Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DWM.ww.058.8.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16280 z 1.04.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź MRiRW na interpelację grupy posłów na Sejm RP nr
16280 z 1 kwietnia 2026 r.
Tak jak wskazano w treści interpelacji, Komisja Europejska (KE) ogłosiła tymczasowe
stosowanie umowy przejściowej w sprawie handlu UE-Mercosur (ITA). Rozpocznie się
ono 1 maja 2026 r. Podstawą do tego jest decyzja Rady UE w sprawie podpisania i
tymczasowego stosowania umowy z Mercosurem, przegłosowana 9 stycznia 2026 r.
przy sprzeciwie Polski, Francji, Irlandii, Austrii i Węgier.
Pełne wejście w życie umowy handlowej UE-Mercosur wymaga zgody Parlamentu
Europejskiego (PE). 21 stycznia 2026 r. PE uchwalił rezolucję w sprawie skierowania
umowy ITA oraz całościowej umowy o partnerstwie UE-Mercosur (EMPA) do Trybunału
Sprawiedliwości UE (TSUE) celem zbadania ich zgodności z unijnymi traktatami.
Formalny wniosek Przewodniczącej Parlamentu Europejskiego do TSUE został
wystosowany 26.03 2026 r.
Odnosząc się do pytania dot. skutków tymczasowego stosowania umowy ITA w 2026 r.
dla polskich rolników1 informuję, że zasadniczą zmianą od 1 maja 2026 r. spowodowaną
tymczasowym stosowaniem umowy ITA będzie rozpoczęcie procesu stopniowego
znoszenia lub redukowania ceł UE i krajów Mercosur w handlu wzajemnym zgodnie ze
szczegółowym harmonogramem załączonym do umowy.
1 Treść pytania: Jaki skutek dla polskich rolników w bieżącym 2026 roku może wynikać z tymczasowego
wdrożenia postanowień umowy UE-Mercosur?

-- 1 of 5 --

Strona 2 z 5
W przypadku wrażliwych towarów rolnych import na preferencyjnych zasadach będzie
możliwy w ramach kontyngentów taryfowych, a poza kontyngentami nadal
obowiązywać będzie niepreferencyjna stawka celna zgodna z zasadami Światowej
Organizacji Handlu (WTO). Większość przewidzianych umową kontyngentów
taryfowych nie będzie otwarta od razu w pełnej wysokości, ale będzie stopniowo
zwiększana w kolejnych latach, zgodnie zapisami umowy. Przykładowo, bezpośrednio
po wejściu w życie umowy będą obowiązywały następujące roczne wielkości
kontyngentów:
 na mięso wołowe - 2 kontyngenty w łącznej wysokości 16,5 tys. t ze zredukowaną
stawką celną w wysokości 7,5% (docelowa wielkość kontyngentów - 99 tys. t -
dopiero po 6 latach od wejścia w życie umowy),
 na mięso drobiowe - 2 bezcłowe kontyngenty w łącznej wysokości 30 tys. t
(docelowa wielkość kontyngentów - 180 tys. t - dopiero po 6 latach od wejścia w
życie umowy).
Z racji, że tymczasowe stosowanie umowy ITA ma rozpocząć się 1 maja 2026 r. (tj. w
czasie trwania roku kalendarzowego), zdaniem MRiRW wielkości kontyngentów w
ramach umowy przewidziane na 2026 r. powinny być do tej sytuacji dostosowane i
zostać otwarte w wysokości 8/12 wielkości rocznych. W przypadku ww. produktów
oznaczałoby to łączną wysokość kontyngentów w 2026 r. na poziomie 11 tys. t dla
mięsa wołowego oraz 20 tys. t dla mięsa drobiowego. Rozporządzenia dotyczące
administrowania kontyngentami w ramach umowy są obecnie przygotowywane przez
KE.
W przypadku produktów, dla których już obecnie taryfa celna UE przewiduje zerową
stawkę celną erga omnes (tj. stawkę obowiązującą w imporcie z zasadniczo wszystkich
kierunków, w tym z krajów Mercosur), - np. kukurydza, śruta sojowa, słonecznik -
wejście w życie umowy ITA nie spowoduje żadnych zmian w dostępie do rynku UE i nie
powinno tym samym być czynnikiem wpływającym na zwiększenie importu.
Z uwagi na stopniowe wdrażanie wynikających z umowy zobowiązań dotyczących
kontyngentów taryfowych oraz redukcji lub zniesienia ceł, wpływ umowy w
początkowym okresie jej obowiązywania nie powinien być bardzo duży. W kolejnych
latach ten wpływ w określonych sektorach (np. wołowina, mięsa drobiowe) będzie
wzrastał, również biorąc pod uwagę kumulację skutków umowy z Mercosurem z innymi
umowami handlowymi (np. z Ukrainą, Australią)

-- 2 of 5 --

Strona 3 z 5
W zakresie potencjalnych skutków umowy dla polskiego sektora wołowiny i mięsa
drobiowego możliwy jest jej wpływ pośredni poprzez wypieranie polskiego eksportu z
rynków innych państw członkowskich UE przez dodatkowe wielkości importu z
Mercosuru na preferencyjnych warunkach. Z uwagi na istotny przywóz do Polski oraz
UE (w 2023 r. odpowiednio 33% i ponad 28%) już w obecnych warunkach taryfowych z
krajów Mercosur tytoniu nieprzetworzonego, należy liczyć się z możliwością wzrostu
importu tytoniu z Mercosuru bezpośrednio do Polski na skutek przewidzianej umową
stopniowej eliminacji ceł UE (bez ograniczeń kwotowych) w okresie czteroletnim.
Wydaje się, że w odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach
umowy ryzyko zagrożeń z perspektywy Polski jest mniejsze. W sektorze cukru
przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru trzcinowego do
rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Ma ona polegać na
ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości 10 tys. ton
dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już alokowanej w
ramach WTO kwoty taryfowej dla Brazylii. W odniesieniu do kontyngentu taryfowego
na mięso wieprzowe w docelowej wysokości (po 6 latach) 25 tys. ton - obecnie, z uwagi
na unijne zasady związane z bezpieczeństwem żywności, mięso wieprzowe z krajów
Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a więc koncesje w tym zakresie nie mają
obecnie praktycznego znaczenia. W sektorze zbóż, pszenica (z wyłączeniem nasion do
siewu) jest wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w imporcie kukurydzy ze
wszystkich krajów świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi obecnie 0% i dopóki nie
ulegnie ona zmianie, przyznany w ramach umowy bezcłowy kontyngent na kukurydzę w
docelowej wysokości 1 mln ton nie zmieni warunków importu do UE. W przypadku żyta,
jęczmienia i owsa umowa przewiduje stopniową redukcję stawki celnej w kolejnych
latach po wejściu w życie umowy aż do jej całkowitego zniesienia po 7 latach (w
przypadku ziaren owsa do siewu po 10 latach).
Oceniając potencjalne korzyści wynikające z umowy, możliwości wzrostu polskiego
eksportu produktów rolno-spożywczych do krajów Mercosur po wejściu w życie
umowy wydają się być ograniczone. Ze względu na uzyskane preferencje w dostępie do
rynku krajów Mercosur ewentualne korzyści mogą dotyczyć głównie polskiego eksportu
produktów mleczarskich (zwłaszcza biorąc pod uwagę dopuszczenie polskich
produktów mleczarskich na rynki wybranych krajów Mercosur, istniejące przepływy
handlowe oraz potencjał tego sektora w Polsce) oraz produktów przetworzonych (polski
eksport będzie mógł korzystać ze zredukowanych ceł w dostępie do rynków krajów

-- 3 of 5 --

Strona 4 z 5
Mercosur). Polska stara się też o uzyskanie dostępu do rynku brazylijskiego dla
polskiego eksportu m.in. jabłek.
Jednocześnie warto zauważyć, że UE w przeszłości oraz obecnie (tj. jeszcze przed
wejściem w życie umowy ITA) importuje produkty rolno-spożywcze z krajów Mercosur.
Produkty te podlegają obowiązkowi granicznej kontroli bezpieczeństwa przez właściwe
inspekcje i służby zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami. Aby wejść na
rynek UE produkty z krajów Mercosur muszą spełniać unijne wymogi bezpieczeństwa
żywności, a umowa UE-Mercosur nie uchyla tego wymogu. W odpowiedzi na m.in.
postulaty Polski KE prowadzi obecnie prace na rzecz wzmocnienia procedur kontroli
bezpieczeństwa w imporcie żywności z krajów trzecich oraz większego dostosowania
wymagań dotyczących produktów importowanych do wymogów produkcji UE w
obszarze pestycydów i dobrostanu zwierząt. KE planuje także m.in. zwiększenie
audytów w krajach trzecich o 50% w ciągu dwóch lat. Ponadto od 1 maja do 1 września
2026 r. w ramach akcji „Priority Control Action” KE oraz właściwe władze w państwach
członkowskich UE (w Polsce – Krajowa Administracja Skarbowa oraz inspekcje:
weterynaryjna, fitosanitarna, sanitarna oraz jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych) będą dodatkowo monitorować przepływ towarów z krajów Mercosur. W
ramach wspólnych działań będą identyfikowane zarówno ryzyka fiskalne, jak i
zdrowotne importu z krajów Mercosur.
Ponadto informuję, że w umowie UE-Mercosur zawarte są zapisy przewidujące
możliwość zastosowania bilateralnych środków ochronnych w handlu. 11 marca 2026 r.
zostało przyjęte rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 2026/6872
wprowadzające do prawa unijnego ww. postanowienia. Regulacja ta określa procedurę
wszczęcia i prowadzenia przez KE postępowania ochronnego w imporcie z krajów
Mercosur towarów rolno-spożywczych. Postępowanie może się zakończyć decyzją o
tymczasowym zawieszeniu preferencyjnej stawki celnej na dany produkt wynikającej z
umowy z krajami Mercosur. Warunkiem do podjęcia takiej decyzji jest wykazanie w toku
postępowania, że ma miejsce nadmierny import tego produktu i że powoduje on
poważną szkodę produkcji unijnej lub grozi spowodowaniem takiej szkody. Istotnym
postanowieniem ww. rozporządzenia jest zobowiązanie KE do stałego monitoringu
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/687 z dnia 11 marca 2026 r.
wprowadzające dwustronne klauzule ochronne przewidziane w Umowie o partnerstwie UE-Mercosur
oraz w Umowie przejściowej w sprawie handlu UE–Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych.

-- 4 of 5 --

Strona 5 z 5
importu wrażliwych produktów rolnych z krajów Mercosur i prezentowania w tej
sprawie raportu przynajmniej co 6 miesięcy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 5 of 5 --