Interpelacja nr 16327
Interpelacja w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań laboratoryjnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (73%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań laboratoryjnych
Interpelacja nr 16327
do ministra zdrowia
w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań laboratoryjnych
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 02-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w wystosowanej przeze mnie interpelacji poselskiej nr 11654 w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce, z uwagi na dynamicznie rosnącą liczbę osób dotkniętych tą chorobą, wskazywałam na potrzebę włączenia do pakietów badań dostępnych w ramach NFZ małoinwazyjnego badania Beta-Amyloid 1-42/1-40, dzięki któremu możemy zdiagnozować chorobę Alzheimera lub bezobjawowo oszacować ryzyko zachorowania na nią w przyszłości. Równocześnie pytałam także, czy Ministerstwo Zdrowia analizowało już bądź będzie analizować możliwość dofinansowania badań genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera – genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2, które dziś również są bardzo kosztowne, a równocześnie pomocne w pogłębianiu diagnostyki w kierunku wykrycia choroby Alzheimera.
W odpowiedzi przekazano mi, iż ewentualne wdrożenie badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 do wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ oraz finansowanie wskazanych w interpelacji badań genetycznych będzie w dużej mierze zależne od wypracowanych wytycznych w ramach Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030.
W przedmiotowym programie, który przyjęto w grudniu 2025 roku, w rozdziale III, dotyczącym wsparcia wczesnej diagnostyki, wskazano, iż planowane jest:
- działanie 3.1.2 – Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych;
- termin realizacji: do 2027 r.;
- źródła finansowania: budżet NFZ;
- sposób monitorowania: zmiany w katalogu świadczeń gwarantowanych umożliwiające stosowanie rekomendowanej ścieżki postępowania wspierającej wczesną diagnostykę zaburzeń otępiennych, w szczególności przez finansowanie ze środków publicznych – na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych;
- koordynacja: MZ, NFZ;
- współpraca: AOTMiT.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie informacji: Czy wskazane w Krajowym Programie Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030 działanie 3.1.2 – Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych – będzie uwzględniać badanie Beta-Amyloid 1-42/1-40 oraz badania genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera – genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2?
Jeśli tak, uprzejmie proszę o podanie dostępnych dziś szczegółów.
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 16327
do ministra zdrowia
w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań laboratoryjnych
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 02-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w wystosowanej przeze mnie interpelacji poselskiej nr 11654 w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce, z uwagi na dynamicznie rosnącą liczbę osób dotkniętych tą chorobą, wskazywałam na potrzebę włączenia do pakietów badań dostępnych w ramach NFZ małoinwazyjnego badania Beta-Amyloid 1-42/1-40, dzięki któremu możemy zdiagnozować chorobę Alzheimera lub bezobjawowo oszacować ryzyko zachorowania na nią w przyszłości. Równocześnie pytałam także, czy Ministerstwo Zdrowia analizowało już bądź będzie analizować możliwość dofinansowania badań genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera – genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2, które dziś również są bardzo kosztowne, a równocześnie pomocne w pogłębianiu diagnostyki w kierunku wykrycia choroby Alzheimera.
W odpowiedzi przekazano mi, iż ewentualne wdrożenie badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 do wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ oraz finansowanie wskazanych w interpelacji badań genetycznych będzie w dużej mierze zależne od wypracowanych wytycznych w ramach Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030.
W przedmiotowym programie, który przyjęto w grudniu 2025 roku, w rozdziale III, dotyczącym wsparcia wczesnej diagnostyki, wskazano, iż planowane jest:
- działanie 3.1.2 – Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych;
- termin realizacji: do 2027 r.;
- źródła finansowania: budżet NFZ;
- sposób monitorowania: zmiany w katalogu świadczeń gwarantowanych umożliwiające stosowanie rekomendowanej ścieżki postępowania wspierającej wczesną diagnostykę zaburzeń otępiennych, w szczególności przez finansowanie ze środków publicznych – na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych;
- koordynacja: MZ, NFZ;
- współpraca: AOTMiT.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie informacji: Czy wskazane w Krajowym Programie Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030 działanie 3.1.2 – Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych – będzie uwzględniać badanie Beta-Amyloid 1-42/1-40 oraz badania genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera – genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2?
Jeśli tak, uprzejmie proszę o podanie dostępnych dziś szczegółów.
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5304 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.36.2026.OK
Warszawa, 30 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16327, złożoną przez Panią Poseł Katarzynę Osos,
w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych
obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań
laboratoryjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień:
Mając na uwadze znaczenie wczesnego rozpoznania chorób otępiennych dla rokowania
pacjenta, tempa progresji choroby oraz możliwości zaplanowania właściwego leczenia
i opieki, zagadnienie wczesnej diagnostyki zostało potraktowane priorytetowo w Krajowym
Programie Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025–2030 (dalej jako: KPDCO),
przyjętym uchwałą Rady Ministrów w dniu 11 grudnia 2025 r.
W Programie przewidziano komplementarne działania ukierunkowane na poprawę
wykrywalności chorób otępiennych na możliwie najwcześniejszym etapie, w tym
w szczególności:
Działanie 3.1.1 – ustalenie narzędzi wstępnej diagnostyki chorób otępiennych, ze
szczególnym uwzględnieniem podstawowej opieki zdrowotnej,
Działanie 3.1.2 – wdrożenie rozwiązań wspierających wczesną diagnostykę chorób
otępiennych, obejmujące praktyczne zastosowanie uprzednio określonych
narzędzi w systemie ochrony zdrowia.
Zaplanowanie tych Działań w Programie wiązało się z potrzebą opracowania katalogu
narzędzi wspierających proces diagnostyczny, ukierunkowanych na możliwie
najwcześniejsze wykrycie choroby, a także przeprowadzeniem analizy wskazującej
niezbędne zmiany w systemie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, tak aby zwiększyć dostępność do tych narzędzi.
Na tej podstawie realizowane będzie
Działanie 3.1.2, obejmujące wdrożenie rozwiązań
wspierających wczesną diagnostykę, czyli praktyczne zastosowanie uprzednio określonych
narzędzi w systemie ochrony zdrowia.
Dodatkowo, w celu zwiększenia skuteczności wczesnego wykrywania oraz poprawy jakości
diagnostyki i leczenia chorób otępiennych, w ww. Programie przewidziano
Działanie 4.1.1
Ustalenie oraz rewizja zaleceń postępowania diagnostycznego i terapeutycznego na
różnych poziomach opieki – rekomendowane ścieżki pacjenta. Zalecenia te powinny
wpłynąć na spójność postępowania – od etapu wstępnej identyfikacji objawów, przez
diagnostykę pogłębioną, aż po leczenie i opiekę.
Jednocześnie należy wskazać, że w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej funkcjonuje już program „Moje Zdrowie”, w ramach
którego w formularzu oceny zdrowia przewidziano badanie oceny funkcji poznawczych
z wykorzystaniem skali mini-COG. Badanie to jest wykonywane u osób od 60. roku życia,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
u których w toku oceny zidentyfikowano ryzyko występowania zaburzeń funkcji
poznawczych.
W związku z powyższym, mając na uwadze zasadę spójności i racjonalizacji interwencji
diagnostycznych w podstawowej opiece zdrowotnej, nie planuje się wprowadzania
dodatkowych testów przesiewowych oceny funkcji poznawczych ponad te, które zostały
już uwzględnione w Programie „Moje Zdrowie”. Rozwiązania przewidziane w Krajowym
Programie Działań wobec Chorób Otępiennych będą uwzględniały istniejące narzędzia
systemowe, tak aby uniknąć ich dublowania.
Na obecnym etapie realizacji Programu nie został jeszcze określony ostateczny katalog
konkretnych badań laboratoryjnych ani badań genetycznych, które miałyby być
finansowane ze środków publicznych i realizowane w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej. Kwestia ta będzie przedmiotem dalszych prac analitycznych i eksperckich,
prowadzonych w ramach realizacji Działania 3.1.1. Zalecenia te mają zapewnić spójność
i ciągłość postępowania – od etapu wstępnej identyfikacji objawów w POZ, przez
diagnostykę pogłębioną, aż po leczenie i opiekę specjalistyczną.
Należy przy tym podkreślić, że badania biomarkerowe oraz genetyczne, w tym oznaczenia
Beta-Amyloid 1-42/1-40 czy badania predyspozycji genetycznych (APOE, APP, PSEN1,
PSEN2), wymagają oceny pod kątem ich miejsca w ścieżce diagnostycznej, zasadności
klinicznej, kosztowo-efektywności oraz możliwości organizacyjnych na poszczególnych
poziomach systemu ochrony zdrowia.
Jednocześnie wskazać należy, że projekt „Podstawowe rekomendacje diagnostyki chorób
otępiennych – ścieżka pacjenta” został opracowany przez Sekcję Alzheimerowską
Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz Polskie Towarzystwo Alzheimerowskie
i stanowi istotną podstawę merytoryczną dalszych prac nad standaryzacją postępowania
diagnostycznego.
Szczegółowe decyzje dotyczące zakresu badań możliwych do realizacji ze środków
publicznych, w tym ewentualnego uwzględnienia badań biomarkerowych i genetycznych,
będą podejmowane po zakończeniu prac eksperckich i analiz systemowych przewidzianych
w Programie, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej, rekomendacji towarzystw
naukowych oraz możliwości organizacyjnych i finansowych systemu ochrony zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.36.2026.OK
Warszawa, 30 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16327, złożoną przez Panią Poseł Katarzynę Osos,
w sprawie wdrożenia rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych
obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w POZ stosownych badań
laboratoryjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień:
Mając na uwadze znaczenie wczesnego rozpoznania chorób otępiennych dla rokowania
pacjenta, tempa progresji choroby oraz możliwości zaplanowania właściwego leczenia
i opieki, zagadnienie wczesnej diagnostyki zostało potraktowane priorytetowo w Krajowym
Programie Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025–2030 (dalej jako: KPDCO),
przyjętym uchwałą Rady Ministrów w dniu 11 grudnia 2025 r.
W Programie przewidziano komplementarne działania ukierunkowane na poprawę
wykrywalności chorób otępiennych na możliwie najwcześniejszym etapie, w tym
w szczególności:
Działanie 3.1.1 – ustalenie narzędzi wstępnej diagnostyki chorób otępiennych, ze
szczególnym uwzględnieniem podstawowej opieki zdrowotnej,
Działanie 3.1.2 – wdrożenie rozwiązań wspierających wczesną diagnostykę chorób
otępiennych, obejmujące praktyczne zastosowanie uprzednio określonych
narzędzi w systemie ochrony zdrowia.
Zaplanowanie tych Działań w Programie wiązało się z potrzebą opracowania katalogu
narzędzi wspierających proces diagnostyczny, ukierunkowanych na możliwie
najwcześniejsze wykrycie choroby, a także przeprowadzeniem analizy wskazującej
niezbędne zmiany w systemie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, tak aby zwiększyć dostępność do tych narzędzi.
Na tej podstawie realizowane będzie
Działanie 3.1.2, obejmujące wdrożenie rozwiązań
wspierających wczesną diagnostykę, czyli praktyczne zastosowanie uprzednio określonych
narzędzi w systemie ochrony zdrowia.
Dodatkowo, w celu zwiększenia skuteczności wczesnego wykrywania oraz poprawy jakości
diagnostyki i leczenia chorób otępiennych, w ww. Programie przewidziano
Działanie 4.1.1
Ustalenie oraz rewizja zaleceń postępowania diagnostycznego i terapeutycznego na
różnych poziomach opieki – rekomendowane ścieżki pacjenta. Zalecenia te powinny
wpłynąć na spójność postępowania – od etapu wstępnej identyfikacji objawów, przez
diagnostykę pogłębioną, aż po leczenie i opiekę.
Jednocześnie należy wskazać, że w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej funkcjonuje już program „Moje Zdrowie”, w ramach
którego w formularzu oceny zdrowia przewidziano badanie oceny funkcji poznawczych
z wykorzystaniem skali mini-COG. Badanie to jest wykonywane u osób od 60. roku życia,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
u których w toku oceny zidentyfikowano ryzyko występowania zaburzeń funkcji
poznawczych.
W związku z powyższym, mając na uwadze zasadę spójności i racjonalizacji interwencji
diagnostycznych w podstawowej opiece zdrowotnej, nie planuje się wprowadzania
dodatkowych testów przesiewowych oceny funkcji poznawczych ponad te, które zostały
już uwzględnione w Programie „Moje Zdrowie”. Rozwiązania przewidziane w Krajowym
Programie Działań wobec Chorób Otępiennych będą uwzględniały istniejące narzędzia
systemowe, tak aby uniknąć ich dublowania.
Na obecnym etapie realizacji Programu nie został jeszcze określony ostateczny katalog
konkretnych badań laboratoryjnych ani badań genetycznych, które miałyby być
finansowane ze środków publicznych i realizowane w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej. Kwestia ta będzie przedmiotem dalszych prac analitycznych i eksperckich,
prowadzonych w ramach realizacji Działania 3.1.1. Zalecenia te mają zapewnić spójność
i ciągłość postępowania – od etapu wstępnej identyfikacji objawów w POZ, przez
diagnostykę pogłębioną, aż po leczenie i opiekę specjalistyczną.
Należy przy tym podkreślić, że badania biomarkerowe oraz genetyczne, w tym oznaczenia
Beta-Amyloid 1-42/1-40 czy badania predyspozycji genetycznych (APOE, APP, PSEN1,
PSEN2), wymagają oceny pod kątem ich miejsca w ścieżce diagnostycznej, zasadności
klinicznej, kosztowo-efektywności oraz możliwości organizacyjnych na poszczególnych
poziomach systemu ochrony zdrowia.
Jednocześnie wskazać należy, że projekt „Podstawowe rekomendacje diagnostyki chorób
otępiennych – ścieżka pacjenta” został opracowany przez Sekcję Alzheimerowską
Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz Polskie Towarzystwo Alzheimerowskie
i stanowi istotną podstawę merytoryczną dalszych prac nad standaryzacją postępowania
diagnostycznego.
Szczegółowe decyzje dotyczące zakresu badań możliwych do realizacji ze środków
publicznych, w tym ewentualnego uwzględnienia badań biomarkerowych i genetycznych,
będą podejmowane po zakończeniu prac eksperckich i analiz systemowych przewidzianych
w Programie, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej, rekomendacji towarzystw
naukowych oraz możliwości organizacyjnych i finansowych systemu ochrony zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --