Interpelacja w sprawie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla rodziców dzieci, które mają przyznane świadczenie wspierające
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16292
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla rodziców dzieci, które mają przyznane świadczenie wspierające
Zgłaszający: Mateusz Morawiecki
Data wpływu: 31-03-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie problemu systemowego, który uniemożliwia rodzicom dzieci niepełnosprawnych uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdy dziecko ma przyznane świadczenie wspierające. Obecne przepisy powodują, że rodzice, którzy całkowicie poświęcają się opiece nad dzieckiem wymagającym stałej i intensywnej pomocy, są pozbawieni finansowego wsparcia, mimo że ich faktyczna odpowiedzialność i koszty utrzymania dziecka pozostają niezmienne.
Przykładem jest sytuacja, w której ojciec sprawuje całodobową opiekę nad córką z ciężką niepełnosprawnością (ocena funkcjonalna 92–93 pkt). Mimo że sprawuje on pełną opiekę, nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ dziecko korzysta już ze świadczenia wspierającego. Ponadto ojciec musiał zwrócić świadczenie pielęgnacyjne, które wcześniej zostało mu przyznane i pobrane za pół roku, ponieważ decyzja administracyjna o przyznaniu dziecku świadczenia wspierającego została wydana dopiero później.
Problem ten dotyka setek, jeśli nie tysięcy rodzin w Polsce, w których dorosłe dziecko niepełnosprawne wymaga stałej opieki, a rodzic zmuszony jest rezygnować z pracy zawodowej. Obecne przepisy powodują sytuację, w której rodzic, który faktycznie sprawuje opiekę, nie ma prawa do wsparcia finansowego, podczas gdy państwo przyznaje świadczenie osobie niepełnosprawnej. W praktyce oznacza to, że prawo do wsparcia rodziny i prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wzajemnie się wykluczają, co jest społecznie i ekonomicznie nieuzasadnione.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian w przepisach, które umożliwiłyby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego rodzicom dzieci, które mają przyznane świadczenie wspierające, tak aby realna opieka nad dzieckiem była odpowiednio wynagradzana?
Czy istnieją plany wprowadzenia mechanizmu kompensacyjnego lub odszkodowawczego dla opiekunów, którzy zostali zmuszeni do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego z powodu późnego wydania decyzji administracyjnej, pomimo że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego było wcześniej przyznane?
Czy ministerstwo prowadzi analizy lub badania dotyczące wpływu obowiązujących zasad na bezpieczeństwo socjalne i dobrostan rodzin opiekujących się osobami niepełnosprawnymi?
Czy ministerstwo przewiduje ujednolicenie zasad dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w zakresie możliwości podejmowania pracy przez opiekunów? Obecnie osoby pobierające świadczenie na tzw. nowych zasadach mogą podejmować pracę, podczas gdy osoby korzystające ze świadczenia na tzw. starych zasadach takiej możliwości nie mają. Powoduje to nierówne traktowanie opiekunów znajdujących się w podobnej sytuacji życiowej.
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4343 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.225.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16292 Pana Posła Mateusza Morawieckiego „w sprawie
możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla rodziców dzieci, które mają
przyznane świadczenie wspierające”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie pielęgnacyjne,
specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna nie przysługują, jeżeli osobie
wymagającej opieki przyznano prawo do świadczenia wspierającego.
Powyższy przepis wyklucza możliwość jednoczesnego pobierania przez opiekuna osoby
z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres, za który otrzyma ona
świadczenie wspierające. Celem tej regulacji jest przeciwdziałanie kumulacji świadczeń
z budżetu państwa przyznawanych z tego samego tytułu, jakim jest wsparcie
niesamodzielnej osoby z niepełnosprawnościami i jej opiekuna. Korzystanie przez dorosłą
osobę z niepełnosprawnościami z prawa do własnego świadczenia wspierającego skutkuje
zatem utratą przez jej opiekuna prawa do dotychczas pobieranego świadczenia
pielęgnacyjnego. Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
prowadzone prace nad zmianą przepisów w tym zakresie.
Aby opiekun mógł uniknąć w takim przypadku obowiązku zwrotu tzw. starego świadczenia
pielęgnacyjnego pobranego za okres, za który osobie z niepełnosprawnościami
przysługiwało świadczenie wspierające, osoba z niepełnosprawnością powinna zaznaczyć
w składanym elektronicznie do ZUS wniosku o świadczenie wspierające, że wnioskuje
o przyznanie go bez wyrównania, np. od miesiąca złożenia wniosku lub od kolejnego
miesiąca (takie możliwości wyboru daje internetowy formularz wniosku o świadczenie
wspierające).
Należy przy tym podkreślić, że ubieganie się o świadczenie wspierające, którego przyznanie
wyklucza prawo opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego, jest prawem, a nie obowiązkiem
osoby z niepełnosprawnościami i zależy od jej decyzji. Od decyzji osoby
z niepełnosprawnościami zależy też, jak przyznane jej świadczenie wspierające - które może
ona przekazać swojemu opiekunowi w związku ze sprawowaną nad nią opieką - zostanie
rozdysponowane.
W przypadku skorzystania przez osobę z niepełnosprawnościami z prawa do własnego
świadczenia wspierającego jej opiekun może bez żadnych ograniczeń
(w zależności od swojej sytuacji i możliwości) podejmować aktywność zawodową lub
pobierać własne świadczenia emerytalno-rentowe. Za opiekuna, który nie podejmie
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielania wsparcia osobie
pobierającej świadczenie wspierające, ZUS (na wniosek opiekuna) będzie mógł opłacać
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz zdrowotne przez okres sprawowania
opieki.
Jeżeli natomiast osoba z niepełnosprawnościami nie skorzysta z prawa do własnego
świadczenia wspierającego, jej opiekun otrzymujący dotychczas świadczenie pielęgnacyjne,
które nabył na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., będzie mógł - zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które obowiązywały do 31 grudnia 2023
r. - kontynuować jego pobieranie.
W omawianym zakresie dorosłej osobie z niepełnosprawnościami i jej opiekunowi
pozostawiono zatem swobodę wyboru najdogodniejszego rozwiązania – może ona wybrać
świadczenie wspierające, którego wysokość w zależności od ustalonego w jej przypadku
poziomu potrzeby wsparcia wynosi od 40% do 220 % renty socjalnej, albo z niego nie
korzystać, jeżeli jej opiekun na gruncie ochrony praw nabytych pobiera świadczenie
pielęgnacyjne.
Informuję, że możliwość spełnienia zgłaszanego przez opiekunów osób
z niepełnosprawnościami postulatu, który dotyczy możliwości pobierania świadczenia
pielęgnacyjnego przyznanego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. przez
osoby aktywne zawodowo, jest obecnie analizowany.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --