Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGK-WP.050.1.2024.EB
3197182.12583581.10104577
Warszawa, 31-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1634 Pani Poseł Aleksandry Leo w sprawie
eskalującego konfliktu związanego z powiększeniem obszaru górniczego o 1033 ha w rejonie
Szczawina, Starej Łomnicy, Szklarki i Gorzanowa w gm. Bystrzyca Kłodzka, po uzyskaniu
stanowiska Marszałka Województwa Dolnośląskiego, niniejszym uprzejmie wyjaśniam, co
następuje.
1. Jakie jest uzasadnienie dla utworzenia tak dużego obszaru górniczego, który może
spowodować uciążliwość dla mieszkańców?
Marszałek Województwa Dolnośląskiego udzielił Pani Krystynie Jarawskiej
prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą ESTA Krystyna Jarawska koncesji na
wydobywanie wód leczniczych z otworów: Hanna 1, Hanna 2, Hanna 3, Hanna 4, Kazimierz
1, Kazimierz 2, położonych w miejscowości Stara Łomnica, gmina Bystrzyca Kłodzka, powiat
kłodzki, województwo dolnośląskie. Udzielenie koncesji nastąpiło decyzją z 6 września
2023 r.
Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne
i górnicze1, w dalej również jako: „Ustawa p.g.g.”: podstawą wyznaczenia granic obszaru
górniczego i terenu górniczego jest dokumentacja geologiczna i odpowiednio projekt
zagospodarowania złoża albo plan zagospodarowania podziemnego składowiska dwutlenku węgla.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami propozycję granic obszaru i terenu
górniczego powinna zawierać dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 633 z późn. zm.

-- 1 of 6 --

2
eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych. Brak jest jednak formalnie przyjętych zasad
(przepisów wykonawczych), które określałyby sposób ich wyznaczania, a także jasno
sformułowanych wymagań, które należy spełnić w celu ochrony ujęć i złóż wód leczniczych.
Jedynie w § 8 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r.
w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej2,
wskazano, że proponowane granice obszaru i terenu górniczego należy wyznaczać
z uwzględnieniem warunków hydrodynamicznych.
W Projekcie zagospodarowania złoża określono, że: Obszar i teren górniczy ,,Stara
Łomnica” zaprojektowano na podstawie przeprowadzonego rozpoznania warunków
hydrogeologicznych w powiecie kłodzkim, województwo dolnośląskie, z uwzględnieniem warunków
hydrogeologicznych, morfologicznych oraz eksploatacyjno-technicznych, w oparciu o
,,Dokumentację hydrogeologiczną zasobów eksploatacyjnych wód leczniczych ujęcia w Starej
Łomnicy (otwory Hanna 1, Hanna 2, Hanna 3, Hanna 4, Kazimierz 1, Kazimierz 2. W dalszej części
podano nadto, że przy określaniu przebiegu granic obszaru górniczego kierowano się
lokalizacją ujęć, położeniem złoża względem już istniejących obszarów górniczych
(Gorzanów i Szczawina), przesłankami wynikającymi z budowy geologicznej terenu,
regionalnymi i lokalnymi kierunkami przepływu wód podziemnych w kredowym piętrze
wodonośnym, określonym zasięgiem leja depresji ujęcia, wyznaczonym obszarem spływu
wody do ujęcia a także rzeczywistymi potrzebami i możliwościami aktywnej ochrony złoża
wód leczniczych, ponadto kierowano się zasadami prawidłowej ochrony powierzchni terenu
oraz środowiska naturalnego i uzasadnionymi potrzebami gospodarczymi i społecznymi
użytkowników obszaru górniczego. Natomiast zasięg terenu górniczego ustalono, kierując
się koniecznością przeciwdziałania powstawaniu szkód w środowisku naturalnym, jak
również w obiektach i urządzeniach znajdujących się w jego obrębie. Zarówno wytyczony
obszar, jak i teren górniczy obejmują strefy ewentualnych oddziaływań na eksploatację wód
leczniczych.
Podkreślić również należy, że eksploatacja wód leczniczych nie podlega przepisom
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne3, dalej również jako: „Prawo wodne”. Dla ujęć
tych wód nie ustanawiania się, jak to ma miejsce w przypadku wód zwykłych, stref
ochronnych. Ochrona złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin polega jedynie na
ograniczeniu praw ich pozyskiwania przez podmiot, który uzyskał koncesję na wydobywanie
kopaliny z określonej przestrzeni będącej obszarem górniczym.
2 Dz. U. z 2016 r. poz. 2033
3 Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 z późn. zm.

-- 2 of 6 --

3
Obszar górniczy dla wód leczniczych powinien więc być utworzony w taki sposób,
aby służył zabezpieczeniu złoża przed zmianą jakości wód spowodowaną wpływem
czynników zewnętrznych oraz zabezpieczeniu złoża przed modyfikacją jego warunków
hydrodynamicznych a także zabezpieczeniu wód leczniczych przed możliwością dopływu
zanieczyszczeń, w tym zachowaniu cech fizycznych i składu chemicznego wody leczniczych.
Odpowiednio wyznaczony obszar górniczy ma także służyć zabezpieczeniu przed
budowaniem nowych ujęć wód leczniczych w zbyt małej odległości, co mogłoby skutkować
zmianą warunków hydrodynamicznych i degradacją złoża wód leczniczych (ilościową lub/i
jakościową).
2. Dlaczego od ponad dwóch lat zakład w sąsiedztwie Szczawiny i Szklarki stoi bez ruchu
produkcyjnego ludzi i maszyn?
Organy administracji geologicznej nie posiadają wiedzy na temat funkcjonowania,
w tym prowadzenia produkcji w zakładach w sąsiedztwie Szczawiny i Szklarek.
3. Dlaczego decyzje w tak istotnych kwestiach podejmowane są bez udziału mieszkańców?
Udział społeczeństwa w postępowaniach uregulowany jest ustawowo. W przypadku
postępowania w sprawie udzielenia koncesji, udział społeczeństwa możliwy jest na etapie
uzyskiwania przez przedsiębiorcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest
następnie niezbędnym załącznikiem do wniosku o udzielenie koncesji.
Zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach określa ustawa z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko4, dalej również jako: „Ustawa
o u.i.ś.”. W art. 79 ust. 1 Ustawy o u.i.ś. na organy administracji publicznej nałożono
obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Przepis ten
przewiduje taki obowiązek tylko i wyłącznie w stosunku do postępowań, w ramach których
przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko. Nie we wszystkich postępowaniach
w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się bowiem
ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena taka jest bezwzględnie
przeprowadzana jedynie w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco
oddziaływać na środowisko, tj. przedsięwzięć wymienionych w § 2 rozporządzenia Rady
4 Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 z późn. zm.

-- 3 of 6 --

4
Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko5, dalej również jako: „rozporządzenie Rady Ministrów”.
W pozostałych przypadkach, tj. w stosunku do przedsięwzięć mogących potencjalnie
znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów
o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko decyduje organ
prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej i czyni to w drodze
postanowienia. Dopiero postępowanie, w którym zapadło takie rozstrzygnięcie, staje się
postępowaniem, w stosunku do którego zastosowanie znajdą przepisy Ustawy o u.i.ś.
gwarantujące udział społeczny. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 1 Ustawy o u.i.ś. udział
społeczeństwa nie jest zapewniany w ramach postępowania, w wyniku którego dochodzi do
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającej brak potrzeby
przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Ocena środowiskowa, prowadzona w ramach postępowania w sprawie wydania
decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny, jest
swego rodzaju instrumentem prewencyjnym kontroli inwestycji związanych
z wydobywaniem złóż kopalin na podstawie koncesji. Jej celem jest bowiem określenie, jaki
wpływ na środowisko może mieć planowana inwestycja. Decyzja środowisko ma
gwarantować, że organ wydający decyzję zezwalającą na realizację przedsięwzięcia, w tym
przypadku koncesję, otrzyma wyczerpującą analizę skutków, jakie planowana inwestycja
spowoduje w odniesieniu do środowiska.
Przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu wód leczniczych jest przedsięwzięciem
zakwalifikowanym, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, jako mogące potencjalnie
znacząco oddziaływać na środowisko.
W przypadku koncesji na wydobywanie wód leczniczych ze złoża „Stara Łomnica”
załącznikiem do wniosku była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana przez
Burmistrza Bystrzycy Kłodzkiej. W decyzji tej Burmistrz Bystrzycy Kłodzkiej stwierdziła
brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia
polegającego na „Wydobywaniu kopaliny – wód leczniczych – otworami wiertniczymi, Hanna
1, Hanna 2, Hanna 3, Hanna 4, Kazimierz 1, Kazimierz 2 w Starej Łomnicy”. W związku z czym,
jak wskazano powyżej, udział społeczeństwa w postępowaniu nie był możliwy.
Zaznaczyć należy, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej został złożony już
po zatwierdzeniu dokumentacji hydrogeologicznej, w której zaproponowano granice
obszaru górniczego. Organ wydający decyzję środowiskową miał zatem możliwość
zapoznania się z treścią ww. dokumentacji i po tym zapoznaniu stwierdzić o obowiązku
5 Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm.

-- 4 of 6 --

5
przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego
przedsięwzięcia, wydając w tym zakresie stosowne postanowienie.
4. Dlaczego Inwestor nie zgodził się na ograniczenie obszaru górniczego chociażby o
wskazane przez Gminę 33 ha?
Jak wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 1 obszar górniczy
wyznacza organ koncesyjny na podstawie dokumentacji hydrogeologicznej i projektu
zagospodarowania złoża, mając na uwadze ochronę zasobów wód leczniczych. Zmiana
wniosku Inwestora o udzielenie koncesji, w zakresie obszaru górniczego wymagałaby zatem
oparcia w dokumentacji i projekcie zagospodarowania złoża.
5. Dlaczego tzw. Obszar górniczy nie został wyznaczony w sposób optymalny z punktu
widzenia interesu społecznego?
Powyższa kwestia została już wyjaśniona w odpowiedzi na pytania sformułowane w
pkt 1 i 4. Podkreślenia jednak wymaga, że obszar górniczy wyznacza się w sposób optymalny
z punktu widzenia ochrony złoża, co zostało w sposób szczegółowy omówione w odpowiedzi
na pytanie sformułowane w pkt 1.
6. Dlaczego spółka, która jest właścicielem stara się o utworzenie olbrzymiego obszaru
nieadekwatnie do wielkości zasobów wód podziemnych? Dlaczego jest zgoda na to, aby
obejmował on m.in. Gminne ujęcia wody, co może pozbawić mieszkańców kilku
miejscowości dostępu do wody pitnej, a Bystrzycę Kłodzką rezerwowego ujęcia wody?
Kwestia wyznaczania obszaru górniczego została już wyjaśniona w odpowiedzi na
pytania sformułowane w pkt 1, 4 i 5. Obszar górniczy wyznaczany jest na potrzeby
eksploatacji kopaliny, w tym przypadku wód leczniczych. Złoża wód leczniczych, zgodnie
z art. 10 ust. 2 Ustawy p.g.g. objęte są własnością górniczą, do której prawo przysługuje
Skarbowi Państwa, wobec tego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 Ustawy p.g.g. ich wydobywanie
może odbywać się jedynie na podstawie udzielonej przez właściwy organ administracji
geologicznej koncesji. W odróżnieniu od wód zwykłych, w przypadku wód leczniczych
zastosowania nie znajdują bowiem przepisy Prawa wodnego.
Wyznaczenie obszaru górniczego dla wód leczniczych nie ogranicza w żaden sposób
eksploatacji zwykłych wód podziemnych na potrzeby mieszkańców Gminy.

-- 5 of 6 --

6
7. Czy proces utworzenia obszaru górniczego przebiegał zgodnie z obowiązującym prawem?
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określoną w art. 6
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego6, jest zasada
praworządności, tj. obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie
przepisów prawa.
Mając więc na uwadze powyższy, proces utworzenia obszaru górniczego został
przeprowadzony przez organ administracji geologicznej z uwzględnieniem przepisów
Ustawy p.g.g.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Podsekretarz Stanu Krzysztof Galos
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
6 Dz. U. z 2024 r. poz. 572

-- 6 of 6 --