Interpelacja w sprawie zniesienia akcyzy oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16262
do ministra finansów i gospodarki, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zniesienia akcyzy oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+)
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 29-03-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
w związku z pogłębiającym się kryzysem demograficznym oraz koniecznością prowadzenia realnej, a nie jedynie deklaratywnej polityki prorodzinnej, zwracam się z interpelacją w sprawie wprowadzenia systemowych ułatwień podatkowych dla rodzin wielodzietnych w zakresie dostępu do odpowiednich środków transportu.
Szczególnie istotne jest objęcie wsparciem samochodów typu van (7–8 osobowych) oraz busów 9-osobowych, które w praktyce stanowią podstawowe narzędzie codziennego funkcjonowania rodzin wychowujących czworo i więcej dzieci.
Należy podkreślić, że o ile zmiana infrastruktury mieszkaniowej - w tym zwiększenie dostępności dużych mieszkań i domów - jest procesem wieloletnim, kosztownym i wymagającym ogromnych nakładów, o tyle stworzenie preferencji podatkowych dla większych pojazdów rodzinnych może zostać wdrożone stosunkowo szybko i przynieść natychmiastowy efekt społeczny.
Obecnie dostępność pojazdów 7–9 osobowych na rynku europejskim jest ograniczona, co wynika m.in. z polityki regulacyjnej i klimatycznej Unii Europejskiej. W efekcie ceny takich samochodów są wysokie, a dodatkowe obciążenia fiskalne - w szczególności akcyza - stanowią poważną barierę dla rodzin wielodzietnych.
Sytuacja ta dotyczy w jeszcze większym stopniu busów 9-osobowych, które często są jedynym realnym rozwiązaniem transportowym dla rodzin 4+. Ich zakup wiąże się jednak nie tylko z wysoką akcyzą, ale również z szeregiem innych obciążeń podatkowych, które nie uwzględniają ich faktycznej funkcji jako pojazdów rodzinnych.
W mojej ocenie państwo powinno w sposób jednoznaczny i realny wspierać rodziny wielodzietne poprzez:
zniesienie akcyzy na pojazdy typu van (7–8 osobowe) oraz busy 9-osobowe przeznaczone dla rodzin 4+,
ograniczenie lub zniesienie innych obciążeń podatkowych związanych z ich zakupem i użytkowaniem,
wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku kosztów zakupu tego typu pojazdów jako elementu polityki prorodzinnej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów rozważa zniesienie akcyzy dla samochodów typu van (7–8 osobowych) oraz busów 9-osobowych przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+)?
Czy analizowano wpływ takich rozwiązań na sytuację demograficzną oraz warunki życia rodzin wielodzietnych w Polsce?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia dodatkowych preferencji podatkowych, w tym zniesienia części obciążeń fiskalnych związanych z zakupem i użytkowaniem tych pojazdów?
Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego odliczenie od podatku kosztów zakupu pojazdów 7–9 osobowych wykorzystywanych przez rodziny 4+?
Z poważaniem
Michał Woś
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8119 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 16262
Znak sprawy: PAD4.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację poselską nr 16262
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 16262 złożoną przez Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Michała Wosia w sprawie zniesienia akcyzy oraz
wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów
przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+), przekazuję na ręce Pana Marszałka
poniższe wyjaśnienia.
Polityka prorodzinna państwa jest częścią polityki społecznej realizowanej przez
Rząd i ma na celu wzmacnianie bezpieczeństwa ekonomicznego rodzin oraz
tworzenie stabilnych warunków do wychowywania dzieci. Prawo podatkowe nie
jest podstawowym obszarem prowadzenia polityki prorodzinnej, lecz pełni rolę
wspomagającą. Jej główne filary stanowią programy społeczne, takie jak „Rodzina
800+”, „Dobry Start” oraz „Aktywny Rodzic”.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa PIT”) przewiduje
szereg rozwiązań podatkowych wspierających rodziny z dziećmi. Należą do nich w
szczególności:
podatkowa ulga na dzieci, umożliwiająca – po spełnieniu określonych
warunków – odliczenie od podatku kwoty przysługującej na każde
wychowywane dziecko. Miesięczna kwota ulgi wynosi: 92,67 zł na pierwsze i
drugie dziecko, 166,67 zł na trzecie dziecko oraz 225 zł na czwarte i każde
kolejne dziecko;
tzw. „dodatkowy zwrot” dla rodzin o niższych dochodach, które z uwagi na niski
podatek nie mogą w pełni wykorzystać ulgi na dzieci. W takim przypadku
ustawa PIT przewiduje zwrot niewykorzystanej części ulgi – do wysokości
-- 1 of 3 --
2/3
nieprzekraczającej sumy zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i
zdrowotne,
zwolnienie z podatku dochodowego świadczeń otrzymywanych w ramach
programów „Rodzina 800+”, „Dobry Start” oraz „Aktywny Rodzic”, dzięki czemu
cała kwota wsparcia trafia bezpośrednio do rodzin i zwiększa ich dochód do
dyspozycji,
preferencyjne opodatkowanie małżonków, polegające na wspólnym rozliczeniu
dochodów, co pozwala obniżyć wysokość należnego podatku w sytuacji, gdy
małżonkowie osiągają dochody w różnych przedziałach podatkowych lub gdy
jedno z nich nie uzyskuje dochodów z uwagi na sprawowanie opieki nad dziećmi,
preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci,
umożliwiające obliczenie podatku od połowy dochodów rodzica i jego
podwojenie, co skutkuje niższym obciążeniem podatkowym.
Szczególne znaczenie dla rodzin wielodzietnych ma tzw. ulga dla rodzin 4+,
polegająca na zwolnieniu z podatku dochodowego określonych przychodów do
kwoty 85 528 zł rocznie. W połączeniu z kwotą wolną od podatku w wysokości 30
tys. zł oznacza to, że rodzice wychowujący co najmniej czworo dzieci mogą uzyskać
rocznie łącznie do 231 056 zł przychodu lub dochodu bez obowiązku zapłaty
podatku dochodowego. Z danych z rozliczeń za 2024 r. wynika, że z tej ulgi
skorzystało około 71 tys. podatników rozliczających się według skali podatkowej, co
potwierdza jej istotne znaczenie w systemie podatkowym.
Zatem już obecnie ustawa PIT zawiera rozwiązania umożliwiające rodzinom
znaczące obniżenie należnego podatku, a w niektórych przypadkach – całkowite
zwolnienie z opodatkowania. Dane statystyczne wskazują, że podatnicy chętnie
korzystają z dostępnych preferencji.
Warto również podkreślić, że Polska należy do państw OECD oferujących jedne z
najwyższych preferencji podatkowych dla rodzin z dziećmi. Oznacza to, że ich
obciążenie podatkowe jest istotnie niższe niż w przypadku osób samotnych. W 2024
r. klin podatkowy dla tzw. „modelowego singla” był o 22,8 punktu procentowego
wyższy niż dla modelowej rodziny z dwójką dzieci i jednym pracującym rodzicem, co
stanowiło drugi najwyższy poziom preferencji wśród krajów OECD.
Odnosząc się z kolei do wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów
typu van i busów przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+) w podatku
akcyzowym i podatku VAT, związanych z zakupem i użytkowaniem określonych
modeli pojazdów przez wybraną grupę podmiotów, wskazać należy, że regulacje
unijne nie zezwalają na wprowadzanie ulg selektywnych, uzależnionych od cech
nabywcy lub celu prywatnego użytkowania pojazdu.
Jednocześnie należy zauważyć, że obowiązujący system podatku akcyzowego już
obecnie przewiduje preferencje o charakterze obiektywnym, powiązane z
parametrami technicznymi pojazdów. Obejmują one w szczególności całkowite
zwolnienie z akcyzy samochodów zeroemisyjnych (elektrycznych i wodorowych),
preferencje dla pojazdów niskoemisyjnych, w tym hybrydowych, a także znacznie
niższe stawki akcyzy dla samochodów o pojemności silnika do 2000 cm³ w
porównaniu do pojazdów o większej pojemności. Ponadto na wysokość należnej
akcyzy wpływa również wartość pojazdu, co w praktyce umożliwia podatnikom
dokonanie takiego wyboru rodzaju i parametrów samochodu, który pozwala na
ograniczenie obciążenia podatkowego w ramach obowiązujących przepisów.
-- 2 of 3 --
3/3
Również system podatku VAT przewiduje – obok stawki podstawowej 23% – stawki
obniżone w wysokości 8% i 5% oraz liczne zwolnienia od podatku. Preferencje te
obejmują szeroki katalog towarów i usług, w szczególności związanych z
zaspokajaniem podstawowych potrzeb, co ma bezpośredni wpływ na sytuację
ekonomiczną rodzin, w tym rodzin wielodzietnych. Przykładowo dotyczą one
produktów spożywczych, książek (w tym dla dzieci), fotelików samochodowych, a
także usług z zakresu ochrony zdrowia, kultury, rekreacji, sportu, opieki nad dziećmi
oraz edukacji.
Z przedstawionych argumentów jednoznacznie wynika, że aktualnie funkcjonujący
system preferencji podatkowych zapewnia realne i znaczące wsparcie rodzinom
wychowującym dzieci.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.223.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16262 Pana Posła Michała Wosia, w sprawie zniesienia
akcyzy oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów
przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+), proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające we
właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej konsekwentnie realizuje działania mające na
celu wsparcie rodzin, zaś rodziny wielodzietne objęte są z jego strony szczególną troską.
Nawiązując do uwag Pana Posła informuję, że od ponad dekady realizowana jest inicjatywa
Karty Dużej Rodziny (KDR), za sprawą której - dzięki połączonym działaniom podmiotów
prywatnych, administracji państwowej oraz organizacji pozarządowych - wszyscy
członkowie rodzin wielodzietnych, niezależnie od uzyskiwanych dochodów i miejsca
zamieszkania, mogą otrzymać dedykowane im usługi oraz wsparcie – również finansowe,
udzielane w formie przyznawanych ulg.
Obecnie z KDR korzysta blisko 2 mln rodzin, co przekłada się na ponad 5 mln aktywnych
użytkowników, którzy na terenie całego kraju mogą korzystać ze zniżek oferowanych przez
18 tys. firm, a także ze zniżek finansowanych z budżetu państwa.
W kontekście rozwiązań obniżających koszty usług transportowych ponoszone przez duże
rodziny warto przywołać przykład niższych opłat za przejazdy kolejowe, z których w 2025
r. skorzystano 7,8 mln razy. Wśród podmiotów udzielających zniżek w ramach KDR są też
firmy z branży motoryzacyjnej oferujące szeroki wachlarz usług z zakresu m.in. zakupu,
naprawy, konserwacji, ubezpieczeń oraz wynajmu krótkoterminowego samochodów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --