Interpelacja nr 16303
Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce
Interpelacja nr 16303
do ministra sprawiedliwości
w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce
Zgłaszający: Paweł Papke
Data wpływu: 31-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce, który – w obecnym kształcie – może prowadzić do systemowego ograniczenia prawa obywateli do obrony swoich praw oraz naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.
Istotą problemu jest stosowanie tzw. fikcji doręczenia, zgodnie z którą przyjmuje się, że pismo sądowe zostało skutecznie doręczone, mimo że obywatel mógł w rzeczywistości nigdy nie otrzymać informacji o jego nadejściu. W praktyce oznacza to, że po upływie określonego czasu od pozostawienia awiza – lub nawet samego domniemania jego pozostawienia – wywoływane są poważne skutki procesowe, takie jak upływ terminów, utrata prawa do odwołania czy uprawomocnienie orzeczenia.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że – jak wynika ze stanowisk organów państwowych – system doręczeń nie zapewnia realnej możliwości weryfikacji, czy zawiadomienie o przesyłce faktycznie zostało pozostawione. Operator pocztowy nie prowadzi ewidencji takich czynności ani nie dysponuje narzędziami pozwalającymi ustalić, czy i w jaki sposób awizo zostało doręczone. W konsekwencji państwo wywodzi skutki prawne z czynności, której wykonania nie jest w stanie udowodnić.
Dodatkowo obowiązujące przepisy dopuszczają pozostawienie zawiadomienia w różnych miejscach – takich jak skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania czy inne „widoczne miejsce” – co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko, że informacja ta nie dotrze do adresata. Jednocześnie brak jest skutecznych mechanizmów kontroli prawidłowości tych działań.
Na poziomie praktyki orzeczniczej sytuację pogłębia fakt, że ciężar dowodu zostaje przerzucony na obywatela. To on musi wykazać, że nie otrzymał zawiadomienia, co w praktyce oznacza konieczność udowodnienia zdarzenia negatywnego – a więc czegoś, co z natury rzeczy jest niezwykle trudne, a często wręcz niemożliwe do wykazania. Prowadzi to do sytuacji, w której obywatel ponosi konsekwencje wadliwego działania systemu, mimo że nie miał realnego wpływu na przebieg doręczenia.
Taki model budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Prawo do sądu obejmuje bowiem nie tylko formalny dostęp do postępowania, ale również rzeczywistą możliwość obrony swoich praw – w tym faktyczną wiedzę o toczącym się postępowaniu. Tymczasem obecne rozwiązania mogą prowadzić do sytuacji, w której obywatel zostaje pozbawiony tej możliwości wyłącznie na podstawie nieweryfikowalnego domniemania doręczenia.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem braku możliwości weryfikacji pozostawienia zawiadomienia o przesyłce sądowej oraz jego wpływu na skuteczność doręczeń i prawa procesowe obywateli?
Jakie działania legislacyjne lub organizacyjne są planowane w celu zapewnienia, że skutki procesowe będą wywodzone wyłącznie z doręczeń, których prawidłowość może być obiektywnie potwierdzona?
Czy rozważane są zmiany w zakresie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach dotyczących skuteczności doręczeń, tak aby obywatel nie był zobowiązany do wykazywania, że nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce?
Z poważaniem
Paweł Papke
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16303
do ministra sprawiedliwości
w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce
Zgłaszający: Paweł Papke
Data wpływu: 31-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą funkcjonowania systemu doręczeń sądowych w Polsce, który – w obecnym kształcie – może prowadzić do systemowego ograniczenia prawa obywateli do obrony swoich praw oraz naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.
