Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.bhż.058.8.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16360 w sprawie bezpieczeństwa żywności i jakości produktów
spożywczych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16360 złożoną przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Marka Matuszewskiego, przekazuję poniższe wyjaśnienia, dotyczące
bezpieczeństwa żywności i jakości produktów spożywczych. W zakresie bezpieczeństwa
żywności odpowiedź obejmuje kwestie nadzoru nad bezpieczeństwem żywności
pochodzenia zwierzęcego, nadzór nad bezpieczeństwem żywności pochodzenia
niezwierzęcego objęty jest bowiem kompetencjami ministra właściwego do spraw
zdrowia.
1. Jakie są obecne standardy kontroli jakości i bezpieczeństwa żywności w Polsce?
Inspekcja Weterynaryjna zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji
Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024, poz. 12, z późn. zm.) realizuje zadania z zakresu ochrony
zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, w celu
zapewnienia ochrony zdrowia publicznego. Inspekcja ta sprawuje nadzór m.in. nad
bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego.
Nadzór urzędowy w zakładach podlegających nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej jest
prowadzony w oparciu o przepisy Unii Europejskiej, które są stosowane bezpośrednio
oraz w oparciu o przepisy prawa krajowego. Ponadto Główny Lekarz Weterynarii (GLW)
ustala ogólne kierunki działania Inspekcji oraz wydaje instrukcje określające sposób jej

-- 1 of 10 --

2
postępowania, w tym instrukcje dotyczące stosowania przez organy Inspekcji przepisów
Unii Europejskiej.
Powiatowy lekarz weterynarii jako organ pierwszej instancji jest właściwy w sprawach
związanych z wykonywaniem zadań Inspekcji Weterynaryjnej takich jak m.in. badanie
zwierząt rzeźnych i produktów pochodzenia zwierzęcego, sprawowanie nadzoru nad
bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami
weterynaryjnymi przy ich produkcji i umieszczaniu na rynku. Nadzór powiatowego
lekarza weterynarii nad podmiotami jest wykonywany w ramach m. in. kontroli
okresowych, doraźnych i sprawdzających. Kontrole urzędowe maję na celu ustalenie
stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w
prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających
z ustaleń kontroli.
Inspekcja Weterynaryjna prowadzi również urzędową kontrolę żywności pochodzenia
zwierzęcego i żywności złożonej tj. zawierającej składniki pochodzenia zwierzęcego i
niezwierzęcego przywożonej z państw trzecich.
Dodatkowo organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą urzędowe kontrole żywności
pod kątem obecności zanieczyszczeń oraz substancji niedozwolonych, zabronionych i
niepożądanych, w tym pozostałości substancji chemicznych, biologicznych oraz
weterynaryjnych produktów leczniczych (np. antybiotyków). W ramach ww. badań
kontrolnych corocznie pobiera się ponad 35 tys. próbek. Zakres prowadzonych badań
obejmuje łącznie ponad 250 związków. W przypadku żywności pochodzenia
zwierzęcego, odsetek stwierdzanych niezgodności w ww. badaniach jest od lat na
bardzo niskim poziomie i nie stanowi ryzyka dla zdrowia i życia konsumentów. Dotyczy
to również próbek pobranych z towarów przywożonych z państw trzecich.
Nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych sprawuje podległa
Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-
Spożywczych (dalej: IJHARS) w oparciu o ustawę z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości
handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1980). Do zadań IJHARS
należy w szczególności kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w
produkcji i obrocie (rynek krajowy), w tym wywożonych za granicę (eksport), a także
kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przywożonych spoza państw
członkowskich UE oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o

-- 2 of 10 --

3
Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym
kontrola graniczna tych artykułów (import).
Kontroli IJHARS podlegają wyłącznie artykuły rolno-spożywcze przeznaczone na cele
spożywcze, w tym produkty ekologiczne. Celem nadzoru prowadzonego przez IJHARS
jest sprawdzenie czy artykuł rolno-spożywczy spełnia wymagania w zakresie jakości
handlowej określone w przepisach prawa oraz deklarowane przez producenta lub
wprowadzającego towar do obrotu. Kontrole obejmują swoim zakresem wszystkie
aspekty jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tj. ocenę organoleptyczną,
badania fizykochemiczne, parametry mikrobiologiczne i znakowanie. O zakresie i trybie
kontroli artykułów rolno-spożywczych decyduje inspektor biorąc pod uwagę
specyficzne cechy badanego produktu, warunki techniczne do przeprowadzenia kontroli
oraz dokumentację przedłożoną przez zainteresowany podmiot.
IJHARS nadzoruje również systemy jakości żywności UE takie jak: system rolnictwa
ekologicznego i produkcji ekologicznej, system produktów posiadających
zarejestrowane nazwy jako Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG), Chroniona
Nazwa Pochodzenia (ChNP) oraz Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS).
2. Ile inspekcji i kontroli przeprowadzono w ostatnich 5 latach w sektorze
spożywczym?
Poniższa tabela zawiera zestawienie dotyczące liczby kontroli podmiotów
nadzorowanych przez Inspekcję Weterynaryjną na podstawie sprawozdań z działalności
i stanu sanitarnego podmiotów, w których produkowane są produkty pochodzenia
zwierzęcego (RRW-5) za lata 2021 – 2025.
Rok
Liczba
podmiotów
nadzorowanych
przez IW
Liczba podmiotów
skontrolowanych
Liczba
przeprowadzonych
kontroli
Liczba
skontrolowanych
podmiotów, w
których wykryto
niezgodności
2021 146 409 30 538 99 099 8 853
2022 142 426 33 339 96 351 9 969
2023 137 578 36 857 109 466 9 036
2024 135 864 36 078 115 126 8 799
2025 133 581 36 190 120 492 8 977

-- 3 of 10 --

4
Dodatkowo w ostatnich 5 latach (2021-2025) w polskich weterynaryjnych punktach
kontroli granicznej przeprowadzono: 60 979 kontroli urzędowych żywności
pochodzenia zwierzęcego wprowadzonej z państw trzecich na teren UE celem
dopuszczenia do obrotu w UE.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych prowadzi urzędowe
kontrole jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wykonuje również inne
zadania, w tym wynikające ze Wspólnej Polityki Rolnej oraz związane z działalnością
przedsiębiorcy (czynności na wniosek).
Tabela 1. Zestawienie działań kontrolnych realizowanych przez IJHARS w latach 2021 –
2025
Liczba kontroli
Rok obrót z
zagranicą
rynek
krajowy
czynności
na
wniosek
RAZEM
2021 66 076 7 042 2 567 75 685
2022 78 146 7 042 2 670 87 858
2023 72 692 7 381 2 195 82 268
2024 69 688 7 370 2 970 80 028
2025 66 386 7 478 2 696 76 560
Kontrole w zakresie produkcji ekologicznej i systemów hNP, ChOG, GTS:
Tabela 2
Rok Kontrole
producentów
ekologicznych
przeprowadzone
przez jednostki
Kontrole
producentów
ekologicznych
przeprowadzo
ne przez
IJHARS w
ramach
nadzoru nad
jednostkami
Kontrole
producentów
produktów
ChNP, ChOG,
GTS
przeprowadzon
e przez
jednostki
Kontrole
producentów
produktów
ChNP, ChOG,
GTS
przeprowadzon
e przez IJHARS
Kontrole
produktów
ekologicznych
importowanych
z państw
trzecich
przeprowadzon
e przez IJHARS
2021 24242 237 370 68 1478
2022 26225 217 324 100 1491
2023 27114 235 254 128 1470
2024 27721 232 272 113 1511
2025 29494 239 223 85 1471

-- 4 of 10 --

5
3. Jak Ministerstwo monitoruje ryzyko związane z importowaną żywnością?
Monitoring ryzyka odbywa się przede wszystkim poprzez graniczną kontrolę
bezpieczeństwa i jakości handlowej żywności.
System weterynaryjnej kontroli granicznej oparty jest na analizie ryzyka, współpracy
międzynarodowej i nowoczesnych narzędziach informatycznych, co pozwala na
sprawne identyfikowanie nieprawidłowości oraz ich eliminowanie. Systemy te są
uzupełnieniem procedur weryfikacyjnych stosowanych przez Komisję Europejską w
odniesieniu do wniosków składanych przez kraje trzecie o zatwierdzenie ich do
eksportu danych grup towarów do UE.
Przywóz produktów pochodzenia zwierzęcego do UE z krajów trzecich jest możliwy
jedynie wówczas, gdy kraj trzeci lub jego region został zatwierdzony przez Komisję
Europejską do eksportu na teren UE (w drodze szeregu audytów i weryfikacji gwarancji
udzielanych przez władze weterynaryjne kraju trzeciego), a zakład eksportujący został
autoryzowany do eksportu danego towaru na teren UE. Niezależnie od powyższego
każda przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego wprowadzana do UE jest
poddawana kontroli urzędowej na zewnętrznej granicy UE w punkcie kontroli granicznej
i nie jest zwalniana do obrotu przez organy Krajowej Administracji Skarbowej zanim nie
uzyska pozytywnej decyzji granicznego lekarza weterynarii.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadza kontrolę
jakości artykułów rolno- spożywczych przywożonych spoza państw członkowskich Unii
Europejskiej oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym
Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym kontrolę
graniczną tych artykułów.
Graniczne kontrole jakości handlowej obejmują zarówno analizę dokumentacji, jak i
fizyczną ocenę towaru. W szczególności kontrola może dotyczyć sprawdzenia
oznakowania produktów, ich opakowania, cech organoleptycznych, a także poboru
próbek do badań laboratoryjnych. Czynności kontrolne mają na celu ustalenie zgodności
towaru z przepisami o jakości handlowej oraz deklaracją jakościową, przedłożoną przez
importera.

-- 5 of 10 --

6
W przypadku produktów ekologicznych, są one kontrolowane na granicy niezależnie od
rodzaju i ilości. Warunkiem dopuszczania jest posiadanie certyfikatu przez wszystkie
podmioty w łańcuchu dostaw (od producenta i eksportera w kraju trzecim do importera
i pierwszego odbiorcy w UE). Każda przesyłka importowanego produktu ekologicznego
musi być wymieniona w świadectwie kontroli (COI), które jest wystawiany w systemie
TRACES i weryfikowane podczas kontroli granicznej.
W przypadku, gdy towar nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej określonych
w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanych przez producenta, wojewódzki
inspektor w drodze decyzji administracyjnej zakazuje wprowadzenia tego produktu do
obrotu).. Należy stwierdzić, że ilość partii zakwestionowanych na granicy jest marginalna
(poniżej 1% w ciągu ostatnich 5 lat), natomiast o każdym takim fakcie opinia publiczna
jest informowana w odpowiednim komunikacie.
4. Czy przewidziano inwestycje w laboratoria i systemy analizy bezpieczeństwa
żywności?
Na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej stworzony został system
laboratoriów urzędowych, obejmujący laboratoria akredytowane, aby zapewnić
jednolity sposób przeprowadzania badań laboratoryjnych dla celów kontroli
urzędowych, związanych z realizacją zadań Inspekcji Weterynaryjnej z zakresu ochrony
zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w tym
żywności. W ramach powyższego systemu działają: laboratoria urzędowe oraz krajowe
laboratoria referencyjne.
Zadania krajowych laboratoriów referencyjnych są finansowane z budżetu państwa z
części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw rolnictwa.
Strategia rozwoju laboratoriów Inspekcji Weterynaryjnej jest na bieżąco analizowana i
weryfikowana. Dynamiczne zmiany w zakresie diagnostyki chorób zakaźnych zwierząt,
w tym zoonoz, higieny i toksykologii żywności zwierzęcego pochodzenia i higieny pasz,
wymagają ciągłego monitorowania i wdrażania nowych rozwiązań w tym zakupu
specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego czy wdrażania nowych metod badawczych.
Najcenniejszą wartością laboratoriów urzędowych Inspekcji Weterynaryjnej jest
doświadczona kadra, posiadająca specjalistyczną wiedzę oraz bogate doświadczenie
zawodowe. Priorytetem polityki kadrowej jest stały, w miarę możliwości, wzrost

