Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, zwłaszcza szpitali powiatowych z terenu woj. podkarpackiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16265
do ministra zdrowia
w sprawie trudnej sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, zwłaszcza szpitali powiatowych z terenu woj. podkarpackiego
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 30-03-2026
W związku z trudną sytuacją finansową w ochronie zdrowia, zwłaszcza szpitali powiatowych z terenu województwa podkarpackiego, zwracam się z interpelacją w tym zakresie. Apeluje się o podjęcie zdecydowanych działań w zakresie: wypłaty zaległych nadwykonań za zrealizowane świadczenia medyczne oraz wycofania się z planowanych przez Ministerstwo Zdrowia zmian w finansowaniu świadczeń medycznych kosztem pacjentów.
Jak wynika z informacji medialnych, sytuacja finansowa szpitali powiatowych na Podkarpaciu jest krytyczna. Na terenie województwa działa 17 takich placówek, których łączne straty sięgają około 250 mln zł. Starostowie i dyrektorzy szpitali podczas konwentu w Rzeszowie odmówili podpisania proponowanych przez NFZ kontraktów na 2026 r., które są niższe o około 8% w porównaniu do obowiązujących w 2025 r. Te propozycje nie uwzględniają realnych kosztów leczenia, co zagraża ciągłości funkcjonowania szpitali i jakości opieki nad pacjentami.
Ponadto, szpitale borykają się z nierozliczonymi nadwykonaniami świadczeń medycznych. Wartość nierozliczonych przez NFZ świadczeń za 2025 r. wynosi na skalę ogólnopolską ok. 8 mld zł, w tym 2,1 mld zł za świadczenia nielimitowane. Brak rozliczenia tych nadwykonań znacząco pogarsza sytuację finansową placówek, prowadząc do narastania zobowiązań i ograniczania możliwości planowania budżetów. Skala kryzysu finansów w ochronie zdrowia jest ogromna – deficyt w budżecie NFZ szacowany jest na około 23 mld zł w 2026 r. W 2025 r. NFZ po raz pierwszy w tak dużej skali nie płacił w terminie, co dodatkowo komplikuje sytuację szpitali.
Planowane zmiany w finansowaniu świadczeń medycznych przez Ministerstwo Zdrowia budzą obawy, że koszty reform zostaną przerzucone na pacjentów, co może ograniczyć dostęp do usług medycznych.
Sytuacja ta zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców Podkarpacia, szczególnie w regionach wiejskich i małych miastach, gdzie szpitale powiatowe są często jedynymi placówkami medycznymi. Brak adekwatnego finansowania może prowadzić do redukcji personelu, ograniczenia świadczeń czy nawet zamknięcia oddziałów. W kontekście starzejącego się społeczeństwa i rosnących potrzeb zdrowotnych, niezbędne jest natychmiastowe działanie rządu w celu stabilizacji systemu ochrony zdrowia.
Apeluję o podjęcie pilnych, systemowych działań, aby zapobiec dalszemu pogorszeniu sytuacji finansowej szpitali powiatowych na Podkarpaciu. Konieczne jest rozliczenie zaległych nadwykonań, negocjacja adekwatnych kontraktów na 2026 r. oraz zapewnienie dodatkowego finansowania z budżetu państwa lub funduszy unijnych. Zdrowie publiczne nie może być ofiarą deficytów budżetowych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu rozliczenia zaległych nadwykonań za świadczenia medyczne wykonane w 2025 r., w szczególności w szpitalach powiatowych województwa podkarpackiego?
Jakie są plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące zmian w finansowaniu świadczeń medycznych i w jaki sposób zapewnione zostanie, że nie będą one odbywać się kosztem pacjentów?
Jakie środki finansowe z budżetu państwa, rezerw Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub innych źródeł zostały przeznaczone na wsparcie szpitali powiatowych w 2026 r., w tym na pokrycie deficytu NFZ szacowanego na 23 mld zł?
Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów wsparcia dla szpitali borykających się z zadłużeniem, takich jak pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego lub programy restrukturyzacyjne?
Jakie kroki podejmowane są w celu zainicjowania konstruktywnych rozmów z władzami samorządowymi, starostami i dyrektorami szpitali powiatowych na Podkarpaciu w sprawie poprawy finansowania ochrony zdrowia?
Z poważaniem
Rafał Weber
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15626 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.10.2026.SK
Warszawa, 17 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Rafała Webera, z dnia 1 kwietnia 2026 r. (nr 16265),
w sprawie trudnej sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, zwłaszcza szpitali powiatowych
z terenu woj. podkarpackiego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację finansową szpitali oraz nieustannie podejmuje
działania mające na celu zachowanie stabilności finansowej świadczeniodawców (w tym
szpitali powiatowych) i zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego świadczeniobiorców.
W planie NFZ na 2025 r. pierwotna wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej NFZ wynosiła 183,6 mld zł, tj. była wyższa o 26,07 mld zł w porównaniu
do pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 rok. W wyniku dokonanych w trakcie
2025 r. zmian ww. planu, środki te wzrosły ostatecznie do blisko 206,8 mld zł.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r.
wyniosła 18,35 mld zł (ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r.),
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wyniosły
ostatecznie blisko 30 mld zł.
Dzięki decyzjom Ministra Finansów oraz Minister Zdrowia, w 2025 r. zostały przyznane
również środki finansowe dla NFZ w kwocie blisko 1,77 mld zł, przeznaczone na zwiększenie
funduszu zapasowego NFZ. Minister Finansów i Gospodarki wyemitował także obligacje
skarbowe przeznaczone na podwyższenie funduszu zapasowego Narodowego Funduszu
Zdrowia. Wyemitowane obligacje o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł zostały
przekazane 20 listopada 2025 roku. Ponadto wejście w życie nowelizacji ustawy o Funduszu
Medycznym, której celem było m.in. zwiększenie limitu określonego na 2025 r. na
finansowanie nadwykonań świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia
18. roku życia, pozwoliło na przekazanie do NFZ dodatkowych środków w wysokości 3,56
mld zł.
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie informuję, że w marcu br. NFZ otrzymał dodatkowe środki z budżetu państwa
w kwocie 4 mld zł, które stanowiły uzupełnienie środków przeznaczonych na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej, mając istotny wpływ na skalę kontynuacji procesu rozliczania
nadwykonań. Z ww. środków w dniu 18 marca br. Prezes NFZ dokonał zwiększenia w planie
finansowym NFZ na 2026 r. o kwotę 1 707 320 tys. zł (w tym o 137 787 tys. zł w planie
finansowym Podkarpackiego OW NFZ), z przeznaczeniem na uzupełnienie środków
na sfinansowanie, niesfinansowanych w ramach rozliczenia 2025 r., nadwykonań
nielimitowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego objętych programami lekowymi i leków
stosowanych w chemioterapii.
Dodatkowo, w ramach powyższych środków z budżetu państwa w dniu 24 marca br. Prezes
NFZ dokonał zwiększenia do planu finansowego NFZ na 2026 r. o kwotę 300 mln zł,
z przeznaczeniem na uzupełnienie środków finansowanie w 2026 r. ryczałtu PSZ w związku
z dokonanym przeliczeniem jego wartości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r.
poz. 878, z późn. zm.).
Zgodnie z informacją Narodowego Funduszu Zdrowia z 13 kwietnia br., w ramach
pozostałych środków z budżetu państwa rozważane jest:
sfinansowanie w kwocie 363 657 tys. zł nadwykonań z 2025 r. w zakresach: wentylacja
mechaniczna, żywienie dojelitowe i pozajelitowe w warunkach domowych, dializoterapia,
psychiatra sądowa;
uzupełnienie w kwocie 166 716 tys. zł środków w planach oddziałów wojewódzkich NFZ
na 2026 r. z przeznaczeniem na zakontraktowanie dodatkowych świadczeń w ramach
opieki długoterminowej w związku ze wsparciem w zakresie rozwoju opieki
długoterminowej lub geriatrycznej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów
leczniczych na poziomie powiatowym ze środków KPO,
uzupełnienie środków w planach oddziałów wojewódzkich NFZ na 2026 r.
z przeznaczeniem na sfinansowanie nielimitowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego objętych
programami lekowymi i leków stosowanych w chemioterapii za I kwartał 2026 r.
Sfinansowanie pozostałych nadwykonań w limitowanych zakresach świadczeń za 2025 r.,
z zastosowaniem stawki degresywnej, będzie możliwe po przekazaniu do NFZ dodatkowych
środków budżetu państwa, w sprawie których obecnie Minister Zdrowia prowadzi rozmowy
z Ministrem Finansów i Gospodarki.
Należy podkreślić, że wartość zobowiązań, które Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga
w danym roku na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, uwarunkowana jest poziomem
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
środków zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ. Powyższe wynika z treści art. 132
ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U, z 2025 r., poz. 1461, z późń. zm.), zgodnie z którą wysokość łącznych zobowiązań
Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć
wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym Funduszu. Jednocześnie
Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym do kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy, określonej w
umowie dla danego zakresu świadczeń, zgodnie z § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra
Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.
U. z 2025 r. poz. 400, z późn. zm.).
Wypełniając powyższe przepisy oddziały wojewódzkie NFZ na bieżąco realizują zapłatę
za zrealizowane świadczenia opieki zdrowotnej do kwoty określonej w umowie. W ramach
procesu rocznego rozliczenia umów za 2025 r. oddziały wojewódzkie NFZ prowadziły
działania zmierzające do dostosowania planu umów do ich realizacji, poprzez alokację
środków w umowie. Decyzje dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ o przeprowadzeniu
rozliczenia świadczeń opieki zdrowotnej zrealizowanych ponad wartość określoną
w umowie zawartej ze świadczeniodawcami podejmowane były po dokonaniu przez oddziały
wojewódzkie NFZ rozliczenia świadczeń opieki zdrowotnej za grudzień 2025 roku,
potwierdzeniu sald rozliczeń i podsumowaniu środków, których nie wykorzystali
świadczeniodawcy realizujący kontrakty w danym roku poniżej planu, poprzez dokonanie
zmiany warunków finansowych umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w postaci
aneksu rozliczającego zamknięty okres rozliczeniowy lub zawarcie ze świadczeniodawcą
umowy o wynagrodzenie/ugody pozasądowej. Powyższe działania zdeterminowane były
poziomem środków finansowych pozostających w dyspozycji poszczególnych oddziałów
wojewódzkich NFZ.
Odnosząc się do pytania związanego ze zmianą w finansowaniu świadczeń medycznych,
uprzejmie informuję, że w przypadkach określonych przepisami lub wynikających z potrzeb
systemu ochrony zdrowia Minister Zdrowia jest uprawniony do zlecenia Prezesowi Agencji
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przeprowadzenia wyceny poszczególnych
świadczeń opieki zdrowotnej. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
(AOTMiT), realizując zadania określone w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, prowadzi działania analityczne i taryfikacyjne
mające na celu zapewnienie adekwatności wycen świadczeń do rzeczywistych kosztów ich
udzielania, z uwzględnieniem zmieniających się uwarunkowań demograficznych oraz
ekonomicznych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 31n pkt 2c w związku z art. 31ha ww. ustawy
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Minister Zdrowia zlecił AOTMiT dokonanie analizy oraz przygotowanie raportu w sprawie
zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydanie
rekomendacji, w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń,
w szczególności związanych ze wzrostem najniższego wynagrodzenia zasadniczego
określanego przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2139, z późń. zm.). Termin na wykonanie ww. zlecenia
to 9 czerwca 2026 roku.
Odnosząc się natomiast do kwestii wprowadzenia mechanizmów wsparcia dla szpitali
borykających się z zadłużeniem, takich jak pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego lub
programy restrukturyzacyjne, informuję, że aktualnie trwają konsultacje robocze w zakresie
prac analityczno–koncepcyjnych dotyczące finansowego mechanizmu pożyczkowego. Prace
w zakresie wspomnianego wsparcia finansowego dla szpitali prowadzone są przez
Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Finansów we współpracy z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego. Na obecnym etapie prac nie wypracowano ostatecznych decyzji i rozwiązań
przewidzianych dla podmiotów, które byłyby objęte finansowym mechanizmem
pożyczkowym.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z przepisami ustawy o działalności leczniczej,
samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej będą obowiązane sporządzić program
naprawczy, jeżeli w ich sprawozdaniu finansowym wystąpiła strata netto, której wartość
bezwzględna jest wyższa niż 1% sumy wykazanych w tym samym sprawozdaniu finansowym
przychodów netto ze sprzedaży produktów, przychodów netto ze sprzedaży towarów,
pozostałych przychodów operacyjnych oraz przychodów finansowych.
Obowiązek sporządzania programu naprawczego według nowych zasad odnosi się do straty
netto za 2025 r. i kolejne lata, przy założeniu, że rok obrotowy pokrywa się z rokiem
kalendarzowym. Programy naprawcze zatwierdzone przed 17 września 2025 r. realizuje się
na podstawie przepisów dotychczasowych.
Dotychczas obowiązujące regulacje dotyczące sporządzania przez SPZOZ-y programów
naprawczych w przypadku wystąpienia straty netto, były ogólne i niewystarczające. Z tego
powodu programy te nie spełniały swojej roli, tj. nie pozwalały na skuteczną restrukturyzację
podmiotu i podejmowanie adekwatnych do sytuacji działań naprawczych, w związku z czym
uznano za konieczne skorygowanie i doprecyzowanie tych przepisów.
Nowe regulacje, wprowadzone przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy
o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1211) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 17 listopada 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu sporządzania, aktualizacji
i przekazywania programu naprawczego oraz szczegółowego zakresu i formatu informacji
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
zawartych w tym programie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1619) zakładają, że sporządzenie programu
naprawczego będą poprzedzać analizy efektywności funkcjonowania i zarządzania,
ekonomiczne, jakościowe, operacyjne, zasobów ludzkich, działalności leczniczej oraz
działalności poszczególnych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego,
obejmujące bieżącą sytuację podmiotu leczniczego. Program naprawczy ma uwzględniać
obowiązek dostosowania działalności SPZOZ do regionalnych i krajowych potrzeb
zdrowotnych. Program naprawczy będzie zawierał propozycje współpracy z innymi
podmiotami leczniczymi oraz zakres tej współpracy, planowane działania mające na celu
poprawę efektywności zarządzania, a także planowane do wdrożenia działania
optymalizacyjne mające na celu poprawę sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ oraz
prognozy przychodowe. Program naprawczy będzie przekazywany: dyrektorowi oddziału
wojewódzkiego NFZ i wojewodzie właściwemu ze względu na miejsca udzielania świadczeń
przez podmiot celem zajęcia stanowiska oraz podmiotowi tworzącemu– do zatwierdzenia
w terminie miesiąca od jego otrzymania.
Doszczegółowienie procesu przygotowywania programu naprawczego oraz enumeratywne
wskazanie poszczególnych obligatoryjnych jego elementów, jak również sformalizowanie
procedury opiniowania i zatwierdzania spowoduje, że programy te będą przygotowywane
w sposób rzetelny, poprzedzony szerokimi analizami przyczyn obowiązującej sytuacji
finansowej, dzięki czemu zaprojektowane w programie działania naprawcze powinny
stanowić adekwatną odpowiedź na zidentyfikowane problemy, niekorzystne wyniki
|i pojawiające się trudności.
Ponadto należy zauważyć, iż rola Ministra Zdrowia w zakresie szeroko pojętej
restrukturyzacji i konsolidacji podmiotów leczniczych polega przede wszystkim na
zapewnieniu odpowiednich ram prawnych dla przedmiotowych działań. Przepisami ustawy
z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1211),
wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji i konsolidacji podmiotów
leczniczych. Procesy te zostaną dodatkowo wsparte finansowo w ramach programu
Zdrowy
szpital – bezpieczny Pacjent, który zakłada stworzenie instrumentów wsparcia na cele
infrastrukturalne, doposażenie szpitali i zakup sprzętu medycznego. Obszar dotyczący
wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych został uwzględniony w ramach
budżetu Funduszu Medycznego i ujęty w alokacji środków na Subfundusz Modernizacji
Podmiotów Leczniczych. Uchwała Nr 93 Rady Ministrów z dnia 12 marca 2026 r. zmieniająca
uchwałę w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Program
inwestycyjny modernizacji podmiotów leczniczych” (M.P. z 2026 r. poz. 343) określa zasady
wsparcia konsolidacji podmiotów leczniczych. Działanie ma na celu m.in. zwiększenie
efektywności wykorzystania personelu medycznego i infrastruktury w szpitalach. Zakres
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
wspartych inwestycji będzie wynikać z podjętych procesów konsolidacyjnych i służyć
racjonalizacji działalności skonsolidowanych podmiotów. Wsparcie będzie przeznaczone na
budowę, modernizację, przebudowę lub doposażenie podmiotów leczniczych. Dzięki
zmianom, oferta szpitali zostanie lepiej dostosowana do lokalnych potrzeb, w tym do zmian
demograficznych. Planuje się, iż ogłoszenie konkursów na wsparcie projektów
inwestycyjnych związanych z wdrażaniem procesów konsolidacyjnych przez podmioty
lecznicze rozpocznie się w III / IV kw. 2026 r.
Minister Zdrowia popiera wszelkie działania restrukturyzacyjne i konsolidacyjne mające
na celu poprawę sytuacji podmiotów leczniczych oraz osiąganie optymalnych rozwiązań
organizacyjnych, które zarazem korzystnie wpływają na dostępność i jakość świadczeń
zdrowotnych.
Jednocześnie informuję, że sytuacja finansowa w ochronie zdrowia jest regularnie omawiana
ze związkami jednostek samorządu terytorialnego oraz na posiedzeniach Komisji Wspólnej
Rządu i Samorządu Terytorialnego, jak również jest przedmiotem dyskusji z organizacjami
zrzeszającymi szpitale, prowadzonych m.in. w ramach Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony
Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --