Interpelacja nr 16271
Interpelacja w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu niezdolności do pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (75%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu niezdolności do pracy
Interpelacja nr 16271
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu niezdolności do pracy
Zgłaszający: Adam Gomoła, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego regularnie napływają bardzo niepokojące sygnały od obywateli dotyczące praktyk orzeczniczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z relacji ubezpieczonych, a także analiz prawników reprezentujących ich interesy, wyłania się obraz systemowego, wręcz masowego odrzucania wniosków o świadczenia uzależnione od oceny stanu zdrowia, w tym w szczególności rent z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczeń uzupełniających.
Obywatele alarmują, że lekarze orzecznicy ZUS oraz komisje lekarskie wydają decyzje stwierdzające zdolność do pracy nawet w przypadkach, które na podstawie obszernej dokumentacji medycznej z państwowych placówek ochrony zdrowia wydają się obiektywnie jednoznaczne i oczywiste. Taka praktyka orzecznicza zmusza schorowanych obywateli, często całkowicie pozbawionych środków do życia, do wchodzenia w wyczerpujące i wielomiesięczne spory przed sądami ubezpieczeń społecznych. Sytuacja ta budzi uzasadnione obawy opinii publicznej o to, czy pion orzeczniczy ZUS nie stosuje nadmiernie restrykcyjnej polityki wymierzonej w redukcję wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, kosztem zdrowia i podstawowego bezpieczeństwa socjalnego najsłabszych obywateli.
Aby rzetelnie zweryfikować, czy mamy do czynienia z systemowym błędem orzeczniczym lub odgórną polityką cięć, niezbędne jest zestawienie wewnętrznych decyzji ZUS z prawomocnymi rozstrzygnięciami niezawisłych sądów powszechnych, które weryfikują stan zdrowia wnioskodawców przy pomocy niezależnych biegłych lekarzy.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi i udostępnienie danych statystycznych za ostatnie 5 pełnych lat kalendarzowych (tj. 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025), z precyzyjnym rozbiciem na każdy z wymienionych lat:
Jaka była łączna liczba wniosków o świadczenia uzależnione od medycznej oceny stanu zdrowia rozpatrzonych przez ZUS w poszczególnych latach 2021-2025? Proszę o szczególne uwzględnienie rent z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczeń uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
W ilu z powyższych przypadków wydano decyzję odmowną w oparciu o orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS o braku niezdolności? Proszę o podanie danych liczbowych oraz ujęcia procentowego dla każdego roku.
Ile odwołań od wspomnianych wyżej decyzji odmownych ZUS obywatele wnieśli w poszczególnych latach do sądów powszechnych?
W ilu sprawach wszczętych z odwołań od decyzji medycznych ZUS, w sprawach zakończonych prawomocnie w poszczególnych latach 2021-2025, sąd zmienił zaskarżoną decyzję na korzyść ubezpieczonego, przyznając mu prawo do wnioskowanego świadczenia?
Jaki był procentowy udział spraw ostatecznie wygranych przez ubezpieczonych przed sądem powszechnym w stosunku do ogólnej liczby prawomocnie rozstrzygniętych w danym roku spraw z odwołań od negatywnych decyzji medycznych ZUS?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16271
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu niezdolności do pracy
Zgłaszający: Adam Gomoła, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego regularnie napływają bardzo niepokojące sygnały od obywateli dotyczące praktyk orzeczniczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z relacji ubezpieczonych, a także analiz prawników reprezentujących ich interesy, wyłania się obraz systemowego, wręcz masowego odrzucania wniosków o świadczenia uzależnione od oceny stanu zdrowia, w tym w szczególności rent z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczeń uzupełniających.