Istotą problemu jest stosowanie tzw. fikcji doręczenia, zgodnie z którą przyjmuje się, że pismo sądowe zostało skutecznie doręczone, mimo że obywatel mógł w rzeczywistości nigdy nie otrzymać informacji o jego nadejściu. W praktyce oznacza to, że po upływie określonego czasu od pozostawienia awiza – lub nawet samego domniemania jego pozostawienia – wywoływane są poważne skutki procesowe, takie jak upływ terminów, utrata prawa do odwołania czy uprawomocnienie orzeczenia.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że – jak wynika ze stanowisk organów państwowych – system doręczeń nie zapewnia realnej możliwości weryfikacji, czy zawiadomienie o przesyłce faktycznie zostało pozostawione. Operator pocztowy nie prowadzi ewidencji takich czynności ani nie dysponuje narzędziami pozwalającymi ustalić, czy i w jaki sposób awizo zostało doręczone. W konsekwencji państwo wywodzi skutki prawne z czynności, której wykonania nie jest w stanie udowodnić.
Dodatkowo obowiązujące przepisy dopuszczają pozostawienie zawiadomienia w różnych miejscach – takich jak skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania czy inne „widoczne miejsce” – co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko, że informacja ta nie dotrze do adresata. Jednocześnie brak jest skutecznych mechanizmów kontroli prawidłowości tych działań.
Na poziomie praktyki orzeczniczej sytuację pogłębia fakt, że ciężar dowodu zostaje przerzucony na obywatela. To on musi wykazać, że nie otrzymał zawiadomienia, co w praktyce oznacza konieczność udowodnienia zdarzenia negatywnego – a więc czegoś, co z natury rzeczy jest niezwykle trudne, a często wręcz niemożliwe do wykazania. Prowadzi to do sytuacji, w której obywatel ponosi konsekwencje wadliwego działania systemu, mimo że nie miał realnego wpływu na przebieg doręczenia.
Taki model budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Prawo do sądu obejmuje bowiem nie tylko formalny dostęp do postępowania, ale również rzeczywistą możliwość obrony swoich praw – w tym faktyczną wiedzę o toczącym się postępowaniu. Tymczasem obecne rozwiązania mogą prowadzić do sytuacji, w której obywatel zostaje pozbawiony tej możliwości wyłącznie na podstawie nieweryfikowalnego domniemania doręczenia.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem braku możliwości weryfikacji pozostawienia zawiadomienia o przesyłce sądowej oraz jego wpływu na skuteczność doręczeń i prawa procesowe obywateli?
Jakie działania legislacyjne lub organizacyjne są planowane w celu zapewnienia, że skutki procesowe będą wywodzone wyłącznie z doręczeń, których prawidłowość może być obiektywnie potwierdzona?
Czy rozważane są zmiany w zakresie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach dotyczących skuteczności doręczeń, tak aby obywatel nie był zobowiązany do wykazywania, że nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce?
Z poważaniem
Paweł Papke
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8738 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.206.2026
Warszawa, 30 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16303 w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń
sądowych w Polsce, którą złożył Pan Poseł Paweł Papke, przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości podziela wyrażoną w interpelacji troskę o zapewnienie
obywatelom dostępu do sądu i prawa do obrony swoich praw. W ocenie resortu, nie ma
jednak potrzeby zmiany modelu doręczeń sądowych.
O ile faktycznie zdarzają się przypadki nierzetelnego zachowania doręczycieli, którzy
wbrew obowiązkowi nie pozostawiają awiza w skrzynce pocztowej, to należy dążyć
do poprawy procedur nadzoru w Poczcie Polskiej, a nie do rezygnacji z doręczenia
zastępczego, poprzez awizo.
Celem doręczenia zastępczego jest przede wszystkim zapewnienie sprawności
postępowania, a co za tym idzie zapobieganie jego obstrukcji poprzez unikanie odbioru
-- 1 of 6 --
2
pism. Bez tej regulacji nierzetelni uczestnicy postępowań zyskaliby możliwość znacznego
ich przedłużania lub wręcz paraliżowania. Strona, której zależałoby na odsunięciu w czasie
wydania niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie odbierałaby po prostu pism
sądowych i nie reagowałaby na pozostawiane w skrzynce pocztowej awiza.
Powodowałoby to konieczność podejmowania kolejnych prób doręczania jej pism,
prawdopodobnie już nie za pośrednictwem poczty, ale woźnego sądowego, komornika
lub policji. Wydłużałoby to znacznie czas trwania postępowań i generowało dodatkowe
koszty.
Konieczności zapobiegania obstrukcji procesowej towarzyszą regulacje wzmacniające
prawa adresatów przesyłek sądowych:
w procesie karnym tzw. doręczenie pośrednie (np. do rąk dorosłego domownika)
może nastąpić tylko wtedy, gdy adresat pisma jedynie chwilowo nie przebywa
w mieszkaniu. Ten sposób nie może być jednak stosowany do oskarżonego, jeśli
przedmiotem doręczenia jest zawiadomienie o pierwszym terminie rozprawy
głównej lub o terminach posiedzenia wyrokowego. Dla tych przesyłek
przewidziane jest zamieszczenie na stronie adresowej przesyłki dopisku „do rąk
własnych”. Wymienione rozwiązania zmierzają do zapewnienia skuteczności
doręczeń, z uwzględnieniem sprawności postępowań i praw procesowych stron.
nieprawidłowości, które dotyczą doręczenia nie pozbawiają automatycznie strony
w postępowaniu karnym możliwości obrony swoich praw. Jeżeli uchybienie
terminu do dokonania czynności procesowej wynikało z przyczyn niezależnych
(np. z powodu nieprawidłowego dokonania doręczenia zastępczego) uprawniony
uczestnik postępowania może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu. Ma także
możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka
odwoławczego.
w postępowaniu cywilnym można stosować doręczenia przez awizo jedynie
w przypadku poprzedniego skutecznego doręczenia pozwanemu pierwszego
-- 2 of 6 --
3
pisma w sprawie. A więc wtedy, gdy sąd nie ma wątpliwości co do aktualności
adresu pozwanego.
zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli pozwany, pomimo
powtórzenia, nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma
procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw,
a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma, sąd zawiadamia o tym
powoda. Przesyła mu odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązują
do doręczenia tego odpisu pozwanemu za pośrednictwem komornika. Wzmacnia
to istotnie ochronę praw adresatów przesyłek sądowych w postępowaniu
cywilnym, ponieważ przy doręczeniu pierwszego pisma procesowego nie ma
możliwości doręczenia zastępczego.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu
i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym stanowi, że sąd
ma obowiązek wszechstronnie zweryfikować prawidłowość doręczenia, w tym
sprawdzić czy awiza (zawiadomienie o próbie doręczenia) rzeczywiście zostały
pozostawione w skrzynce adresata. W przypadku wątpliwości lub
zakwestionowania doręczenia przez stronę, sąd nie może opierać się wyłącznie na
adnotacjach operatora pocztowego, lecz powinien zbadać faktyczny przebieg
awizowania.
W związku z zawartym w interpelacji stwierdzeniem, że przepisy dopuszczają
pozostawienie zawiadomienia nie tylko w skrzynce pocztowej, ale również w drzwiach
mieszkania czy innym widocznym miejscu, co zwiększa ryzyko, że informacja ta nie dotrze
do adresata, należy wskazać, że ustawa - Prawo pocztowe nakłada na właścicieli
nieruchomości obowiązek umieszczenia w budynkach mieszkalnych skrzynki pocztowej.
Niefrasobliwość właścicieli nieruchomości, którzy nie wykonują nałożonych na nich
obowiązków, nie może stanowić argumentu za zmianą przepisów, które dotyczą
uznawania pism sądowych za doręczone.
-- 3 of 6 --
4
Ad 2
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości nie ma aktualnie potrzeby podejmowania działań
legislacyjnych w zakresie doręczeń sądowych. O możliwości wprowadzenia nowych
metod weryfikacji prawidłowości pracy doręczycieli przy doręczaniu przesyłek sądowych
powinien jednak wypowiedzieć się minister nadzorujący Pocztę Polską. Kwestie te nie leżą
bowiem w gestii Ministra Sprawiedliwości.
Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje natomiast działania na rzecz coraz szerszego
stosowania w postępowaniach sądowych narzędzi elektronicznych:
w sądach powszechnych funkcjonuje Portal Informacyjny. Ma on na celu
ułatwienie stronom postępowania i ich pełnomocnikom dostępu do informacji
o stanie spraw oraz o czynnościach podejmowanych w sprawie. Po założeniu
konta można łatwo i szybko sprawdzić, na jakim etapie jest postępowanie, jakie
czynności zostały wykonane oraz jakie są zaplanowane terminy posiedzeń
i rozpraw. Portal informacyjny pozwala również na dostęp do elektronicznej
wersji pism sądowych oraz ich drukowanie. Umożliwia to m.in. sprawdzenie jaka
korespondencja sądowa została wysłana do adresata. Do Portalu Informacyjnego
można zalogować się poprzez stronę internetową1.
możliwe jest doręczanie pism procesowych lub innych pism w postępowaniu
karnym (wykroczeniowym) w formie elektronicznej - przez umieszczenie ich treści
w Portalu Informacyjnym. Aktualnie ta forma doręczeń przewidziana jest tylko dla
pism adresowanych do prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika będącego
adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratorii Generalnej.
od 1 czerwca 2026 r. zaczną obowiązywać regulacje, które umożliwią doręczanie
pism stronom postępowania karnego przez umieszczenie ich treści w Portalu
Informacyjnego. Jeżeli strona dokona wyboru takiej metody, sąd doręczy jej
pismo poprzez umieszczenie go w portalu. Nadawca i odbiorca uzyskają
1 https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/login
-- 4 of 6 --
5
potwierdzenie doręczenia. Nie będzie więc konieczne odrębne wysyłanie pisma
pocztą.
Ad 3
Gospodarzami postępowania karnego - w zależności od etapu sprawy - są sąd lub
prokurator. Podejmowane przez nich czynności muszą gwarantować, że rozstrzygnięcie
sprawy nastąpi w rozsądnym terminie. Tak samo w sprawach cywilnym sąd zobowiązany
jest do przeciwdziałania przewlekaniu postępowania. Zgodnie z Kodeksem postępowania
cywilnego, sąd powinien dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym
posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy.
Czynności procesowe powinny być zatem dokonywane w przepisanych terminach. Jest
więc uzasadnione, by to podmiot, który nie dokonał czynności procesowej w określonym
terminie był zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej
przywrócenie terminu. Również w sytuacji, gdy okoliczność taka dotyczy
nieprawidłowości związanych z dokonaniem doręczenia.
Doręczenie zastępcze – per awizo, opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk
adresata, przy czym jest to domniemanie prawne wzruszalne. Strona może wykazywać,
że pisma nie otrzymała bez swojej winy, przy jednoczesnym złożeniu wniosku
o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Co istotne - do wykazania
niezawinionej przyczyny uchybienia terminu wystarczające jest jej uprawdopodobnienie,
a nie udowodnienie. Uprawdopodobnienie daje podstawy do oceny wniosku
bez konieczności zachowania formalizmu przewidzianego dla postępowania
dowodowego. Z drugiej strony zapobiega sytuacjom, w których strona bez żadnych
podstaw próbowałaby „przywrócić termin”, np. powołując się na ogólne trudności, bez ich
wykazania.
Dlatego nie ma uzasadnionych podstaw do podejmowania działań legislacyjnych, które
miałyby na celu zwolnienie strony z obowiązku wykazania, że uchybienie terminu
nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
-- 5 of 6 --
6
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.206.2026
Warszawa, 30 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16303 w sprawie funkcjonowania systemu doręczeń
sądowych w Polsce, którą złożył Pan Poseł Paweł Papke, przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości podziela wyrażoną w interpelacji troskę o zapewnienie
obywatelom dostępu do sądu i prawa do obrony swoich praw. W ocenie resortu, nie ma
jednak potrzeby zmiany modelu doręczeń sądowych.
O ile faktycznie zdarzają się przypadki nierzetelnego zachowania doręczycieli, którzy
wbrew obowiązkowi nie pozostawiają awiza w skrzynce pocztowej, to należy dążyć
do poprawy procedur nadzoru w Poczcie Polskiej, a nie do rezygnacji z doręczenia
zastępczego, poprzez awizo.
Celem doręczenia zastępczego jest przede wszystkim zapewnienie sprawności
postępowania, a co za tym idzie zapobieganie jego obstrukcji poprzez unikanie odbioru
-- 1 of 6 --
2
pism. Bez tej regulacji nierzetelni uczestnicy postępowań zyskaliby możliwość znacznego
ich przedłużania lub wręcz paraliżowania. Strona, której zależałoby na odsunięciu w czasie
wydania niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie odbierałaby po prostu pism
sądowych i nie reagowałaby na pozostawiane w skrzynce pocztowej awiza.
Powodowałoby to konieczność podejmowania kolejnych prób doręczania jej pism,
prawdopodobnie już nie za pośrednictwem poczty, ale woźnego sądowego, komornika
lub policji. Wydłużałoby to znacznie czas trwania postępowań i generowało dodatkowe
koszty.
Konieczności zapobiegania obstrukcji procesowej towarzyszą regulacje wzmacniające
prawa adresatów przesyłek sądowych:
w procesie karnym tzw. doręczenie pośrednie (np. do rąk dorosłego domownika)
może nastąpić tylko wtedy, gdy adresat pisma jedynie chwilowo nie przebywa
w mieszkaniu. Ten sposób nie może być jednak stosowany do oskarżonego, jeśli
przedmiotem doręczenia jest zawiadomienie o pierwszym terminie rozprawy
głównej lub o terminach posiedzenia wyrokowego. Dla tych przesyłek
przewidziane jest zamieszczenie na stronie adresowej przesyłki dopisku „do rąk
własnych”. Wymienione rozwiązania zmierzają do zapewnienia skuteczności
doręczeń, z uwzględnieniem sprawności postępowań i praw procesowych stron.
nieprawidłowości, które dotyczą doręczenia nie pozbawiają automatycznie strony
w postępowaniu karnym możliwości obrony swoich praw. Jeżeli uchybienie
terminu do dokonania czynności procesowej wynikało z przyczyn niezależnych
(np. z powodu nieprawidłowego dokonania doręczenia zastępczego) uprawniony
uczestnik postępowania może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu. Ma także
możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka
odwoławczego.
w postępowaniu cywilnym można stosować doręczenia przez awizo jedynie
w przypadku poprzedniego skutecznego doręczenia pozwanemu pierwszego
-- 2 of 6 --
3
pisma w sprawie. A więc wtedy, gdy sąd nie ma wątpliwości co do aktualności
adresu pozwanego.
zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli pozwany, pomimo
powtórzenia, nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma
procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw,
a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma, sąd zawiadamia o tym
powoda. Przesyła mu odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązują
do doręczenia tego odpisu pozwanemu za pośrednictwem komornika. Wzmacnia
to istotnie ochronę praw adresatów przesyłek sądowych w postępowaniu
cywilnym, ponieważ przy doręczeniu pierwszego pisma procesowego nie ma
możliwości doręczenia zastępczego.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu
i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym stanowi, że sąd
ma obowiązek wszechstronnie zweryfikować prawidłowość doręczenia, w tym
sprawdzić czy awiza (zawiadomienie o próbie doręczenia) rzeczywiście zostały
pozostawione w skrzynce adresata. W przypadku wątpliwości lub
zakwestionowania doręczenia przez stronę, sąd nie może opierać się wyłącznie na
adnotacjach operatora pocztowego, lecz powinien zbadać faktyczny przebieg
awizowania.
W związku z zawartym w interpelacji stwierdzeniem, że przepisy dopuszczają
pozostawienie zawiadomienia nie tylko w skrzynce pocztowej, ale również w drzwiach
mieszkania czy innym widocznym miejscu, co zwiększa ryzyko, że informacja ta nie dotrze
do adresata, należy wskazać, że ustawa - Prawo pocztowe nakłada na właścicieli
nieruchomości obowiązek umieszczenia w budynkach mieszkalnych skrzynki pocztowej.
Niefrasobliwość właścicieli nieruchomości, którzy nie wykonują nałożonych na nich
obowiązków, nie może stanowić argumentu za zmianą przepisów, które dotyczą
uznawania pism sądowych za doręczone.
-- 3 of 6 --
4
Ad 2
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości nie ma aktualnie potrzeby podejmowania działań
legislacyjnych w zakresie doręczeń sądowych. O możliwości wprowadzenia nowych
metod weryfikacji prawidłowości pracy doręczycieli przy doręczaniu przesyłek sądowych
powinien jednak wypowiedzieć się minister nadzorujący Pocztę Polską. Kwestie te nie leżą
bowiem w gestii Ministra Sprawiedliwości.
Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje natomiast działania na rzecz coraz szerszego
stosowania w postępowaniach sądowych narzędzi elektronicznych:
w sądach powszechnych funkcjonuje Portal Informacyjny. Ma on na celu
ułatwienie stronom postępowania i ich pełnomocnikom dostępu do informacji
o stanie spraw oraz o czynnościach podejmowanych w sprawie. Po założeniu
konta można łatwo i szybko sprawdzić, na jakim etapie jest postępowanie, jakie
czynności zostały wykonane oraz jakie są zaplanowane terminy posiedzeń
i rozpraw. Portal informacyjny pozwala również na dostęp do elektronicznej
wersji pism sądowych oraz ich drukowanie. Umożliwia to m.in. sprawdzenie jaka
korespondencja sądowa została wysłana do adresata. Do Portalu Informacyjnego
można zalogować się poprzez stronę internetową1.
możliwe jest doręczanie pism procesowych lub innych pism w postępowaniu
karnym (wykroczeniowym) w formie elektronicznej - przez umieszczenie ich treści
w Portalu Informacyjnym. Aktualnie ta forma doręczeń przewidziana jest tylko dla
pism adresowanych do prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika będącego
adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratorii Generalnej.
od 1 czerwca 2026 r. zaczną obowiązywać regulacje, które umożliwią doręczanie
pism stronom postępowania karnego przez umieszczenie ich treści w Portalu
Informacyjnego. Jeżeli strona dokona wyboru takiej metody, sąd doręczy jej
pismo poprzez umieszczenie go w portalu. Nadawca i odbiorca uzyskają
1 https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/login
-- 4 of 6 --
5
potwierdzenie doręczenia. Nie będzie więc konieczne odrębne wysyłanie pisma
pocztą.
Ad 3
Gospodarzami postępowania karnego - w zależności od etapu sprawy - są sąd lub
prokurator. Podejmowane przez nich czynności muszą gwarantować, że rozstrzygnięcie
sprawy nastąpi w rozsądnym terminie. Tak samo w sprawach cywilnym sąd zobowiązany
jest do przeciwdziałania przewlekaniu postępowania. Zgodnie z Kodeksem postępowania
cywilnego, sąd powinien dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym
posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy.
Czynności procesowe powinny być zatem dokonywane w przepisanych terminach. Jest
więc uzasadnione, by to podmiot, który nie dokonał czynności procesowej w określonym
terminie był zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej
przywrócenie terminu. Również w sytuacji, gdy okoliczność taka dotyczy
nieprawidłowości związanych z dokonaniem doręczenia.
Doręczenie zastępcze – per awizo, opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk
adresata, przy czym jest to domniemanie prawne wzruszalne. Strona może wykazywać,
że pisma nie otrzymała bez swojej winy, przy jednoczesnym złożeniu wniosku
o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Co istotne - do wykazania
niezawinionej przyczyny uchybienia terminu wystarczające jest jej uprawdopodobnienie,
a nie udowodnienie. Uprawdopodobnienie daje podstawy do oceny wniosku
bez konieczności zachowania formalizmu przewidzianego dla postępowania
dowodowego. Z drugiej strony zapobiega sytuacjom, w których strona bez żadnych
podstaw próbowałaby „przywrócić termin”, np. powołując się na ogólne trudności, bez ich
wykazania.
Dlatego nie ma uzasadnionych podstaw do podejmowania działań legislacyjnych, które
miałyby na celu zwolnienie strony z obowiązku wykazania, że uchybienie terminu
nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
-- 5 of 6 --
6
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --