Interpelacja nr 16298
Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
Interpelacja nr 16298
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 31-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pani z prośbą o podjęcie pilnych działań legislacyjnych w obszarze gospodarki odpadami komunalnymi. Problem nieszczelności systemu oraz braku skutecznych narzędzi weryfikacji deklaracji składanych przez właścicieli nieruchomości staje się coraz większym obciążeniem dla polskich samorządów, w tym w szczególności dla miasta Puławy.
Miasto Puławy od lat jest liderem działań proekologicznych, wdrażając selektywną zbiórkę odpadów na długo przed wprowadzeniem ustawowych obowiązków. Samorząd ten, kierując się poczuciem sprawiedliwości społecznej, wybrał metodę naliczania opłaty opartą na liczbie mieszkańców jako najbardziej adekwatną do rzeczywistej ilości wytwarzanych odpadów. Wybór ten w pełni koresponduje ze stanowiskiem rzecznika praw obywatelskich (pismo z dn. 3 kwietnia 2024 r., znak: V.7204.35.2015.ŁK), który wskazał tę metodę jako najlepiej realizującą zasadę „zanieczyszczający płaci”.
Niestety, obecny stan prawny uniemożliwia gminom skuteczną walkę z procederem „uciekania” z systemu. Wiele osób nie składa deklaracji lub zaniża liczbę domowników. W efekcie systemy się nie bilansują, a uczciwi mieszkańcy oraz budżety gmin muszą pokrywać powstałe niedobory. Samorządy pozostają bezradne, nie posiadając wystarczających instrumentów prawnych do egzekwowania powszechności opłat.
W związku z powyższym, zwracam się z propozycją rozważenia zmian systemowych, takich jak stworzenie centralnej ewidencji osób uiszczających opłaty za odpady (na wzór bazy CEPiK lub CEEB) bądź rozszerzenie kompetencji gmin w zakresie wglądu do rejestrów, które pozwoliłyby na automatyczną weryfikację miejsca zamieszkania i uiszczania opłaty. Słusznym kierunkiem wydaje się również postulat Związku Miast Polskich dotyczący wprowadzenia deklaracji odpadowych na wzór rocznych rozliczeń podatkowych.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie narzędzi informatycznych (np. bazy danych na szczeblu krajowym lub regionalnym), które umożliwiłyby gminom skuteczną weryfikację liczby osób faktycznie zamieszkujących daną nieruchomość w celu uszczelnienia systemu opłat?
Czy resort rozważa zmianę przepisów w celu powiązania danych z deklaracji odpadowych z innymi rejestrami państwowymi, do których dostęp dla samorządów jest obecnie ograniczony?
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby wesprzeć gminy, które wybrały najbardziej sprawiedliwą metodę naliczania opłat „od mieszkańca”, w obliczu narastających deficytów w systemach gospodarki odpadami?
Czy planowane są prace legislacyjne nad wprowadzeniem rocznej deklaracji odpadowej, podobnej do rozliczeń z urzędem skarbowym, co postulują organizacje samorządowe?
Liczę na to, że głos samorządu miasta Puławy oraz innych gmin borykających się z tym problemem zostanie usłyszany, a zaproponowane zmiany przyczynią się do przywrócenia sprawiedliwości społecznej w systemie gospodarki odpadami.
Z poważaniem
Interpelacja nr 16298
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 31-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pani z prośbą o podjęcie pilnych działań legislacyjnych w obszarze gospodarki odpadami komunalnymi. Problem nieszczelności systemu oraz braku skutecznych narzędzi weryfikacji deklaracji składanych przez właścicieli nieruchomości staje się coraz większym obciążeniem dla polskich samorządów, w tym w szczególności dla miasta Puławy.
Miasto Puławy od lat jest liderem działań proekologicznych, wdrażając selektywną zbiórkę odpadów na długo przed wprowadzeniem ustawowych obowiązków. Samorząd ten, kierując się poczuciem sprawiedliwości społecznej, wybrał metodę naliczania opłaty opartą na liczbie mieszkańców jako najbardziej adekwatną do rzeczywistej ilości wytwarzanych odpadów. Wybór ten w pełni koresponduje ze stanowiskiem rzecznika praw obywatelskich (pismo z dn. 3 kwietnia 2024 r., znak: V.7204.35.2015.ŁK), który wskazał tę metodę jako najlepiej realizującą zasadę „zanieczyszczający płaci”.
Niestety, obecny stan prawny uniemożliwia gminom skuteczną walkę z procederem „uciekania” z systemu. Wiele osób nie składa deklaracji lub zaniża liczbę domowników. W efekcie systemy się nie bilansują, a uczciwi mieszkańcy oraz budżety gmin muszą pokrywać powstałe niedobory. Samorządy pozostają bezradne, nie posiadając wystarczających instrumentów prawnych do egzekwowania powszechności opłat.
W związku z powyższym, zwracam się z propozycją rozważenia zmian systemowych, takich jak stworzenie centralnej ewidencji osób uiszczających opłaty za odpady (na wzór bazy CEPiK lub CEEB) bądź rozszerzenie kompetencji gmin w zakresie wglądu do rejestrów, które pozwoliłyby na automatyczną weryfikację miejsca zamieszkania i uiszczania opłaty. Słusznym kierunkiem wydaje się również postulat Związku Miast Polskich dotyczący wprowadzenia deklaracji odpadowych na wzór rocznych rozliczeń podatkowych.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie narzędzi informatycznych (np. bazy danych na szczeblu krajowym lub regionalnym), które umożliwiłyby gminom skuteczną weryfikację liczby osób faktycznie zamieszkujących daną nieruchomość w celu uszczelnienia systemu opłat?
Czy resort rozważa zmianę przepisów w celu powiązania danych z deklaracji odpadowych z innymi rejestrami państwowymi, do których dostęp dla samorządów jest obecnie ograniczony?
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby wesprzeć gminy, które wybrały najbardziej sprawiedliwą metodę naliczania opłat „od mieszkańca”, w obliczu narastających deficytów w systemach gospodarki odpadami?
Czy planowane są prace legislacyjne nad wprowadzeniem rocznej deklaracji odpadowej, podobnej do rozliczeń z urzędem skarbowym, co postulują organizacje samorządowe?
Liczę na to, że głos samorządu miasta Puławy oraz innych gmin borykających się z tym problemem zostanie usłyszany, a zaproponowane zmiany przyczynią się do przywrócenia sprawiedliwości społecznej w systemie gospodarki odpadami.
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5689 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.0500.12.2026.KI
4315964.17572418.14275990
Warszawa, 21-04-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 7 kwietnia 2026 r. Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej
w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
(znak: K10INT16298), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie narzędzi informatycznych (np. baz
danych) do weryfikacji liczby mieszkańców?
2. Czy rozważane jest powiązanie danych z deklaracji z innymi rejestrami
państwowymi?
Obowiązujące przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przyznają
gminom kompetencje do weryfikacji danych zawartych w deklaracjach o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności poprzez czynności
sprawdzające, postępowania wyjaśniające oraz możliwość określenia opłaty w drodze
decyzji administracyjnej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje wprowadzenia centralnych ani regionalnych
narzędzi informatycznych (np. ogólnokrajowych baz danych) służących weryfikacji liczby
osób faktycznie zamieszkujących nieruchomości. System gospodarowania odpadami
pozostaje zdecentralizowany, a odpowiedzialność za jego organizację i kontrolę spoczywa
na gminach.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktualnie prowadzi prace nad nowelizacją ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Projekt ten uzyskał wpis do wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD252.
Podjęte prace mają na celu m. in. zwiększenie możliwości w zakresie weryfikacji danych
zawartych w deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
przez gminy.
Możliwe rozwiązania zostały skonsultowane z Prezesem Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, w celu zapewnienia zgodności z RODO1 oraz zachowania konstytucyjnych
standardów ochrony prywatności.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich
danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz.Urz.UE.L Nr 119,
str. 1
-- 1 of 3 --
W wyniku tych konsultacji w projekcie ustawy umieszczono przepis, na podstawie którego
wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie mógł wystąpić z wnioskiem do
przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o przekazanie informacji na temat ilości
zużytej wody w poszczególnych lokalach mieszkalnych, adresu nieruchomości, której
dotyczą dane oraz okresu rozliczeniowego.
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo w celu wsparcia gmin stosujących metodę
„od mieszkańca”?
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wybór metody ustalania
opłaty (w tym „od liczby mieszkańców”) należy do kompetencji rady gminy.
Ministerstwo nie prowadzi działań ukierunkowanych na preferowanie jednej metody
naliczania opłat. Odnośnie zwiększenia możliwości weryfikacji prawidłowości wypełniania
deklaracji opracowano przepisy wskazane powyżej, w ramach projektu UD252.
Podejmowane inicjatywy mają natomiast charakter systemowy i obejmują m.in.:
działania legislacyjne zmierzające do ograniczenia kosztów systemu (np.
rozszerzona odpowiedzialność producenta), co ma docelowo odciążyć gminy
finansowo,
działania na poziomie regulacyjnym dotyczące poziomów recyklingu (np. obniżenie
wymaganego poziomu recyklingu za 2025 r.), co może ograniczyć presję finansową
na samorządy,
wsparcie w zakresie osiągania wyższych poziomów recyklingu (np. poprzez
ekspertyzy pozwalające na właściwe uwzględnienie masy odpadów
kompostowanych u źródła: https://www.gov.pl/web/klimat/komunikat-w-
sprawie-ekspertyzybioodpady-komunalne-posegregowane-i-poddawane-
recyklingowi-u-zrodla-w-rodzinnych-ogrodach-dzialkowych).
4. Czy planowane jest wprowadzenie rocznej deklaracji odpadowej?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów
komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest
obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po
miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi
w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
System oparty jest na bieżącej aktualizacji danych, a nie na rozliczeniach okresowych
analogicznych do systemu podatkowego.
Jedynie w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej
nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe rada gminy ma
możliwość uchwalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi nie wyższej niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego
na 1 osobę ogółem za rok od domku letniskowego na nieruchomości albo od innej
nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W związku z powyższym należy wskazać, że Ministerstwo nie prowadzi obecnie prac
legislacyjnych nad wprowadzeniem rocznej deklaracji odpadowej.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.0500.12.2026.KI
4315964.17572418.14275990
Warszawa, 21-04-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 7 kwietnia 2026 r. Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej
w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących weryfikacji deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uszczelnienia systemu
(znak: K10INT16298), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie narzędzi informatycznych (np. baz
danych) do weryfikacji liczby mieszkańców?
2. Czy rozważane jest powiązanie danych z deklaracji z innymi rejestrami
państwowymi?
Obowiązujące przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przyznają
gminom kompetencje do weryfikacji danych zawartych w deklaracjach o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności poprzez czynności
sprawdzające, postępowania wyjaśniające oraz możliwość określenia opłaty w drodze
decyzji administracyjnej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje wprowadzenia centralnych ani regionalnych
narzędzi informatycznych (np. ogólnokrajowych baz danych) służących weryfikacji liczby
osób faktycznie zamieszkujących nieruchomości. System gospodarowania odpadami
pozostaje zdecentralizowany, a odpowiedzialność za jego organizację i kontrolę spoczywa
na gminach.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktualnie prowadzi prace nad nowelizacją ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Projekt ten uzyskał wpis do wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD252.
Podjęte prace mają na celu m. in. zwiększenie możliwości w zakresie weryfikacji danych
zawartych w deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
przez gminy.
Możliwe rozwiązania zostały skonsultowane z Prezesem Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, w celu zapewnienia zgodności z RODO1 oraz zachowania konstytucyjnych
standardów ochrony prywatności.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich
danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz.Urz.UE.L Nr 119,
str. 1
-- 1 of 3 --
W wyniku tych konsultacji w projekcie ustawy umieszczono przepis, na podstawie którego
wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie mógł wystąpić z wnioskiem do
przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o przekazanie informacji na temat ilości
zużytej wody w poszczególnych lokalach mieszkalnych, adresu nieruchomości, której
dotyczą dane oraz okresu rozliczeniowego.
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo w celu wsparcia gmin stosujących metodę
„od mieszkańca”?
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wybór metody ustalania
opłaty (w tym „od liczby mieszkańców”) należy do kompetencji rady gminy.
Ministerstwo nie prowadzi działań ukierunkowanych na preferowanie jednej metody
naliczania opłat. Odnośnie zwiększenia możliwości weryfikacji prawidłowości wypełniania
deklaracji opracowano przepisy wskazane powyżej, w ramach projektu UD252.
Podejmowane inicjatywy mają natomiast charakter systemowy i obejmują m.in.:
działania legislacyjne zmierzające do ograniczenia kosztów systemu (np.
rozszerzona odpowiedzialność producenta), co ma docelowo odciążyć gminy
finansowo,
działania na poziomie regulacyjnym dotyczące poziomów recyklingu (np. obniżenie
wymaganego poziomu recyklingu za 2025 r.), co może ograniczyć presję finansową
na samorządy,
wsparcie w zakresie osiągania wyższych poziomów recyklingu (np. poprzez
ekspertyzy pozwalające na właściwe uwzględnienie masy odpadów
kompostowanych u źródła: https://www.gov.pl/web/klimat/komunikat-w-
sprawie-ekspertyzybioodpady-komunalne-posegregowane-i-poddawane-
recyklingowi-u-zrodla-w-rodzinnych-ogrodach-dzialkowych).
4. Czy planowane jest wprowadzenie rocznej deklaracji odpadowej?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów
komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest
obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po
miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi
w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
System oparty jest na bieżącej aktualizacji danych, a nie na rozliczeniach okresowych
analogicznych do systemu podatkowego.
Jedynie w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej
nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe rada gminy ma
możliwość uchwalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi nie wyższej niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego
na 1 osobę ogółem za rok od domku letniskowego na nieruchomości albo od innej
nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W związku z powyższym należy wskazać, że Ministerstwo nie prowadzi obecnie prac
legislacyjnych nad wprowadzeniem rocznej deklaracji odpadowej.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --