Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16359
do ministra infrastruktury
w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 02-04-2026
Transport kolejowy odgrywa istotną rolę w logistyce i przewozach pasażerskich, jednak infrastruktura kolejowa w wielu regionach jest przestarzała i wymaga modernizacji. Zagrożenia obejmują zużycie torów, awarie sygnalizacji, niewystarczającą kontrolę bezpieczeństwa oraz braki w systemach monitorowania.
Bezpieczeństwo pasażerów i przewozów towarowych wymaga inwestycji w modernizację infrastruktury, systemy zabezpieczeń, szkolenia pracowników oraz ścisłą kontrolę procedur.
Pytania:
Jaki jest stan techniczny torów i sygnalizacji w głównych sieciach kolejowych?
Ile wypadków i incydentów kolejowych odnotowano w ostatnich 5 latach?
Jakie inwestycje mają na celu poprawę bezpieczeństwa?
Czy istnieją programy szkoleń dla personelu kolejowego w zakresie bezpieczeństwa?
Jak monitorowane są ryzyka awarii i kolizji?
Jakie są plany wdrożenia nowoczesnych systemów monitorowania i zarządzania ruchem?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (24)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18100 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.16.2026
Warszawa, 29 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16359 z 8 kwietnia br., Posła na Sejm RP Pana Marka
Matuszewskiego, po uzyskaniu stanowiska PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. (dalej: „PKP
PLK”, „Spółka”), przedstawiam poniższe informacje.
Stan techniczny torów kolejowych oraz urządzeń sterowania ruchem kolejowym
pozostaje pod stałym nadzorem zarządcy infrastruktury w ramach funkcjonującego
w Spółce Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS).
Podstawowym wyznacznikiem stanu technicznego w obszarze infrastruktury torowej jest
ocena nawierzchni kolejowej. Na podstawie przeprowadzonych badań diagnostycznych,
pomiarów oraz oględzin dokonano syntetycznej oceny stanu technicznego linii
kolejowych. Ocena ta obejmuje tory szlakowe oraz tory główne zasadnicze na stacjach, na
liniach eksploatowanych o łącznej długości 27 718,594 km, w tym również tory
eksploatowane komercyjnie.
W wyniku realizacji robót utrzymaniowo-naprawczych oraz zadań inwestycyjnych w 2025
roku, odnotowano poprawę stanu technicznego infrastruktury. Na dzień 31 grudnia 2025
r. długość torów z oceną dobrą stanowiła 74,34% całkowitej długości torów
eksploatowanych, co oznacza wzrost o 2,42 punktu procentowego w porównaniu
do stanu na dzień 31 grudnia 2024 r., kiedy udział ten wynosił 71,92%.
Ogólna ocena stanu technicznego eksploatowanych linii kolejowych według stanu
na dzień 31 grudnia 2025 r. przedstawia się następująco:
– stan dobry: 74,34%;
– stan dostateczny: 19,67%;
– stan zły: 6,00%.
Ocena została przeprowadzona według następujących kryteriów:
– stan dobry – wymagane są wyłącznie prace konserwacyjne oraz pojedyncze wymiany
elementów nawierzchni, bez konieczności wprowadzania ograniczeń eksploatacyjnych;
– stan dostateczny – konieczna jest wymiana do 30% elementów nawierzchni, co może
wiązać się z obniżeniem prędkości rozkładowych lub wprowadzeniem ograniczeń
eksploatacyjnych;
– stan zły (niezadowalający) – wymagane są kompleksowe wymiany nawierzchni,
znaczące obniżenie prędkości rozkładowych oraz występowanie licznych ograniczeń
eksploatacyjnych.
-- 1 of 7 --
2
Ponadto dokonano oceny stanu technicznego urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
znajdujących się na sieci linii kolejowych zarządzanych przez Spółkę. Szczegółowe dane
w ujęciu procentowym opracowano na podstawie informacji według stanu na dzień 31
grudnia 2025 r. i przedstawiono w zestawieniu tabelarycznym.
Rodzaj urządzeń srk Stan techniczny %
Dobry 33,54
Dostateczny 64,39 Urządzenia stacyjne
Niezadowalający 2,07
Dobry 76,51
Dostateczny 23,44 Urządzenia sbl
Niezadowalający 0,05
Dobry 77,07
Dostateczny 21,87 Urządzenia na przejazdach
Niezadowalający 1,06
PKP PLK prowadzi systematyczne kontrole oraz przeglądy infrastruktury kolejowej,
obejmujące w szczególności :
ocenę parametrów torów, rozjazdów oraz obiektów inżynieryjnych;
kontrolę stanu technicznego urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
identyfikację miejsc o podwyższonym ryzyku eksploatacyjnym.
Wyniki prowadzonych kontroli, przeglądów oraz pomiarów stanowią podstawę do
planowania i realizacji działań utrzymaniowych, naprawczych oraz inwestycyjnych.
Działania te ukierunkowane są na zapewnienie oraz utrzymanie wymaganego poziomu
bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Na podstawie dostępnych danych przedstawia się zestawienie zdarzeń kolejowych
odnotowanych w latach 2021–2025.
W analizowanym okresie odnotowano łącznie:
8 poważnych wypadków,
2286 wypadków,
8719 incydentów.
Rozkład zdarzeń w poszczególnych latach przedstawia się następująco:
2021 r.: 3 poważne wypadki, 445 wypadków, 1672 incydenty;
2022 r.: brak poważnych wypadków, 472 wypadki, 1572 incydenty;
2023 r.: 1 poważny wypadek, 481 wypadków, 1685 incydentów;
2024 r.: 3 poważne wypadki, 429 wypadków, 1777 incydentów;
2025 r.: 1 poważny wypadek, 459 wypadków, 2013 incydentów.
Należy zaznaczyć, że część postępowań dotyczących zdarzeń zaistniałych w 2025 r.
pozostaje w toku. Dotyczy to również postępowań prowadzonych przez organy
-- 2 of 7 --
3
prokuratury. W związku z powyższym liczba zarejestrowanych zdarzeń może ulec zmianie,
w szczególności w przypadku zmiany ich kwalifikacji na samobójstwo lub próbę
samobójstwa. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 11 czerwca 2021
r. w sprawie wspólnych wskaźników bezpieczeństwa (CSI), zdarzenia tego rodzaju
ujmowane są w odrębnych zestawieniach i nie są wliczane do statystyk obejmujących
poważne wypadki, wypadki oraz incydenty.
Podkreślenia wymaga, że przeważająca część odnotowanych zdarzeń była spowodowana
przez osoby nieuprawnione do przebywania na terenie kolejowym oraz użytkowników
przejazdów kolejowo-drogowych i przejść.
Poniżej przedstawione zostały dane udziału zdarzeń spowodowanych przez wskazane
grupy w ogólnej liczbie zdarzeń w poszczególnych latach.
Liczba zdarzeń
(ogółem):
Liczba zdarzeń zaistniałych z powodu przyczyn
leżących po stronie użytkowników przejazdów
kolejowo-drogowych oraz osób nieuprawnionych do
przebywania na terenie kolejowym:
Rok
poważne
wypadki
wypadki
incydenty
poważne
wypadki
% udział
w ogólnej
liczbie
poważnych
wypadków
wypadki
% udział
w ogólnej
liczbie wypadków
incydenty
% udział
w ogólnej
liczbie incydentów
2021 3 445 1672 3 100,00% 315 70,79% 606 36,24%
2022 0 472 1572 0 0,00% 339 71,82% 603 38,36%
2023 1 481 1685 0 0,00% 331 68,81% 754 44,75%
2024 3 429 1777 3 100,00% 312 72,73% 742 41,76%
2025 1 459 2013 0 0,00% 343 74,73% 879 43,67%
Łącznie 8 2286 8719 6 75,00% 1640 71,74% 3584 41,11%
Informuje również, że Spółka nieprzerwanie od 2009 r. realizuje ogólnopolską kampanię
informacyjno-edukacyjną „Bezpieczny przejazd”. Jej podstawowym celem jest
podnoszenie świadomości społecznej w zakresie zagrożeń wynikających z niezachowania
szczególnej ostrożności na przejazdach kolejowo-drogowych oraz terenach kolejowych,
a także kształtowanie właściwych postaw i utrwalanie zachowań sprzyjających
bezpieczeństwu.
W 2012 r. kampania została rozszerzona o dodatkowy komponent edukacyjny dotyczący
tzw. „dzikich przejść”, czyli miejsc nielegalnego przekraczania torów kolejowych,
co stanowi istotne źródło zagrożeń dla życia i zdrowia.
Działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa transportu kolejowego realizowane są przez
PKP PLK zarówno w ramach procesów utrzymaniowych, jak i inwestycyjnych,
obejmujących wszystkie podsystemy kolei. Należy podkreślić, że niemal każda inwestycja
-- 3 of 7 --
4
– niezależnie od jej zakresu, lokalizacji czy skali – przyczynia się bezpośrednio lub
pośrednio do podniesienia poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Działania inwestycyjne PKP PLK koncentrują się w szczególności na:
modernizacji torów kolejowych i rozjazdów,
poprawie stanu technicznego oraz niezawodności urządzeń sterowania ruchem
kolejowym,
podnoszeniu poziomu bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych,
wdrażaniu rozwiązań ograniczających ryzyko zdarzeń z udziałem osób
nieuprawnionych,
właściwym zabezpieczaniu robót prowadzonych „pod ruchem” w trakcie realizacji
inwestycji.
Zakres oraz kolejność realizacji inwestycji określane są w oparciu o analizy ryzyka, dane
eksploatacyjne oraz wyniki systemowego monitorowania bezpieczeństwa, w tym wnioski
wynikające z analiz zdarzeń kolejowych. Podejście to umożliwia efektywne
ukierunkowanie nakładów inwestycyjnych na obszary o największym wpływie na poprawę
bezpieczeństwa.
O priorytetowym traktowaniu aspektów bezpieczeństwa świadczy szeroki zakres zadań
inwestycyjnych realizowanych w ramach Krajowego Programu Kolejowego, obejmujących
m.in.:
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – Etap I –
część przejazdowa;
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – Etap IIa –
część wiaduktowa;
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – Etap III;
poprawę bezpieczeństwa ruchu kolejowego poprzez zakup specjalistycznego sprzętu
technicznego;
poprawę bezpieczeństwa poprzez zabudowę nowych rozjazdów kolejowych
o podwyższonym standardzie konstrukcyjnym – etap II;
poprawę bezpieczeństwa i likwidacja zagrożeń eksploatacyjnych na sieci kolejowej;
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – Etap IIb –
część wiaduktowa;
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap IV;
poprawę bezpieczeństwa i likwidacja zagrożeń eksploatacyjnych na sieci kolejowej;
poprawę bezpieczeństwa na skrzyżowaniach kolejowo-drogowych w tym ich
przebudowa na skrzyżowania dwupoziomowe.
Szczególnie istotnym obszarem są inwestycje dotyczące przejazdów kolejowo-drogowych.
Spółka konsekwentnie wdraża rozwiązania polegające na budowie skrzyżowań
dwupoziomowych, co pozwala na eliminację przecięć torów z ruchem drogowym
w poziomie szyn. Budowa wiaduktów i tuneli stanowi jedną z najskuteczniejszych metod
ograniczania liczby wypadków. W odniesieniu do przejazdów pozostających
w eksploatacji prowadzone są modernizacje obejmujące montaż nowoczesnych
systemów zabezpieczeń, sygnalizacji oraz monitoringu.
-- 4 of 7 --
5
W latach 2016–2025 zrealizowano prace w obrębie ponad 800 skrzyżowań
dwupoziomowych, w tym wybudowano około 160 nowych obiektów inżynieryjnych.
Do końca 2032 r. planowana jest realizacja kolejnych inwestycji obejmujących około 600
tego typu skrzyżowań.
Istotnym kierunkiem działań jest również rozwój nowoczesnych systemów sterowania
ruchem kolejowym. Inwestycje w tym obszarze obejmują:
wymianę i rozbudowę systemów zabezpieczeń na przejazdach (rogatki, sygnalizacja
świetlna i dźwiękowa, monitoring),
modernizację urządzeń sterowania ruchem kolejowym poprzez zastępowanie
systemów przestarzałych nowoczesnymi rozwiązaniami komputerowymi
i przekaźnikowymi,
centralizację sterowania ruchem poprzez tworzenie lokalnych centrów sterowania
(LCS), co ogranicza ryzyko błędów ludzkich i zwiększa poziom nadzoru nad ruchem.
Dodatkowo w ramach Krajowego Programu Kolejowego realizowane są projekty
wdrożenia systemów GSM-R oraz ETCS, które znacząco podnoszą poziom bezpieczeństwa
i interoperacyjności systemu kolejowego.
Powyższe działania mają na celu ograniczenie liczby zdarzeń kolejowych, zwiększenie
niezawodności transportu kolejowego oraz zapewnienie wysokiego poziomu
bezpieczeństwa pasażerów, pracowników i osób postronnych.
Odnośnie do obowiązujących przepisów prawa, w szczególności rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. oraz art. 22d ust. 1 ustawy o transporcie
kolejowym, osoby zatrudniane na stanowiskach kolejowych zobowiązane są do odbycia
obowiązkowego przygotowania zawodowego, stanowiącego warunek dopuszczenia
do samodzielnego wykonywania pracy.
Proces przygotowania zawodowego obejmuje szkolenie teoretyczne, staż stanowiskowy,
szkolenie praktyczne oraz zajęcia próbne, w tym prowadzenie pojazdu kolejowego pod
nadzorem. Szkolenia realizowane są na podstawie programów ujętych w Centralnym
Rejestrze Programów Szkolenia, zarówno w formie szkoleń wewnętrznych, jak
i powierzanych podmiotom zewnętrznym. Każdemu kandydatowi wyznaczana jest osoba
kierująca przygotowaniem zawodowym oraz opiekun sprawujący bezpośredni nadzór nad
przebiegiem szkolenia.
Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach kolejowych objęci są również systemem ciągłego
doskonalenia zawodowego, obejmującym m.in. pouczenia okresowe i doraźne, szkolenia
dodatkowe, szkolenia symulatorowe oraz analizę zdarzeń kolejowych. Warunkiem
dopuszczenia do samodzielnej pracy jest uzyskanie autoryzacji, polegającej na
komisyjnym sprawdzeniu wiedzy i umiejętności w miejscu pracy. Istotnym elementem
systemu szkoleniowego są także zagadnienia związane z Systemem Zarządzania
Bezpieczeństwem (SMS) oraz kulturą bezpieczeństwa.
Programy szkoleniowe opracowywane są w sposób zapewniający najwyższy poziom
bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego oraz realizacji zadań służbowych. W celu
dalszego podnoszenia jakości przygotowania pracowników oraz poziomu bezpieczeństwa,
od drugiej połowy 2026 r. planowane jest rozszerzenie zakresu przygotowania
zawodowego o obowiązkowe zagadnienia z obszaru kompetencji miękkich. Obejmą one
-- 5 of 7 --
6
w szczególności rozwój umiejętności współpracy i komunikacji, odpowiedzialności, a także
praktyczne metody radzenia sobie ze stresem oraz wzmacnianie kultury bezpieczeństwa.
Równolegle prowadzone są działania mające na celu podniesienie kompetencji kadry
dydaktycznej, w tym szkolenia dla instruktorów i osób prowadzących zajęcia,
ukierunkowane na efektywne przekazywanie wiedzy w powyższym zakresie.
Niezależnie od powyższego, w ramach corocznych szkoleń okresowych systematycznie
uwzględniane są zagadnienia dotyczące kompetencji miękkich, kultury bezpieczeństwa
oraz SMS. Przykładem jest realizowany w bieżącym roku program szkoleniowy
„Identyfikacja zagrożeń jako kluczowy element kultury bezpieczeństwa w branży
kolejowej”, którego celem jest wzmacnianie świadomości pracowników w zakresie
rozpoznawania zagrożeń oraz podejmowania działań zapobiegawczych.
Podkreślam, że kwestie związane z bezpieczeństwem stanowią integralny element
zarówno procesu przygotowania zawodowego, jak i systemu ciągłego doskonalenia
pracowników. Zakres tych działań jest stale rozwijany i dostosowywany do aktualnych
potrzeb oraz wyzwań branży kolejowej.
W nawiązaniu do realizowanych w Spółce działań w zakresie monitorowania ryzyk awarii
i kolizji, uprzejmie informujemy, że proces ten prowadzony jest w sposób wieloobszarowy,
zgodnie z wymaganiami wspólnej metody oceny bezpieczeństwa (CSM).
Podstawę prowadzonych działań stanowią wewnętrzne regulacje, w szczególności
procedura SMS/MMS PD 04 pn. „Monitorowanie i ciągłe doskonalenie Systemu
Zarządzania Bezpieczeństwem” oraz „Strategia monitorowania SMS”. Proces
monitorowania opiera się m.in. na danych gromadzonych w bazie „Wypadki
i Wydarzenia” oraz w systemie ewidencjonowania pracy eksploatacyjnej.
Kluczowym narzędziem w tym obszarze pozostaje Program Poprawy Bezpieczeństwa
Ruchu Kolejowego, w ramach którego na rok 2026 określono mierzalne cele ilościowe
obejmujące m.in. poprawę bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych,
ograniczenie zdarzeń z udziałem osób nieuprawnionych, poprawę parametrów
infrastruktury oraz rozwój kultury bezpieczeństwa.
PKP PLK prowadzi stałe monitorowanie wskaźników krytycznych dla poszczególnych
procesów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu kolejowego, w tym
systematyczne gromadzenie, obliczanie oraz analizę danych w trybie ciągłym.
Jednocześnie realizowane są działania ukierunkowane na podniesienie poziomu
diagnostyki oraz utrzymania infrastruktury kolejowej, zmierzające do ograniczenia działań
reakcyjnych i wdrożenia systemowego nadzoru. W tym zakresie wdrażana zmiana
organizacyjno-systemowa ma na celu budowę struktury utrzymania opartej na bieżącym
nadzorze nad podejmowanymi działaniami.
Dodatkowo wdrażany system „Ewidencja Utrzymania Wadliwość” umożliwi
monitorowanie terminów usuwania wad oraz automatyczne informowanie personelu
o konieczności podjęcia działań naprawczych za pośrednictwem komunikacji e-mail. Pełne
wdrożenie systemu planowane jest na IV kwartał 2026 roku.
-- 6 of 7 --
7
Mając na uwadze powyższe, Spółka konsekwentnie realizuje działania zmierzające
do ciągłego podnoszenia poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz doskonalenia
systemu zarządzania bezpieczeństwem.
PKP PLK prowadzi oraz planuje dalsze działania ukierunkowane na rozwój nowoczesnych
systemów monitorowania i zarządzania ruchem kolejowym, których celem jest
podnoszenie poziomu bezpieczeństwa oraz niezawodności prowadzenia ruchu.
PKP PLK obecnie wykorzystuje systemy umożliwiające bieżące gromadzenie i analizę
danych eksploatacyjnych oraz zdarzeń kolejowych, w tym m.in. bazę „Wypadki
i Wydarzenia” oraz system ewidencjonowania pracy eksploatacyjnej. Równolegle
realizowane są prace nad wdrożeniem zaawansowanego narzędzia informatycznego,
które pozwoli na dalszą automatyzację procesu monitorowania ryzyk oraz kompleksową
ocenę skuteczności stosowanych środków kontroli ryzyka, w szczególności w obszarze
prac utrzymaniowych i inwestycyjnych.
Istotnym elementem prowadzonych działań jest również wdrażanie europejskich
systemów sterowania i łączności kolejowej, w szczególności:
systemu ERTMS/ETCS (European Train Control System), zapewniającego stały nadzór
nad ruchem pociągów oraz automatyczną kontrolę ich jazdy, co znacząco podnosi
poziom bezpieczeństwa,
systemu cyfrowej łączności GSM-R, gwarantującego bezpieczną i niezawodną
komunikację pomiędzy personelem ruchu kolejowego a maszynistami.
Wdrażanie powyższych systemów realizowane jest sukcesywnie w ramach projektów
modernizacyjnych i inwestycyjnych na sieci kolejowej, a ich implementacja przyczynia się
do ograniczenia ryzyka błędu ludzkiego, poprawy bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz
zwiększenia interoperacyjności polskiej infrastruktury kolejowej z sieciami europejskimi.
Jednocześnie Spółka kontynuuje proces centralizacji sterowania ruchem kolejowym
poprzez rozwój lokalnych centrów sterowania (LCS), umożliwiających zdalne prowadzenie
ruchu na wielu stacjach z jednego ośrodka. Działania te przekładają się na wzrost
efektywności wykorzystania infrastruktury kolejowej, poprawę bezpieczeństwa, redukcję
kosztów eksploatacyjnych i utrzymaniowych oraz zwiększenie przepustowości linii
i skrócenie czasu przejazdu pociągów.
Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że bezpieczeństwo ruchu kolejowego
pozostaje jednym z kluczowych priorytetów działalności PKP PLK. Realizowane
przedsięwzięcia w obszarze utrzymania, inwestycji, szkoleń oraz monitorowania ryzyk
mają charakter systemowy i są ukierunkowane na stałe podnoszenie poziomu
bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej oraz minimalizowanie ryzyka wystąpienia
zdarzeń kolejowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i europejskimi.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 7 of 7 --