Interpelacja nr 16273
Interpelacja w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności
Interpelacja nr 16273
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności
Zgłaszający: Agata Wojtyszek, Waldemar Andzel, Bartłomiej Dorywalski, Sylwester Tułajew, Jarosław Krajewski, Agnieszka Anna Soin, Agnieszka Górska, Anna Dąbrowska-Banaszek, Andrzej Gawron, Władysław Kurowski, Patryk Wicher
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
troska o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki zdrowotnej państwa. W ostatnich latach obserwujemy wyraźny i niepokojący wzrost liczby zaburzeń psychicznych wśród osób niepełnoletnich, przy jednoczesnym obniżaniu się wieku pacjentów wymagających specjalistycznej pomocy. Kryzysy zdrowia psychicznego dotykają nie tylko samych dzieci, lecz również ich rodziny, które często wymagają równoległego wsparcia terapeutycznego.
Objęcie kompleksową opieką całego środowiska rodzinnego znacząco zwiększa skuteczność leczenia, pozwala utrwalać właściwe wzorce funkcjonowania oraz ogranicza ryzyko nawrotów choroby. Jest to podejście zgodne z nowoczesnymi standardami psychiatrii środowiskowej.
Zwrócili się do nas przedstawiciele Stowarzyszenia „Nadzieja Rodzinie”, które od ponad 20 lat realizuje świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, obejmujące opiekę ambulatoryjną, stacjonarną oraz postrehabilitacyjną. Organizacja ta udziela pomocy osobom w kryzysie psychicznym, osobom uzależnionym oraz członkom ich rodzin.
Z przedstawionych informacji wynika, że jednym z kluczowych problemów jest sposób finansowania świadczeń przez NFZ. Refundacja świadczeń wykonywanych ponad limit umowy następuje z istotnym opóźnieniem, co prowadzi do poważnych problemów z utrzymaniem płynności finansowej przez placówki. W praktyce oznacza to konieczność ograniczania liczby przyjmowanych pacjentów lub ryzyko zadłużania się podmiotów leczniczych.
Szczególnie istotnym problemem jest brak zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów, którzy w trakcie terapii osiągają pełnoletność. W wielu przypadkach – zwłaszcza przy długoterminowej psychoterapii – zasadne jest kontynuowanie leczenia w poradni dla dzieci i młodzieży. Jednak decyzja ta ma charakter uznaniowy, co rodzi realne ryzyko odmowy finansowania świadczeń przez NFZ.
Dodatkowo obowiązujące przepisy ograniczają możliwość korzystania z tego typu świadczeń do ukończenia 21. roku życia. Jednocześnie dostępność świadczeń w poradniach zdrowia psychicznego dla dorosłych jest niewystarczająca, a limity finansowe – zbyt niskie w stosunku do rzeczywistych potrzeb. W konsekwencji pacjenci tracą ciągłość terapii, co może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, a nawet stanowić zagrożenie dla życia.
Obecne limity umów z NFZ w zakresie psychiatrii oraz leczenia uzależnień są zdecydowanie niewystarczające wobec rosnącego zapotrzebowania społecznego. Proponowane zasady rozliczania nadwykonań zmuszają placówki do ograniczania działalności, redukcji zatrudnienia personelu medycznego, a w skrajnych przypadkach – do zamykania poradni. Należy podkreślić, że odbudowa raz zlikwidowanych struktur ochrony zdrowia jest procesem długotrwałym i kosztownym, co dodatkowo pogłębia problem dostępności świadczeń.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa włączenie świadczeń z zakresu psychiatrii oraz leczenia uzależnień do katalogu świadczeń nielimitowanych, gwarantujących pełne i terminowe finansowanie?
2. Czy planowane jest istotne zwiększenie limitów umów z NFZ w zakresie opieki psychiatrycznej, w szczególności dla dzieci i młodzieży?
3. Czy resort przewiduje wprowadzenie systemowych rozwiązań zapewniających ciągłość leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności, zwłaszcza w przypadku terapii długoterminowych?
4. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy dostępności świadczeń psychiatrycznych oraz zapobiegania zamykaniu placówek?
Interpelacja nr 16273
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności
Zgłaszający: Agata Wojtyszek, Waldemar Andzel, Bartłomiej Dorywalski, Sylwester Tułajew, Jarosław Krajewski, Agnieszka Anna Soin, Agnieszka Górska, Anna Dąbrowska-Banaszek, Andrzej Gawron, Władysław Kurowski, Patryk Wicher
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
troska o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki zdrowotnej państwa. W ostatnich latach obserwujemy wyraźny i niepokojący wzrost liczby zaburzeń psychicznych wśród osób niepełnoletnich, przy jednoczesnym obniżaniu się wieku pacjentów wymagających specjalistycznej pomocy. Kryzysy zdrowia psychicznego dotykają nie tylko samych dzieci, lecz również ich rodziny, które często wymagają równoległego wsparcia terapeutycznego.
Objęcie kompleksową opieką całego środowiska rodzinnego znacząco zwiększa skuteczność leczenia, pozwala utrwalać właściwe wzorce funkcjonowania oraz ogranicza ryzyko nawrotów choroby. Jest to podejście zgodne z nowoczesnymi standardami psychiatrii środowiskowej.
Zwrócili się do nas przedstawiciele Stowarzyszenia „Nadzieja Rodzinie”, które od ponad 20 lat realizuje świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, obejmujące opiekę ambulatoryjną, stacjonarną oraz postrehabilitacyjną. Organizacja ta udziela pomocy osobom w kryzysie psychicznym, osobom uzależnionym oraz członkom ich rodzin.
Z przedstawionych informacji wynika, że jednym z kluczowych problemów jest sposób finansowania świadczeń przez NFZ. Refundacja świadczeń wykonywanych ponad limit umowy następuje z istotnym opóźnieniem, co prowadzi do poważnych problemów z utrzymaniem płynności finansowej przez placówki. W praktyce oznacza to konieczność ograniczania liczby przyjmowanych pacjentów lub ryzyko zadłużania się podmiotów leczniczych.
Szczególnie istotnym problemem jest brak zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów, którzy w trakcie terapii osiągają pełnoletność. W wielu przypadkach – zwłaszcza przy długoterminowej psychoterapii – zasadne jest kontynuowanie leczenia w poradni dla dzieci i młodzieży. Jednak decyzja ta ma charakter uznaniowy, co rodzi realne ryzyko odmowy finansowania świadczeń przez NFZ.
Dodatkowo obowiązujące przepisy ograniczają możliwość korzystania z tego typu świadczeń do ukończenia 21. roku życia. Jednocześnie dostępność świadczeń w poradniach zdrowia psychicznego dla dorosłych jest niewystarczająca, a limity finansowe – zbyt niskie w stosunku do rzeczywistych potrzeb. W konsekwencji pacjenci tracą ciągłość terapii, co może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, a nawet stanowić zagrożenie dla życia.
Obecne limity umów z NFZ w zakresie psychiatrii oraz leczenia uzależnień są zdecydowanie niewystarczające wobec rosnącego zapotrzebowania społecznego. Proponowane zasady rozliczania nadwykonań zmuszają placówki do ograniczania działalności, redukcji zatrudnienia personelu medycznego, a w skrajnych przypadkach – do zamykania poradni. Należy podkreślić, że odbudowa raz zlikwidowanych struktur ochrony zdrowia jest procesem długotrwałym i kosztownym, co dodatkowo pogłębia problem dostępności świadczeń.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa włączenie świadczeń z zakresu psychiatrii oraz leczenia uzależnień do katalogu świadczeń nielimitowanych, gwarantujących pełne i terminowe finansowanie?
2. Czy planowane jest istotne zwiększenie limitów umów z NFZ w zakresie opieki psychiatrycznej, w szczególności dla dzieci i młodzieży?
3. Czy resort przewiduje wprowadzenie systemowych rozwiązań zapewniających ciągłość leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności, zwłaszcza w przypadku terapii długoterminowych?
4. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy dostępności świadczeń psychiatrycznych oraz zapobiegania zamykaniu placówek?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7468 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.34.2026.AM
Warszawa, 28 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek na Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16273 złożoną przez Poseł Agatę Wojtyszek i grupę
Posłów, w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz
ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności, uprzejmie informuję zgodnie z
poniższym.
W odniesieniu do dostępności świadczeń psychiatrycznych należy podkreślić, że sytuacja
ulega stałej poprawie. Od 2019 r. przeprowadzana jest reforma modelu opieki
psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Z kolei od 2018 r. trwa program pilotażowy centrów
zdrowia psychicznego dla dorosłych, który od przyszłego roku zostanie zaimplementowany
do systemu opieki zdrowotnej jako świadczenie gwarantowane.
W kwestii zwiększenia limitów umów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia w
zakresie opieki psychiatrycznej, w szczególności dla dzieci i młodzieży, należy zaznaczyć, że
nakłady finansowe na ten zakres sukcesywnie się zwiększają, co obrazują dane pozyskane z
NFZ. Na przestrzeni lat 2020-2025 nakłady na opiekę psychiatryczną
i leczenie uzależnień w zakresie świadczeń dedykowanych dzieciom zwiększyły się łącznie o
ponad 400%, przy wzroście liczby dzieci objętej opieką psychiatryczną na poziomie 134%.
Równie znaczący jest wzrost udziału świadczeń psychiatrycznych realizowanych na rzecz
dzieci i młodzieży w wartości środków planowanych przez NFZ w rodzaju opieka
psychiatryczna i leczenie uzależnień – od 9% w 2020 r. do niemal 24% w 2025 r. Zjawisko to
wynika z celowego przekierowania strumienia środków finansowych na zwiększenie
dostępności do świadczeń opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Należy również
zauważyć, że liczba świadczeniodawców w tym zakresie w 2025 r. była blisko dwa razy
większa niż w 2020 r. Prezentowane dane pochodzą z NFZ i zostały opracowane wg stanu
na dzień 14 kwietnia 2026 r.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wzrost nakładów na opiekę psychiatryczną dla dzieci i młodzieży oraz wzrost liczby dzieci
do 18. r.ż. korzystających ze świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i
leczenie uzależnień w latach 2021-2025 w odniesieniu do roku 2020.
Kwestia zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów, którzy w trakcie terapii osiągają
pełnoletność, nie odnosi się jedynie do zakresu psychiatrii. Leczenie w poradni dla dzieci
i młodzieży jest z definicji przeznaczone dla osób niepełnoletnich. Nie może występować
sytuacja, w której większość świadczeń w takiej poradni jest udzielana osobom pełnoletnim.
Dla pacjentów pełnoletnich są przeznaczone poradnie zdrowia psychicznego dla dorosłych.
Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która jest zawarta pomiędzy
świadczeniodawcą a NF, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 oraz art. 132c ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1. Przepis art. 15
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U. 2025 poz. 1461, ze zm.); dalej jako „ustawa”. Art. 19 ust. 4 ustawy dotyczy prawa do wynagrodzenia za
świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy w stanie nagłym przez świadczeniodawcę, który nie
zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Art. 132c dotyczy zaś wypłaty wynagrodzenia przez
Fundusz za świadczenia udzielone świadczeniobiorcom w okresie obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej ponad kwotę zobowiązania, na wniosek świadczeniodawcy, w ramach środków posiadanych w
planie finansowym.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
ustawy określa wykaz świadczeń gwarantowanych przysługujących świadczeniobiorcy, w
którym to wykazie, w pkt. 5 uregulowano opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień.
Szczegółowe warunki są określone przepisami rozporządzenia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień2.
W związku z powyższym, świadczenia gwarantowane dedykowane osobom dorosłych
realizowane są na rzecz osób, które osiągnęły 18. r.ż., natomiast świadczenia
gwarantowane dedykowane dzieciom i młodzieży realizowane są maksymalnie do 21 r.ż.,
chyba że przepisy stanowią inaczej, np. „dzieci przed rozpoczęciem realizacji obowiązku
szkolnego, dzieci i młodzież objęci obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki oraz
kształcący się w szkołach ponadpodstawowych – do ich ukończenia”.
W odniesieniu do kwestii dotyczących wypłaty tzw. „nadwykonań” uprzejmie informuję,
że, zgodnie z przepisem art. 132 ust. 1 ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest umowa o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a NFZ, z zastrzeżeniem art. 19 ust.
4 i art. 132c. Z przepisów ustawy wynika, że NFZ zobowiązany jest do finansowania
świadczeń do wysokości określonej w umowie, tj. kwoty zobowiązania NFZ wobec
świadczeniodawcy (art. 132 ust. 1 i 6 w zw. z art. 136 ust. 1 pkt 5 ustawy), przy czym
wartość zobowiązań, które Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga w danym roku na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej uwarunkowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ. Świadczenia udzielone przez
świadczeniodawcę ponad tę kwotę nie stanowią kwoty zobowiązania NFZ (art. 132 ust. 6
ustawy), a tym samym są świadczeniami pozaumownymi.
Innym przepisom podlega natomiast rozliczenie świadczeń zrealizowanych na rzecz osób
do 18. r.ż. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 45 zarządzenia Nr 18/2025/DSOZ Prezesa NFZ z dnia
17 marca 2025 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, przy
rozliczaniu świadczeń udzielanych świadczeniobiorcom poniżej 18. roku życia, po
przekroczeniu kwoty zobowiązania określonej w umowie dla zakresu, w którym udzielono
tych świadczeń, na wniosek świadczeniodawcy składany po upływie kwartału,
w którym udzielono tych świadczeń, zwiększeniu ulegają liczba jednostek rozliczeniowych
oraz kwota zobowiązania w tym zakresie, z zastrzeżeniem, że liczba jednostek
rozliczeniowych oraz kwota zobowiązania może wzrosnąć maksymalnie o liczbę jednostek
rozliczeniowych i wartość, odpowiadającą świadczeniom udzielonym w tym kwartale
świadczeniobiorcom poniżej 18. r.ż. ponad kwotę zobowiązania. W przypadku zatem
przekroczenia przez świadczeniodawcę kwoty zobowiązania określonej w umowie dla
zakresu świadczeń koszt świadczeń udzielonych świadczeniobiorcom poniżej 18. r.ż., co do
zasady stanowi podstawę zwiększenia wartości umowy na ten zakres. Źródłem środków
przeznaczonych na pokrycie ww. zwiększenia wartości umowy są środki, o których mowa w
przepisach ustawy o Funduszu Medycznym3.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. 2026 poz. 383).
3 Ustawa z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym (Dz.U. 2026 poz. 499).
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.34.2026.AM
Warszawa, 28 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek na Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16273 złożoną przez Poseł Agatę Wojtyszek i grupę
Posłów, w sprawie finansowania świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz
ciągłości leczenia pacjentów po osiągnięciu pełnoletności, uprzejmie informuję zgodnie z
poniższym.
W odniesieniu do dostępności świadczeń psychiatrycznych należy podkreślić, że sytuacja
ulega stałej poprawie. Od 2019 r. przeprowadzana jest reforma modelu opieki
psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Z kolei od 2018 r. trwa program pilotażowy centrów
zdrowia psychicznego dla dorosłych, który od przyszłego roku zostanie zaimplementowany
do systemu opieki zdrowotnej jako świadczenie gwarantowane.
W kwestii zwiększenia limitów umów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia w
zakresie opieki psychiatrycznej, w szczególności dla dzieci i młodzieży, należy zaznaczyć, że
nakłady finansowe na ten zakres sukcesywnie się zwiększają, co obrazują dane pozyskane z
NFZ. Na przestrzeni lat 2020-2025 nakłady na opiekę psychiatryczną
i leczenie uzależnień w zakresie świadczeń dedykowanych dzieciom zwiększyły się łącznie o
ponad 400%, przy wzroście liczby dzieci objętej opieką psychiatryczną na poziomie 134%.
Równie znaczący jest wzrost udziału świadczeń psychiatrycznych realizowanych na rzecz
dzieci i młodzieży w wartości środków planowanych przez NFZ w rodzaju opieka
psychiatryczna i leczenie uzależnień – od 9% w 2020 r. do niemal 24% w 2025 r. Zjawisko to
wynika z celowego przekierowania strumienia środków finansowych na zwiększenie
dostępności do świadczeń opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Należy również
zauważyć, że liczba świadczeniodawców w tym zakresie w 2025 r. była blisko dwa razy
większa niż w 2020 r. Prezentowane dane pochodzą z NFZ i zostały opracowane wg stanu
na dzień 14 kwietnia 2026 r.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wzrost nakładów na opiekę psychiatryczną dla dzieci i młodzieży oraz wzrost liczby dzieci
do 18. r.ż. korzystających ze świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i
leczenie uzależnień w latach 2021-2025 w odniesieniu do roku 2020.
Kwestia zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów, którzy w trakcie terapii osiągają
pełnoletność, nie odnosi się jedynie do zakresu psychiatrii. Leczenie w poradni dla dzieci
i młodzieży jest z definicji przeznaczone dla osób niepełnoletnich. Nie może występować
sytuacja, w której większość świadczeń w takiej poradni jest udzielana osobom pełnoletnim.
Dla pacjentów pełnoletnich są przeznaczone poradnie zdrowia psychicznego dla dorosłych.
Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która jest zawarta pomiędzy
świadczeniodawcą a NF, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 oraz art. 132c ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1. Przepis art. 15
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U. 2025 poz. 1461, ze zm.); dalej jako „ustawa”. Art. 19 ust. 4 ustawy dotyczy prawa do wynagrodzenia za
świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy w stanie nagłym przez świadczeniodawcę, który nie
zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Art. 132c dotyczy zaś wypłaty wynagrodzenia przez
Fundusz za świadczenia udzielone świadczeniobiorcom w okresie obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej ponad kwotę zobowiązania, na wniosek świadczeniodawcy, w ramach środków posiadanych w
planie finansowym.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
ustawy określa wykaz świadczeń gwarantowanych przysługujących świadczeniobiorcy, w
którym to wykazie, w pkt. 5 uregulowano opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień.
Szczegółowe warunki są określone przepisami rozporządzenia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień2.
W związku z powyższym, świadczenia gwarantowane dedykowane osobom dorosłych
realizowane są na rzecz osób, które osiągnęły 18. r.ż., natomiast świadczenia
gwarantowane dedykowane dzieciom i młodzieży realizowane są maksymalnie do 21 r.ż.,
chyba że przepisy stanowią inaczej, np. „dzieci przed rozpoczęciem realizacji obowiązku
szkolnego, dzieci i młodzież objęci obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki oraz
kształcący się w szkołach ponadpodstawowych – do ich ukończenia”.
W odniesieniu do kwestii dotyczących wypłaty tzw. „nadwykonań” uprzejmie informuję,
że, zgodnie z przepisem art. 132 ust. 1 ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest umowa o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a NFZ, z zastrzeżeniem art. 19 ust.
4 i art. 132c. Z przepisów ustawy wynika, że NFZ zobowiązany jest do finansowania
świadczeń do wysokości określonej w umowie, tj. kwoty zobowiązania NFZ wobec
świadczeniodawcy (art. 132 ust. 1 i 6 w zw. z art. 136 ust. 1 pkt 5 ustawy), przy czym
wartość zobowiązań, które Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga w danym roku na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej uwarunkowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ. Świadczenia udzielone przez
świadczeniodawcę ponad tę kwotę nie stanowią kwoty zobowiązania NFZ (art. 132 ust. 6
ustawy), a tym samym są świadczeniami pozaumownymi.
Innym przepisom podlega natomiast rozliczenie świadczeń zrealizowanych na rzecz osób
do 18. r.ż. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 45 zarządzenia Nr 18/2025/DSOZ Prezesa NFZ z dnia
17 marca 2025 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, przy
rozliczaniu świadczeń udzielanych świadczeniobiorcom poniżej 18. roku życia, po
przekroczeniu kwoty zobowiązania określonej w umowie dla zakresu, w którym udzielono
tych świadczeń, na wniosek świadczeniodawcy składany po upływie kwartału,
w którym udzielono tych świadczeń, zwiększeniu ulegają liczba jednostek rozliczeniowych
oraz kwota zobowiązania w tym zakresie, z zastrzeżeniem, że liczba jednostek
rozliczeniowych oraz kwota zobowiązania może wzrosnąć maksymalnie o liczbę jednostek
rozliczeniowych i wartość, odpowiadającą świadczeniom udzielonym w tym kwartale
świadczeniobiorcom poniżej 18. r.ż. ponad kwotę zobowiązania. W przypadku zatem
przekroczenia przez świadczeniodawcę kwoty zobowiązania określonej w umowie dla
zakresu świadczeń koszt świadczeń udzielonych świadczeniobiorcom poniżej 18. r.ż., co do
zasady stanowi podstawę zwiększenia wartości umowy na ten zakres. Źródłem środków
przeznaczonych na pokrycie ww. zwiększenia wartości umowy są środki, o których mowa w
przepisach ustawy o Funduszu Medycznym3.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. 2026 poz. 383).
3 Ustawa z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym (Dz.U. 2026 poz. 499).
-- 3 of 3 --