Interpelacja w sprawie projektów ustaw dotyczących wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi oraz ich wpływu na branżę piwowarską i społeczności lokalne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16267
do ministra zdrowia
w sprawie projektów ustaw dotyczących wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi oraz ich wpływu na branżę piwowarską i społeczności lokalne
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z prowadzonymi pracami legislacyjnymi dotyczącymi zmian w przepisach regulujących wychowanie w trzeźwości i przeciwdziałanie alkoholizmowi zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w zakresie skutków proponowanych regulacji dla branży piwowarskiej oraz gospodarki lokalnej.
Branża piwowarska odgrywa istotną rolę w polskiej gospodarce, szczególnie w mniejszych miejscowościach, gdzie zakłady produkcyjne często należą do największych pracodawców. Upadek browaru stanowi poważny cios dla lokalnej społeczności, prowadzi do utraty miejsc pracy, ograniczenia dochodów wielu rodzin oraz spadku wpływów do budżetów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu podatków i opłat lokalnych.
Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że zamknięcie dużego zakładu produkcyjnego w sektorze piwowarskim ma nie tylko wymiar gospodarczy, ale również społeczny, prowadząc do pogorszenia sytuacji ekonomicznej całych regionów.
Jednocześnie branża piwowarska bywa przedstawiana jako jeden z głównych czynników przyczyniających się do problemu alkoholizmu w Polsce. Warto jednak zauważyć, że jest to sektor, który w ostatnich latach dynamicznie rozwija segment piw bezalkoholowych oraz niskoalkoholowych, odpowiadając na zmieniające się preferencje konsumentów oraz wspierając politykę ograniczania spożycia alkoholu.
Pomimo tego, pojawiają się propozycje regulacyjne, które obejmują również produkty bezalkoholowe, co może budzić wątpliwości co do ich zasadności oraz proporcjonalności. Produkty te stanowią często istotne źródło przychodów dla browarów i pozwalają utrzymać ich działalność, a tym samym miejsca pracy.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie analizy przeprowadzono w zakresie wpływu planowanych zmian legislacyjnych na funkcjonowanie branży piwowarskiej w Polsce, w szczególności w kontekście małych i średnich miejscowości?
2. Czy ministerstwo uwzględnia w swoich działaniach gospodarcze i społeczne skutki ewentualnego ograniczenia działalności browarów?
3. Jakie jest stanowisko ministerstwa w sprawie regulowania produktów bezalkoholowych w kontekście polityki przeciwdziałania alkoholizmowi?
4. Czy planowane przepisy różnicują podejście do napojów alkoholowych o różnej zawartości alkoholu, w tym piwa, w porównaniu do wysokoprocentowych alkoholi?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza pogodzić cele zdrowotne związane z ograniczaniem spożycia alkoholu z potrzebą ochrony miejsc pracy i stabilności gospodarczej w regionach zależnych od przemysłu piwowarskiego?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7766 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.27.2026.DLD
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelacje nr 16267, złożoną przez Pana Wojciecha Króla, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie projektów ustaw dotyczących wychowania w
trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi oraz ich wpływu na branżę piwowarską i
społeczności lokalne, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie uprzejmie informuję, że prace prowadzone w Ministerstwie Zdrowia, mające na
celu ograniczenie negatywnych skutków powodowanych przez spożywanie alkoholu, nie są
ukierunkowane na wprowadzanie szczególnych obciążeń w zakresie prowadzenia
działalności gospodarczej przez żadną konkretną gałęź przemysłu alkoholowego.
Wspieranie którejkolwiek gałęzi przemysłu alkoholowego, a także tworzenie
preferencyjnych warunków dla podmiotów reprezentujących te branże, niezależnie od
rodzaju wytwarzanych napojów alkoholowych, są sprzeczne z interesem zdrowia
publicznego ze względu na szkodliwy wpływ alkoholu na zdrowie człowieka.
Opracowane w Ministerstwie Zdrowia rozwiązania zawarte w rządowym projekcie ustawy
o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD
147), zwanym dalej „rządowym projektem ustawy”, wychodzą m.in. naprzeciw
niebezpiecznym praktykom związanym z promocją i reklamą napojów alkoholowych, przy
jednoczesnym zaostrzeniu przepisu karnego penalizującego prowadzenie nielegalnej
reklamy lub promocji napojów alkoholowych. W projekcie ustawy zaproponowano
wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy napojów alkoholowych. Zgodnie z obecnie
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
obowiązującymi regulacjami dozwolona, pod ściśle określonymi ustawowo warunkami, jest
reklama piwa.
Podkreślić należy, że w strukturze spożycia napojów alkoholowych w kraju piwo, rok do
roku, odpowiada za ponad 50% spożytego alkoholu. Według najnowszych danych za 2024 r.
53,9% alkoholu społeczeństwo polskie spożyło pijąc piwo.
Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje wprowadzanie zakazów lub kompleksowego
ograniczenia dotyczących reklamy, sponsorowania i promocji alkoholu jako skutecznych i
opłacalnych środków do osiągnięcia korzyści dla zdrowia publicznego i pomoże chronić
dzieci, młodzież i abstynentów przed presją rozpoczęcia spożywania alkoholu1.
Zgodnie z danymi publikowanymi przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom
na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2024 r. spożycie 100% alkoholu
wyniosło 8,8 litra per capita. Poziom ten utrzymuje się na zbliżonym poziomie od kilkunastu
lat. W latach 2022–2024 odnotowano spadek spożycia alkoholu, co wskazuje na zasadność
podejmowania dalszych działań wpływających na ograniczenie jego konsumpcji.
Należy zwrócić uwagę, że pomimo odnotowywanego spadku spożycia alkoholu nie
notujemy poprawy, a wielu przypadkach pogarszanie się sytuacji w zakresie determinant
związanych ze stylem życia: rośnie, a przynajmniej istotnie nie spada, poziom użycia
różnego rodzaju używek i substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu, wyrobów
tytoniowych i ich zamienników2. Poziom umieralności z powodu problemów zdrowotnych
związanych z konsumpcją alkoholu mężczyzn w Polsce w 2022 r. był ponad dwukrotnie (o
114%) wyższy od poziomu umieralności w krajach UE-27 ogółem a poziom umieralności
kobiet był wyższy o 89%3. W tym ujęciu warto zwrócić uwagę, że uwzględnione przyczyny
zgonów prawie w całości są bezpośrednim skutkiem konsumpcji alkoholu natomiast nie
obejmują przyczyn, które częściowo też są związane z jego spożywaniem, problem jest
niewątpliwie znacznie większy i wymaga pilnych, skutecznych działań w zakresie
ograniczania spożywania alkoholu4. W 2021 r. głównym czynnikiem ryzyka
odpowiedzialnym za obciążenie chorobowe u mężczyzn w Polsce zaraz po używaniu
tytoniu, odpowiadającego za 13,5% całkowitego obciążenia, znalazło się używanie alkoholu
(8,9%)5.
1 https://www.who.int/initiatives/SAFER/alcohol-advertising.
2 Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania, red. Wojtyniak B., Smaga A., Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2025, s. 11.
3 Tamże, s. 19-20.
4 Tamże, s. 187.
5 Tamże, s. 44.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Jedynie konsekwentne i wieloaspektowe działania, obejmujące różne polityki publiczne
oraz o potwierdzonej skuteczności, mogą przyczynić się do utrzymania trendu spadkowego
w zakresie spożycia alkoholu, a tym samym do poprawy sytuacji zdrowotnej społeczeństwa.
Odnosząc się do pytania dotyczącego regulacji bezalkoholowych odpowiedników napojów
alkoholowych, wskazać należy, że już obecnie zgodnie z art. 131 ust. 3 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się reklamy, promocji produktów i
usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje
podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem
obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego. W rządowym projekcie ustawy
proponuje się uzupełnić obowiązujący przepis karny dotyczący prowadzenia nielegalnej
reklamy i promocji napojów alkoholowych o naruszenie m.in. ww. przepisu. W obecnym
stanie prawnym istnieje luka polegająca na braku sankcji za naruszenie ww. zakazów.
Oznacza to, że reklamowane są np. piwa bezalkoholowe, które są tożsame z oznaczeniem
napoju alkoholowego. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, składając
zawiadomienia na reklamę piwa bezalkoholowego do prokuratury, otrzymywała odmowy
wszczęcia dochodzenia z uwagi, że piwo bezalkoholowe nie jest napojem alkoholowym oraz
że przepis karny nie przewiduje sankcji za taką reklamę.
Wyjaśnić należy, że mimo, iż omawiane produkty nie są napojami alkoholowymi, to
powyższe ich reklamę można zakwalifikować jako praktykę "brand marketingu", mającą na
celu zbudowanie silnej, emocjonalnej więzi z marką jak najwcześniej, tak aby w przyszłości
(już jako dorośli konsumenci) spontanicznie wybierać właśnie tę markę, a nie konkurencję.
Praktyka ta jest coraz szerzej obserwowana wśród producentów produktów niezalecanych
do spożycia przez dzieci.
Badania pokazują, że zaznajomienie z markami napojów alkoholowych czy innej niezdrowej
żywności u dzieci przewiduje wcześniejsze sięganie po alkohol oraz wyższe spożycie
niezdrowych produktów i ryzyko otyłości. Światowa Organizacja Zdrowia traktuje
marketing takich marek skierowany do dzieci i młodzieży jako ważny czynnik ryzyka i
rekomendują jego ograniczanie6.
Odnosząc się do skutków dla rynku pracy, uwagę zwrócić należy na szerszy problem jakim
jest wpływ spożywania alkoholu na absencję chorobową pracowników. W 2024 r.
wystawiono blisko 9,5 tys. zwolnień lekarskich z kodem "C", co oznaczało wzrost o niemal
połowę względem poprzedniego roku. Powodem w tym przypadku jest niezdolność do
pracy z powodu nadużycia alkoholu. Trend jest bardzo niepokojący.
6 https://www.emro.who.int/nutrition/marketing-of-unhealthy-foods/.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ministerstwo Zdrowia wyraża nadzieję, że wejście w życie projektowanych zmian umożliwi
zmniejszenie wysokiego poziomu spożycia alkoholu oraz poprawi bezpieczeństwo
konsumentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --