Interpelacja w sprawie przychodów z komercjalizacji wyników badań w Centrum Łukasiewicz
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10511 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WNO.055.4.2026.AJ
Warszawa, 23 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16379
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP, Pana Krzysztofa Ciecióry
w sprawie przychodów z komercjalizacji wyników badań w Sieci Badawczej Łukasiewicz.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na Pana zapytania zamieszczone w interpelacji w sprawie przychodów z tytułu
komercjalizacji wyników badań w Sieci Badawczej Łukasiewicz, poniżej przedstawiam
odpowiedzi opracowane na podstawie informacji przekazanych przez Centrum Łukasiewicz.
1. Jaki dokładnie punkt wyjścia w zakresie przychodów z komercjalizacji został oficjalnie
przyjęty przy konstruowaniu strategii zatwierdzonej w grudniu 2024 r. (wartość
przychodów z komercjalizacji)?
Jak wykazała kontrola Najwyższej Izby Kontroli (informacja o wynikach kontroli
Funkcjonowanie Sieci Badawczej Łukasiewicz z dnia 12 lutego 2025 r.) stosowany w latach
2019–2024 (I półrocze) sposób raportowania danych w bazie służącej zarządzaniu
projektami (Kokpit Zarządczy) był nierzetelny oraz wprowadzający w błąd organy nadzoru
oraz opinię publiczną, co do efektów działalności Sieci Badawczej Łukasiewicz.
Do roku 2023 sposób definiowania i klasyfikowania przychodów z tytułu komercjalizacji
w Sieci Badawczej Łukasiewicz był niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem,
tj. z ustawą z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”. Nieprawidłowości w klasyfikacji przychodów z tytułu
komercjalizacji polegały m.in. na zaliczaniu do tej kategorii również przychodów
z działalności gospodarczej niezwiązanej bezpośrednio z komercjalizacją wyników badań,
prowadząc do ich znacznego zawyżenia.
Błędne klasyfikowanie przychodów oraz niewłaściwe raportowanie doprowadziło
do sytuacji, w której Sieć Badawcza Łukasiewicz wykazywała 13,8% przychodów z tytułu
komercjalizacji, podczas gdy wiodące instytuty naukowo-badawcze, takie jak np. Fraunhofer
–Gesellschaft (Niemcy) deklarował przychody z tytułu komercjalizacji na poziomie 4,72%.
Konstruując Strategię Sieci Badawczej Łukasiewicz analizowano cały okres funkcjonowania
organizacji, tj. od 1 kwietnia 2019 r. w zakresie przychodów z tytułu komercjalizacji.
-- 1 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
2. Jakie konkretne wzrosty tych przychodów zakładano w kolejnych latach
obowiązywania strategii? Proszę o wskazanie:
a) roku bazowego,
b) wartości bazowej,
c) planowanych wartości rocznych do osiągnięcia w kolejnych latach,
d) planowanych wartości przychodów z komercjalizacji jako procent ogółu
przychodów Sieci Badawczej Łukasiewicz w kolejnych latach,
e) planowanej dynamiki wzrostu w kolejnych latach.
W zakresie wskazania wartości planowanych przychodów z komercjalizacji należy
zaznaczyć, że Strategia nie zakłada określania konkretnych wartości przychodowych
w poszczególnych latach, ale poprzestaje na wyznaczaniu ich poziomów procentowych
w roku 2028 (w ramach strategii 4-letniej) oraz w roku 2034 (w ramach strategii
10-letniej).
Biorąc to pod uwagę, w Strategii zaplanowano, że w 2028 r. udział przychodów z tytułu
komercjalizacji (bezpośredniej i pośredniej) względem całkowitych przychodów Sieci
osiągnie poziom 5%, zaś w roku 2034 ten sam parametr osiągnie poziom 9%.
3. Jakie były przychody z komercjalizacji w Sieci Badawczej Łukasiewicz w latach 2022,
2023, 2024 i 2025, w ujęciu rocznym, liczone według takiej samej metodologii?
Jak wskazano w odpowiedzi na punkt 1. kontrola Najwyższej Izby Kontroli wykazała,
że w latach 2019–2024 sposób raportowania danych w Sieci Badawczej Łukasiewicz
był nierzetelny i wprowadzał w błąd organy nadzoru oraz opinię publiczną. Do 2023 r.
sposób definiowania i klasyfikacja przychodów z komercjalizacji był niezgodny z prawem
(ustawą PSWN) poprzez zawyżanie ich przychodami z innej działalności gospodarczej,
co uniemożliwia udostępnienie rzetelnych danych za 2022 r
Dopiero po dokonaniu systemowej weryfikacji definiowania i klasyfikowania przychodów
z tytułu komercjalizacji w Sieci Badawczej Łukasiewicz, która nastąpiła w 2024 r., możliwe
jest przekazanie rzetelnych, wiarygodnych oraz zgodnych z ustawą PSWN danych za lata
2024 oraz 2025.
Odnosząc się do roku 2024 przychody z tytułu komercjalizacji wyniosły 4,57 mln zł, a w roku
2025 przychody te wzrosły do 8,15 mln zł, co oznacza wzrost o ok. 85% rok do roku.
Obecnie prowadzona jest weryfikacja mająca na celu stwierdzenie wysokości przychodów
z tytułu komercjalizacji za 2023 r. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że w 2024 r.
15 instytutów uzyskało przychody z tytułu komercjalizacji, natomiast w 2025 r. liczba
ta wzrosła do 21 z 22 instytutów.
4. Jakie były przychody z komercjalizacji jako procent ogółu przychodów Sieci
Badawczej Łukasiewicz w latach 2022, 2023, 2024 i 2025, liczone według takiej samej
metodologii?
Do 2023 r. sposób definiowania i klasyfikacja przychodów z komercjalizacji był niezgodny
z prawem (ustawą PSWN) poprzez zawyżanie ich przychodami z innej działalności
gospodarczej, co uniemożliwia udostępnienie wiarygodnych danych za 2022 r. Odnośnie
do przychodów za lata 2024-2025, w wyniku przeprowadzonych weryfikacji ustalono, że:
w 2024 r. udział przychodów z tytułu komercjalizacji w przychodach ogółem wyniósł
0,25%,
w 2025 r. wzrósł do 0,44%.
Dane za rok 2023 pozostają w trakcie weryfikacji i do czasu jej zakończenia nie jest możliwe
wskazanie udziału procentowego przychodów z tytułu komercjalizacji za ten rok.
-- 2 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
5. O ile – kwotowo i procentowo – przychody z komercjalizacji latach 2024
i 2025 wzrosły albo spadły w porównaniu odpowiednio z latami: 2023 i 2022?
Odpowiedź została udzielona w odpowiedzi na pytanie nr 3.
6. Jakie konkretne cele lub mierniki dotyczące komercjalizacji zostały przyjęte
w strategii zatwierdzonej w grudniu 2024 r. na rok 2025 oraz lata kolejne oraz jaka
jest:
a) wartość planowana,
b) wartość osiągnięta (2024, 2025)
c) skala odchylenia od planu?
W Strategii Sieci zostały przyjęte trzy wskaźniki dotyczące komercjalizacji:
1) Wzrost udziału przychodów z tytułu komercjalizacji bezpośredniej i pośredniej
w przychodach ogółem. Wartość planowana w 2028 = 5%, wartość planowana w 2034 =
9%. Wartość osiągnięta w 2024 r. = 0,25%. Wartość osiągnięta w 2025 r. = 0,44%.
2) Zwiększenie liczby spółek posiadających zdolność do komercjalizacji IP. Wartość
planowana w 2028 = 8. Wartość planowana w 2034 = 16. Wartość osiągnięta w 2024 r.
= 4. Wartość osiągnięta w 2025 r. = 4.
3) Wzrost udziału kosztów kwalifikowanych projektów dofinansowanych z wymogiem
komercjalizacji, które realizują instytuty Sieci jako lider projektów, do wartości kosztów
kwalifikowanych z wymogiem komercjalizacji projektów ogółem. Wartość planowana
w 2028 = 0,64%. Wartość planowana w 2034 = 0,67%.
W Strategii nie określono poziomu wskaźników dla poszczególnych lat pośrednich pomiędzy
rokiem 2025 a celami na lata 2028 i 2034 r. Wobec powyższego nie istnieją przewidywane
odchylenia od planu. Niemniej w ramach monitorowania postępu realizacji Strategii
wszystkie mierniki w niej ujęte są regularnie weryfikowane i w razie potrzeby korygowane.
7. Czy metodologia liczenia przychodów z komercjalizacji zastosowana do danych
za 2024 i 2025 była identyczna z metodologią, którą obecne kierownictwo Centrum
wskazywało jako właściwą oraz na podstawie, której obecne kierownictwo Centrum
krytykowało dane historyczne jako zawyżone? Jeśli nie, proszę o dokładne wskazanie,
co zmieniono w metodologii, kiedy i z jakiego powodu.
Przed rokiem 2023 przychody z tytułu komercjalizacji nie były klasyfikowane zgodnie
z ustawą PSWN, co prowadziło do istotnych zniekształceń raportowanych danych.
Jak wskazano powyżej do 2022 r. instytuty raportowały łącznie przychody z tytułu
komercjalizacji bezpośredniej i pośredniej oraz przychody z tzw. wdrożeń własnych,
czyli działalności gospodarczej, która nie spełnia ustawowej definicji komercjalizacji. Takie
podejście skutkowało systemowym zawyżaniem wyników oraz brakiem porównywalności
z innymi podmiotami funkcjonującymi zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Od 2024 r. rozpoczęto właściwe stosowanie ustawy PSWN, polegające przede wszystkim
na rozdzieleniu tych kategorii oraz wyłączeniu przychodów z wdrożeń własnych
z raportowania komercjalizacji. Proces ten miał charakter porządkujący i był niezbędny
dla zapewnienia zgodności danych z przepisami prawa oraz ich rzetelności analitycznej.
8. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zweryfikowało dane przedstawiane
przez Centrum Łukasiewicz za 2024 i 2025 pod kątem zgodności z metodologią
uznawaną obecnie za prawidłową? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyniku
tej weryfikacji.
Sieć Badawcza Łukasiewicz nie stosuje „metodologii” przy ustalaniu danych dotyczących
przychodów z tytułu komercjalizacji, ale wprost zapisy ustawy PSWN, które definiują pojęcie
komercjalizacji.
-- 3 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
9. Proszę o jednoznaczną odpowiedź, czy w ocenie Pana Ministra rzeczywiste wyniki
osiągnięte w 2025 r. w obszarze komercjalizacji potwierdzają skuteczność strategii
przyjętej w grudniu 2024 r., czy też wskazują na rozbieżność między publicznymi
deklaracjami a faktycznymi efektami.
Dane za lata 2024 i 2025 wskazują na pozytywny kierunek zmian w obszarze
komercjalizacji. Z jednej strony odnotowano istotny wzrost przychodów z tytułu
komercjalizacji o 85% rok do roku (z 4,57 mln zł do 8,15 mln zł) oraz wyraźne zwiększenie
liczby instytutów aktywnie realizujących procesy komercjalizacyjne (z 15 do 21).
Obserwowana jest więc pozytywna dynamika odnośnie do wzrostu przychodów
z komercjalizacji, jak i liczby instytutów zaangażowanych w takie działania, co jest
zgodne z celami strategicznymi.
Należy zauważyć, iż 2025 r .był pierwszym rokiem wdrażania strategii, ale już dotychczas
zebrane wyniki pozwalają na pozytywną ocenę implementacji Strategii w Sieci
Badawczej Łukasiewicz.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --