Interpelacja w sprawie terminów rozliczeń Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności dla samorządów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16272
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie terminów rozliczeń Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności dla samorządów
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Urszula Augustyn, Janusz Cichoń, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Karolina Pawliczak, Krzysztof Piątkowski, Krystyna Sibińska, Henryk Szopiński, Cezary Tomczyk, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
zwrócili się do mnie samorządowcy z Wielkopolski, wskazując na obawy związane z wykorzystaniem środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Program ten stanowi ważny instrument wspierający rozwój gospodarczy państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym Polski. Jednocześnie należy zauważyć, że Polska przez zaniedbania rządu Prawa i Sprawiedliwości rozpoczęła faktyczne korzystanie ze środków KPO później niż wiele innych państw, co skutkuje relatywnie krótszym czasem przeznaczonym na realizację inwestycji objętych programem.
W praktyce oznacza to konieczność przygotowania projektów, przeprowadzenia procedur przetargowych oraz wykonania robót inwestycyjnych w ograniczonym horyzoncie czasowym, przy jednoczesnym zachowaniu obowiązujących terminów rozliczeń. Sytuacja ta rodzi pytania o praktyczne uwzględnianie okoliczności niezależnych od beneficjentów.
Jednym z obszarów, w których samorządy korzystają ze wsparcia KPO, jest poprawa efektywności energetycznej budynków publicznych. Wiele jednostek znajduje się obecnie na etapie przygotowania lub realizacji inwestycji. Na przebieg tych projektów wpływ mają czynniki takie jak procedury administracyjne i przetargowe czy warunki atmosferyczne, które w naturalny sposób oddziałują na tempo realizacji prac.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami graniczny termin rozliczenia inwestycji został określony na dzień 30 września 2026 r. Jednocześnie warto odnotować działania premiera Donalda Tuska, które już doprowadziły do wydłużenia okresu realizacji KPO o dodatkowe sześć miesięcy. Pomimo tego, z uwagi na charakter części inwestycji, terminy te w jednostkowych przypadkach pozostają wyzwaniem.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w praktyce realizacji KPO przewiduje się uwzględnianie sytuacji nadzwyczajnych, niezależnych od beneficjentów, takich jak warunki atmosferyczne czy przebieg postępowań przetargowych, przy ocenie terminowości realizacji inwestycji?
Czy możliwe jest stosowanie rozwiązań pozwalających na odpowiednio elastyczne podejście w przypadkach, w których dochowanie terminów napotyka na obiektywne trudności, pomimo zachowania należytej staranności przez beneficjentów?
Z poważaniem Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4350 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 27 kwietnia 2026 r.
znak sprawy: DKK-IIa.054.5.2026.ISz
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16272 Pana Posła Jarosława Urbaniaka
oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Realizacja reform i inwestycji KPO po stronie beneficjenta jest możliwa do
31 sierpnia 2026 r., czyli terminu określonego w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Natomiast termin
o którym wspomniano w interpelacji, tj. 30 września 2026 r. dotyczy złożenia
do KE ostatniego wniosku o płatność w ramach KPO.
Jako koordynator KPO podjęłam działania mające na celu wydłużenie terminu
na działania inwestycyjne po stronie beneficjentów. W wyniku prowadzonego
w połowie ubiegłego roku dialogu z Komisją Europejską (KE) uzyskaliśmy
korzystną interpretację terminu końcowej kwalifikowalności KPO, zgodnie
z którą:
1) do 31 sierpnia 2026 r. zostaną zrealizowane wskaźniki dla inwestycji
zgodnie z ich opisem w załączniku do decyzji wykonawczej Rady UE
(tzw. CID) i zostanie to potwierdzone na podstawie dokumentów
uzgodnionych z KE. Dokumenty te muszą być datowane najpóźniej
na 31 sierpnia 2026 r.
-- 1 of 3 --
2
2) po 31 sierpnia 2026 r. możliwa będzie finalizacja ostatnich etapów prac
w projektach powiązanych ze wskaźnikami oraz dokonywanie finalnych
płatności na rzecz wykonawców i beneficjentów powiązanych
z osiągnięciem tych wskaźników.
W praktyce w realizacji KPO przewiduje się uwzględnianie sytuacji
nadzwyczajnych, niezależnych od beneficjentów, takich jak warunki
atmosferyczne czy przebieg postępowań przetargowych. Obejmuje to wówczas,
w miarę możliwości, zmiany zakresu i/lub terminów realizacji całej inwestycji,
wprowadzane w ramach rewizji KPO.
W latach 2023-2025 przeprowadzone zostały cztery procesy rewizji KPO,
a aktualnie trwa piąta rewizja KPO, uwzględniająca m.in. inwestycje z zakresu
poprawy efektywności energetycznej budynków, w ramach której odnotowano
opóźnienia w realizacji związane właśnie z warunkami pogodowymi, jakie miały
miejsce w styczniu i lutym br. W ramach przeprowadzonych rewizji wydłużono
terminy realizacji wielu inwestycji, zmniejszono wartości poszczególnych
wskaźników, jeśli były one niewykonalne w założonym w KPO zakresie oraz
zmieniono opis i sposób rozliczania inwestycji w taki sposób, aby zmienić etap
rozliczania inwestycji z KE na wcześniejszy, z korzyścią dla beneficjenta.
W przypadku gdyby powyższe działania były niewystarczające, istnieją
mechanizmy zapewniające elastyczne podejście do rozliczania wskaźników KPO
w przypadkach, w których dochowanie terminów napotkało na obiektywne
trudności:
1) KE uzna za zrealizowany wskaźnik, w ramach którego zostanie przedstawione
minimum 95% poprawnie zrealizowanych w zakresie merytorycznym i
czasowym przedsięwzięć, bez nakładania korekty finansowej.
2) W przypadku, gdy liczba podpisanych umów i realizowanych projektów
przekracza 100% wartości wskaźnika (np. 114%), do 31 sierpnia 2026 r. muszą
być zakończone wyłącznie te projekty, które zapewnią rozliczenie projektu na
minimalnym poziomie 95%. Pozostałe, w miarę dostępności środków z KPO,
będą miały szansę rozliczyć się w późniejszym terminie. Aby to jednak miało
miejsce, najpierw musi zostać poprawnie rozliczona wymagana pula
projektów.
3) W ograniczonych przypadkach jest możliwość rozliczenia do 10% wysokości
wskaźnika do końca grudnia 2026 r. Wymaga to jednak wcześniejszej zgody
KE, poprzedzonej przedłożeniem stosownej dokumentacji.
Ponadto, w celu identyfikacji pojawiających się w trakcie KPO sytuacji
nadzwyczajnych oraz określania potencjalnego ryzyka towarzyszącego realizacji
wskaźników i jego zapobieganiu, Instytucja Koordynująca KPO prowadzi
regularny monitoring realizacji inwestycji. Wnioski płynące z monitoringu są
uwzględniane przy formułowaniu założeń do kolejnych rewizji KPO, jak również
opracowania działań naprawczych i ograniczających ryzyka po stronie resortów
realizujących poszczególne inwestycje.
-- 2 of 3 --
3
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --