Interpelacja w sprawie przewodniczących zarządów jednostek pomocniczych innych niż sołectwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16315
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przewodniczących zarządów jednostek pomocniczych innych niż sołectwa
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 01-04-2026
Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z art. 5 ustawy o samorządzie gminnym gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Organem wykonawczym w sołectwie jest sołtys i dużo w przestrzeni publicznej mówi się o wykonawcach tej funkcji. Przy tej dyskusji kompletnie pomija się jednak przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic i innych jednostek pomocniczych niebędących sołectwami. Jest to oczywistym błędem, ponieważ zakres kompetencji tych osób jest tożsamy.
W 2023 roku ustawodawca uchwalił ustawę z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Oczywiście uchwalenie tych przepisów było dobrym krokiem, ale tylko w części. Pominięto w niej wspomniane przeze mnie wyżej osoby.
Biorąc pod uwagę powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje (jeśli tak, to kiedy) rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do pobierania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa o osoby wykonujące funkcje przewodniczących zarządów innych jednostek pomocniczych w gminach niż sołectwa?
2. Czy ministerstwo ma dane, ile w Polsce jest osób wykonujących funkcje przewodniczących zarządów innych jednostek pomocniczych niż sołectwa?
3. Czy ministerstwo ma dane, ile z tych osób w Polsce na przestrzeni lat, wykonujących funkcje przewodniczących zarządów innych jednostek pomocniczych niż sołectwa, po spełnieniu wymagań wiekowych (kobiety 60 lat, mężczyźni 65 lat) oraz okresu pełnienia tej funkcji (co najmniej 7 lat), nabyłoby uprawnienia do takiego świadczenia, gdyby zostały nim objęte? Jeśli ministerstwo nie ma stosownych danych, proszę o wskazanie innego podmiotu w ramach administracji rządowej, który dysponuje takimi danymi.
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3757 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 maja 2026 r.
Znak sprawy: DTS.wzs.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Bartosza Romowicza w sprawie przewodniczących
zarządów jednostek pomocniczych innych niż sołectwa (interpelacja nr 16315)
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację Pana Posła Bartosza Romowicza z dnia 7 kwietnia
2026 r., przekazaną za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji1, dotyczącą przewodniczących zarządów jednostek pomocniczych innych
niż sołectwa, przekazuję poniżej wyjaśnienia.
W uzasadnieniu do ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa
ustawodawca przyjął, że celem wprowadzenia tych uregulowań było uhonorowanie
istotnej roli sołtysa w samorządzie wiejskim, jako instytucji zakorzenionej w polskiej
tradycji, tym samym, świadczenie to przysługuje wyłącznie sołtysom, będącym
organami wykonawczymi sołectw. Biorąc powyższe pod uwagę, zamiarem
ustawodawcy nie było, aby o to świadczenie mogły ubiegać się inne osoby sprawujące
określone funkcje w jednostkach pomocniczych gmin.
Funkcja sołtysa i przewodniczących zarządu innych jednostek pomocniczych w gminach
jak przewodniczący rady osiedla różni się przede wszystkim charakterem roli oraz
miejscem, w którym jest pełniona. Ponadto sołtys jest bardziej samodzielnym
przedstawicielem społeczności wiejskiej i pełni funkcję wykonawczą, natomiast
przewodniczący rady osiedla działa głównie jako koordynator pracy zespołu w miejskiej
strukturze samorządowej, gdzie decyzje podejmowane są wspólnie przez radę.
Sołtys działa na terenie wsi i pełni funkcję organu wykonawczego tej jednostki
pomocniczej gminy. Oznacza to, że jest osobą, która w praktyce realizuje decyzje
1 Pismo z dnia 17 kwietnia br., znak: BMP.0713.6.30.2026.
-- 1 of 2 --
podejmowane przez mieszkańców podczas zebrań wiejskich oraz reprezentuje ich
interesy wobec władz gminy. Sołtys często ma bezpośredni kontakt z mieszkańcami i
zajmuje się bieżącymi sprawami lokalnymi, takimi jak zgłaszanie problemów
infrastrukturalnych, organizowanie inicjatyw społecznych czy przekazywanie informacji
między mieszkańcami a urzędem.
Z kolei przewodniczący rady osiedla działa w środowisku miejskim, gdzie jednostką
pomocniczą jest osiedle. Jego rola ma inny charakter, ponieważ nie jest on organem
wykonawczym, lecz stoi na czele organu uchwałodawczego, jakim jest rada osiedla.
Przewodniczący przede wszystkim organizuje pracę rady, zwołuje i prowadzi jej
posiedzenia oraz dba o sprawny przebieg obrad. Reprezentuje także radę na zewnątrz,
jednak jego działania są ściśle związane z decyzjami podejmowanymi kolegialnie przez
wszystkich członków rady.
Jednocześnie odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji, informuję, że na obecnym
etapie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przewiduje wystąpienia z inicjatywą
wprowadzania zmian w przepisach ww. ustawy, a biorąc pod uwagę konieczność
zachowania stabilności finansów publicznych, nie przewiduje się wprowadzenia zmian w
tym zakresie.
Ponadto informuję, że MRiRW nie posiada danych dotyczących przewodniczących
zarządu innych jednostek pomocniczych niż sołectwa i ich również nie gromadzi.
Powyższe dane być może można pozyskać z Głównego Urzędu Statystycznego lub
bezpośrednio od gmin, ponieważ rady osiedli nie są obowiązkowe i ich liczba oraz
struktura zależą od decyzji poszczególnych gmin i nie ma obowiązku ich agregowania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --