (art. 65 pkt 2 uCPK).
Uprzejmie informuję, że zgodnie z informacją przekazaną przez Spółkę, w 411
przypadkach właściciele podjęli decyzję o wydaniu swoich nieruchomości przed
ustaleniem odszkodowania w celu powiększenia odszkodowania o 5% wartości
nieruchomości.
Jednocześnie wyjaśniam, że organem właściwym do prowadzenia postępowań
odwoławczych od decyzji lokalizacyjnej DL1 oraz od decyzji odszkodowawczych jest
Minister Finansów i Gospodarki, w związku z powyższym organ ten jest dysponentem
danych dotyczących ilości prowadzonych postępowań odwoławczych.
Natomiast jeśli chodzi o kwestię metody stosowanej przy ustalaniu odszkodowań, należy
podkreślić, że stosownie do przepisów uCPK organem ustalającym odszkodowanie jest
Wojewoda Mazowiecki. Oznacza to, że operaty szacunkowe na potrzeby określenia
wartości nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną sporządzane są przez
rzeczoznawców majątkowych w ramach postępowań odszkodowawczych prowadzonych
przez wojewodę. Wybór podejścia i metody wyceny to wyłączna domena rzeczoznawcy
majątkowego (art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami4).
W odniesieniu do pytania o różnice w wycenach sporządzanych w ramach Programu
Dobrowolnych Nabyć oraz wycenach dokonywanych w trybie wywłaszczeniowym,
informuję że metodologia wyceny nieruchomości w postępowaniu wywłaszczeniowym
różni się od metodologii wyceny nieruchomości dokonywanej na potrzeby zawarcia
cywilnej umowy sprzedaży w PDN. Są to dwa różne tryby, stosowane na różnych etapach
przygotowań do realizacji Inwestycji, niekonkurujące ze sobą, w których operaty
szacunkowe sporządzane są dla innego celu.
4 Dz.U. z 2026 r. poz. 399, dalej: „ugn”
-- 2 of 4 --
3
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w ramach PDN wartość nieruchomości określona
w operacie szacunkowym jest podstawą do określenia ceny, stanowiącej przedmiot
propozycji nabycia nieruchomości, na podstawie zasad określonych w art. 29b ust. 1 pkt
2 uCPK.
Dodatkowo informuję, że możliwość otrzymania nieruchomości zamiennej wynika wprost
z przepisów prawa. Jak wynika z aktualnie toczących się postępowań, co do zasady
właściciele nieruchomości nie wyrażają zainteresowania tą formą rekompensaty.
Ponadto, aby móc zaproponować nieruchomość zamienną w toku toczącego się
postępowania zainteresowany winien przedstawić minimalne wymagania co do cech
nieruchomości zamiennej, np. areał, lokalizację. Sama inicjatywa Spółki CPK mogłaby
zostać oczytana przez uprawnionych oraz przez organ prowadzący postępowanie jako
nieuzasadnione przedłużanie toczącego się postępowania odszkodowawczego.
Należy podnieść, że przepisy powszechnie obowiązującego prawa przewidują poza
możliwością przyznania nieruchomości zamiennej także inne, preferencyjne sposoby
odtworzenia gospodarstwa rolnego. Jako przykład można wskazać na przepisy ustawy
z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego5 oraz ustawy z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa6.
W odniesieniu do kwestii wykorzystania gruntów publicznych na potrzeby relokacji osób
wywłaszczanych informuję, że zarówno przeprowadzona wśród mieszkańców analiza
potrzeb, jak również prowadzone od 2021 roku na terenie Inwestycji badania społeczne
wykazały, że zdecydowana większość właścicieli nieruchomości nie była zainteresowana
taką formą rekompensaty. Fakt ten potwierdza liczba nabytych nieruchomości
w Programie Dobrowolnych Nabyć – właściciele wyrażali wolę sprzedaży nieruchomości
i otrzymania ceny wyrażonej w kwocie pieniężnej aniżeli zamianę nieruchomości.
W odpowiedzi na pytanie o utracone dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości
w związku z realizacją Inwestycji uprzejmie wyjaśniam, że stosownie do przepisów uCPK,
za szkody rzeczywiste poniesione na skutek wygaśnięcia umów, o których mowa w art. 50
ust. 3 uCPK, przysługuje od Spółki Celowej odszkodowanie (art. 50 ust. 4 uCPK).
Odnosząc się do kwestii wpływu Inwestycji na wzrost cen nieruchomości w regionie oraz
jego wpływu na adekwatność wypłacanych odszkodowań, informuję, że Spółka CPK
prowadzi robocze analizy odnoszące się do cenności gruntów w regionie. Zważyć przy tym
należy, że odszkodowanie ustalane jest według stanu nieruchomości z dnia wydania
decyzji o ustaleniu lokalizacji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji
o ustaleniu odszkodowania przez wojewodę (art. 60 ust. 1 uCPK). Powyższe oznacza, że
ewentualne zmiany w cenności gruntu powinny zostać uwzględnione w wysokości
ustalonego odszkodowania.
Ponadto wyjaśniam, że wobec dokonywanych analiz wartości nieruchomości na obszarze
przeznaczonym na realizację Inwestycji, uwzględniając przy tym wartość nieruchomości
nabytych w PDN, Spółka CPK zabezpieczyła środki niezbędne na wypłatę należnych
odszkodowań.
5 Dz.U. z 2025 r. poz. 1653 ze zm.
6 Dz.U. z 2025 r. poz. 826 ze zm.
-- 3 of 4 --
4
Jeśli natomiast chodzi o terminy przewidziane na opuszczenie nieruchomości objętych
decyzją, informuję, że stosownie do przepisów uCPK, termin wydania nieruchomości,
opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz faktycznego objęcia nieruchomości
w posiadanie przez Spółkę Celową określony w decyzji lokalizacyjnej DL1 nie może być
krótszy niż 120 dni, licząc od dnia, w którym ww. decyzja stała się ostateczna. W przypadku
gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i decyzja ta nie stała się
ostateczna, termin wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz
faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez Spółkę Celową, nie może być
krótszy niż 120 dni, licząc od dnia, w którym organ pierwszej instancji wydał decyzję
ustalającą wysokość odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (art. 52 ust. 1
i 1a uCPK).
W odniesieniu do kwestii ograniczenia możliwości uzyskania decyzji o warunkach
zabudowy, wyjaśniam, iż obszar, na którym obowiązują zakazy oraz ich szczegółowy
zakres reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie
gmin, na których terenie będą stosowane szczególne zasady związane z realizację
inwestycji celu publicznego w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego7. Przepisy
uCPK jednocześnie przewidują możliwość zwolnienia z zakazów biorąc pod uwagę wymogi
prawidłowego przygotowania, realizacji oraz funkcjonowania Inwestycji oraz zapewnienia
optymalnych warunków rozwoju społeczno-gospodarczego otoczenia Inwestycji.
W przypadku zaś odmowy zwolnienia z zakazu właściciel nieruchomości może wystąpić
do wojewody o przyznanie odszkodowania (art. 29 ust. 7 w zw. z 29g uCPK).
W odpowiedzi na pytanie o dzierżawę gruntów przejętych w związku z realizacją
Inwestycji informuję, że grunty, które są przez Spółkę wydzierżawiane, to grunty, które
zgodnie z art. 2 pkt 13 uCPK stanowią Zasób Spółki tj. nieruchomości będące własnością
Spółki oraz nieruchomości Skarbu Państwa, wobec których Spółka Celowa jest
uprawniona z tytułu użytkowania wieczystego lub nimi gospodaruje. Są to zatem
nieruchomości nabyte w ramach transakcji Programu Dobrowolnych Nabyć bądź grunty
Skarbu Państwa, które jednocześnie mogą być użytkowane, np. w sposób rolny, do czasu
ich przekazania wykonawcy robót budowlanych, na podstawie harmonogramów
będących w dyspozycji Spółki.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
7 Dz.U. z 2022 r. poz. 2609 ze zm.
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.10.2026
Warszawa, 18 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16384 Posła na Sejm RP Pana Witolda Tumanowicza oraz
grupy Posłów, przekazuję poniższe informacje.
Przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym1 sprzed
nowelizacji2 nie pozwalały na prowadzenie negocjacji przed nadaniem ostateczności
decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 stycznia 2025 r. o ustaleniu lokalizacji
inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego3.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Spółkę Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o.,
do Spółki wpłynęły 62 wnioski o podjęcie negocjacji w trybie art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy
o Centralnym Porcie Komunikacyjnym w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosków Spółka informowała wszystkich
wnioskodawców, że negocjacje wskazane w ww. przepisie są elementem procedury
odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a skutek rzeczowy w postaci
wywłaszczenia następuje dopiero z chwilą, w której decyzja o ustaleniu lokalizacji stała się
ostateczna (art. 58 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 uCPK).
W związku z powyższym oraz brakiem ostateczności decyzji lokalizacyjnej dla lotniska
i części węzła kolejowego (DL1) brak było podstaw prawnych do podjęcia negocjacji.
Po wejściu w życie nowelizacji Spółka poinformowała wnioskodawców, że wobec
uchylenia przepisów regulujących negocjacyjny tryb ustalania odszkodowania z tytułu
wywłaszczenia nieruchomości, przewidziany dotychczas w art. 59 ust. 2-8 uCPK, złożony
wniosek o rozpoczęcie negocjacji na podstawie art. 59 uCPK pozostawia bez rozpoznania
z uwagi na brak podstaw prawnych do jego rozpoznania. Jednocześnie wskazując, że
sprawa odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zostanie rozstrzygnięta
w drodze postępowania administracyjnego, zgodnie z aktualnym brzmieniem uCPK.
Należy podkreślić, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia należne jest, kiedy nastąpi
wywłaszczenie prawa do nieruchomości. Przepisy sprzed nowelizacji nie przewidywały
możliwości ustalania odszkodowań, a zatem i prowadzenia negocjacji przed odjęciem tego
prawa. Świadczą o tym prowadzone wówczas działania Spółki, która w okresie po wydaniu
decyzji o ustaleniu lokalizacji DL1 pierwszej instancji nadal skutecznie nabywała
1 dalej: „uCPK”
2 Ustawa z dnia 24 września 2025 r. o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U.
z 2025 r. poz. 1531), dalej: „nowelizacja”
3 Dalej: „decyzja lokalizacyjna DL1”
-- 1 of 4 --
2
nieruchomości na podstawie umów sprzedaży w Programie Dobrowolnych Nabyć (PDN).
Uznanie zatem, że możliwe było wówczas jednoczesne prowadzenie negocjacji
w przedmiocie ustalenia odszkodowania, stałoby w sprzeczności z przepisami prawa.
Ponadto należy wskazać, że nowelizacja umożliwiła nadanie rygoru natychmiastowej
wykonalności decyzji lokalizacyjnej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji DL1 została opatrzona
rygorem natychmiastowej wykonalności poprzez wydanie w dniu 9 grudnia 2025 r. przez
Wojewodę Mazowieckiego stosownego postanowienia. Nadanie rygoru natychmiastowej
wykonalności nie oznacza jednak obowiązku wydania nieruchomości przed ustaleniem
i wypłatą odszkodowania. Wręcz przeciwnie, w sytuacji nadania rygoru natychmiastowej
wykonalności decyzji lokalizacyjnej, dopiero wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania
przez organ pierwszej instancji rozpoczyna bieg terminu wydania nieruchomości,
opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz faktycznego objęcia nieruchomości
w posiadanie przez Spółkę Celową (art. 52 ust. 1a uCPK).
Przepisy przewidują co prawda możliwość wydania nieruchomości przed wydaniem
decyzji o ustaleniu odszkodowania. Oznacza to możliwość wydania nieruchomości przez
dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego, a wydanie tej nieruchomości
w określonym w ustawie terminie premiowane jest powiększeniem odszkodowania o 5%
wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego (art. 65 pkt 2 uCPK).
Uprzejmie informuję, że zgodnie z informacją przekazaną przez Spółkę, w 411
przypadkach właściciele podjęli decyzję o wydaniu swoich nieruchomości przed
ustaleniem odszkodowania w celu powiększenia odszkodowania o 5% wartości
nieruchomości.
Jednocześnie wyjaśniam, że organem właściwym do prowadzenia postępowań
odwoławczych od decyzji lokalizacyjnej DL1 oraz od decyzji odszkodowawczych jest
Minister Finansów i Gospodarki, w związku z powyższym organ ten jest dysponentem
danych dotyczących ilości prowadzonych postępowań odwoławczych.
Natomiast jeśli chodzi o kwestię metody stosowanej przy ustalaniu odszkodowań, należy
podkreślić, że stosownie do przepisów uCPK organem ustalającym odszkodowanie jest
Wojewoda Mazowiecki. Oznacza to, że operaty szacunkowe na potrzeby określenia
wartości nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną sporządzane są przez
rzeczoznawców majątkowych w ramach postępowań odszkodowawczych prowadzonych
przez wojewodę. Wybór podejścia i metody wyceny to wyłączna domena rzeczoznawcy
majątkowego (art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami4).
W odniesieniu do pytania o różnice w wycenach sporządzanych w ramach Programu
Dobrowolnych Nabyć oraz wycenach dokonywanych w trybie wywłaszczeniowym,
informuję że metodologia wyceny nieruchomości w postępowaniu wywłaszczeniowym
różni się od metodologii wyceny nieruchomości dokonywanej na potrzeby zawarcia
cywilnej umowy sprzedaży w PDN. Są to dwa różne tryby, stosowane na różnych etapach
przygotowań do realizacji Inwestycji, niekonkurujące ze sobą, w których operaty
szacunkowe sporządzane są dla innego celu.
4 Dz.U. z 2026 r. poz. 399, dalej: „ugn”
-- 2 of 4 --
3
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w ramach PDN wartość nieruchomości określona
w operacie szacunkowym jest podstawą do określenia ceny, stanowiącej przedmiot
propozycji nabycia nieruchomości, na podstawie zasad określonych w art. 29b ust. 1 pkt
2 uCPK.
Dodatkowo informuję, że możliwość otrzymania nieruchomości zamiennej wynika wprost
z przepisów prawa. Jak wynika z aktualnie toczących się postępowań, co do zasady
właściciele nieruchomości nie wyrażają zainteresowania tą formą rekompensaty.
Ponadto, aby móc zaproponować nieruchomość zamienną w toku toczącego się
postępowania zainteresowany winien przedstawić minimalne wymagania co do cech
nieruchomości zamiennej, np. areał, lokalizację. Sama inicjatywa Spółki CPK mogłaby
zostać oczytana przez uprawnionych oraz przez organ prowadzący postępowanie jako
nieuzasadnione przedłużanie toczącego się postępowania odszkodowawczego.
Należy podnieść, że przepisy powszechnie obowiązującego prawa przewidują poza
możliwością przyznania nieruchomości zamiennej także inne, preferencyjne sposoby
odtworzenia gospodarstwa rolnego. Jako przykład można wskazać na przepisy ustawy
z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego5 oraz ustawy z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa6.
W odniesieniu do kwestii wykorzystania gruntów publicznych na potrzeby relokacji osób
wywłaszczanych informuję, że zarówno przeprowadzona wśród mieszkańców analiza
potrzeb, jak również prowadzone od 2021 roku na terenie Inwestycji badania społeczne
wykazały, że zdecydowana większość właścicieli nieruchomości nie była zainteresowana
taką formą rekompensaty. Fakt ten potwierdza liczba nabytych nieruchomości
w Programie Dobrowolnych Nabyć – właściciele wyrażali wolę sprzedaży nieruchomości
i otrzymania ceny wyrażonej w kwocie pieniężnej aniżeli zamianę nieruchomości.
W odpowiedzi na pytanie o utracone dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości
w związku z realizacją Inwestycji uprzejmie wyjaśniam, że stosownie do przepisów uCPK,
za szkody rzeczywiste poniesione na skutek wygaśnięcia umów, o których mowa w art. 50
ust. 3 uCPK, przysługuje od Spółki Celowej odszkodowanie (art. 50 ust. 4 uCPK).
Odnosząc się do kwestii wpływu Inwestycji na wzrost cen nieruchomości w regionie oraz
jego wpływu na adekwatność wypłacanych odszkodowań, informuję, że Spółka CPK
prowadzi robocze analizy odnoszące się do cenności gruntów w regionie. Zważyć przy tym
należy, że odszkodowanie ustalane jest według stanu nieruchomości z dnia wydania
decyzji o ustaleniu lokalizacji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji
o ustaleniu odszkodowania przez wojewodę (art. 60 ust. 1 uCPK). Powyższe oznacza, że
ewentualne zmiany w cenności gruntu powinny zostać uwzględnione w wysokości
ustalonego odszkodowania.
Ponadto wyjaśniam, że wobec dokonywanych analiz wartości nieruchomości na obszarze
przeznaczonym na realizację Inwestycji, uwzględniając przy tym wartość nieruchomości
nabytych w PDN, Spółka CPK zabezpieczyła środki niezbędne na wypłatę należnych
odszkodowań.
5 Dz.U. z 2025 r. poz. 1653 ze zm.
6 Dz.U. z 2025 r. poz. 826 ze zm.
-- 3 of 4 --
4
Jeśli natomiast chodzi o terminy przewidziane na opuszczenie nieruchomości objętych
decyzją, informuję, że stosownie do przepisów uCPK, termin wydania nieruchomości,
opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz faktycznego objęcia nieruchomości
w posiadanie przez Spółkę Celową określony w decyzji lokalizacyjnej DL1 nie może być
krótszy niż 120 dni, licząc od dnia, w którym ww. decyzja stała się ostateczna. W przypadku
gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i decyzja ta nie stała się
ostateczna, termin wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz
faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez Spółkę Celową, nie może być
krótszy niż 120 dni, licząc od dnia, w którym organ pierwszej instancji wydał decyzję
ustalającą wysokość odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (art. 52 ust. 1
i 1a uCPK).
W odniesieniu do kwestii ograniczenia możliwości uzyskania decyzji o warunkach
zabudowy, wyjaśniam, iż obszar, na którym obowiązują zakazy oraz ich szczegółowy
zakres reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie
gmin, na których terenie będą stosowane szczególne zasady związane z realizację
inwestycji celu publicznego w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego7. Przepisy
uCPK jednocześnie przewidują możliwość zwolnienia z zakazów biorąc pod uwagę wymogi
prawidłowego przygotowania, realizacji oraz funkcjonowania Inwestycji oraz zapewnienia
optymalnych warunków rozwoju społeczno-gospodarczego otoczenia Inwestycji.
W przypadku zaś odmowy zwolnienia z zakazu właściciel nieruchomości może wystąpić
do wojewody o przyznanie odszkodowania (art. 29 ust. 7 w zw. z 29g uCPK).
W odpowiedzi na pytanie o dzierżawę gruntów przejętych w związku z realizacją
Inwestycji informuję, że grunty, które są przez Spółkę wydzierżawiane, to grunty, które
zgodnie z art. 2 pkt 13 uCPK stanowią Zasób Spółki tj. nieruchomości będące własnością
Spółki oraz nieruchomości Skarbu Państwa, wobec których Spółka Celowa jest
uprawniona z tytułu użytkowania wieczystego lub nimi gospodaruje. Są to zatem
nieruchomości nabyte w ramach transakcji Programu Dobrowolnych Nabyć bądź grunty
Skarbu Państwa, które jednocześnie mogą być użytkowane, np. w sposób rolny, do czasu
ich przekazania wykonawcy robót budowlanych, na podstawie harmonogramów
będących w dyspozycji Spółki.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
7 Dz.U. z 2022 r. poz. 2609 ze zm.
-- 4 of 4 --