-- 6 of 10 --

7
wynagrodzeń dla pracowników laboratoriów oraz rozwój pracowników poprzez
tworzenie warunków do podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Natomiast w przypadku IJHARS, integralną częścią tej Inspekcji jest 7 nowocześnie
wyposażonych laboratoriów w: Białymstoku, Gdyni, Kielcach, Lublinie, Olsztynie,
Poznaniu i Warszawie. Laboratoria IJHARS to nowoczesne, wysoko wyspecjalizowane
jednostki badawcze, które swoim zakresem analitycznym obejmują wszystkie grupy
towarowe artykułów rolno-spożywczych. Każde z nich realizuje zadania kluczowe dla
zapewnienia jakości i żywności, wspierając działania kontrolne Inspekcji.
Aby zapewnić ciągłość działania laboratoriów, ich rozwój i utrzymanie akredytacji
prowadzone są inwestycje w bazę laboratoryjną, przede wszystkim wyposażenie
badawcze.
Inwestycje są prowadzone z budżetu GIJHARS. Przykładowo w roku 2025 laboratoria
GIJHARS zakupiły 18 jednostek sprzętu (w tym np. chromatografy cieczowe, systemy
do elektroforezy mikroczipowej, termocykler PCR, spektrometr NIR/FTIR) za łączną
kwotę ok. 3 495 tys. zł.
Wsparciem bezzwrotnym z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności
(KPO) zostało objęte przedsięwzięcie dotyczące modernizacji sprzętowej i budowlanej
laboratoriów Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno -
Spożywczych. Łączna kwota wsparcia finansowego dla laboratoriów GIJHARS w latach
2023-2026 ma wynieść 16,56 mln zł netto. Modernizacje dotyczą wszystkich
laboratoriów GIJHARS.
5. Jak oceniana jest skuteczność obecnych mechanizmów nadzoru i sankcji wobec
nieprawidłowości?
Obiektywnym źródłem informacji na temat skuteczności systemu nadzoru są wyniki
audytów zewnętrznych, w tym przeprowadzanych przez Komisję Europejską DG
SANTE, audyty państw trzecich, kontrole przeprowadzone przez Najwyższą Izbę
Kontroli, a także kontrole w administracji rządowej. Obecne mechanizmy nadzoru
Inspekcji Weterynaryjnej nad podmiotami produkującymi produkty pochodzenia
zwierzęcego należy uznać za skuteczne i spójne z wymogami prawa unijnego.

-- 7 of 10 --

8
Dodatkowo warto wskazać, że odnośnie do przesyłek produktów pochodzenia
zwierzęcego z prowadzonej w Głównym Inspektoracie Weterynarii analizy wynika, że
unijne zasady kontroli urzędowej na granicy zewnętrznej UE oraz ich automatyczne
zaostrzanie, adekwatnie do stwierdzanego ryzyka, działają poprawnie, a wymiana
informacji pomiędzy państwami członkowskimi i KE w ramach systemów: TRACES NT,
RASFF (System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach)i AAC
(system administracyjnej pomocy i współpracy) zapewnia bieżącą komunikację na temat
ewentualnych ryzyk i nieprawidłowości oraz koordynację kontroli.
IJHARS kontroluje podmioty działające na wszystkich etapach łańcucha rolno –
spożywczego. IJHARS w przypadku stwierdzenia podczas kontroli nieprawidłowości w
zakresie jakości handlowej jest upoważniona do nakładania sankcji.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ kontrolny może, w drodze decyzji
administracyjnej zastosować różnorodne środki oddziaływania. W szczególności może
zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego
wymagań jakości handlowej lub wymagań dotyczących transportu bądź składowania,
nakazać poddanie takiego produktu określonym zabiegom, a także zakazać jego
przechowywania lub transportu w nieodpowiednich warunkach. Ponadto organ ma
możliwość przeklasyfikowania produktu do niższej klasy jakości handlowej, nakazania
jego zniszczenia na koszt posiadacza, jak również wycofania z obrotu całej partii
produktu w przypadku stwierdzenia zafałszowania obejmującego całość partii
produkcyjnej. Uzupełnieniem powyższego są środki zgodnie z którymi organ może
zakazać wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości
handlowej. Możliwe jest też wydanie zaleceń pokontrolnych oraz wezwanie podmiotu
do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie.
Istotnym elementem są sankcje finansowe. Organ może nałożyć karę pieniężną w
przypadku wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających
jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez
producenta w oznakowaniu tych artykułów. Kara ta może wynosić do pięciokrotnej
korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie
tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Natomiast
w przypadku wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych
kara pieniężna może sięgać do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym

-- 8 of 10 --

9
poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł.
6. Jakie działania planowane są w celu edukacji producentów i konsumentów w
zakresie bezpieczeństwa żywności?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje szereg działań edukacyjnych
skierowanych zarówno do producentów żywności (rolników, przetwórców), jak i
konsumentów, aby zwiększyć poziom bezpieczeństwa żywności. Działania te mają
charakter informacyjny, szkoleniowy i promocyjny. Na stronach Ministerstwa
publikowane są wytyczne dotyczące produkcji i sprzedaży żywności, wymagania
weterynaryjne instrukcje dla producentów działających w różnych systemach (np.
sprzedaż bezpośrednia).
Jednym z głównych narzędzi edukacji są ogólnopolskie kampanie społeczne, które uczą
rozpoznawania bezpiecznej i certyfikowanej żywności, promują świadome wybory
zakupowe, wyjaśniają oznakowanie produktów. Na rynku krajowym pod jednym
parasolowym hasłem „Kupuj świadomie” resort rolnictwa prowadzi działania
informacyjno-edukacyjne upowszechniające wiedzę o żywności wytwarzanej m. in. w
ramach systemów jakości żywności (produkcja ekologiczna, Chroniona Nazwa
Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne, Gwarantowana Tradycyjna
Specjalność, a także znak jakości Poznaj Dobrą Żywność.)
Każdego roku Ministerstwo realizuje ogólnopolską kampanię dotyczącą oznaczenia
„Produkt polski”. Do realizacji kampanii Ministerstwo wykorzystuje wszystkie dostępne
narzędzia promocji tj.: prowadzi kampanie z wykorzystaniem możliwości mediów
tradycyjnych oraz internetowych.
Rolnicy i producenci żywności mogą korzystać ze szkoleń w ramach systemu doradztwa
rolniczego, gospodarstw demonstracyjnych, centrów doradztwa rolniczego a także
materiałów informacyjnych i instruktażowych. Podmiotami, zajmującymi się
upowszechnianiem wiedzy w m. in. zakresie bezpieczeństwa żywności są jednostki
doradztwa rolniczego tj. 16 wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego (ODR) i
Centrum Doradztwa Rolniczego (CDR). W roku 2026 ODR-y łącznie zaplanowały: 523
szkolenia dla 8 491 uczestników, 30 695 porad indywidualnych,12 475 informacji, 204
artykułów w wydawanej przez siebie prasie, wydanie 22 ulotek i broszur.

-- 9 of 10 --

10
ODR-y tematykę bezpieczeństwa żywności omawiają również przy okazji innych
szkoleń, a także podczas konkursów i olimpiad, festynów. Ważne miejsce zagadnienie to
zajmuje we współpracy ODR-ów z Kołami Gospodyń Wiejskich.
Łódzki ODR, Kujawsko-Pomorski ODR oraz Podlaski ODR posiadają własne centra
przetwórstwa rolno-spożywczego, w których prowadzone są praktyczne zajęcia z
przetwórstwa żywności gospodarstwie, z uwzględnieniem bezpieczeństwa żywności.
Przykładowo, w Pokazowym Centrum Przetwórstwa Rolno-Spożywczego „STODOŁA”
w Bratoszewicach, należącym do Łódzkiego ODR.
Zgodnie z ustawą o jednostkach doradztwa rolniczego CDR prowadzi przede wszystkim
szkolenia i upowszechnia wiedzę wśród doradców rolniczych i nauczycieli szkół
rolniczych, ale także szkoli uczniów i mieszkańców obszarów wiejskich. Tematyka
szkoleń, prowadzonych przez CDR, obejmuje w szczególności zagadnienia w zakresie
przetwórstwa żywności, znaczenia ograniczania zanieczyszczeń chemicznych i
mikrobiologicznych, znakowania produktów żywnościowych, budowania zaufania
konsumentów do żywności lokalnej i bezpośredniej, przetwarzania produktów w
gospodarstwie, wprowadzania produktów na rynek lokalny, pomocy w przygotowaniu
do rozpoczęcia działalności w ramach KŁD (krótkich łańcuchów dostaw).
Popularyzacja tej tematyki prowadzona jest również w Internecie.
Także w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
realizowane są interwencje z zakresu wymiany wiedzy i upowszechniania informacji, w
ramach których możliwa jest realizacja nieodpłatnych dla rolników działań edukacyjnych
na temat bezpieczeństwa żywności.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 10 of 10 --