Obywatele alarmują, że lekarze orzecznicy ZUS oraz komisje lekarskie wydają decyzje stwierdzające zdolność do pracy nawet w przypadkach, które na podstawie obszernej dokumentacji medycznej z państwowych placówek ochrony zdrowia wydają się obiektywnie jednoznaczne i oczywiste. Taka praktyka orzecznicza zmusza schorowanych obywateli, często całkowicie pozbawionych środków do życia, do wchodzenia w wyczerpujące i wielomiesięczne spory przed sądami ubezpieczeń społecznych. Sytuacja ta budzi uzasadnione obawy opinii publicznej o to, czy pion orzeczniczy ZUS nie stosuje nadmiernie restrykcyjnej polityki wymierzonej w redukcję wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, kosztem zdrowia i podstawowego bezpieczeństwa socjalnego najsłabszych obywateli.
Aby rzetelnie zweryfikować, czy mamy do czynienia z systemowym błędem orzeczniczym lub odgórną polityką cięć, niezbędne jest zestawienie wewnętrznych decyzji ZUS z prawomocnymi rozstrzygnięciami niezawisłych sądów powszechnych, które weryfikują stan zdrowia wnioskodawców przy pomocy niezależnych biegłych lekarzy.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi i udostępnienie danych statystycznych za ostatnie 5 pełnych lat kalendarzowych (tj. 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025), z precyzyjnym rozbiciem na każdy z wymienionych lat:
Jaka była łączna liczba wniosków o świadczenia uzależnione od medycznej oceny stanu zdrowia rozpatrzonych przez ZUS w poszczególnych latach 2021-2025? Proszę o szczególne uwzględnienie rent z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczeń uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
W ilu z powyższych przypadków wydano decyzję odmowną w oparciu o orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS o braku niezdolności? Proszę o podanie danych liczbowych oraz ujęcia procentowego dla każdego roku.
Ile odwołań od wspomnianych wyżej decyzji odmownych ZUS obywatele wnieśli w poszczególnych latach do sądów powszechnych?
W ilu sprawach wszczętych z odwołań od decyzji medycznych ZUS, w sprawach zakończonych prawomocnie w poszczególnych latach 2021-2025, sąd zmienił zaskarżoną decyzję na korzyść ubezpieczonego, przyznając mu prawo do wnioskowanego świadczenia?
Jaki był procentowy udział spraw ostatecznie wygranych przez ubezpieczonych przed sądem powszechnym w stosunku do ogólnej liczby prawomocnie rozstrzygniętych w danym roku spraw z odwołań od negatywnych decyzji medycznych ZUS?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 106 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
33.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (106)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10254 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.218.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16271 Pana Posła Adama Gomoły i Pani Posłanki Wiolety
Tomczak, w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu
niezdolności do pracy, proszę przyjąć poniższe informacje.
Podstawę dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) do wydania decyzji w sprawie
świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej jako
ustawa emerytalna), do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do
pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika,
od jakiego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo
orzeczenie komisji lekarskiej.
Informuję, że zgodnie z danymi ZUS liczba osób, którym przyznano i wypłacono rentę z
tytułu niezdolności do pracy1 wyniosła w: 2021 r. 41,2 tys.; 2022 r. 39,8 tys.; 2023 r. 40,8
tys.; 2024 r. 43 tys.; w 2025 r. 40,1 tys.
Liczba osób pobierających świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej
egzystencji2 wyniosła z kolei, według stanu na grudzień, w: 2021 r. 390,1 tys.; 2022 r.
388,7 tys.; 2023 r. 381,9 tys.; 2024 r. 373,2 tys.; 2025 r. 223,8 tys.
Liczba wydanych decyzji, w których ZUS odmówił prawa do renty z tytułu niezdolności do
pracy w poszczególnych latach wyniosła3 w: 2021 r. 28,3 tys., 2022 r. 27,1 tys., 2023 r. 27,4
tys., 2024 r. 27,3 tys., 2025 r. 25,4 tys.
Poniżej przedstawiam dane za rok 2024 i 2025, dotyczące orzeczeń lekarzy orzeczników
i komisji lekarskich w sprawach świadczeń z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia
orzeczniczego.
1 Dotyczy osób, które podjęły wypłatę przyznanej renty z tytułu niezdolności do pracy w stałym miesięcznym
terminie płatności, bez rent z tytułu niezdolności do pracy realizowanych na mocy umów międzynarodowych,
łącznie z osobami pobierającymi świadczenie w innym organie rentowym, którym przyznano rentę z tyt.
niezdolności do pracy w ZUS w ramach zbiegu "renta wdowia".
2 Łącznie ze świadczeniami realizowanymi na mocy umów międzynarodowych.
3 Bez rent realizowanych na mocy umów międzynarodowych. ZUS nie dysponuje liczbą odmów w podziale na jej
przyczynę.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Orzeczenia lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w sprawach świadczeń wydane w roku 2024
z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia orzeczniczego
Rodzaj sprawy / ustaleń orzeczniczych
liczba orzeczeń
wydanych przez
lekarza
orzecznika ZUS w
sprawach
świadczeń
%
liczba orzeczeń
wydanych przez
komisje lekarskie
ZUS w sprawach
świadczeń
%
Razem 792 394 100,0% 74 666 100,0%
Przyznające 656 366 82,8% 32 417 43,4%
Odmawiające 136 028 17,2% 42 249 56,6%
Sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym: 187 869 100,0% 20 947 100,0%
Przyznające 159 015 84,6% 8 380 40,0%
Odmawiające 28 854 15,4% 12 567 60,0%
W tym ustalające:
niezdolność w związku z działalnością "kombatancką" 144 24,4% 11 9,2%
brak niezdolnosci w związku z działalnością "kombatancką" 445 75,6% 109 90,8%
Sprawy o ustalenie prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego 249 895 100,0% 13 548 100,0%
Przyznające 226 273 90,5% 5 226 38,6%
Odmawiające 23 622 9,5% 8 322 61,4%
Sprawy o rentę socjalną 45 747 100,0% 6 060 100,0%
Przyznające 37 194 81,3% 1 775 29,3%
Odmawiające 8 553 18,7% 4 285 70,7%
Sprawy o świadczenie uzupełniające 97 048 100,0% 10 067 100,0%
Przyznające 65 141 67,1% 2 297 22,8%
Odmawiające 31 907 32,9% 7 770 77,2%
Sprawy o uszczerbek na zdrowiu 60 405 100,0% 8 448 100,0%
Przyznające 43 287 71,7% 5 431 64,3%
Odmawiające 17 118 28,3% 3 017 35,7%
Pozostałe sprawy 151 430 100,0% 15 596 100,0%
Przyznające 125 456 82,8% 9 308 59,7%
Odmawiające 25 974 17,2% 6 288 40,3%
W tym ustalające:
trwałą niezdolność sędziego / prokuratora 53 53,5% 16 38,1%
brak trwałej niezdolności sędziego / prokuratora 46 46,5% 26 61,9%
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Orzeczenie lekarza orzecznika (od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie
zgłoszono zarzutu wadliwości) albo orzeczenie komisji lekarskiej stanowi podstawę do
wydania decyzji w sprawie świadczeń, od której przysługuje odwołanie do sądu w terminie
i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W postępowaniu przed sądem w sprawach, w których kwestią sporną są ustalenia
Orzeczenia lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w sprawach świadczeń wydane w roku 2025
z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia orzeczniczego
Rodzaj sprawy / ustaleń orzeczniczych
liczba orzeczeń
wydanych przez
lekarza
orzecznika ZUS w
sprawach
świadczeń
%
liczba orzeczeń
wydanych przez
komisje lekarskie
ZUS w sprawach
świadczeń
%
Razem 785 359 100,0% 72 116 100,0%
Przyznające 647 063 82,4% 31 206 43,3%
Odmawiające 138 296 17,6% 40 910 56,7%
Sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym: 182 253 100,0% 19 785 100,0%
Przyznające 153 888 84,4% 7 789 39,4%
Odmawiające 28 365 15,6% 11 996 60,6%
W tym ustalające:
niezdolność w związku z działalnością "kombatancką" 123 22,9% 7 7,3%
brak niezdolnosci w związku z działalnością "kombatancką" 413 77,1% 89 92,7%
Sprawy o ustalenie prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego 253 669 100,0% 12 971 100,0%
Przyznające 230 830 91,0% 5 015 38,7%
Odmawiające 22 839 9,0% 7 956 61,3%
Sprawy o rentę socjalną 46 764 100,0% 6 871 100,0%
Przyznające 37 684 80,6% 2 366 34,4%
Odmawiające 9 080 19,4% 4 505 65,6%
Sprawy o świadczenie uzupełniające 80 118 100,0% 8 382 100,0%
Przyznające 52 995 66,1% 1 963 23,4%
Odmawiające 27 123 33,9% 6 419 76,6%
Sprawy o uszczerbek na zdrowiu 55 545 100,0% 7 503 100,0%
Przyznające 39 032 70,3% 4 863 64,8%
Odmawiające 16 513 29,7% 2 640 35,2%
Pozostałe sprawy 167 010 100,0% 16 604 100,0%
Przyznające 132 634 79,4% 9 210 55,5%
Odmawiające 34 376 20,6% 7 394 44,5%
W tym ustalające:
trwałą niezdolność sędziego / prokuratora 60 64,5% 18 31,6%
brak trwałej niezdolności sędziego / prokuratora 33 35,5% 39 68,4%
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dokonane przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską we wszystkich przypadkach
powołuje się lekarzy biegłych sądowych. W stosunku do dowodu procesowego, jakim jest
opinia lekarza biegłego sądowego, wypowiada się upoważniony przedstawiciel ZUS, będący
przewodniczącym komisji lekarskiej. Należy zaznaczyć, że sąd ocenia wiarygodność i moc
dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia
zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów zgromadzonych
w postępowaniu, również opinii lekarzy biegłych sądowych, a nie tylko dokumentacji
sporządzonej w postępowaniu prowadzonym w ZUS.
W związku z pytaniami dotyczącymi odwołań i wyroków sądowych przekazuję informacje
ZUS obejmujące lata 2024-2025:
— w 2024 r. wydano 18,3 tys. odwołań od decyzji, których podstawą było orzeczenie
lekarskie. Stanowi to 2,3% wszystkich spraw, w których podstawą decyzji dotyczącej
świadczenia było orzeczenie lekarskie i 24,5% spraw, w których decyzję w sprawie
świadczenia wydano na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej. 18,3 tys. wyroków
wydały sądy pierwszej instancji, a w 4,8 tys. przypadków w całości uwzględniono
odwołanie, co stanowi 26,2% wyroków wydanych w tych sprawach;
— w 2025 r. złożono 17,2 tys. odwołań dotyczących decyzji wydanych na podstawie
orzeczenia lekarskiego, co stanowi 2,2% wszystkich spraw, w których podstawą
wydanej decyzji w sprawie świadczenia było orzeczenie lekarskie i 23,8% spraw,
w których decyzję w sprawie świadczenia wydano na podstawie orzeczenia komisji
lekarskiej. 17,4 tys. wyroków wydały sądy pierwszej instancji. W 4,7 tys. przypadków
w całości uwzględniono odwołanie (26,9% wyroków wydanych w tych sprawach).
Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące odwołań od decyzji ZUS przekazanych do sądu
w sprawach dotyczących orzeczeń lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w zakresie rent
i emerytur uzależnionych od ustalenia niezdolności do pracy w latach 2024-2025.
Odwołania od decyzji ZUS przekazane do sądu w sprawach dotyczących orzeczeń lekarzy
orzeczników i komisji lekarskich w zakresie rent i emerytur uzależnionych od ustalenia
niezdolności do pracy w latach 2024-2025
w tym : Odwołania od
decyzji ZUS
przekazane do
sądu
Orzeczenia wydane
przez sądy pierwszej
instancji
rozstrzygnięte poprzez
uwzględnienie
odwołania
Wyszczególnienie
liczba w tys.
2024 r. 7,6 7,7 1,8
2025 r. 7,0 7,4 1,8
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
zapewnienie, że w ramach nadzoru nad orzecznictwem lekarskim ZUS podejmuje działania
w granicach obowiązującego prawa, które gwarantują prawidłowość i jednolitość orzekania
dla potrzeb świadczeń z ubezpieczeń społecznych i innych, a przy tym zachowanie
wymogów formalnych dotyczących postępowania orzeczniczego. Kierownictwo ZUS
zapewnia, że dokłada wszelkich starań, aby zagwarantować zgodność wydanego orzeczenia
ze stwierdzonym stanem faktycznym, aktualnym stanem wiedzy medycznej, przepisami
prawa oraz zasadami etyki lekarskiej.
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Jednocześnie informuję, że 13 kwietnia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia
2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która wprowadza gruntowną reformę systemu orzecznictwa
lekarskiego oraz zwolnień lekarskich.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.218.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16271 Pana Posła Adama Gomoły i Pani Posłanki Wiolety
Tomczak, w sprawie systemowego odrzucania przez ZUS wniosków o świadczenia z tytułu
niezdolności do pracy, proszę przyjąć poniższe informacje.
Podstawę dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) do wydania decyzji w sprawie
świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej jako
ustawa emerytalna), do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do
pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika,
od jakiego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo
orzeczenie komisji lekarskiej.
Informuję, że zgodnie z danymi ZUS liczba osób, którym przyznano i wypłacono rentę z
tytułu niezdolności do pracy1 wyniosła w: 2021 r. 41,2 tys.; 2022 r. 39,8 tys.; 2023 r. 40,8
tys.; 2024 r. 43 tys.; w 2025 r. 40,1 tys.
Liczba osób pobierających świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej
egzystencji2 wyniosła z kolei, według stanu na grudzień, w: 2021 r. 390,1 tys.; 2022 r.
388,7 tys.; 2023 r. 381,9 tys.; 2024 r. 373,2 tys.; 2025 r. 223,8 tys.
Liczba wydanych decyzji, w których ZUS odmówił prawa do renty z tytułu niezdolności do
pracy w poszczególnych latach wyniosła3 w: 2021 r. 28,3 tys., 2022 r. 27,1 tys., 2023 r. 27,4
tys., 2024 r. 27,3 tys., 2025 r. 25,4 tys.
Poniżej przedstawiam dane za rok 2024 i 2025, dotyczące orzeczeń lekarzy orzeczników
i komisji lekarskich w sprawach świadczeń z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia
orzeczniczego.
1 Dotyczy osób, które podjęły wypłatę przyznanej renty z tytułu niezdolności do pracy w stałym miesięcznym
terminie płatności, bez rent z tytułu niezdolności do pracy realizowanych na mocy umów międzynarodowych,
łącznie z osobami pobierającymi świadczenie w innym organie rentowym, którym przyznano rentę z tyt.
niezdolności do pracy w ZUS w ramach zbiegu "renta wdowia".
2 Łącznie ze świadczeniami realizowanymi na mocy umów międzynarodowych.
3 Bez rent realizowanych na mocy umów międzynarodowych. ZUS nie dysponuje liczbą odmów w podziale na jej
przyczynę.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Orzeczenia lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w sprawach świadczeń wydane w roku 2024
z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia orzeczniczego
Rodzaj sprawy / ustaleń orzeczniczych
liczba orzeczeń
wydanych przez
lekarza
orzecznika ZUS w
sprawach
świadczeń
%
liczba orzeczeń
wydanych przez
komisje lekarskie
ZUS w sprawach
świadczeń
%
Razem 792 394 100,0% 74 666 100,0%
Przyznające 656 366 82,8% 32 417 43,4%
Odmawiające 136 028 17,2% 42 249 56,6%
Sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym: 187 869 100,0% 20 947 100,0%
Przyznające 159 015 84,6% 8 380 40,0%
Odmawiające 28 854 15,4% 12 567 60,0%
W tym ustalające:
niezdolność w związku z działalnością "kombatancką" 144 24,4% 11 9,2%
brak niezdolnosci w związku z działalnością "kombatancką" 445 75,6% 109 90,8%
Sprawy o ustalenie prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego 249 895 100,0% 13 548 100,0%
Przyznające 226 273 90,5% 5 226 38,6%
Odmawiające 23 622 9,5% 8 322 61,4%
Sprawy o rentę socjalną 45 747 100,0% 6 060 100,0%
Przyznające 37 194 81,3% 1 775 29,3%
Odmawiające 8 553 18,7% 4 285 70,7%
Sprawy o świadczenie uzupełniające 97 048 100,0% 10 067 100,0%
Przyznające 65 141 67,1% 2 297 22,8%
Odmawiające 31 907 32,9% 7 770 77,2%
Sprawy o uszczerbek na zdrowiu 60 405 100,0% 8 448 100,0%
Przyznające 43 287 71,7% 5 431 64,3%
Odmawiające 17 118 28,3% 3 017 35,7%
Pozostałe sprawy 151 430 100,0% 15 596 100,0%
Przyznające 125 456 82,8% 9 308 59,7%
Odmawiające 25 974 17,2% 6 288 40,3%
W tym ustalające:
trwałą niezdolność sędziego / prokuratora 53 53,5% 16 38,1%
brak trwałej niezdolności sędziego / prokuratora 46 46,5% 26 61,9%
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Orzeczenie lekarza orzecznika (od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie
zgłoszono zarzutu wadliwości) albo orzeczenie komisji lekarskiej stanowi podstawę do
wydania decyzji w sprawie świadczeń, od której przysługuje odwołanie do sądu w terminie
i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W postępowaniu przed sądem w sprawach, w których kwestią sporną są ustalenia
Orzeczenia lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w sprawach świadczeń wydane w roku 2025
z podziałem na rodzaje spraw i rodzaj ustalenia orzeczniczego
Rodzaj sprawy / ustaleń orzeczniczych
liczba orzeczeń
wydanych przez
lekarza
orzecznika ZUS w
sprawach
świadczeń
%
liczba orzeczeń
wydanych przez
komisje lekarskie
ZUS w sprawach
świadczeń
%
Razem 785 359 100,0% 72 116 100,0%
Przyznające 647 063 82,4% 31 206 43,3%
Odmawiające 138 296 17,6% 40 910 56,7%
Sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym: 182 253 100,0% 19 785 100,0%
Przyznające 153 888 84,4% 7 789 39,4%
Odmawiające 28 365 15,6% 11 996 60,6%
W tym ustalające:
niezdolność w związku z działalnością "kombatancką" 123 22,9% 7 7,3%
brak niezdolnosci w związku z działalnością "kombatancką" 413 77,1% 89 92,7%
Sprawy o ustalenie prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego 253 669 100,0% 12 971 100,0%
Przyznające 230 830 91,0% 5 015 38,7%
Odmawiające 22 839 9,0% 7 956 61,3%
Sprawy o rentę socjalną 46 764 100,0% 6 871 100,0%
Przyznające 37 684 80,6% 2 366 34,4%
Odmawiające 9 080 19,4% 4 505 65,6%
Sprawy o świadczenie uzupełniające 80 118 100,0% 8 382 100,0%
Przyznające 52 995 66,1% 1 963 23,4%
Odmawiające 27 123 33,9% 6 419 76,6%
Sprawy o uszczerbek na zdrowiu 55 545 100,0% 7 503 100,0%
Przyznające 39 032 70,3% 4 863 64,8%
Odmawiające 16 513 29,7% 2 640 35,2%
Pozostałe sprawy 167 010 100,0% 16 604 100,0%
Przyznające 132 634 79,4% 9 210 55,5%
Odmawiające 34 376 20,6% 7 394 44,5%
W tym ustalające:
trwałą niezdolność sędziego / prokuratora 60 64,5% 18 31,6%
brak trwałej niezdolności sędziego / prokuratora 33 35,5% 39 68,4%
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dokonane przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską we wszystkich przypadkach
powołuje się lekarzy biegłych sądowych. W stosunku do dowodu procesowego, jakim jest
opinia lekarza biegłego sądowego, wypowiada się upoważniony przedstawiciel ZUS, będący
przewodniczącym komisji lekarskiej. Należy zaznaczyć, że sąd ocenia wiarygodność i moc
dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia
zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów zgromadzonych
w postępowaniu, również opinii lekarzy biegłych sądowych, a nie tylko dokumentacji
sporządzonej w postępowaniu prowadzonym w ZUS.
W związku z pytaniami dotyczącymi odwołań i wyroków sądowych przekazuję informacje
ZUS obejmujące lata 2024-2025:
— w 2024 r. wydano 18,3 tys. odwołań od decyzji, których podstawą było orzeczenie
lekarskie. Stanowi to 2,3% wszystkich spraw, w których podstawą decyzji dotyczącej
świadczenia było orzeczenie lekarskie i 24,5% spraw, w których decyzję w sprawie
świadczenia wydano na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej. 18,3 tys. wyroków
wydały sądy pierwszej instancji, a w 4,8 tys. przypadków w całości uwzględniono
odwołanie, co stanowi 26,2% wyroków wydanych w tych sprawach;
— w 2025 r. złożono 17,2 tys. odwołań dotyczących decyzji wydanych na podstawie
orzeczenia lekarskiego, co stanowi 2,2% wszystkich spraw, w których podstawą
wydanej decyzji w sprawie świadczenia było orzeczenie lekarskie i 23,8% spraw,
w których decyzję w sprawie świadczenia wydano na podstawie orzeczenia komisji
lekarskiej. 17,4 tys. wyroków wydały sądy pierwszej instancji. W 4,7 tys. przypadków
w całości uwzględniono odwołanie (26,9% wyroków wydanych w tych sprawach).
Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące odwołań od decyzji ZUS przekazanych do sądu
w sprawach dotyczących orzeczeń lekarzy orzeczników i komisji lekarskich w zakresie rent
i emerytur uzależnionych od ustalenia niezdolności do pracy w latach 2024-2025.
Odwołania od decyzji ZUS przekazane do sądu w sprawach dotyczących orzeczeń lekarzy
orzeczników i komisji lekarskich w zakresie rent i emerytur uzależnionych od ustalenia
niezdolności do pracy w latach 2024-2025
w tym : Odwołania od
decyzji ZUS
przekazane do
sądu
Orzeczenia wydane
przez sądy pierwszej
instancji
rozstrzygnięte poprzez
uwzględnienie
odwołania
Wyszczególnienie
liczba w tys.
2024 r. 7,6 7,7 1,8
2025 r. 7,0 7,4 1,8
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
zapewnienie, że w ramach nadzoru nad orzecznictwem lekarskim ZUS podejmuje działania
w granicach obowiązującego prawa, które gwarantują prawidłowość i jednolitość orzekania
dla potrzeb świadczeń z ubezpieczeń społecznych i innych, a przy tym zachowanie
wymogów formalnych dotyczących postępowania orzeczniczego. Kierownictwo ZUS
zapewnia, że dokłada wszelkich starań, aby zagwarantować zgodność wydanego orzeczenia
ze stwierdzonym stanem faktycznym, aktualnym stanem wiedzy medycznej, przepisami
prawa oraz zasadami etyki lekarskiej.
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Jednocześnie informuję, że 13 kwietnia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia
2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która wprowadza gruntowną reformę systemu orzecznictwa
lekarskiego oraz zwolnień lekarskich.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --