Interpelacja nr 16317
Interpelacja w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego
Interpelacja nr 16317
do ministra sprawiedliwości
w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Jan Kanthak, Maria Kurowska, Waldemar Andzel, Patryk Wicher, Sebastian Łukaszewicz, Tadeusz Woźniak, Rafał Weber
Data wpływu: 01-04-2026
Na podstawie doniesień medialnych oraz nagrań opublikowanych w przestrzeni publicznej zwracam się z interpelacją w sprawie reakcji organów ścigania, w tym Prokuratury Krajowej, na skandaliczne wydarzenia, do których miało dojść podczas tzw. Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego w dniu 28 marca 2026 r.
Z relacji dostępnych publicznie wynika, że podczas tej manifestacji uczestnicy mieli skandować hasła wymierzone w katolików, w tym hasło o charakterze jednoznacznie brutalnym i odwołującym się do fizycznej eliminacji osób ze względu na wyznawaną przez nie religię. Jeżeli treść nagrań zostanie potwierdzona, nie mamy do czynienia wyłącznie z uliczną agresją słowną czy kolejnym ekscesem środowisk skrajnej lewicy, lecz z możliwym publicznym nawoływaniem do nienawiści, przemocy, a nawet mordowania ludzi z powodu ich wiary.
Sprawa ta wymaga szczególnie stanowczej reakcji państwa. Nie może być bowiem tak, że w Polsce tolerowane są wezwania do przemocy wobec katolików tylko dlatego, że należą oni do większości religijnej. Państwo prawa nie może działać wybiórczo. Ochrona prawna musi obejmować wszystkich obywateli, niezależnie od tego, czy chodzi o katolików czy Żydów.
W przestrzeni publicznej od lat słyszymy deklaracje o walce z „mową nienawiści”, o konieczności ochrony mniejszości i o bezwzględnym ściganiu wszelkich przejawów ekstremizmu. Tym bardziej bulwersujące byłoby ewentualne milczenie państwa w sytuacji, gdy ofiarą agresji słownej i gróźb stają się katolicy. Powstaje zasadne pytanie, czy organy ścigania stosują te same standardy wobec wszystkich grup wyznaniowych, czy też mamy do czynienia z jawną nierównością w traktowaniu obywateli.
Nie ulega wątpliwości, że gdyby podczas publicznej manifestacji padły hasła o „wymordowaniu wszystkich Żydów”, reakcja opinii publicznej, mediów oraz organów państwa byłaby natychmiastowa i jednoznaczna. Tymczasem w przypadku wypowiedzi skierowanych przeciwko katolikom często próbuje się je relatywizować, bagatelizować albo przedstawiać jako rzekomo marginalny incydent. Taka postawa jest nie do zaakceptowania, ponieważ prowadzi do przyzwolenia na coraz dalej idącą brutalizację debaty publicznej i narastanie przemocy motywowanej nienawiścią religijną.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Prokuratura Krajowa lub inne jednostki organizacyjne prokuratury podjęły jakiekolwiek czynności w związku z nagraniami i doniesieniami dotyczącymi publicznego nawoływania do mordowania katolików podczas manifestacji w Łodzi w dniu 28 marca 2026 r.?
Czy w tej sprawie wszczęto postępowanie sprawdzające lub przygotowawcze, a jeżeli tak, to w jakiej jednostce prokuratury i pod jaką kwalifikacją prawną?
Czy Prokuratura Krajowa objęła tę sprawę nadzorem lub analizowała ją z uwagi na jej szczególny ciężar społeczny oraz możliwy charakter przestępstwa motywowanego nienawiścią na tle religijnym?
Jeżeli dotychczas nie podjęto żadnych czynności, to z jakich powodów organy ścigania pozostają bierne wobec publicznych gróźb i nawoływania do przemocy wobec osób wyznających wiarę katolicką?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości, aby zagwarantować równą ochronę prawną wszystkim wspólnotom religijnym i wyeliminować wrażenie, że wobec katolików dopuszcza się więcej niż wobec innych grup wyznaniowych?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wydanie wytycznych lub zaleceń dla prokuratury w zakresie zdecydowanego reagowania na przestępstwa polegające na publicznym nawoływaniu do przemocy wobec osób z powodu ich wiary w Chrystusa?
W mojej ocenie sprawa ta ma charakter nie tylko karny, ale również ustrojowy i cywilizacyjny. Jeżeli państwo nie reaguje na publiczne wezwania do mordowania ludzi ze względu na ich wiarę, wysyła obywatelom sygnał, że nie wszyscy zasługują na taką samą ochronę. To zaś godzi zarówno w elementarne zasady sprawiedliwości, jak i w konstytucyjną gwarancję wolności sumienia i religii.
Link do wideo: https://x.com/MWszechpolska/status/2037984230345695515?s=20
Interpelacja nr 16317
do ministra sprawiedliwości
w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Jan Kanthak, Maria Kurowska, Waldemar Andzel, Patryk Wicher, Sebastian Łukaszewicz, Tadeusz Woźniak, Rafał Weber
Data wpływu: 01-04-2026
Na podstawie doniesień medialnych oraz nagrań opublikowanych w przestrzeni publicznej zwracam się z interpelacją w sprawie reakcji organów ścigania, w tym Prokuratury Krajowej, na skandaliczne wydarzenia, do których miało dojść podczas tzw. Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego w dniu 28 marca 2026 r.
Z relacji dostępnych publicznie wynika, że podczas tej manifestacji uczestnicy mieli skandować hasła wymierzone w katolików, w tym hasło o charakterze jednoznacznie brutalnym i odwołującym się do fizycznej eliminacji osób ze względu na wyznawaną przez nie religię. Jeżeli treść nagrań zostanie potwierdzona, nie mamy do czynienia wyłącznie z uliczną agresją słowną czy kolejnym ekscesem środowisk skrajnej lewicy, lecz z możliwym publicznym nawoływaniem do nienawiści, przemocy, a nawet mordowania ludzi z powodu ich wiary.
Sprawa ta wymaga szczególnie stanowczej reakcji państwa. Nie może być bowiem tak, że w Polsce tolerowane są wezwania do przemocy wobec katolików tylko dlatego, że należą oni do większości religijnej. Państwo prawa nie może działać wybiórczo. Ochrona prawna musi obejmować wszystkich obywateli, niezależnie od tego, czy chodzi o katolików czy Żydów.
W przestrzeni publicznej od lat słyszymy deklaracje o walce z „mową nienawiści”, o konieczności ochrony mniejszości i o bezwzględnym ściganiu wszelkich przejawów ekstremizmu. Tym bardziej bulwersujące byłoby ewentualne milczenie państwa w sytuacji, gdy ofiarą agresji słownej i gróźb stają się katolicy. Powstaje zasadne pytanie, czy organy ścigania stosują te same standardy wobec wszystkich grup wyznaniowych, czy też mamy do czynienia z jawną nierównością w traktowaniu obywateli.
Nie ulega wątpliwości, że gdyby podczas publicznej manifestacji padły hasła o „wymordowaniu wszystkich Żydów”, reakcja opinii publicznej, mediów oraz organów państwa byłaby natychmiastowa i jednoznaczna. Tymczasem w przypadku wypowiedzi skierowanych przeciwko katolikom często próbuje się je relatywizować, bagatelizować albo przedstawiać jako rzekomo marginalny incydent. Taka postawa jest nie do zaakceptowania, ponieważ prowadzi do przyzwolenia na coraz dalej idącą brutalizację debaty publicznej i narastanie przemocy motywowanej nienawiścią religijną.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Prokuratura Krajowa lub inne jednostki organizacyjne prokuratury podjęły jakiekolwiek czynności w związku z nagraniami i doniesieniami dotyczącymi publicznego nawoływania do mordowania katolików podczas manifestacji w Łodzi w dniu 28 marca 2026 r.?
Czy w tej sprawie wszczęto postępowanie sprawdzające lub przygotowawcze, a jeżeli tak, to w jakiej jednostce prokuratury i pod jaką kwalifikacją prawną?
Czy Prokuratura Krajowa objęła tę sprawę nadzorem lub analizowała ją z uwagi na jej szczególny ciężar społeczny oraz możliwy charakter przestępstwa motywowanego nienawiścią na tle religijnym?
Jeżeli dotychczas nie podjęto żadnych czynności, to z jakich powodów organy ścigania pozostają bierne wobec publicznych gróźb i nawoływania do przemocy wobec osób wyznających wiarę katolicką?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości, aby zagwarantować równą ochronę prawną wszystkim wspólnotom religijnym i wyeliminować wrażenie, że wobec katolików dopuszcza się więcej niż wobec innych grup wyznaniowych?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wydanie wytycznych lub zaleceń dla prokuratury w zakresie zdecydowanego reagowania na przestępstwa polegające na publicznym nawoływaniu do przemocy wobec osób z powodu ich wiary w Chrystusa?
W mojej ocenie sprawa ta ma charakter nie tylko karny, ale również ustrojowy i cywilizacyjny. Jeżeli państwo nie reaguje na publiczne wezwania do mordowania ludzi ze względu na ich wiarę, wysyła obywatelom sygnał, że nie wszyscy zasługują na taką samą ochronę. To zaś godzi zarówno w elementarne zasady sprawiedliwości, jak i w konstytucyjną gwarancję wolności sumienia i religii.
Link do wideo: https://x.com/MWszechpolska/status/2037984230345695515?s=20
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9210 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.207.2026
Warszawa, 29 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16317 Pana Posła Dariusza
Mateckiego i grupy posłów w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne
nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu
Antyrasistowskiego.
Ad 1-4
Odpowiedź została przygotowana przez Prokuraturę Krajową, zgodnie z właściwością.
Prokuratura Krajowa nie podejmowała działań w związku z wydarzeniem, o którym mowa
w interpelacji. Natomiast do Prokuratury Okręgowej w Łodzi wpłynęły zawiadomienia
trzech osób o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, dotyczące zdarzenia opisanego
w interpelacji, które zostały przekazane zgodnie z właściwością rzeczową do Prokuratury
Rejonowej Łódź-Górna w Łodzi. Sprawę zarejestrowano w tej jednostce pod sygn. 4195-
4.Ds.670.2026. Decyzja procesowa w przedmiocie rozpoznania tych zawiadomień
nie została jeszcze podjęta, albowiem prowadzone są czynności sprawdzające.
Na obecnym etapie postępowanie nie zostało objęte zwierzchnim nadzorem służbowym.
-- 1 of 5 --
2
W ramach prowadzonych przez I Komisariat Komendy Miejskiej Policji w Łodzi czynności
ustalono, że osoba, której wypowiedzi, głoszone podczas marszu mogły wyczerpywać
znamiona czynu zabronionego, była nieletnia. Materiały w tym zakresie, Prokurator
Rejonowy Łódź-Górna w Łodzi przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Ciechanowie Wydział Rodzinny i Nieletnich.
Ad 5 i 6
Ochrona prawnokarna nie różnicuje wspólnot religijnych na mniej lub bardziej
uprzywilejowane. Przepisy prawa karnego pozostają zgodne z art. 32 Konstytucji RP, który
stanowi, że „Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego
traktowania przez władze publiczne” (ust.1), „Nikt nie może być dyskryminowany w życiu
politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny” (ust. 2).
Problematyka przestępstw motywowanych uprzedzeniami pozostaje w szczególnym
zainteresowaniu Ministra Sprawiedliwości, który pełni również funkcję Prokuratora
Generalnego. Wyrazem troski o osoby dotknięte wskazanymi przestępstwami są
wytyczne Prokuratora Generalnego w zakresie prowadzenia postępowań o przestępstwa
motywowane uprzedzeniami, przyjęte w marcu 2025 r.1 Wytyczne mają zapewnić jak
najwyższy poziom profesjonalizmu w prowadzonych postępowaniach, co zwiększa
skuteczność ścigania i zwalczania przestępstw z mowy nienawiści. Są wyrazem
dostrzegania wagi problematyki związanej z tą kategorią przestępstw i zagwarantowania
odpowiedniej reakcji organów powołanych do ich ścigania.
We wskazanych wytycznych dostrzeżono rolę organizacji społecznych, wskazując m.in.
na sposób zawiadamiania tych organizacji o decyzjach końcowych zapadających
w sprawie (pkt 2.5). Wytyczne szeroko odnoszą się do działań niezwiązanych
bezpośrednio z egzekwowaniem odpowiedzialności karnej, w tym działań o charakterze
sygnalizacyjnym, kierowanych do innych organów (pkt 2.12).
Zdecydowanie należy podkreślić, że „Państwo Polskie nie może i nie chce pozostawiać
osób pokrzywdzonych bez wsparcia ani sprawców bez odpowiedzialności karne
1 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/wytyczne-prokuratora-generalnego-w-zakresie-
prowadzenia-postepowan-o-przestepstwa-motywowane-uprzedzeniami
-- 2 of 5 --
3
Zapewnienie bezpieczeństwa, równej ochrony prawnej oraz skutecznej reakcji
na przestępstwa z nienawiści pozostaje jednym z kluczowych zobowiązań instytucji
publicznych”2.
Konsekwencją prezentowanego stanowiska było wydanie przez Ministra Sprawiedliwości
4 lutego 2026 r. rozporządzenia określającego właściwość wybranych jednostek
organizacyjnych prokuratury w sprawach o przestępstwa motywowane uprzedzeniami,
niezależnie od miejsca ich popełnienia. W ślad za tym Prokurator Generalny wydał
11 lutego 2026 r. zarządzenie Nr 4/26 w sprawie wyznaczenia prokuratorów
do prowadzenia i nadzorowania postępowań o przestępstwa motywowane
uprzedzeniami.
Przyjęte rozwiązania spowodują, że sprawy z tej kategorii nie będą już trafiały
do prokuratorów z wszystkich prokuratur rejonowych, lecz do wyspecjalizowanej grupy
około 100 wyznaczonych prokuratorów działających w 49 prokuraturach rejonowych –
po jednej w każdym okręgu, z wyjątkiem okręgu warszawskiego, w którym wyznaczono
cztery jednostki rejonowe oraz do Prokuratury Okręgowej w Warszawie, wskazanej jako
wyspecjalizowana jednostka właściwa do prowadzenia najbardziej pracochłonnych
i skomplikowanych sprawy.
Wyznaczeni prokuratorzy będą doskonalić swoje kwalifikacje we współpracy z Krajową
Szkołą Sądownictwa i Prokuratury, z udziałem specjalistów z rożnych dziedzin
pozostających w związku z tą kategorią przestępczości, w tym z zakresu informatyki
śledczej, psychologii, ekstremizmu czy językoznawstwa. Trwają również prace nad
przygotowaniem „Podręcznika metodologii prowadzenia postępowań o przestępstwa
motywowane uprzedzeniami”, adresowanego do prokuratorów, sędziów
i funkcjonariuszy Policji. Źródłem podnoszenia poziomu i efektywności tych postępowań
będzie także bieżąca analiza zakończonych spraw oraz wnioski z niej płynące. „Wszystkie
te działania stanowią istotny krok w kierunku profesjonalizacji organów ścigania oraz
2 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/dzialania-ministra-sprawiedliwosci-prokuratora-
generalnego-na-rzecz-skutecznego-scigania-przestepstw-motywowanych-uprzedzeniami
-- 3 of 5 --
4
zwiększenia skuteczności reagowania na przestępstwa motywowane uprzedzeniami,
w tym czyny określane jako tzw. mowa nienawiści”3.
Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiadając na postulaty organizacji zajmujących się
przeciwdziałaniem przestępstwom motywowanym uprzedzeniami zdecydowało
o wszczęciu prac legislacyjnych wzmacniających rolę organizacji społecznych na etapie
prowadzonych postępowań przygotowawczych poprzez zmianę art. 306 § 1a pkt 2 k.p.k.
W aktualnym stanie prawnym instytucje społeczne, które złożyły zawiadomienie
o przestępstwie, mogą wnosić zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa
(art. 306 § 1 pkt 2 k.p.k.). Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega możliwość poszerzenia
kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu
śledztwa (dochodzenia) o instytucje społeczne, które złożyły zawiadomienie
o przestępstwie. Jest to propozycja zwiększająca rolę i uprawnienia organizacji
społecznych w postępowaniu przygotowawczym, choć nie przyznaje tym organizacjom
uprawnień pokrzywdzonego.
W ramach działalności szkoleniowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, także na
etapie szkolenia wstępnego, komponenty szkoleniowe służące zagwarantowaniu równej
ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym zostały już wdrożone i będą w sposób
systematyczny rozwijane. Szczególny nacisk kładzie się przy tym na znajomość oraz
praktyczne stosowanie standardów wynikających nie tylko z Konstytucji RP, ale także
z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej. To właśnie prawo europejskie i kształtowane na jego podstawie
orzecznictwo stanowią kluczowy punkt odniesienia dla jednolitej i bezstronnej ochrony
wolności sumienia i religii oraz zakazu dyskryminacji, a tym samym dla zapewnienia,
że wszystkie wspólnoty religijne – zarówno większościowe, jak i mniejszościowe –
korzystają z jednakowego poziomu ochrony prawnej. W stałej ofercie Krajowej Szkoły
znajdują się także szkolenia poświęcone zwalczaniu przestępstw motywowanych
nienawiścią, w tym na tle religijnym, oraz przeciwdziałaniu mowie nienawiści,
3 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/dzialania-ministra-sprawiedliwosci-prokuratora-
generalnego-na-rzecz-skutecznego-scigania-przestepstw-motywowanych-uprzedzeniami
-- 4 of 5 --
5
co przekłada się na podnoszenie kompetencji sędziów i prokuratorów w zakresie szybkiej,
stanowczej i jednolitej reakcji na tego typu czyny. W ramach działalności szkoleniowej
Krajowej Szkoły rozwijane są również moduły dotyczące równego traktowania,
komunikacji z osobami z grup szczególnie wrażliwych, a także zajęcia dotyczące różnic
kulturowych oraz ochrony praw człowieka w praktyce orzeczniczej, co wzmacnia
wrażliwość zawodową także na przypadki dyskryminacji z przyczyn religijnych.
Działając, jako organ nadzorujący działalność KSSiP, Minister Sprawiedliwości kwestię
równej ochrony prawnej wszystkich wspólnot religijnych traktuje jako stały, nadrzędny
priorytet polityki szkoleniowej. Komponenty szkoleniowe w tym obszarze będą
konsekwentnie utrzymywane, poszerzane i dostosowywane do aktualnych wyzwań oraz
do najnowszego orzecznictwa sądów krajowych i europejskich, tak aby w praktyce
orzeczniczej i prokuratorskiej eliminować wrażenie jakiejkolwiek nierówności
w traktowaniu którejkolwiek grupy wyznaniowej względem innych, a standard ochrony
przed przestępstwami z nienawiści – niezależnie od tego, kto jest pokrzywdzonym –
pozostawał jednakowo wysoki i skutecznie egzekwowany.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.207.2026
Warszawa, 29 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16317 Pana Posła Dariusza
Mateckiego i grupy posłów w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne
nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu
Antyrasistowskiego.
Ad 1-4
Odpowiedź została przygotowana przez Prokuraturę Krajową, zgodnie z właściwością.
Prokuratura Krajowa nie podejmowała działań w związku z wydarzeniem, o którym mowa
w interpelacji. Natomiast do Prokuratury Okręgowej w Łodzi wpłynęły zawiadomienia
trzech osób o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, dotyczące zdarzenia opisanego
w interpelacji, które zostały przekazane zgodnie z właściwością rzeczową do Prokuratury
Rejonowej Łódź-Górna w Łodzi. Sprawę zarejestrowano w tej jednostce pod sygn. 4195-
4.Ds.670.2026. Decyzja procesowa w przedmiocie rozpoznania tych zawiadomień
nie została jeszcze podjęta, albowiem prowadzone są czynności sprawdzające.
Na obecnym etapie postępowanie nie zostało objęte zwierzchnim nadzorem służbowym.
-- 1 of 5 --
2
W ramach prowadzonych przez I Komisariat Komendy Miejskiej Policji w Łodzi czynności
ustalono, że osoba, której wypowiedzi, głoszone podczas marszu mogły wyczerpywać
znamiona czynu zabronionego, była nieletnia. Materiały w tym zakresie, Prokurator
Rejonowy Łódź-Górna w Łodzi przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Ciechanowie Wydział Rodzinny i Nieletnich.
Ad 5 i 6
Ochrona prawnokarna nie różnicuje wspólnot religijnych na mniej lub bardziej
uprzywilejowane. Przepisy prawa karnego pozostają zgodne z art. 32 Konstytucji RP, który
stanowi, że „Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego
traktowania przez władze publiczne” (ust.1), „Nikt nie może być dyskryminowany w życiu
politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny” (ust. 2).
Problematyka przestępstw motywowanych uprzedzeniami pozostaje w szczególnym
zainteresowaniu Ministra Sprawiedliwości, który pełni również funkcję Prokuratora
Generalnego. Wyrazem troski o osoby dotknięte wskazanymi przestępstwami są
wytyczne Prokuratora Generalnego w zakresie prowadzenia postępowań o przestępstwa
motywowane uprzedzeniami, przyjęte w marcu 2025 r.1 Wytyczne mają zapewnić jak
najwyższy poziom profesjonalizmu w prowadzonych postępowaniach, co zwiększa
skuteczność ścigania i zwalczania przestępstw z mowy nienawiści. Są wyrazem
dostrzegania wagi problematyki związanej z tą kategorią przestępstw i zagwarantowania
odpowiedniej reakcji organów powołanych do ich ścigania.
We wskazanych wytycznych dostrzeżono rolę organizacji społecznych, wskazując m.in.
na sposób zawiadamiania tych organizacji o decyzjach końcowych zapadających
w sprawie (pkt 2.5). Wytyczne szeroko odnoszą się do działań niezwiązanych
bezpośrednio z egzekwowaniem odpowiedzialności karnej, w tym działań o charakterze
sygnalizacyjnym, kierowanych do innych organów (pkt 2.12).
Zdecydowanie należy podkreślić, że „Państwo Polskie nie może i nie chce pozostawiać
osób pokrzywdzonych bez wsparcia ani sprawców bez odpowiedzialności karne
1 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/wytyczne-prokuratora-generalnego-w-zakresie-
prowadzenia-postepowan-o-przestepstwa-motywowane-uprzedzeniami
-- 2 of 5 --
3
Zapewnienie bezpieczeństwa, równej ochrony prawnej oraz skutecznej reakcji
na przestępstwa z nienawiści pozostaje jednym z kluczowych zobowiązań instytucji
publicznych”2.
Konsekwencją prezentowanego stanowiska było wydanie przez Ministra Sprawiedliwości
4 lutego 2026 r. rozporządzenia określającego właściwość wybranych jednostek
organizacyjnych prokuratury w sprawach o przestępstwa motywowane uprzedzeniami,
niezależnie od miejsca ich popełnienia. W ślad za tym Prokurator Generalny wydał
11 lutego 2026 r. zarządzenie Nr 4/26 w sprawie wyznaczenia prokuratorów
do prowadzenia i nadzorowania postępowań o przestępstwa motywowane
uprzedzeniami.
Przyjęte rozwiązania spowodują, że sprawy z tej kategorii nie będą już trafiały
do prokuratorów z wszystkich prokuratur rejonowych, lecz do wyspecjalizowanej grupy
około 100 wyznaczonych prokuratorów działających w 49 prokuraturach rejonowych –
po jednej w każdym okręgu, z wyjątkiem okręgu warszawskiego, w którym wyznaczono
cztery jednostki rejonowe oraz do Prokuratury Okręgowej w Warszawie, wskazanej jako
wyspecjalizowana jednostka właściwa do prowadzenia najbardziej pracochłonnych
i skomplikowanych sprawy.
Wyznaczeni prokuratorzy będą doskonalić swoje kwalifikacje we współpracy z Krajową
Szkołą Sądownictwa i Prokuratury, z udziałem specjalistów z rożnych dziedzin
pozostających w związku z tą kategorią przestępczości, w tym z zakresu informatyki
śledczej, psychologii, ekstremizmu czy językoznawstwa. Trwają również prace nad
przygotowaniem „Podręcznika metodologii prowadzenia postępowań o przestępstwa
motywowane uprzedzeniami”, adresowanego do prokuratorów, sędziów
i funkcjonariuszy Policji. Źródłem podnoszenia poziomu i efektywności tych postępowań
będzie także bieżąca analiza zakończonych spraw oraz wnioski z niej płynące. „Wszystkie
te działania stanowią istotny krok w kierunku profesjonalizacji organów ścigania oraz
2 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/dzialania-ministra-sprawiedliwosci-prokuratora-
generalnego-na-rzecz-skutecznego-scigania-przestepstw-motywowanych-uprzedzeniami
-- 3 of 5 --
4
zwiększenia skuteczności reagowania na przestępstwa motywowane uprzedzeniami,
w tym czyny określane jako tzw. mowa nienawiści”3.
Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiadając na postulaty organizacji zajmujących się
przeciwdziałaniem przestępstwom motywowanym uprzedzeniami zdecydowało
o wszczęciu prac legislacyjnych wzmacniających rolę organizacji społecznych na etapie
prowadzonych postępowań przygotowawczych poprzez zmianę art. 306 § 1a pkt 2 k.p.k.
W aktualnym stanie prawnym instytucje społeczne, które złożyły zawiadomienie
o przestępstwie, mogą wnosić zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa
(art. 306 § 1 pkt 2 k.p.k.). Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega możliwość poszerzenia
kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu
śledztwa (dochodzenia) o instytucje społeczne, które złożyły zawiadomienie
o przestępstwie. Jest to propozycja zwiększająca rolę i uprawnienia organizacji
społecznych w postępowaniu przygotowawczym, choć nie przyznaje tym organizacjom
uprawnień pokrzywdzonego.
W ramach działalności szkoleniowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, także na
etapie szkolenia wstępnego, komponenty szkoleniowe służące zagwarantowaniu równej
ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym zostały już wdrożone i będą w sposób
systematyczny rozwijane. Szczególny nacisk kładzie się przy tym na znajomość oraz
praktyczne stosowanie standardów wynikających nie tylko z Konstytucji RP, ale także
z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej. To właśnie prawo europejskie i kształtowane na jego podstawie
orzecznictwo stanowią kluczowy punkt odniesienia dla jednolitej i bezstronnej ochrony
wolności sumienia i religii oraz zakazu dyskryminacji, a tym samym dla zapewnienia,
że wszystkie wspólnoty religijne – zarówno większościowe, jak i mniejszościowe –
korzystają z jednakowego poziomu ochrony prawnej. W stałej ofercie Krajowej Szkoły
znajdują się także szkolenia poświęcone zwalczaniu przestępstw motywowanych
nienawiścią, w tym na tle religijnym, oraz przeciwdziałaniu mowie nienawiści,
3 https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/dzialania-ministra-sprawiedliwosci-prokuratora-
generalnego-na-rzecz-skutecznego-scigania-przestepstw-motywowanych-uprzedzeniami
-- 4 of 5 --
5
co przekłada się na podnoszenie kompetencji sędziów i prokuratorów w zakresie szybkiej,
stanowczej i jednolitej reakcji na tego typu czyny. W ramach działalności szkoleniowej
Krajowej Szkoły rozwijane są również moduły dotyczące równego traktowania,
komunikacji z osobami z grup szczególnie wrażliwych, a także zajęcia dotyczące różnic
kulturowych oraz ochrony praw człowieka w praktyce orzeczniczej, co wzmacnia
wrażliwość zawodową także na przypadki dyskryminacji z przyczyn religijnych.
Działając, jako organ nadzorujący działalność KSSiP, Minister Sprawiedliwości kwestię
równej ochrony prawnej wszystkich wspólnot religijnych traktuje jako stały, nadrzędny
priorytet polityki szkoleniowej. Komponenty szkoleniowe w tym obszarze będą
konsekwentnie utrzymywane, poszerzane i dostosowywane do aktualnych wyzwań oraz
do najnowszego orzecznictwa sądów krajowych i europejskich, tak aby w praktyce
orzeczniczej i prokuratorskiej eliminować wrażenie jakiejkolwiek nierówności
w traktowaniu którejkolwiek grupy wyznaniowej względem innych, a standard ochrony
przed przestępstwami z nienawiści – niezależnie od tego, kto jest pokrzywdzonym –
pozostawał jednakowo wysoki i skutecznie egzekwowany.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --