Interpelacja nr 16335
Interpelacja w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT we Wrocławiu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT we Wrocławiu
Interpelacja nr 16335
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT we Wrocławiu
Zgłaszający: Mirosława Stachowiak-Różecka
Data wpływu: 02-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z ogromnym niepokojem zapoznałam się z doniesieniami medialnymi, w tym z artykułem portalu wPolityce.pl z dnia 1 kwietnia 2026 r. pt. „List do premiera: zwalniani są naukowcy zachęcani do powrotu” oraz z publicznym listem otwartym skierowanym do Pana Premiera przez pana Andrzeja Dybczyńskiego, byłego dyrektora Polskiego Ośrodka Rozwoju Technologii (2018–2023) i prezesa Sieci Badawczej Łukasiewicz (2023–2024), opublikowanym na platformie X.
Zgodnie z przekazanymi informacjami w minionym tygodniu w instytucie Łukasiewicz - PORT zwolniono 11 naukowców (chemików, fizyków, biotechnologów), w tym Polaków, którzy zostali wcześniej aktywnie zachęcani do powrotu z zagranicy. Kolejnym osobom obniżono wynagrodzenia nawet o 50%. Jednocześnie media wskazują na bardzo wysokie wynagrodzenia członków dyrekcji (sięgające blisko 50 tys. zł miesięcznie) oraz ochronę pracowników nienaukowych zatrudnianych z rekomendacji politycznych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo zostało poinformowane o dokonanych zwolnieniach i obniżkach wynagrodzeń w Łukasiewicz - PORT?
2. Jakie są rzeczywiste powody zwolnienia 11 wysoko wykwalifikowanych naukowców oraz obniżenia pensji kolejnym osobom? Czy decyzje te były poprzedzone analizą wpływu na realizację strategicznych celów badawczych instytutu?
3. Jakie kroki zamierza podjąć rząd, aby powstrzymać dalszą utratę kadry naukowej w jednym z najważniejszych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, szczególnie w kontekście wcześniejszych publicznych apeli o powrót polskich naukowców z emigracji?
4. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Nadzorcza Sieci Badawczej Łukasiewicz monitorują sytuację kadrową i płacową w instytucie, w tym relację wynagrodzeń kadry naukowej do wynagrodzeń dyrekcji i pracowników administracyjnych?
5. W jaki sposób rząd zamierza chronić i rozwijać kapitał ludzki w sektorze badawczo-rozwojowym, aby nie powtórzyły się wcześniejsze problemy PORT (m.in. zwrot 56 mln zł środków unijnych, likwidacja laboratorium BSL-3)?
6. Czy planowane są działania nadzorcze lub kontrolne wobec kierownictwa instytutu w związku z zaistniałą sytuacją?
Wyrażam pełne poparcie dla zachowania i wzmocnienia wysoko wykwalifikowanej kadry naukowej. Budowa silnego instytutu badawczego o międzynarodowym znaczeniu wymaga wielu lat konsekwentnej pracy. Pozyskanie i wdrożenie wybitnego naukowca trwa średnio około 1,5 roku – jak słusznie podkreśla autor listu otwartego. Każde odejście takiego specjalisty oznacza nie tylko stratę unikalnej wiedzy i doświadczenia, lecz także poważne opóźnienia w realizowanych projektach B+R, utratę szans na pozyskanie kolejnych grantów europejskich oraz obniżenie konkurencyjności polskiej nauki i gospodarki. Wysoko wykwalifikowana kadra naukowa stanowi kluczowy czynnik rozwoju innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy – zgodnie z celami Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz unijnymi programami Horizon Europe. Utrzymanie i rozwój takiej kadry nie jest kosztem, lecz strategiczną inwestycją w przyszłość Polski. Dlatego też zwracam się o pilną interwencję i podjęcie działań kontrolnych w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT.
Z wyrazami szacunku
Mirosława Stachowiak-Różecka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16335
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT we Wrocławiu
Zgłaszający: Mirosława Stachowiak-Różecka
Data wpływu: 02-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z ogromnym niepokojem zapoznałam się z doniesieniami medialnymi, w tym z artykułem portalu wPolityce.pl z dnia 1 kwietnia 2026 r. pt. „List do premiera: zwalniani są naukowcy zachęcani do powrotu” oraz z publicznym listem otwartym skierowanym do Pana Premiera przez pana Andrzeja Dybczyńskiego, byłego dyrektora Polskiego Ośrodka Rozwoju Technologii (2018–2023) i prezesa Sieci Badawczej Łukasiewicz (2023–2024), opublikowanym na platformie X.
Zgodnie z przekazanymi informacjami w minionym tygodniu w instytucie Łukasiewicz - PORT zwolniono 11 naukowców (chemików, fizyków, biotechnologów), w tym Polaków, którzy zostali wcześniej aktywnie zachęcani do powrotu z zagranicy. Kolejnym osobom obniżono wynagrodzenia nawet o 50%. Jednocześnie media wskazują na bardzo wysokie wynagrodzenia członków dyrekcji (sięgające blisko 50 tys. zł miesięcznie) oraz ochronę pracowników nienaukowych zatrudnianych z rekomendacji politycznych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo zostało poinformowane o dokonanych zwolnieniach i obniżkach wynagrodzeń w Łukasiewicz - PORT?
2. Jakie są rzeczywiste powody zwolnienia 11 wysoko wykwalifikowanych naukowców oraz obniżenia pensji kolejnym osobom? Czy decyzje te były poprzedzone analizą wpływu na realizację strategicznych celów badawczych instytutu?
3. Jakie kroki zamierza podjąć rząd, aby powstrzymać dalszą utratę kadry naukowej w jednym z najważniejszych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, szczególnie w kontekście wcześniejszych publicznych apeli o powrót polskich naukowców z emigracji?
4. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Nadzorcza Sieci Badawczej Łukasiewicz monitorują sytuację kadrową i płacową w instytucie, w tym relację wynagrodzeń kadry naukowej do wynagrodzeń dyrekcji i pracowników administracyjnych?
5. W jaki sposób rząd zamierza chronić i rozwijać kapitał ludzki w sektorze badawczo-rozwojowym, aby nie powtórzyły się wcześniejsze problemy PORT (m.in. zwrot 56 mln zł środków unijnych, likwidacja laboratorium BSL-3)?
6. Czy planowane są działania nadzorcze lub kontrolne wobec kierownictwa instytutu w związku z zaistniałą sytuacją?
Wyrażam pełne poparcie dla zachowania i wzmocnienia wysoko wykwalifikowanej kadry naukowej. Budowa silnego instytutu badawczego o międzynarodowym znaczeniu wymaga wielu lat konsekwentnej pracy. Pozyskanie i wdrożenie wybitnego naukowca trwa średnio około 1,5 roku – jak słusznie podkreśla autor listu otwartego. Każde odejście takiego specjalisty oznacza nie tylko stratę unikalnej wiedzy i doświadczenia, lecz także poważne opóźnienia w realizowanych projektach B+R, utratę szans na pozyskanie kolejnych grantów europejskich oraz obniżenie konkurencyjności polskiej nauki i gospodarki. Wysoko wykwalifikowana kadra naukowa stanowi kluczowy czynnik rozwoju innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy – zgodnie z celami Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz unijnymi programami Horizon Europe. Utrzymanie i rozwój takiej kadry nie jest kosztem, lecz strategiczną inwestycją w przyszłość Polski. Dlatego też zwracam się o pilną interwencję i podjęcie działań kontrolnych w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT.
Z wyrazami szacunku
Mirosława Stachowiak-Różecka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10519 znaków
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WNO.055.3.2026.AJ
Warszawa, 27 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16335
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP, Pani Mirosławy
Stachowiak-Różeckiej w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych
naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT we Wrocławiu.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na Pani zapytania w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko
wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT we Wrocławiu,
poniżej przedstawiam odpowiedzi, opracowane na podstawie informacji przekazanych przez
Centrum Łukasiewicz.
1. Czy Ministerstwo zostało poinformowane o dokonanych zwolnieniach i obniżkach
wynagrodzeń w Łukasiewicz-PORT?
Ministerstwo nie zostało poinformowane o zwolnieniach i obniżkach wynagrodzeń
w Łukasiewicz – PORT, ponieważ przepisy ustawy nie przewidują właściwości ministra
w zakresie bezpośredniego monitorowania sytuacji kadrowej (zwolnień oraz wynagrodzeń)
pracowników instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz.
2. Jakie są rzeczywiste powody zwolnienia 11 wysoko wykwalifikowanych naukowców
oraz obniżenia pensji kolejnym osobom? Czy decyzje te były poprzedzone analizą
wpływu na realizację strategicznych celów badawczych instytutu?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Centrum Łukasiewicz, Instytut Łukasiewicz –
Polski Ośrodek Rozwoju Technologii przechodzi od półtora roku proces restrukturyzacji.
W instytucie w latach 2019-2024 zaobserwowano radykalny przerost zatrudnienia
(zatrudniano więcej pracowników administracyjnych niż badawczych) czy nieumiejętność
skutecznego przeprowadzenia kluczowych postępowań przetargowych, co skutkowało
koniecznością zwrotu środków z dotacji opiewającej na ponad 9 mln zł. Na podstawie analizy
działalności naukowej Dyrekcja Instytutu podjęła decyzję o zmniejszeniu lub likwidacji grup
badawczych niemających – ze względu na niewielką aktywność naukową – perspektywy
-- 1 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
finansowania ze środków zewnętrznych na najbliższe lata. Warto zaznaczyć, że dotyczyła
ona niewielkiej grupy pracowników naukowych.
Co istotniejsze, reorganizacja objęła przede wszystkim obszary administracyjne i obsługowe,
co ma na celu likwidację licznych nieefektywności, które wynikają z niewłaściwego
zarządzania instytutem w latach 2019-2024. Dzięki temu budżet Łukasiewicz – PORT
z opartego w przeważającej mierze na środkach subwencyjnych, sukcesywnie przekształca
się w model oparty w większym stopniu na projektach badawczych finansowanych ze źródeł
zewnętrznych, działalności usługowej i komercjalizacji. Wszystkie podjęte kroki mają
zapewnić instytutowi stabilność operacyjną i płynność finansową. Zachowywane są
wszystkie kluczowe dla Łukasiewicz – PORT kompetencje, a zaoszczędzone środki
inwestowane są w projekty mające potencjał w zakresie obronności i bezpieczeństwa.
O słuszności przyjętego planu świadczą wyniki finansowe instytutu. Budżet realizowanych
projektów wykazuje systematyczny wzrost. Według najnowszych danych w IV kwartale
2025 r. wynosił on 191,3 mln zł, co stanowi 45-procentowy wzrost w stosunku
do analogicznego okresu rok wcześniej. Należy również zwrócić uwagę, że dane za 2025 r.
pokazują stabilizację zatrudnienia w instytucie w stosunku do okresu zwolnień i wysokiej
rotacji (wyższej wśród badaczy, niż wśród pracowników wsparcia) w 2023 r., kiedy to rotacja
badaczy wyniosła 40,04%, malejąc do 23,99% w 2025 r. Powyższy trend należy uznać
za pozytywny. Nadmieniam ponadto, że konsekwentna restrukturyzacja ma na celu dalszą
stabilizację.
3. Jakie kroki zamierza podjąć Rząd, aby powstrzymać dalszą utratę kadry naukowej
w jednym z najważniejszych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, szczególnie
w kontekście wcześniejszych publicznych apeli o powrót polskich naukowców
z emigracji?
Zgodnie ze Strategią 4-letnią i 10-letnią Sieci Badawczej Łukasiewicz, Sieć koncentruje się
na rozwoju kompetencji pracowników bezpośrednio zaangażowanych w projekty B+R oraz
komercjalizację. W roku 2025, Prezes Centrum Łukasiewicz wydał Wytyczne nr 16
w sprawie wdrożenia polityki zatrudnienia i kwalifikowania pracowników do pionu
badawczego w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz. Ponadto w styczniu 2026 r. Prezes
Centrum Łukasiewicz wydał „Regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami
pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej wraz z zasadami komercjalizacji
w ramach Sieci”, który wprowadza motywacyjny mechanizm wynagradzania twórców.
Zakładanym efektem wprowadzonych działań zgodnie z przyjętą Strategią jest koncentracja
zasobów na realizacji projektów o wysokim potencjale komercjalizacyjnym we współpracy
z partnerami biznesowymi. W tym celu w 2025 r. wypracowano i wdrożono model
współpracy z przedsiębiorcami oparty o umowy partnerstwa strategicznego, mające na celu
w szczególności przeprowadzenie dialogu technicznego z przemysłem i opracowanie przez
instytuty Sieci innowacyjnych technologii odpowiadających wprost na potrzeby gospodarki.
Celem realizowanych działań jest pozyskanie i utrzymanie pracowników o najwyższych
kwalifikacjach.
4. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Nadzorcza Sieci
Badawczej Łukasiewicz monitorują sytuację kadrową i płacową w instytucie,
w tym relację wynagrodzeń kadry naukowej do wynagrodzeń dyrekcji
i pracowników administracyjnych?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kierując się dbałością o transparentność oraz
zgodność działań z obowiązującym prawem, na bieżąco reaguje na sytuacje tego
wymagające, podejmując działania w ramach posiadanych uprawnień, m. in. wzywając
Prezesa Centrum Łukasiewicz do złożenia wyjaśnień, jeżeli zaistnieje taka konieczność.
-- 2 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Centrum Łukasiewicz realizują
zadania zgodnie z ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz. Centrum
Łukasiewicz monitoruje na bieżąco stan zatrudnienia w pionie badawczym oraz w pionie
wsparcia w instytutach. Dane te znajdują odzwierciedlenie w rocznym planie działalności
Sieci, jak również rocznym sprawozdaniu z działalności Sieci.
5. W jaki sposób Rząd zamierza chronić i rozwijać kapitał ludzki w sektorze badawczo-
rozwojowym, aby nie powtórzyły się wcześniejsze problemy PORT (m.in. zwrot
56 mln zł środków unijnych, likwidacja laboratorium BSL-3)?
Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, iż laboratorium BSL-3 w Łukasiewicz-PORT nigdy
nie zostało uruchomione (po jego wybudowaniu pojawił się problem z kaskadą ciśnień
i systemem wentylacji). Pierwsze próby jego budowy podejmowano od 2009 r. w spółce EIT+
(przekształconej w Łukasiewicz-PORT i włączonej do Sieci), jednakże bez efektu w postaci
funkcjonującego laboratorium. Powyższe oznacza kilkanaście lat prób wybudowania
laboratorium o odpowiednim poziomie bezpieczeństwa umożliwiającym pracę z patogenami,
w trakcie których nie uzyskano efektu w postaci funkcjonującego laboratorium.
Kwota 56 mln zł, o której mowa w interpelacji, nie odpowiada rzeczywistym środkom
przewidzianym w umowach zawieranych przez Łukasiewicz-PORT w związku z projektem
laboratorium BSL-3. Łukasiewicz-PORT nie pozyskał środków w tej wysokości, a ponadto
nie istnieje obowiązek zwrotu jakiegokolwiek grantu w ww. kwocie. W maju 2021 r. Prezes
Centrum przyznał Centrum Łukasiewicz-PORT dotację celową w wysokości 3 807 000,00 zł
(1/Ł-PORT/CŁ/2021) na realizację ww. inwestycji, natomiast umowa została wypowiedziana
w lutym 2024 r. przez ówczesnego Prezesa Centrum, Pana Andrzeja Dybczyńskiego –
jak wynika z treści uzasadnienia – z uwagi na przeprowadzoną analizę stanu technicznego
i funkcjonalnego istniejącego laboratorium, w wyniku której pierwotne założenia inwestycji
okazały się niewystarczające do uzyskania odpowiednich standardów bezpieczeństwa, przy
jednoczesnym umożliwieniu prowadzenia badań nad patogenami. Do dnia wypowiedzenia
umowy zgodnie z przeznaczeniem wykorzystano 0,74 mln zł. Kolejną umowę dotyczącą
realizacji projektu zawarto w październiku 2023 r. (1/Ł-PORT/CŁ/2023), jednakże została
ona wypowiedziana w grudniu 2024 r. przez Łukasiewicz-PORT z powodu pozyskania oferty
na wykonanie robót budowlanych na kwotę ponad dwukrotnie przewyższającą wartość
inwestycji (21 807 256 zł) i przeznaczony na ten cel budżet (9 105 395,23 zł), a tym samym
Łukasiewicz-PORT nie był w stanie osiągnąć głównego celu projektu. Kwota przyznanej
dotacji celowej stanowiła 9,24 mln zł, z której Instytut otrzymał zaliczkę w wysokości
2 950 000 zł. Instytut nie wykonał żadnego zadania, w związku z czym, środki zostały
zwrócone w całości na rachunek Centrum. Nie jest znane pochodzenie kwoty 56 mln zł
dotacji na modernizację laboratorium BSL–3. Na projekt dotyczący laboratorium BSL-3
wnioskowano o dofinansowanie w kwocie 9 250 132,16 zł, pochodzących ze środków
Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Jednakże odstąpiono od podpisania umowy.
Instytut nie otrzymał środków na ww. projekt. Powodem tej decyzji były: brak możliwości
realizacji inwestycji w zakładanym terminie, wynikający z trudności w pozyskaniu ofert
na roboty budowlane, a także kwestie finansowe – w tym niezabezpieczenie na ten cel
środków przez byłych Dyrektorów Łukasiewicz – PORT, Pana Andrzeja Dybczyńskiego
i Panią Alicję Bachmatiuk. Jednocześnie podjęcie się realizacji przedmiotowej inwestycji
w obliczu braku odpowiedniego czasu na jej wykonanie zgodnie z harmonogramem dotacji
mogłoby skutkować niewykonaniem inwestycji w terminie i niewykorzystaniem środków,
tak jak miało to miejsce w przypadku umów nr 1/Ł-PORT/CŁ/2021 i 1/Ł- PORT/CŁ/2023.
-- 3 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
6. Czy planowane są działania nadzorcze lub kontrolne wobec kierownictwa instytutu
w związku z zaistniałą sytuacją?
Centrum Łukasiewicz na bieżąco monitoruje sytuację finansową oraz kadrową
w Łukasiewicz-PORT. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie dostrzega obecnie
przesłanek do zlecenia przeprowadzenia kontroli.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WNO.055.3.2026.AJ
Warszawa, 27 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16335
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP, Pani Mirosławy
Stachowiak-Różeckiej w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych
naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT we Wrocławiu.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na Pani zapytania w sprawie zwolnień i obniżek wynagrodzeń wysoko
wykwalifikowanych naukowców w Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT we Wrocławiu,
poniżej przedstawiam odpowiedzi, opracowane na podstawie informacji przekazanych przez
Centrum Łukasiewicz.
1. Czy Ministerstwo zostało poinformowane o dokonanych zwolnieniach i obniżkach
wynagrodzeń w Łukasiewicz-PORT?
Ministerstwo nie zostało poinformowane o zwolnieniach i obniżkach wynagrodzeń
w Łukasiewicz – PORT, ponieważ przepisy ustawy nie przewidują właściwości ministra
w zakresie bezpośredniego monitorowania sytuacji kadrowej (zwolnień oraz wynagrodzeń)
pracowników instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz.
2. Jakie są rzeczywiste powody zwolnienia 11 wysoko wykwalifikowanych naukowców
oraz obniżenia pensji kolejnym osobom? Czy decyzje te były poprzedzone analizą
wpływu na realizację strategicznych celów badawczych instytutu?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Centrum Łukasiewicz, Instytut Łukasiewicz –
Polski Ośrodek Rozwoju Technologii przechodzi od półtora roku proces restrukturyzacji.
W instytucie w latach 2019-2024 zaobserwowano radykalny przerost zatrudnienia
(zatrudniano więcej pracowników administracyjnych niż badawczych) czy nieumiejętność
skutecznego przeprowadzenia kluczowych postępowań przetargowych, co skutkowało
koniecznością zwrotu środków z dotacji opiewającej na ponad 9 mln zł. Na podstawie analizy
działalności naukowej Dyrekcja Instytutu podjęła decyzję o zmniejszeniu lub likwidacji grup
badawczych niemających – ze względu na niewielką aktywność naukową – perspektywy
-- 1 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
finansowania ze środków zewnętrznych na najbliższe lata. Warto zaznaczyć, że dotyczyła
ona niewielkiej grupy pracowników naukowych.
Co istotniejsze, reorganizacja objęła przede wszystkim obszary administracyjne i obsługowe,
co ma na celu likwidację licznych nieefektywności, które wynikają z niewłaściwego
zarządzania instytutem w latach 2019-2024. Dzięki temu budżet Łukasiewicz – PORT
z opartego w przeważającej mierze na środkach subwencyjnych, sukcesywnie przekształca
się w model oparty w większym stopniu na projektach badawczych finansowanych ze źródeł
zewnętrznych, działalności usługowej i komercjalizacji. Wszystkie podjęte kroki mają
zapewnić instytutowi stabilność operacyjną i płynność finansową. Zachowywane są
wszystkie kluczowe dla Łukasiewicz – PORT kompetencje, a zaoszczędzone środki
inwestowane są w projekty mające potencjał w zakresie obronności i bezpieczeństwa.
O słuszności przyjętego planu świadczą wyniki finansowe instytutu. Budżet realizowanych
projektów wykazuje systematyczny wzrost. Według najnowszych danych w IV kwartale
2025 r. wynosił on 191,3 mln zł, co stanowi 45-procentowy wzrost w stosunku
do analogicznego okresu rok wcześniej. Należy również zwrócić uwagę, że dane za 2025 r.
pokazują stabilizację zatrudnienia w instytucie w stosunku do okresu zwolnień i wysokiej
rotacji (wyższej wśród badaczy, niż wśród pracowników wsparcia) w 2023 r., kiedy to rotacja
badaczy wyniosła 40,04%, malejąc do 23,99% w 2025 r. Powyższy trend należy uznać
za pozytywny. Nadmieniam ponadto, że konsekwentna restrukturyzacja ma na celu dalszą
stabilizację.
3. Jakie kroki zamierza podjąć Rząd, aby powstrzymać dalszą utratę kadry naukowej
w jednym z najważniejszych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, szczególnie
w kontekście wcześniejszych publicznych apeli o powrót polskich naukowców
z emigracji?
Zgodnie ze Strategią 4-letnią i 10-letnią Sieci Badawczej Łukasiewicz, Sieć koncentruje się
na rozwoju kompetencji pracowników bezpośrednio zaangażowanych w projekty B+R oraz
komercjalizację. W roku 2025, Prezes Centrum Łukasiewicz wydał Wytyczne nr 16
w sprawie wdrożenia polityki zatrudnienia i kwalifikowania pracowników do pionu
badawczego w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz. Ponadto w styczniu 2026 r. Prezes
Centrum Łukasiewicz wydał „Regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami
pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej wraz z zasadami komercjalizacji
w ramach Sieci”, który wprowadza motywacyjny mechanizm wynagradzania twórców.
Zakładanym efektem wprowadzonych działań zgodnie z przyjętą Strategią jest koncentracja
zasobów na realizacji projektów o wysokim potencjale komercjalizacyjnym we współpracy
z partnerami biznesowymi. W tym celu w 2025 r. wypracowano i wdrożono model
współpracy z przedsiębiorcami oparty o umowy partnerstwa strategicznego, mające na celu
w szczególności przeprowadzenie dialogu technicznego z przemysłem i opracowanie przez
instytuty Sieci innowacyjnych technologii odpowiadających wprost na potrzeby gospodarki.
Celem realizowanych działań jest pozyskanie i utrzymanie pracowników o najwyższych
kwalifikacjach.
4. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Nadzorcza Sieci
Badawczej Łukasiewicz monitorują sytuację kadrową i płacową w instytucie,
w tym relację wynagrodzeń kadry naukowej do wynagrodzeń dyrekcji
i pracowników administracyjnych?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kierując się dbałością o transparentność oraz
zgodność działań z obowiązującym prawem, na bieżąco reaguje na sytuacje tego
wymagające, podejmując działania w ramach posiadanych uprawnień, m. in. wzywając
Prezesa Centrum Łukasiewicz do złożenia wyjaśnień, jeżeli zaistnieje taka konieczność.
-- 2 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Centrum Łukasiewicz realizują
zadania zgodnie z ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz. Centrum
Łukasiewicz monitoruje na bieżąco stan zatrudnienia w pionie badawczym oraz w pionie
wsparcia w instytutach. Dane te znajdują odzwierciedlenie w rocznym planie działalności
Sieci, jak również rocznym sprawozdaniu z działalności Sieci.
5. W jaki sposób Rząd zamierza chronić i rozwijać kapitał ludzki w sektorze badawczo-
rozwojowym, aby nie powtórzyły się wcześniejsze problemy PORT (m.in. zwrot
56 mln zł środków unijnych, likwidacja laboratorium BSL-3)?
Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, iż laboratorium BSL-3 w Łukasiewicz-PORT nigdy
nie zostało uruchomione (po jego wybudowaniu pojawił się problem z kaskadą ciśnień
i systemem wentylacji). Pierwsze próby jego budowy podejmowano od 2009 r. w spółce EIT+
(przekształconej w Łukasiewicz-PORT i włączonej do Sieci), jednakże bez efektu w postaci
funkcjonującego laboratorium. Powyższe oznacza kilkanaście lat prób wybudowania
laboratorium o odpowiednim poziomie bezpieczeństwa umożliwiającym pracę z patogenami,
w trakcie których nie uzyskano efektu w postaci funkcjonującego laboratorium.
Kwota 56 mln zł, o której mowa w interpelacji, nie odpowiada rzeczywistym środkom
przewidzianym w umowach zawieranych przez Łukasiewicz-PORT w związku z projektem
laboratorium BSL-3. Łukasiewicz-PORT nie pozyskał środków w tej wysokości, a ponadto
nie istnieje obowiązek zwrotu jakiegokolwiek grantu w ww. kwocie. W maju 2021 r. Prezes
Centrum przyznał Centrum Łukasiewicz-PORT dotację celową w wysokości 3 807 000,00 zł
(1/Ł-PORT/CŁ/2021) na realizację ww. inwestycji, natomiast umowa została wypowiedziana
w lutym 2024 r. przez ówczesnego Prezesa Centrum, Pana Andrzeja Dybczyńskiego –
jak wynika z treści uzasadnienia – z uwagi na przeprowadzoną analizę stanu technicznego
i funkcjonalnego istniejącego laboratorium, w wyniku której pierwotne założenia inwestycji
okazały się niewystarczające do uzyskania odpowiednich standardów bezpieczeństwa, przy
jednoczesnym umożliwieniu prowadzenia badań nad patogenami. Do dnia wypowiedzenia
umowy zgodnie z przeznaczeniem wykorzystano 0,74 mln zł. Kolejną umowę dotyczącą
realizacji projektu zawarto w październiku 2023 r. (1/Ł-PORT/CŁ/2023), jednakże została
ona wypowiedziana w grudniu 2024 r. przez Łukasiewicz-PORT z powodu pozyskania oferty
na wykonanie robót budowlanych na kwotę ponad dwukrotnie przewyższającą wartość
inwestycji (21 807 256 zł) i przeznaczony na ten cel budżet (9 105 395,23 zł), a tym samym
Łukasiewicz-PORT nie był w stanie osiągnąć głównego celu projektu. Kwota przyznanej
dotacji celowej stanowiła 9,24 mln zł, z której Instytut otrzymał zaliczkę w wysokości
2 950 000 zł. Instytut nie wykonał żadnego zadania, w związku z czym, środki zostały
zwrócone w całości na rachunek Centrum. Nie jest znane pochodzenie kwoty 56 mln zł
dotacji na modernizację laboratorium BSL–3. Na projekt dotyczący laboratorium BSL-3
wnioskowano o dofinansowanie w kwocie 9 250 132,16 zł, pochodzących ze środków
Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Jednakże odstąpiono od podpisania umowy.
Instytut nie otrzymał środków na ww. projekt. Powodem tej decyzji były: brak możliwości
realizacji inwestycji w zakładanym terminie, wynikający z trudności w pozyskaniu ofert
na roboty budowlane, a także kwestie finansowe – w tym niezabezpieczenie na ten cel
środków przez byłych Dyrektorów Łukasiewicz – PORT, Pana Andrzeja Dybczyńskiego
i Panią Alicję Bachmatiuk. Jednocześnie podjęcie się realizacji przedmiotowej inwestycji
w obliczu braku odpowiedniego czasu na jej wykonanie zgodnie z harmonogramem dotacji
mogłoby skutkować niewykonaniem inwestycji w terminie i niewykorzystaniem środków,
tak jak miało to miejsce w przypadku umów nr 1/Ł-PORT/CŁ/2021 i 1/Ł- PORT/CŁ/2023.
-- 3 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
6. Czy planowane są działania nadzorcze lub kontrolne wobec kierownictwa instytutu
w związku z zaistniałą sytuacją?
Centrum Łukasiewicz na bieżąco monitoruje sytuację finansową oraz kadrową
w Łukasiewicz-PORT. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie dostrzega obecnie
przesłanek do zlecenia przeprowadzenia kontroli.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --