Odpowiedź na interpelację w sprawie systemowego włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do polskiego systemu oświaty na wszystkich poziomach kształcenia Odpowiedź na interpelację nr 16297 w sprawie systemowego włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do polskiego systemu oświaty na wszystkich poziomach kształcenia Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 23-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej w sprawie systemowego włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do polskiego systemu oświaty na wszystkich poziomach kształcenia. Szanowna Pani Posłanko, odpowiadając na Pani interpelację w sprawie systemowego włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do polskiego systemu oświaty na wszystkich poziomach kształcenia, przekazuję poniższe informacje. Ad 1. Czy w ramach reformy podstawy programowej od września 2026 r. planowane jest włączenie treści o rolnictwie do programów przyrody, biologii i geografii? Jeśli tak, w jakim zakresie? Ministerstwo Edukacji Narodowej zadbało o zamieszczenie w podstawie programowej kształcenia ogólnego odpowiednich treści związanych z tematyką rolnictwa, zwierząt, przyrody i kształtowania odpowiednich postaw wobec środowiska, umożliwiających nauczycielom prowadzenie zajęć z uczniami na każdym etapie kształcenia. Tematyka ta może być realizowana w formie zajęć lekcyjnych, spotkań, inicjatyw lub wydarzeń tematycznych, przy wykorzystaniu wybranych materiałów dydaktycznych, a także przy udziale kadry przyrodniczej, w tym leśników lub ekologów. Zagadnienia rolnicze, czy ochrona zwierząt w podstawie programowej kształcenia ogólnego realizowane są wieloaspektowo, łącząc wiedzę przyrodniczą z edukacją etyczną i obywatelską. Zagadnienia te pojawiają się na różnych etapach edukacyjnych, począwszy od przedszkola po szkołę ponadpodstawową, zaczynając od nauki empatii do analizy systemowych rozwiązań prawnych i ekologicznych. Przykładowo, w ramach wychowania przedszkolnego i nauczania w klasach I-III, dzieci uczą się rozpoznawania potrzeb zwierząt domowych oraz właściwego zachowania wobec zwierząt dziko żyjących. Na etapie klasy I-III uczniowie w ramach edukacji przyrodniczej uczą się rozpoznawać rośliny uprawne i zwierzęta hodowlane; poznają prace sezonowe w rolnictwie. W klasach IV-VI na zajęciach biologii i techniki poznają budowę roślin, warunki kiełkowania. W klasach IV-VIII na zajęciach przyrody i biologii, uczniowie poznają zasady ochrony gatunkowej i formy ochrony przyrody w Polsce. Na lekcjach etyki poruszany jest temat humanitarnego traktowania zwierząt oraz moralnych aspektów relacji człowiek–zwierzę; na biologii i chemii zapoznają się np. z procesami fermentacyjnymi; składem chemicznym żywności. W szkole ponadpodstawowej na biologii, zagadnienia rolnictwa są rozpatrywane w kontekście bioróżnorodności i globalnych zagrożeń ekologicznych; na etyce i wiedzy o społeczeństwie omawiane są aspekty prawne (np. zapisy ustawy o ochronie zwierząt) oraz dylematy etyczne związane z hodowlą przemysłową, czy wykorzystywaniem zwierząt w badaniach naukowych. Przedmioty geografia i biologia zawierają m.in. szeroką tematykę bezpieczeństwa żywnościowego świata oraz biotechnologii i GMO. Natomiast w ramach przedmiotu technika (szkoła podstawowa) oraz edukacja zdrowotna uczniowie mogą prześledzić etapy, jakie przechodzi produkt; poznają przetwórstwo domowe i przemysłowe w tym zasady konserwacji żywności, higienę produkcji. Z perspektywy geograficznej i gospodarczej na lekcjach geografii analizuje się wpływ klimatu i gleb na to, co i gdzie można uprawiać; porównanie metod produkcji żywności i ich wpływu na ekosystem; pochodzenie produktów egzotycznych i koszt ich transportu (ślad węglowy). Dodatkowo, w ramach edukacji klimatycznej, zagadnienia powstawania żywności omawiane są w kontekście marnowania żywności (etyka i ekonomia produkcji); zrównoważonej konsumpcji (wybieranie produktów lokalnych) oraz wpływu przemysłowej hodowli zwierząt na środowisko. Dodatkowo, obowiązek realizacji istotnych problemów społecznych - w tym np. związanych z rolnictwem - podczas zajęć z wychowawcą, wprowadzono już od roku szkolnego 2020/2021[1]. O tym, jakie szczegółowe tematy omawiane są podczas tych zajęć, decyduje każdorazowo wychowawca, mając na uwadze potrzeby konkretnej grupy uczniów, a także problemy sygnalizowane przez dyrektora szkoły, nauczycieli, rodziców. Realizacja wskazanej tematyki podczas zajęć z wychowawcą może odbywać się z udziałem zaproszonych specjalistów w danej dziedzinie, wolontariuszy, stowarzyszeń, etc. Niezależnie od tego, szkoła zawsze może zorganizować dodatkowe zajęcia edukacyjne dotyczące wybranej tematyki. Uczniowie poznają zatem szczegółowo zagadnienia wynikające z zapisów podstawy programowej, jak też mają sposobność omówienia z nauczycielem tematów spoza podstawy programowej, które szczególnie ich interesują. Aktualne wydarzenia w obszarze oświaty i wychowania, dotyczące prowadzonej obecnie reformy podstaw programowych kształcenia ogólnego pn. Kompas Jutra dostępne są na stronie: https://reforma26.men.gov.pl/. Ad 2. Czy Ministerstwo planuje wdrożenie dedykowanych materiałów dydaktycznych wspierających naukę o agrobiznesie i nowoczesnej produkcji żywności? Programy nauczania danego przedmiotu przygotowywane są przez nauczycieli zgodnie z treścią podstawy programowej kształcenia ogólnego, a następnie dopuszczane są do użytku w szkole przez dyrektora szkoły. W procesie nauczania, nauczyciele mają swobodę wyboru narzędzi i materiałów dydaktycznych, co oznacza możliwość organizowania wizyt w zagrodach rolniczych i spotkań ze specjalistami tematycznymi. MEN administruje zasobami tematycznymi, zamieszczanymi na platformie zpe.gov.pl, na której można znaleźć materiały cyfrowe do wykorzystania na zajęciach edukacyjnych. Ad 3. Czy resort edukacji podejmie współpracę z MRiRW w celu sformalizowania i dofinansowania programu „lekcje w zagrodzie”? Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera realizację Programu dla szkół. Program jest ustanowiony przez Komisję Europejską w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Jego celem jest m.in. trwała zmiana nawyków żywieniowych dzieci poprzez zwiększenie udziału owoców i warzyw w ich codziennej diecie oraz propagowanie zdrowego odżywiania. MEN współpracuje z koordynatorem Programu Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. W związku z aktualizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.01.2026 r. w sprawie wysokości środków finansowych przeznaczonych na wypłatę pomocy krajowej i pomocy unijnej w ramach finansowania programu dla szkół oraz wysokości stawek pomocy finansowej z tytułu realizacji działań w ramach tego programu w roku szkolnym 2025/2026 budżet na realizacje działań edukacyjnych został zwiększony i wynosi 15 986 219 zł netto tj. 19 663 049 zł brutto. Planowane jest zwiększenie budżetu na realizacje wycieczek edukacyjnych, w szczególności realizowanych do gospodarstw ekologicznych. Wstępnie planowana jest realizacja 2,5 tys. wycieczek szkolnych, w których mogłoby uczestniczyć ok. 80 tys. uczniów. Szacunkowa wartość to ok. 7 mln zł netto oraz ok. 4,7 tys. warsztatów edukacyjnych dla dzieci o zdrowym odżywianiu, w których mogłoby uczestniczyć ok. 94 tys. uczniów. W roku szkolnym 2024/2025 w programie uczestniczyło: • w komponencie mlecznym - ok. 1,788 mln dzieci z ok. 11,9 tys. szkół, tj. ok. 88% dzieci z grupy docelowej, • w komponencie owocowo-warzywnym - ok. 1,789 mln dzieci z ok. 11,7 tys. szkół, tj. ok. 88% dzieci z grupy docelowej. Oprócz udostępniania dzieciom owoców, warzyw i mleka, obowiązkowo w ramach programu prowadzone są działania towarzyszące o charakterze edukacyjnym, których celem jest kształtowanie wśród uczniów zdrowych nawyków żywieniowych. Od 2017 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu realizacji w szkołach środków towarzyszących o charakterze edukacyjnym, które służą prawidłowej realizacji programu dla szkół oraz upowszechniają wśród dzieci zdrowe nawyki żywieniowe. Rozporządzenie zawiera katalog zadań dla szkół do wyboru, których wykonanie jest obowiązkiem dyrektora szkoły uczestniczącej w Programie dla szkół, niezależnie od realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego. Wykonanie tych zadań może, ale nie musi, odbywać się w ramach zajęć edukacyjnych, jednakże istotne jest, aby treść takich zajęć wykraczała zakresem poza treści przewidziane do obowiązkowej realizacji w podstawie programowej. Propozycje zadań, które szkoły uczestniczące w Programie dla szkół wykonują w ramach działań kształtujących zdrowe nawyki żywieniowe uczniów oraz wzbogacających wiedzę o pochodzeniu produktów rolnych zostały sformułowane tak, aby w jak najlepszy sposób realizowane były zakładane cele edukacyjne, m.in. zakładanie i prowadzenie ogródków szkolnych, wspólne spożywanie drugiego śniadania, organizowanie warsztatów kulinarnych, a także organizowanie wycieczek do gospodarstw rolnych lub ogrodniczych. Celem działań towarzyszących jest kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych uczniów oraz wzbogacanie wiedzy o pochodzeniu produktów rolnych. Kształtowanie nawyków jest pojęciem szerokim, uwzględnia zarówno wiedzę niezbędną do podejmowania prawidłowych decyzji w zakresie zdrowego odżywiania, jak również obejmuje aktywne formy nauki poprzez dostarczanie pozytywnych doświadczeń. Działania dyrektorów szkół są zatem ukierunkowane na uzyskanie trwałych efektów w postaci pozytywnej zmiany postaw żywieniowych uczniów. W roku szkolnym 2024/2025 w poszczególnych działaniach edukacyjnych wzięła udział następująca liczba dzieci: a) konkursy i festyny tematyczne z zakresu zdrowego odżywiania – 702 087 dzieci, b) wycieczki edukacyjne np. do gospodarstwa rolnego/ogrodniczego lub zakładów przetwórstwa owoców i warzyw – 351 502 dzieci, c) warsztaty kulinarne uwzględniające przekazywanie wiedzy z zakresu zdrowego odżywiania – 627 584 dzieci, d) zakładanie i prowadzenie ogródków szkolnych – 530 646 dzieci, e) wspólne spożywanie drugiego śniadania, połączone z degustacją owoców, warzyw i ich przetworów oraz upowszechnieniem wiedzy z zakresu zdrowego odżywiania – 910 664 dzieci, f) inne sposoby upowszechniania informacji o korzyściach płynących ze spożywania owoców i warzyw i ich przetworów, a także o pochodzeniu i uprawie owoców i warzyw – 873 483 dzieci. Szkoły mogły wykorzystywać w trakcie realizowanych w ramach programu działań edukacyjnych przygotowane i udostępnione przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa liczne materiały wspierające ich realizację, takie jak zestawy scenariuszy zajęć z materiałami dodatkowymi, filmy edukacyjne, broszur, itp. Ponadto KOWR w roku szkolnym 2024/2025 sfinansował z budżetu programu: • Warsztaty edukacyjne o zdrowym odżywianiu; Warsztaty poświęcone były głównie tematyce zdrowego odżywiania oraz pochodzenia produktów i innym zagadnieniom powiązanym z realizacją programu (niemarnowanie żywności, gospodarowanie odpadami). Zajęcia prowadzone były przez dietetyków i miały aktywną formułę z elementami warsztatów kulinarnych, angażującą bezpośrednio uczniów. Łącznie w całej Polsce odbyło się 4,7 tys. warsztatów edukacyjnych, które objęły łącznie ok. 94 tys. uczniów klas I-V. • Szkolne wycieczki edukacyjne; Celem wycieczek było zainteresowanie dzieci powiązaniem pomiędzy rolnikiem/producentem i jego pracą, a produktami otrzymywanymi w ramach programu, czyli owocami, warzywami oraz produktami mlecznymi oraz zaciekawienie dzieci sposobami ich uprawy i produkcji. Wycieczki obejmowały m.in. degustację produktów, w tym produktów ekologicznych. Łącznie w całej Polsce odbyło się 2 tys. szkolnych wycieczek edukacyjnych do gospodarstw rolnych, farm, gospodarstw ekologicznych, zakładów przetwórczych, itp., wzięło w nich udział ok. 60 tys. uczniów klas I-V. W roku szkolnym 2024/2025 KOWR zrealizował również m.in. następujące działania promocyjne sfinansowane z budżetu programu: • Przeprowadzenie Kampanii informacyjno-promocyjnej „Sportowe Wyzwanie Chrumasa” obejmującej 4 działania: działania promocyjne i PR, w tym nagranie materiałów wideo i wizyty w szkołach, zakup lub produkcja i dostawa materiałów promocyjno-informacyjnych, działania promocyjne w kinach, organizacja wydarzenia – Wielki Finał; • Produkcja czterech filmów popularno-naukowych dla dzieci nt. zdrowego odżywiania i ich publikacja na YouTube na kanale Nauka. To lubię! Junior; • Realizacja kampanii edukacyjno-informacyjnej dotyczącej Programu dla szkół w formie cyklu audycji radiowych w Polskim Radio S.A.; • Produkcja spotu telewizyjnego „Razem po zdrowy start” oraz jego emisja w Telewizji Polskiej S.A.; • Produkcja i emisja spotu promocyjnego w radiu (Polskie Radio S.A.) na bazie piosenki „Razem po zdrowy start”; • Produkcja i dostawa plakatu informacyjnego i promującego Program dla szkół; • Przeprowadzenie działań promocyjno-informacyjnych Programu dla szkół na Instagramie; • Zakup i dostawa książek i ćwiczeń dla dzieci o tematyce sportowej, tj. książki „Jak działa sport” w ilości 1 100 szt. i ćwiczenia „Active Book Sport” w ilości 1 100 szt.; • Opracowanie i wydanie materiałów promocyjno-informacyjnych w miesięcznikach skierowanych do dzieci, tj. „Świerszczyk”, „Kumpel” i „Victor Junior”. Ad 4. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zwiększyć widoczność szkół rolniczych w ogólnopolskich kampaniach promujących szkolnictwo zawodowe? Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmuje szereg działań służących promocji kształcenia zawodowego i szkolnictwa branżowego, w tym również zawodów związanych z rolnictwem. W styczniu 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej wszczęło postępowanie przetargowe na przygotowanie i przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii informacyjno-promocyjnej kształcenia zawodowego o charakterze edukacyjno-społecznym, która będzie realizowana w latach 2026–2027 w ramach projektu „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy”, współfinansowanego ze środków UE. Głównym celem kampanii jest popularyzacja kształcenia zawodowego jako wartościowej ścieżki edukacyjnej, odpowiadającej na potrzeby współczesnej gospodarki oraz rynku pracy i wzmocnienie pozytywnego wizerunku kształcenia zawodowego w Polsce, jak również zwiększenie świadomości społecznej na temat możliwości, jakie daje wybór ścieżki edukacyjnej prowadzącej do zdobycia kwalifikacji zawodowych. W ramach działań informacyjnych zakłada się również osiągnięcie celów pośrednich, takich jak: zwiększenie świadomości uczniów szkół podstawowych dotyczącej możliwości wyboru kształcenia zawodowego, zwiększenie wiedzy rodziców na temat oferty i perspektyw szkolnictwa branżowego, wzrost rozpoznawalności systemu kształcenia zawodowego jako atrakcyjnej i nowoczesnej ścieżki edukacyjnej, przełamywanie stereotypów dotyczących szkolnictwa branżowego, prezentowanie nowoczesnych technologii wykorzystywanych w różnych dziedzinach gospodarki i zawodach nauczanych w szkołach branżowych i technikach. Kampania ma charakter ogólnopolski i skierowana jest przede wszystkim do dwóch głównych grup odbiorców. Pierwszą z nich stanowią uczniowie klas ósmych szkół podstawowych, którzy stoją przed wyborem dalszej ścieżki kształcenia. Drugą grupą docelową są rodzice tych uczniów, pełniący istotną rolę doradczą i wspierającą w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych. Przekaz kampanii będzie miał charakter edukacyjno-społeczny i zostanie dostosowany do specyfiki obu grup docelowych. Treści adresowane do rodziców będą koncentrować się na rzetelnych informacjach dotyczących możliwości zatrudnienia, stabilności zawodowej oraz zapotrzebowania rynku pracy na określone kwalifikacje. Realizacja ogólnopolskiej kampanii informacyjno-promocyjnej obejmuje skoordynowane działania komunikacyjne prowadzone w przestrzeni cyfrowej. Działania kampanii będą obejmowały zarówno produkcję materiałów audiowizualnych, jak i systematyczne prowadzenie komunikacji w mediach społecznościowych. Kampania obejmuje również zawody związane z rolnictwem, rozwojem wsi oraz rynkami rolnymi. Jednym z kluczowych elementów kampanii jest przygotowanie i upowszechnienie serii spotów promocyjnych prezentujących znaczenie kształcenia zawodowego oraz rolę wykwalifikowanych specjalistów w funkcjonowaniu współczesnej gospodarki. W postępowaniu o udzielenie zamówienia dokonano oceny ofert i wyboru najkorzystniejszej oferty. Ponadto, w marcu 2026 r. został przygotowany i opublikowany 30-sekundowy film promujący kształcenie zawodowe w ramach ww. projektu pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego.” Film jest jednym z materiałów promocyjnych mających na celu zaprezentowanie, w przystępny sposób, zalet i korzyści kształcenia zawodowego oraz ma zachęcić uczniów klas siódmych i ósmych szkół podstawowych, stojących przed wyborem szkoły ponadpodstawowej, do wyboru kształcenia zawodowego jako ścieżki kształcenia. Spot opublikowano w mediach społecznościowych Facebook i kanele youtube MEN: https://www.youtube.com/watch?v=ouaR4dpQf8o oraz na wyświetlaczach w pociągach Intercity PKP na przełomie marca i kwietnia br. Ponadto zaplanowano kolejną edycję publikacji spotu w pociągach Intercity PKP w październiku br. Trwa również emisja spotu na wyświetlaczach pociągów Kolei Mazowieckich – KM sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Jednocześnie, w czasach dynamicznych zmian na rynku pracy niezwykle istotne jest również wspieranie młodych ludzi w poznawaniu zawodów oraz budowaniu świadomości, że nowoczesne kształcenie zawodowe daje szerokie możliwości rozwoju, stabilnego zatrudnienia i dalszej edukacji. Dlatego też Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z kuratoriami, ogłosiło również konkurs „Zawodowy Gamechanger”, który jest skierowany do uczniów klas VII–VIII szkół podstawowych. Jego głównym celem jest promowanie kształcenia zawodowego, zachęcanie młodzieży do świadomego planowania kariery oraz rozwijanie kreatywności i aktywnej postawy wobec przyszłości. Konkurs ma także na celu zwiększenie wiedzy o kształceniu zawodowym, pomagając uczniom w wyborze dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej. Tematyka konkursu koncentruje się wokół hasła: „Wybiorę kształcenie zawodowe, bo…”. Uczestnicy mają za zadanie przygotować prace, które uzasadniają wybór branżowej szkoły I stopnia lub technikum oraz jednego z zawodów z wykazu szkolnictwa branżowego, w jednej z trzech kategorii: pracę plastyczną (dowolna technika), film (2–3 minuty, format MP4 lub MOV), krótką formę wideo (reels, pionowe nagranie do 90 sekund, format MP4). Konkurs trwa od 16.02.2026 r. do 12.06.2026 r. i obejmuje 2 etapy: wojewódzki i centralny. Udział w konkursie pozwoli uczniom: odkryć swoje zainteresowania i talenty w kontekście przyszłej kariery, rozwinąć kompetencje kluczowe – kreatywność, umiejętność pracy projektowej, autoprezentację oraz kompetencje cyfrowe, nabrać pewności w podejmowaniu decyzji edukacyjnych. Konkurs sprzyja także wspieraniu działań szkoły w obszarze doradztwa zawodowego i przygotowania uczniów do wyboru dalszej ścieżki edukacyjnej. Jednocześnie MEN angażuję się w udział w kongresach i spotkaniach organizowanych przez branże. W dniach 22-24 kwietnia przedstawiciele MEN uczestniczyć będą w XVIII Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach. Ad 5. Czy planowane jest rozszerzenie oferty stypendialnej dla uczniów szkół branżowych i techników o profilu rolniczym? W świetle obowiązujących przepisów oświatowych[2] o stypendia za wybitne osiągnięcia edukacyjne lub wysokie wyniki w nauce mogą ubiegać się uczniowie techników oraz szkół branżowych, kształcących w różnych zawodach. Uczniowie ww. szkół – po spełnieniu ustawowych warunków i kryteriów[3] – mogą otrzymać niżej wymienioną pomoc materialną o charakterze motywacyjnym, tj.: stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania – adresowane do uczniów szkół publicznych i niepublicznych dla młodzieży, publicznych i niepublicznych branżowych szkół II stopnia oraz szkół policealnych. Stypendium ma formę jednorazowej nagrody pieniężnej. Kandydatów typuje szkoła tuż po zakończeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych, przysyłając indywidualne wnioski do właściwego kuratorium oświaty. Kurator oświaty przekazuje wnioski do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Należy zaznaczyć, że szkoła może złożyć dowolną liczbę wniosków. W roku 2025 stypendium to wyniosło 4 000 zł; stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe – może być przyznane uczniowi każdego typu szkoły z wyłączeniem uczniów klas I-III szkoły podstawowej oraz uczniów klasy IV szkoły podstawowej do ukończenia pierwszego okresu nauki. Stypendium przyznaje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, w ramach środków przyznawanych przez organ prowadzący na ten cel w budżecie szkoły; stypendium Prezesa Rady Ministrów – jest adresowane do uczniów szkoły kształcącej w formie dziennej, która umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości. Stypendium to może otrzymać uczeń, który otrzymał promocję z wyróżnieniem, uzyskując przy tym najwyższą w danej szkole średnią ocen lub wykazuje szczególne uzdolnienia w co najmniej jednej dziedzinie wiedzy, uzyskując w niej najwyższe wyniki, a w pozostałych dziedzinach wiedzy wyniki co najmniej dobre. Stypendium to przyznaje Prezes Rady Ministrów w wysokości 5 000 zł, wypłacanej w dwóch ratach. Stypendia motywacyjne mogą również przyznawać podmioty prywatne (tj. osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego, np. przez fundacje, spółki kapitałowe prawa handlowego, stowarzyszenia bądź kościelne osoby prawne). Zasady i kryteria przyznawania takich stypendiów, a także ich wysokość określone są w regulaminach przyjętych przez te podmioty. Obecnie Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje prac nad rozszerzaniem katalogu stypendiów, których adresatami byliby wyłącznie uczniowie szkół branżowych i techników. Warto podkreślić, że możliwość otrzymania ww. stypendiów nie jest uzależniona od typu szkoły, do której uczęszcza dany uczeń. Jednocześnie uprzejmie informuję, że stypendia dla uczniów szkół rolniczych[4] może również przyznawać Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ad 6. Czy Ministerstwo rozważa wsparcie dla rozwoju platform e-learningowych dedykowanych edukacji rolniczej dla dorosłych? Minister Edukacji zapewnienia dostęp do platformy edukacyjnej, na której udostępniane są bezpłatne cyfrowe materiały dla uczniów i nauczycieli oraz wspierającej realizację procesu kształcenia w szkołach i placówkach. Zintegrowana Platforma Edukacyjna (ZPE), dostępna pod adresem www.zpe.gov.pl, to narzędzie, które posiada funkcjonalności umożliwiające m.in. szkolenia dla nauczycieli, prowadzenie przez nauczycieli zajęć z uczniami, czy rozwijanie zainteresowań uczniów. Zgromadzone na platformie zasoby cyfrowe są udostępniane bezpłatne. Obejmują podstawę programową kształcenia ogólnego od klasy I szkoły podstawowej do ostatniej klasy szkoły ponadpodstawowej (liceum, technikum, branżowa szkoła I stopnia oraz branżowa szkoła II stopnia), oraz część podstawy programowej kształcenia w zawodach. Wszystkie e-materiały, udostępniane na platformie, są przygotowane przez specjalistów. Większość z nich to materiały interaktywne, które można pobrać i wykorzystywać w dogodny dla siebie sposób. Z materiałów może skorzystać każdy, jednak są one przeznaczone szczególnie dla nauczycieli, uczniów i rodziców, którzy chcieliby pomóc swoim dzieciom w opanowaniu materiału szkolnego lub w rozwijaniu zainteresowań. Ponadto na ZPE zamieszczono zestawy narzędzi edukacyjnych, w skład których wchodzą m.in. programy nauczania z konspektami scenariuszy lekcji, poradniki metodyczne z przykładowymi scenariuszami lekcji, scenariusze interdyscyplinarnych projektów edukacyjnych, narzędzia do pomiaru dydaktycznego i ewaluacji kompetencji kluczowych. ZPE daje możliwość budowania autorskich, interdyscyplinarnych lekcji (również testów, quizów, czy krzyżówek uatrakcyjniających naukę) oraz wygodnego udostępniania ich uczniom. Dzięki współpracy MEN i CANVA nauczyciele i uczniowie (od 4 klasy szkoły podstawowej) uzyskali za pośrednictwem ZPE nieodpłatny dostęp do pełnej wersji Canva dla Edukacji, która oferuje wiele szablonów i elementów graficznych, które ułatwiają i umilają pracę, np. nad prezentacją, czy projektem szkolnym. Platforma jest na bieżąco rozbudowywana zgodnie z zapotrzebowaniem użytkowników oraz bieżącymi trendami technologicznymi. Ze względu na ciągły i dynamiczny rozwój nauki, technologii, dydaktyki, metodyki kształcenia, a także zmieniające się potrzeby edukacyjne, konieczny jest systematyczny i konsekwentny rozwój zasobów ZPE. Przede wszystkim, e-materiały muszą uwzględniać najnowszą wiedzę naukową oraz najnowsze rozwiązania technologiczne, do których nie było wcześniej dostępu, a także rozwiązania metodyczne pozwalające na inne spojrzenie na realizowane problemy edukacyjne i inny sposób realizacji procesu edukacyjnego. W ramach projektów zostaną opracowane zaawansowane technologicznie e-materiały przeznaczone do kształcenia ogólnego i zawodowego dla uczniów i uczennic szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz materiały dla uczniów migrujących i dla edukacji włączającej. Wśród tych materiałów będą m.in. gry edukacyjne, czy materiały z elementami AI i algorytmów uczenia maszynowego. Wartość tych działań w ramach środków FERS to ok. 350 mln. Jednocześnie na podstawie art. 44aa ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[5], ZPE, może być udostępniana podmiotom takim, jak placówki doskonalenia nauczycieli, instytuty badawcze, instytucje kultury, czy prowadzącym statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania. Udostępnienie pozwala m.in. na publikowanie cyfrowych materiałów edukacyjnych, opracowanych przez te podmioty dla szkół i placówek, czy realizowanie, z wykorzystaniem ZPE, projektów edukacyjnych, w tym np. szkoleń dla nauczycieli. Edukacja rolnicza osób dorosłych w Polsce jest, co do zasady, prowadzona w formach pozaszkolnych, wymienionych w katalogu określonym w art. 117 ust. 1a pkt 1, 2, 4a i 5 ustawy – Prawo oświatowe, organizowanych odpowiednio przez szkoły lub placówki, tj. na kwalifikacyjnych kursach zawodowych i kursach umiejętności zawodowych[6], realizowanych w oparciu o programy nauczania uwzględniające odpowiedni zakres podstawy programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego[7]. Placówki mogą prowadzić także inne kursy[8] umożliwiające uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych. Kształcenie w formach pozaszkolnych jest organizowane w sposób uwzględniający potrzeby i możliwości słuchaczy: zajęcia mogą być prowadzone z różną częstotliwością[9] oraz z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (e-learning). Szczególną rolę w obszarze edukacji osób dorosłych pełni branżowe centrum umiejętności (BCU), wprowadzone do systemu oświaty od roku szkolnego 2024/2025 jako nowy rodzaj placówki realizującej zadania z zakresu kształcenia, szkolenia i egzaminowania w jednej z dziedzin zawodowych. BCU organizują branżowe szkolenia zawodowe prowadzone w oparciu o program nauczania uwzględniający wiedzę lub umiejętności zawodowe w zakresie danej dziedziny zawodowej, przydatne do wykonywania zawodu, w tym kształtujące umiejętności cyfrowe i umiejętności związane z transformacją ekologiczną[10]. Oferta edukacyjno-szkoleniowa BCU skierowana jest do szerokiego grona odbiorców, w szczególności do uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, studentów, doktorantów, nauczycieli kształcenia zawodowego, nauczycieli akademickich, pracowników branż i innych osób dorosłych, w tym osób planujących przekwalifikowanie. W resorcie rolnictwa powołano 13 BCU działających w dziedzinach: rolnictwo, mechanizacja rolnictwa, ogrodnictwo, technika weterynaryjna, przetwórstwo mięsa, energetyka odnawialna (wodna, słoneczna, bioenergetyka), architektura krajobrazu, agroturystyka[11]. Zgodnie z założeniami konkursu pn. „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” podmiot realizujący przedsięwzięcie w postaci utworzenia BCU zobowiązał się do prowadzenia platformy zdalnego uczenia się typu LMS/LCS/LCMS w danej dziedzinie zawodowej. Platforma ta służy cyfrowemu wsparciu edukacji zawodowej i jest integralną częścią działalności edukacyjno-szkoleniowej BCU. W ramach tej platformy, BCU udostępnia materiały edukacyjno-szkoleniowe, w także realizuje szkolenia i kursy niewymagające stacjonarnej obecności uczestników. BCU zobowiązały się do prowadzenia platformy zdalnego uczenia się, tj. utworzenia takiej platformy lub korzystania z już istniejącej Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej (ZPE), udostępnionej przez Ministra Edukacji. Przykładem utworzonych platform zdalnego uczenia dedykowanych edukacji rolniczej są platformy utworzone przez m.in. BCU w Krzelowie, BCU w Pszczelej Woli, czy też BCU w Starym Brześciu. Dalsze funkcjonowanie oraz rozwój tych platform, zapewniony jest w ramach środków z rezerwy celowej utworzonej w ustawie budżetowej na bieżące funkcjonowanie BCU do końca 2026 r., a od roku 2027 w ramach środków kwoty potrzeb oświatowych lub dotacji (dot. platform zdalnego uczenia się funkcjonujących w BCU, dla których jednostka samorządu terytorialnego jest organem prowadzącym lub rejestrującym) oraz w ramach środków w budżetach właściwych ministrów, którzy są organem prowadzącym BCU (dot. również Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). W zdecydowanej jednak większości BCU korzystają z ZPE, oficjalnej platformy internetowej Ministerstwa Edukacji, stworzonej w celu wspierania nauczania i uczenia się. Jej głównym celem jest zapewnienie darmowego dostępu do cyfrowych materiałów edukacyjnych zgodnych z podstawą programową. Umożliwia ona tworzenie i prowadzenie kursów internetowych, udostępnianie materiałów dydaktycznych, monitorowanie postępów. ZPE jest sukcesywnie rozwijana i rozbudowywana w ramach projektu pn. „Rozwój Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej” realizowanego przez Centrum Informatyczne Edukacji ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego. Osobom wskazanym przez poszczególne BCU nadawane są uprawnienia dostępu do ZPE. Przyznane uprawnienia pozwalają na tworzenie materiałów w edytorze oraz zamieszczanie treści przygotowanych poza ZPE. Jednocześnie pozwalają na prowadzenie szkoleń i nadawanie dostępu do ZPE uczestnikom tych szkoleń. Ad 7. Jakie nakłady finansowe (z budżetu państwa oraz funduszy UE) planuje się zabezpieczyć na powyższe działania w roku szkolnym 2026/2027? Informacje o środkach przeznaczonych na realizację poszczególnych działań przedstawiono w powyższych odpowiedziach. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 24 marca 2025 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. poz. 363) [2] Określonych odpowiednio w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm.) oraz przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie stypendiów Prezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Dz. U. poz. 890, z późn. zm.). [3] Są one określone w art. 90g, art. 90h, art. 90i ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty. [4] Sieć Szkół Rolniczych nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. https://www.gov.pl/web/rolnictwo/nagrody-ministra-rolnictwa-i-rozwoju-wsi-dla-najlepszych-uczniow-szkol-rolniczych [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm. [6] Art. 4 pkt 35 i 35a ustawy Prawo oświatowe. [7] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowe w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.) – zał. nr 24: branża rolno-hodowlana (ROL), zał. nr 19: branża ogrodnicza (OGR). [8] Tj. kursy, których program nauczania nie uwzględnia podstaw programowych określonych dla zawodów szkolnictwa branżowego. [9] Forma dzienna: 5 dni w tygodniu, forma stacjonarna: 3 lub 4 dni w tygodniu, forma zaoczna: co 2 tygodnie przez 2 dni, a w uzasadnionych przypadkach - co tydzień przez 2 dni. [10] Art. 4 pkt 35d ustawy – Prawo oświatowe. [11] Vide: Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych, rspo.gov.pl.