Interpelacja w sprawie efektywności systemu zamówień publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16348
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie efektywności systemu zamówień publicznych
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 02-04-2026
System zamówień publicznych odpowiada za wydatkowanie znacznej części środków publicznych i ma bezpośredni wpływ na efektywność gospodarowania nimi. Obserwuje się jednak szereg problemów: ograniczoną konkurencyjność przetargów, wysokie bariery formalne dla mniejszych przedsiębiorstw, powielanie procedur i złożoność dokumentacji.
W efekcie niektóre zamówienia realizowane są w warunkach ograniczonej konkurencji, co prowadzi do podwyższonych kosztów, opóźnień i ograniczenia innowacyjności. Niezbędne jest wprowadzenie mechanizmów wspierających udział małych i średnich przedsiębiorstw oraz systematyczna ewaluacja efektywności kosztowej i jakościowej zamówień publicznych.
Pytania:
Jaki odsetek przetargów kończy się złożeniem tylko jednej oferty?
Jakie są średnie czasy trwania postępowań przetargowych?
Jakie bariery najczęściej zgłaszają przedsiębiorcy w procedurach zamówień publicznych?
Czy planowane są uproszczenia procedur dla sektora MŚP?
Jak ministerstwo zapewnia przejrzystość postępowań i ograniczenie ryzyka korupcji?
Czy prowadzone są analizy kosztowe efektywności zamówień publicznych?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (19)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23805 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.5.2026
Warszawa, 27 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16348 w sprawie efektywności systemu zamówień publicznych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16348 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana
Marka Matuszewskiego w sprawie efektywności systemu zamówień publicznych,
przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
Ad 1.
Zgodnie z ostatnim Sprawozdaniem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych za rok 2024,
średnia liczba ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego zarówno
o wartości mniejszej niż progi unijne jak i równej lub przekraczającej progi unijne wynosiła
2,84 oferty (w 2023 r. – 2,41).
Z ogłoszeń o wyniku postępowania opublikowanych w Biuletynie Zamówień Publicznych
w 2024 r. wynika, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego o wartości
mniejszej niż progi unijne średnio składano 2,89 oferty1 (w 2023 r. – 2,64). W przypadku
zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne średnia ta wyniosła 2,48
oferty (w 2023 r. – 2,12).
W ponad 64% zamówień o wartości poniżej progów unijnych w 2024 r. złożono więcej niż
jedną ofertę (dla porównania – w 2023 r. było to 61%). Najmniejszy udział zamówień
z tylko jedną ofertą odnotowano w robotach budowlanych – 14% (w 2023 r. – 18%).
W przypadku dostaw zamówień z jedną ofertą było niespełna 43% (w 2023 r. – 47%),
natomiast w usługach – niemal 38% (w 2023 r. – 39%).
Jak wynika z danych udostępnionych przez Komisję Europejską w postępowaniach
o wartości równej lub przekraczającej progi unijne w 2024 r. w prawie 51% zamówień
złożono więcej niż jedną ofertę (w 2023 r. – 46%), w tym w robotach budowlanych w 85%
zamówień (w 2023 r. – 84%); w dostawach – 48% (w 2023 r. – 44%), w usługach – 62%
(w 2023 r. – 55%).
1 Dane dotyczące liczby ofert nie obejmują postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w trybie negocjacji bez
ogłoszenia i zamówienia z wolnej ręki. W przypadku postępowań, w których dopuszczono składanie ofert częściowych
dane dotyczą poszczególnych części zamówienia.
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 2.
Średni czas2 trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego o wartości
mniejszej niż progi unijne3 w 2024 r. wyniósł 41 dni (w 2023 r. – 40 dni). W przypadku
robót budowlanych procedura trwała średnio 52 dni w 2024 r. (w 2023 r. – 50 dni),
w dostawach - średnio 37 dni (w 2023 r. także 37), a w przypadku usług - 39 dni (w 2023
r. także 39).
W 2024 r. najszybciej udzielano zamówień w trybie podstawowym (art. 275 pkt 1 ustawy
z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej jako: „ustawa Pzp”)
i średnio było to 40 dni (w 2023 r. także 40 dni).
Szczegółowe dane liczbowe prezentowane są w treści Sprawozdania, które udostępnione
jest na stronie internetowej UZP, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/uzp/sprawozdania-o-funkcjonowaniu-systemu-zamowien-
publicznych
Ad 3.
Wśród postulatów legislacyjnych zgłaszanych przez wykonawców i zrzeszających ich
organizacji w związku z przeglądem ustawy Pzp, nie ma licznych postulatów związanych
z barierami w procedurach udzielania zamówień publicznych, w szczególności postulatów,
które dotyczyłyby tych samych zagadnień problemowych.
Poszczególne zgłaszane przez wykonawców postulaty dotyczą kwestii mających wpływ na
dalsze uproszczenia w zakresie procedur udzielania zamówień publicznych, w tym
w aspekcie składanych oświadczeń i dokumentów, jak też badania i oceny ofert oraz
wyjaśniania rażąco niskiej ceny. Postulowane były:
a) zmiany dotyczące warunków konkursu,
b) zmiany w przepisach dotyczących wadium oraz wysokości zabezpieczenia
należytego wykonania umowy,
c) formułowania postanowień umów w sprawie zamówienia publicznego oraz umów
o podwykonawstwo w zakresie doprecyzowania przepisów odnoszących się do
warunków wypłaty podwykonawcy wynagrodzenia przez zamawiającego.
Ad 4.
W ustawie Pzp funkcjonują już obecnie rozwiązania ułatwiające udział wykonawców
z sektora MŚP w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Do takich
rozwiązań prawnych można zaliczyć wymóg, co do zasady, podziału zamówienia na części
i konieczność uzasadniania przez zamawiającego sytuacji odstąpienia od zastosowania
takiego podziału (art. 91 ust. 2 ustawy Pzp), a także możliwość stosowania przez
zamawiających zaliczek wypłacanych wykonawcom (art. 442 ustawy Pzp), zaś
2 Średni czas liczony jest od daty publikacji ogłoszenia o zamówieniu do daty zawarcia umowy wskazanej w ogłoszeniu
o wyniku postępowania, a więc dotyczy zamówień udzielanych w trybie podstawowym oraz w trybie partnerstwa
innowacyjnego. W przypadku postępowań, w których dopuszczono składanie ofert częściowych dane dotyczą
poszczególnych części zamówienia.
3 art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w przypadku umów zawieranych na okres dłuższy niż 12 miesięcy – obowiązek zapłaty
wykonawcy wynagrodzenia w częściach, po wykonaniu części umowy, lub udzielenia
zaliczki na poczet wykonania zamówienia (art. 443 ust. 1 ustawy Pzp).
W zakresie problematyki równoważenia pozycji stron umowy w sprawie zamówienia
publicznego (zamawiającego i wykonawcy), warto również wskazać na nakładane już
obecnie ustawą Pzp na zamawiających obowiązki dotyczące waloryzacji wynagrodzenia
wykonawcy. Ustawa Pzp wymaga bowiem, aby umowa, której przedmiotem są roboty
budowlane, dostawy lub usługi, zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, zawierała
postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia należnego
wykonawcy w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją
zamówienia (art. 439 ustawy Pzp). Jednocześnie, ustawa Pzp w art. 433, reguluje listę
klauzul abuzywnych w umowach w sprawie zamówienia publicznego, w tym dotyczących
tego, że projektowane postanowienia umowne nie mogą przewidywać odpowiedzialności
wykonawcy za opóźnienie, chyba że jest to uzasadnione okolicznościami lub zakresem
zamówienia, czy też naliczania kar umownych za zachowanie wykonawcy niezwiązane
bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem.
Z kolei, do rozwiązań przewidzianych obowiązującymi przepisami ustawy Pzp, służących
wzmocnieniu ochrony słusznych interesów podwykonawców, należy m.in. obowiązek
wprowadzenia przez zamawiającego do umowy z wykonawcą, której przedmiotem są
roboty budowlane, postanowień dotyczących zapłaty wynagrodzenia wykonawcy,
uwarunkowanego przedstawieniem przez niego dowodów potwierdzających zapłatę
wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom (art. 437
ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp). Ponadto ustawa Pzp – w odniesieniu do umów, których
przedmiotem są roboty budowlane – przewiduje dokonywanie przez zamawiającego
bezpośredniej zapłaty wymagalnego wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy lub
dalszemu podwykonawcy, o ile zawarł on zaakceptowaną przez zamawiającego umowę
o podwykonawstwo na roboty budowlane, lub zawarł przedłożoną zamawiającemu
umowę o podwykonawstwo na dostawy lub usługi – w przypadku uchylenia się od
obowiązku zapłaty odpowiednio przez wykonawcę, podwykonawcę lub dalszego
podwykonawcę (art. 465 ustawy Pzp). Dodatkowo przepisy ustawy Pzp przewidują, że
umowa o podwykonawstwo nie może zawierać postanowień kształtujących prawa
i obowiązki podwykonawcy w zakresie kar umownych oraz postanowień dotyczących
warunków wypłaty wynagrodzenia, w sposób dla niego mniej korzystny niż prawa
i obowiązki wykonawcy ukształtowane postanowieniami umowy zawartej między
zamawiającym a wykonawcą (art. 463 ustawy Pzp).
Ustawa Pzp przewiduje również znaczne uelastycznienie i odformalizowanie postępowań
o udzielenie zamówienia publicznego o wartości mniejszej niż progi unijne, w tym m.in.:
elastyczny tryb podstawowy, możliwość niewymagania przez zamawiających od
wykonawców w postępowaniu dokumentów na potwierdzenie braku podstaw
wykluczenia z udziału w postępowaniu, spełniania warunków udziału w postępowaniu
i kryteriów selekcji oraz maksymalną wysokość wadium w takich postępowaniach nie
wyższą niż 1,5% wartości zamówienia, o ile zamawiający przewiduje obowiązek jego
wniesienia.
W kontekście zapewniania przedsiębiorcom z sektora MŚP efektywnego dostępu do
rynku zamówień publicznych oraz zwiększania ich udziału w postępowaniach, ważny
element stanowi sama wiedza wykonawców o ogłaszanych postępowaniach oraz
transparentność tego procesu. Jest ona jednym z kluczowych czynników zachęcających
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wykonawców do ubiegania się o zamówienia publiczne. Wykonawcy, w tym z sektora
MŚP, uzyskują wiedzę o możliwości ubiegania się o zamówienie publiczne z ogłoszeń
zamieszczanych przez zamawiających w Biuletynie Zamówień Publicznych lub Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej. Ponadto ustawa Pzp nakłada na zamawiających inne
obowiązki informacyjne związane z prowadzonym postępowaniem o udzielenie
zamówienia, m.in. zobowiązując zamawianych do publikacji planów udzielania zamówień
publicznych na dany rok oraz zamieszczania informacji o postępowaniu na stronie
internetowej prowadzonego postępowania. Co więcej ustawa Pzp daje zamawianemu
możliwość bezpośredniego poinformowania przez zamawiającego o wszczęciu
postępowania o udzielenie zamówienia znanych mu wykonawców, którzy w ramach
prowadzonej działalności świadczą usługi, dostawy lub roboty budowlane będące
przedmiotem zamówienia w celu zainteresowania udziałem w postępowaniu (art. 130 ust.
3 oraz art. 276 ust. 2 ustawy Pzp).
Warto zaznaczyć, że w ramach działań służących zwiększaniu aktywności wykonawców
z sektora MŚP na rynku zamówień publicznych – przyczyniających się do zmniejszania
obciążeń formalnych oraz usprawnienia korzystania ze środków ochrony prawnej –
podjęto inicjatywy legislacyjne realizowane w 2025 roku, związane z podniesieniem progu
stosowania ustawy Pzp ze 130 000 złotych do 170 000 złotych (ustawa z dnia 25 lipca
2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. 2025 r. poz. 1173)) oraz wprowadzenie rozwiązań prawnych i technicznych
umożliwiających zdalny (online) udział m.in. wykonawców w rozprawach i posiedzeniach
prowadzonych przed Krajową Izbą Odwoławczą (ustawą z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie
niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz
doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. 2025 r. poz. 769)).
Obecnie, w związku z przeprowadzonym przeglądem ustawy Pzp, analizowana jest
możliwość wprowadzenia kolejnych usprawnień procedur zamówieniowych, w tym także
w obrębie uregulowanej już ustawą Pzp i funkcjonującej elektronizacji zamówień
publicznych.
Na gruncie obowiązujących przepisów ustawy Pzp już znacznie ograniczono liczbę
wymaganych dokumentów na etapie składania ofert oraz wprowadzono szersze
zastosowanie oświadczeń zamiast dokumentów, kontynuowane są prace nad
standaryzacją formularzy i dokumentacji przetargowej, przygotowując i upowszechniając
przykładowe wzory umów w sprawach zamówień publicznych, rekomendowanych klauzul
(np. waloryzacyjnych), regulaminów oraz innych dokumentów stosowanych przy
udzielaniu zamówień.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na uchwaloną przez Radę Ministrów w dniu 31 marca
br. Politykę zakupową państwa na lata 2026-2029. Wyznacza ona cele strategiczne dla
zamówień, wpisujące się w priorytety gospodarcze rządu i wskazuje, że zamówienia
publiczne są ważnym instrumentem realizacji polityki państwa, w tym budowy potencjału
polskich przedsiębiorców i kreowania warunków, które sprzyjają prowadzeniu działalności
gospodarczej, w szczególności podmiotom z grupy MŚP.
Istotnymi planowanymi narzędziami realizacji celów Polityki są:
a) zaangażowanie zamawiających w lepsze przygotowanie postępowań o udzielenie
zamówienia publicznego – zachęcenie ich, w trakcie planowania
i przygotowywania postępowań, do dokładnego zbadania i analizowania ofert
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
lokalnych przedsiębiorców, a także podjęcia z nimi dialogu, na co pozwalają
przepisy ustawy Pzp,
b) promowanie rozwiązań uwzględniających interesy wykonawców, takie jak podział
zamówień na części, stosowanie częściowych płatności, udzielanie zaliczek oraz
częstsze stosowanie umów ramowych – rozwiązania te posłużą zwiększeniu
zainteresowania przedsiębiorców z sektora MŚP udziałem w rynku zamówień
publicznych,
c) zalecenie dla zamawiających do przeprowadzania Testu MŚP w celu zwiększenia
obecności przedsiębiorców z sektora MŚP w zamówieniach publicznych – Test
MŚP to praktyczne narzędzie dla zamawiających, zawierające kluczowe kroki
wspierające małe i średnie przedsiębiorstwa w ubieganiu się o zamówienia
publiczne. Dzięki tej liście, zamawiający mogą w sposób usystematyzowany
sprawdzać, czy projektowane, a później prowadzone postępowanie nie eliminuje
wykonawców z sektora MŚP oraz czy tworzy dla nich realne szanse na udział
w zamówieniu,
d) zapewnienie kontynuacji wsparcia MŚP w formie cyklu bezpłatnych szkoleń
dotyczących udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia przez Ministra
właściwego do spraw gospodarki – celem szkoleń jest wzmocnienie kompetencji
dla MŚP oraz zapewnienie dostępu do wiedzy niezbędnej do efektywnego udziału
w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego,
e) uproszczenia w komunikacji: zamawiający powinni posługiwać się możliwie
prostym i przyjaznym językiem, w taki sposób, aby adresaci mogli zrozumieć ich
sens niezależnie od wykształcenia i profilu działalności, już po pierwszym
zapoznaniu się z ich treścią. Zostaną podjęte działania służące wdrożeniu prostego
języka w komunikacji pomiędzy zamawiającym a wykonawcą.
Z myślą o przedsiębiorcach należących do sektora MŚP, Ministerstwo Rozwoju
i Technologii w latach 2023-2025 zorganizowało cykl jednodniowych bezpłatnych szkoleń
pn. „Jak pozyskać zamówienie i podpisać umowę – procedura uzyskania zamówienia krok
po kroku. Szkolenie praktyczne dla wykonawców”. W jego ramach przeprowadzono
łącznie 48 szkoleń w całej Polsce, we wszystkich województwach, w tym 32 spotkania
odbyły się w ramach zamówienia podstawowego, po dwa w każdym województwie.
Dodatkowo, z uwagi na duże zainteresowanie przedsiębiorców tego typu ofertą
edukacyjną, zostało zorganizowanych dodatkowych 16 szkoleń.
Był to nowatorski projekt, jakiego dotąd nie było na rynku szkoleniowym, skierowany do
przedsiębiorców i osób zatrudnionych w sektorze MŚP oraz uwzględniający ich punkt
widzenia. Szkolenia były prowadzone przez doświadczonych trenerów, którzy
w przystępny sposób wskazywali na praktyczne aspekty związane z udziałem
w zamówieniach publicznych, począwszy od umiejętności znajdowania ogłoszeń
o zamówieniach, poprzez praktyczne zagadnienia przygotowania i złożenia oferty, po
warunki udziału i kryteria oceny ofert. Uczestnicy mieli zagwarantowane wsparcie i pomoc
przy składaniu realnych ofert. W ramach wszystkich spotkań przeszkolono około 1500
osób. Nowa Polityka zakupowa państwa na lata 2026-2029 będzie kontynuowała ten
projekt w formie cyklu bezpłatnych szkoleń dla przedsiębiorców z grupy MŚP.
Prezes UZP realizuje również szereg działań miękkich, mających na celu ułatwienie
wykonawcom, w tym wykonawcom z sektora MŚP, oraz zamawiającym stosowanie
ustawy Pzp, takich jak szkolenia i materiały edukacyjne, dobre praktyki w zakresie
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przygotowania postępowań. Uruchomiona na stronie internetowej Urzędu Zamówień
Publicznych – Akademia Zakupów Publicznych, skupia się na trzech obszarach działań, tj.
edukacyjno-szkoleniowym, który obejmuje szkolenia stacjonarne i online; informacyjnym,
odnoszącym się do przygotowania materiałów merytorycznych dotyczących wybranych
aspektów zamówień publicznych (webinary, filmy szkoleniowe, podcasty); oraz
współpracy z uczestnikami rynku zamówień publicznych, która ma służyć ustaleniu ich
oczekiwań edukacyjnych oraz wspierać wdrażanie europejskich ramy kompetencyjnych
ProcurCompEU.
Ad 5.
Należy zauważyć, że ustawa Pzp, w ślad za dyrektywami Unii Europejskiej z zakresu
zamówień publicznych zawiera szereg rozwiązań prawnych gwarantujących przejrzystość
postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz ograniczenie ryzyka korupcji. Do
takich rozwiązań prawnych zapewniających przejrzystość należą w szczególności:
a) obowiązek zapraszania przez zamawiających do udziału w postępowaniach
o udzielenie zamówienia publicznego w konkurencyjnych procedurach otwartych
poprzez ogłoszenie o zamówieniu publikowane, w zależności od wartości
zamówienia, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w Biuletynie
Zamówień Publicznych;
b) obowiązki informacyjne zamawiającego związane z publikowaniem informacji
o czynnościach podejmowanych w postępowaniu, w tym dotyczące wyboru
najkorzystniejszej oferty, i o zmianach w dokumentach zamówienia, na stronie
internetowej, na której prowadzone jest postępowanie (jest to bezpłatny, pełny,
bezpośredni i nieograniczony dostęp do specyfikacji warunków zamówienia od
dnia publikacji ogłoszenia o zamówieniu nie krócej niż do dnia udzielenia
zamówienia),
c) obowiązków w zakresie udostępniania dokumentów zamówienia czy obowiązku
prowadzenia przez zamawiającego protokołu postępowania, który podlega
udostępnieniu zainteresowanym.
Ponadto ustawa Pzp wymaga, aby kierownik zamawiającego, członek komisji przetargowej
oraz inne osoby wykonujące czynności związane z przeprowadzeniem postępowania
o udzielenie zamówienia po stronie zamawiającego lub osoby mogące wpłynąć na wynik
tego postępowania lub osoby udzielające zamówienia podlegały wyłączeniu
z dokonywania tych czynności, jeżeli po ich stronie występuje konflikt interesów. Osoby te
są zobowiązane do składania oświadczeń w zakresie konfliktu interesów.
Ustawa Pzp przewiduje również rozwiązanie umożliwiające wykluczenie z udziału
w postępowaniu wykonawcy, w stosunku do którego zachodzi konflikt interesów, jeżeli
nie można takiego konfliktu uniknąć poprzez wyłączenie osób po stronie zamawiającego.
Ponadto ustawa Pzp przewiduje przesłanki wykluczenia wykonawcy z udziału
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli zamawiający może
stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi
wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności, jeżeli
należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.
o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub
wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te
oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Ponadto wykluczeniu podlega wykonawca
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w sytuacji, gdy doszło do wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy lub podmiotu,
który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16
lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, przy czynnościach związanych
z przygotowaniem postępowania, chyba że spowodowane tym zakłócenie konkurencji
może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału
w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Ad 6.
Efektywność kosztowa w zamówieniach publicznych jest kluczowa dla całego procesu,
pozwala na racjonalne wykorzystanie środków publicznych. Dzięki niej możliwe jest
osiągnięcie najlepszych rezultatów przy jak najniższych nakładach finansowych, bez
obniżania jakości realizowanych usług czy dostaw. Wysoka efektywność kosztowa sprzyja
również zwiększeniu przejrzystości i konkurencyjności postępowań przetargowych, co
ogranicza ryzyko nadużyć i sprzyja uczciwej rywalizacji między wykonawcami. W efekcie
prowadzi to do lepszego zarządzania finansami publicznymi oraz większego zaufania
społeczeństwa do instytucji państwowych.
Ustawa Pzp wprost wprowadza zasadę efektywności (value for money). Oznacza to, że
zamówienia powinny zapewniać najlepszy efekt w relacji do poniesionych kosztów — nie
tylko ceny, ale także jakości i kosztów w całym cyklu życia. W praktyce przekłada się to na
obowiązki nałożone na zamawiających, takie jak: analiza potrzeb i wymagań przed
wszczęciem postępowania, rozważanie różnych wariantów realizacji i ich kosztów,
uwzględnianie kosztów cyklu życia (LCC) zamiast samej ceny zamówienia publicznego.
Efektywność kosztowa w zamówieniach publicznych znalazła również swoje
odzwierciedlenie w Polityce zakupowej państwa na lata 2026 - 2029, o której mowa była
powyżej. Warunkiem skutecznej realizacji priorytetów Polityki zakupowej państwa, jest
wielopłaszczyznowa profesjonalizacja zamówień publicznych, która pozytywnie wpłynie
na: poprawę efektywności wydatkowania środków publicznych (mniejsze koszty zakupu,
lepsze wyniki jakościowe, adekwatne do faktycznych potrzeb), zwiększenie
przewidywalności procesów zakupów publicznych i zaufania społecznego do procedur
zamówień publicznych, rozwój strategicznego podejścia do rynku wykonawców, innowacji
i zrównoważonych zamówień, wykorzystania potencjału polskich przedsiębiorców.
Jednym z zaleceń dla zamawiających określonych w Polityce zakupowej państwa na lata
2026 - 2029 jest zapewnienie najwyższej efektywności całego procesu poprzez zadbanie
przez kierowników zamawiającego publicznego, aby proces zakupowy został zmapowany
z użyciem jednej z dostępnych metodyk mapowania, a następnie zoptymalizowany
i osiągnął oczekiwany efekt.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że Prezes Urzędu Zamówień Publicznych we
współpracy z innymi instytucjami dysponującymi odpowiednią wiedzą i doświadczeniem
został zobowiązany do zapewnienia upowszechnienia szerszego stosowania analizy
wydajności procesów zakupowych, czyli oceny efektywności i zasadności poniesionych
wydatków w kontekście realizacji celów operacyjnych, finansowych i strategicznych
zamawiającego, co przyczyni się do wzmocnienia funkcji zarządczej w obszarze zamówień
publicznych. Jest to element niezbędny do dokonania odpowiednich analiz w zakresie
efektywności kosztowej zamówień publicznych.
Co więcej, warto podkreślić, że z danych zamieszczonych w Biuletynie Informacji Urzędu
Zamówień Publicznych wynika, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia w
procedurze krajowej w zestawieniu dotyczącym kryterium oceny ofert widać wyraźnie, iż
zamawiający opracowując dokumenty zamówienia coraz częściej kierują się również
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kryteriami pozacenowymi, a nie jedynie kryterium cenowym. Jak wynika ze statystyk
w 2024 roku cena jako jedyne kryterium oceny ofert w postępowaniach o udzielenie
zamówienia publicznego ogółem wyniosła 25,47 %, natomiast cena i inne kryteria już
74,53%. Pokazuje to wyraźny trend, że kryteria pozacenowe zaczynają mieć coraz większe
znaczenie dla realizacji zamówienia. Zamawiający patrzą na proces realizacji jako cały cykl
życia produktu, biorąc pod uwagę wszystkie jego fazy, co przekłada się na efektywność
kosztową danego zamówienia.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 8 of 8 --