Interpelacja w sprawie ograniczenia dostępności do leków w godzinach nocnych i świątecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16286
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia dostępności do leków w godzinach nocnych i świątecznych
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko radnych Rady Miasta Zduńska Wola dotyczące konieczności pilnej nowelizacji przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne w zakresie zapewnienia nocnych i świątecznych dyżurów aptek.
Z przedstawionego stanowiska wynika, że obowiązujące przepisy uzależniają zakres obowiązku wyznaczania nocnych dyżurów aptek od liczby mieszkańców powiatu. W ocenie samorządu to rozwiązanie prowadzi do nierównego dostępu do leków dla mieszkańców miast średnich i mniejszych w porównaniu z dużymi ośrodkami miejskimi. W praktyce oznacza to, że w wielu powiatach zapewnienie nocnej dostępności leków odbywa się obecnie w oparciu o środki i decyzje samorządów lokalnych, a nie w ramach jednolitego systemowego rozwiązania na poziomie państwa.
Dostęp do leków w godzinach nocnych i w dni świąteczne stanowi istotny element bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Brak możliwości realizacji recepty w nagłych sytuacjach może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, zwłaszcza w przypadku dzieci, osób starszych oraz pacjentów przewlekle chorych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skutki obowiązujących przepisów dotyczących nocnych i świątecznych dyżurów aptek dla dostępności leków w miastach średnich i mniejszych?
Ile powiatów w Polsce w praktyce zapewnia obecnie nocne dyżury aptek w oparciu o finansowanie samorządowe lub inne rozwiązania lokalne?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje nowelizację przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne w celu zapewnienia bardziej równomiernego dostępu do leków w godzinach nocnych w całym kraju?
Czy jest rozważane wprowadzenie mechanizmów finansowania nocnych dyżurów aptek ze środków budżetu państwa lub Narodowego Funduszu Zdrowia?
Z poważaniem
Jolanta Zięba-Gzik
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5196 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.18.2026.MBP
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 16286 Pani Poseł Jolanty Zięby-Gzik w sprawie
ograniczenia dostępności leków w godzinach nocnych i świątecznych, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko względem kolejno zadanych w interpelacji pytań.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, należy wyjaśnić, że Ministerstwo Zdrowia nie
prowadziło takich analiz. Niemniej jednak wobec tego, że dyżury aptek stanowią ważny
element dostępności leków dla pacjentów wyjaśnienia wymaga, że zmiany ustawy z dnia
6 września 2001r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 750, z późn. zm., dalej
„u.p.f.”) w zakresie dyżurów zostały wypracowane m.in. podczas posiedzeń Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, a więc obowiązująca treść przepisów jest
wynikiem współpracy z władzami samorządu terytorialnego. Wskazania wymaga też, że
pełnienie dyżurów, co do zasady, nie powinno służyć udostępnianiu otwartych aptek nocą
pacjentom, którzy mogą nabywać produkty lecznicze, realizować recepty, w godzinach
dziennych. Co ważne, w przypadku zagrożenia zdrowia i życia pacjent powinien zgłosić się
na szpitalny oddział ratunkowy, gdzie otrzyma leki niezbędne do stabilizacji stanu zdrowia.
Odpowiadając na pytanie drugie, wskazać należy, że Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje
takimi danymi. Jednak podkreślenia wymaga, że to samorządy lokalne ponoszą
podstawową odpowiedzialność za planowanie i świadczenie usług mających kluczowe
znaczenie dla uwzględniania potrzeb miejscowej ludności w zakresie ochrony zdrowia.
Wyznaczanie dyżurów aptecznych finansowanych ze środków samorządowych leży we
właściwości władz samorządów powiatowych, jako tych zorientowanych w miejscowych
realiach i potrzebach społecznych zdecydowanie lepiej, niż instytucje działające na szczeblu
centralnym. To zarząd powiatu decyduje, w oparciu o stosowaną analizę potrzeb lokalnej
ludności, o dyżurach aptecznych, tak w wymiarze przestrzennym (lokalizacji apteki), jak też
czasowym (długość dyżurów). Takie informacje nie są przekazywane do Ministerstwa
Zdrowia.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Odpowiadając na pytanie trzecie, wskazać należy, że rozważana jest możliwość zmian
legislacyjnych w obszarze dyżurów aptecznych. Nie jest jednak przesądzone, których
konkretnie elementów mechanizmu zmiany będą docelowo dotyczyć. Jednakże wskazać
należy, że obecnie obowiązujące przepisy zapewniają równomierny dostęp do leków w
godzinach nocnych w całym kraju. Obecnie obowiązujące mechanizmy dają samorządom
narzędzie do wyznaczenia dyżurującej apteki nawet w małej miejscowości będącej siedzibą
powiatu liczącego poniżej 40 tys. mieszkańców. Założeniem nowelizacji dokonanej ustawą z
dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. poz. 1938) było to, że pełnienie dyżurów będzie odpłatne, z
uwzględnieniem również faktu, że o ile nawet dyżury nocne lub w dni wolne od pracy będą
odgórnie wyznaczone w miejscowościach będących siedzibami powiatów
nieprzekraczającymi 40 tys. mieszkańców, to również będą się odbywać za stosownym
wynagrodzeniem kompensującym niską opłacalność ekonomiczną pełnienia dyżurów.
W miejscowościach zaś liczących więcej niż 40 tys. mieszkańców pełnienie dyżurów
odpłatnych ma odbywać się na zasadach fakultatywności, a decyzję o tym każdorazowo
będzie podejmował zarząd powiatu, uwzględniając potrzeby miejscowej ludności.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że projektodawca przed wprowadzeniem
ograniczenia godzin dyżurów aptek przeprowadził analizę danych o realizacji recept w
godzinach nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której wynikało, że po 23:00 ich skala jest
znikoma. Oparto się o dane dotyczące realizacji recept, gdyż leki o podstawowym znaczeniu
dla ochrony zdrowia są lekami wydawanymi z przepisu lekarza i powinny dotyczyć sytuacji,
gdy pacjent bezpośrednio po wizycie lekarskiej realizuje receptę i wykupuje leki.
Odpowiadając na pytanie czwarte wskazania wymaga, iż nie może być rozważane
wprowadzenie mechanizmu finansowania dyżurów nocnych ze środków budżetu państwa
lub Narodowego Funduszu Zdrowia, bowiem tego typu rozwiązanie obowiązuje już od
wspomnianej powyżej nowelizacji z 2023 r. Z art. 94 ust. 13 u.p.f. jasno wynika, że pełnienie
dyżurów na podstawie uchwały, o której mowa w ust. 3 art. 94 u.p.f., przez aptekę
ogólnodostępną co do zasady podlega finansowaniu ze środków Narodowego Funduszu
Zdrowia. Wyjątkiem jest rozszerzenie decyzją zarządu powiatu zakresu godzinowego
dyżuru, bo w takim przypadku faktycznie to powiat ze swoich środków finansuje te
nadmiarowe godziny. Ale nie można tego utożsamiać z brakiem finansowania dyżurów
aptek przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --