Interpelacja w sprawie wielokrotnych zapisów na wizyty u lekarzy specjalistów i nieodwoływania wizyt w ramach NFZ
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16235
do ministra zdrowia
w sprawie wielokrotnych zapisów na wizyty u lekarzy specjalistów i nieodwoływania wizyt w ramach NFZ
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się wyborca zaniepokojony organizacją rejestracji do lekarzy specjalistów w ramach NFZ. Według informacji przekazanych przez wyborcę pacjenci mogą jednocześnie umówić się do kilku lekarzy tej samej specjalizacji na podstawie odrębnych skierowań, rezerwując terminy „na zapas". Wizyty te mają często przepadać, a inni pacjenci - rzeczywiście potrzebujący pomocy - są w efekcie zmuszeni czekać lub korzystać z wizyt prywatnych. Wyborca wskazał również na brak konsekwencji za nieodwołanie zaplanowanej wizyty.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy obecne przepisy i systemy informatyczne NFZ pozwalają pacjentowi na jednoczesne zapisanie się do kilku lekarzy tej samej specjalizacji? Jeśli tak, jaka jest skala tego zjawiska - ilu pacjentów w 2025 r. było równocześnie zapisanych na więcej niż jedną wizytę u lekarzy tej samej specjalizacji?
Ile zaplanowanych wizyt u lekarzy specjalistów nie zostało odwołanych przez pacjentów w 2025 r.? Proszę o odpowiedź w podziale na kwartały i pięć specjalizacji o najwyższej liczbie nieodwołanych wizyt.
Jeżeli jednoczesne zapisanie się do kilku lekarzy tej samej specjalizacji jest obecnie możliwe - czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu blokującego taką praktykę? Jeśli tak, jaki jest harmonogram wdrożenia? Jeśli nie, dlaczego?
Czy ministerstwo analizowało możliwość obciążania pacjentów opłatą za nieodwołanie wizyty w wyznaczonym terminie? Jakie są wnioski z tej analizy i czy takie rozwiązanie jest rozważane?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (49)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14719 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.7.2026.EW
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pana Janusza Cieszyńskiego, Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej w sprawie wielokrotnych zapisów na wizyty u lekarzy specjalistów i
nieodwoływania wizyt w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (nr 16235), przesłaną
przy piśmie Pana Krzysztofa Bosaka, Wicemarszałka Sejmu RP z dnia 1 kwietnia 2026 r.,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odnosząc się do pytania
czy obecne przepisy i systemy informatyczne NFZ pozwalają
pacjentowi na jednoczesne zapisanie się do kilku lekarzy tej samej specjalizacji uprzejmie
informuję, że zgodnie z zasadą określoną w art. 20 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1461 z późn. zm.) niedopuszczalne jest wpisanie się dwa razy na listę oczekujących na
to samo świadczenie. Przy czym, w przypadku świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej „to samo świadczenie” oznacza świadczenie tej samej poradni dla pacjenta z
określoną jednostką chorobową.
Należy podkreślić, że dla większości świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej, w przypadku których wymagane jest skierowanie, wyłączenie możliwości
dokonywania wielokrotnego wpisu na listę oczekujących na to samo świadczenie odbywa
się już na poziomie realizacji elektronicznego skierowania. Nawet jeżeli pacjent otrzyma
kilka e-skierowań na to samo świadczenie, to w przypadku próby wpisania na listę, system
informatyczny blokuje możliwość rejestracji kolejnego takiego samego e-skierowania.
Natomiast w przypadku, gdy skierowanie dotyczy leczenia innej jednostki chorobowej,
pacjent może - na podstawie dwóch skierowań z różnymi rozpoznaniami - zostać wpisany
na dwie listy oczekujących.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące
liczby nieodwołanych wizyt u lekarzy specjalistów w
2025 r. uprzejmie informuję, że analizy w tym zakresie mogą być prowadzone tylko dla tych
świadczeń, na które listy oczekujących prowadzone są centralnie w systemie
informatycznym Narodowego Funduszu Zdrowia (tj. w aplikacji AP – KOLCE), gdyż tylko
ten system zapewnia dostęp do danych wszystkich świadczeniodawców udzielających
świadczeń z danego zakresu. Analizy takie nie są prowadzone w podziale na kwartały, ale
podsumowujące cały rok.
Na podstawie analizy informacji zawartych w aplikacji AP– KOLCE, z zestawienia danych
dotyczących liczby osób, które oczekiwały na świadczenie pierwszorazowe z liczbą osób
skreślonych z listy oczekujących z powodu niestawienia się na świadczenie, wynika, że
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w roku 2025 problem nieodwoływania zaplanowanych świadczeń dotyczył 6,74%
zaplanowanych świadczeń (w zależności od rodzaju świadczenia – od 0,08 % do 10%).
Szczegółowe dane dotyczące odsetka zaplanowanych świadczeń, w przypadku których
pacjenci nie zgłosili się w wyznaczonym terminie przedstawiono w tabeli stanowiącej
załącznik do interpelacji.
Odpowiadając na pytanie dotyczące analiz mających na celu możliwość obciążania
pacjentów opłatą za nieodwołanie wizyty należy wskazać, że takie rozwiązanie nie jest
rozważane, przede wszystkim ze względu na możliwy negatywny wpływ w postaci
dysproporcji w dostępie do świadczeń opieki zdrowotnej. Ministerstwo Zdrowia dostrzega
negatywny wpływ na system ochrony zdrowia wynikający z nieodwoływania przez
pacjentów wyznaczonych porad i od lat podejmuje działania w celu ograniczenia liczby
takich przypadków. W zakresie sankcji za niestawienie się od 1 stycznia 2015 r.
wprowadzono zasadę, że zawinione przez świadczeniobiorcę niezgłoszenie się w ustalonym
terminie w celu uzyskania świadczenia skutkuje skreśleniem z listy. Jest to daleko idąca
dolegliwość, gdyż wiąże się z koniecznością ponownego wpisania na listę i oczekiwania na
nowy termin. Natomiast wprowadzenie opłat w głównej mierze wpłynęłyby negatywnie na
osoby w trudnej sytuacji ekonomicznej (dla których stanowiłoby to poważne obciążenie)
albo przewlekle chorych (którzy statystycznie częściej korzystają ze świadczeń, i
prawdopodobieństwo niestawienia się na świadczenia jest większe), co w obu przypadkach
skutkowałoby niepożądanym efektem w postaci ograniczenia (utrudnienia) dostępu do
świadczeń.
Ponadto nie ma badań, które jednoznacznie potwierdziłyby wpływ wprowadzenia opłat na
zmniejszenie skali nieodwoływanych wizyt. Przykładowo, w Danii wprowadzono takie
opłaty w formie pilotażu, ale ze względu na brak efektów, nie zdecydowano się na ich
wprowadzenie na stałe.
Co więcej w większości opracowań międzynarodowych podkreśla się, że wprowadzenie
opłat powinno być postrzegane jako środek ostateczny, który powinien być poprzedzony
działaniami mającymi na celu wyeliminowanie najczęstszych przyczyn niestawiennictwa.
Dotyczy to dwóch sytuacji - przypadków, w których brak odwołania wynika z przeoczenia
(zapomnienia o terminie wizyty, co jest tym częstsze im odleglejszy jest wyznaczony termin)
oraz z problemów z komunikacją ze świadczeniodawcą (szybkim skontaktowaniu się ze
świadczeniodawcą). W związku z powyższym podejmowane działania nakierowane są na
wyeliminowanie powyższych przyczyn. Od 1 lipca 2019 r. wprowadzono rozwiązanie,
zgodnie z którym Narodowy Fundusz Zdrowia ma obowiązek wysyłania SMS-a
zawierającego informację o zbliżającym się terminie (dotyczy to tych świadczeń, których
harmonogramy prowadzone są za pomocą aplikacji udostępnianej przez Narodowy
Fundusz Zdrowia).
Należy dodać, że także świadczeniodawcy z własnej inicjatywy podejmują działania
(głównie poprzez sms-y lub telefoniczne rozmowy) w celu upewnienia się, że pacjent
potwierdza chęć odbycia porady oraz tak planują harmonogram przyjęć, aby uwzględniać
wynikający z dotychczasowej praktyki procent niestawiających się pacjentów i uniknąć
niewykorzystania posiadanych zasobów.
W przypadku innych identyfikowanych przyczyn wynikających z niemożliwych
do przewidzenia wypadków losowych (takich jak nagłe zachorowanie, niemożności
załatwienia zastępstwa w przypadku osób opiekujących się dziećmi lub osobami
niepełnosprawnymi, nieuzyskanie dnia wolnego czy opóźnień w transporcie) wprowadzanie
opłat byłoby dodatkową dolegliwością dla pacjenta, mimo, że wystąpiły czynniki od niego
niezależne.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Dodatkowo należy wskazać, że systemy innych krajów, w których obowiązują opłaty za
niestawiennictwo, różnicują stawkę w zależności od statusu społeczno-ekonomicznego
pacjenta, rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej (np. w Norwegii wykluczone z opłat są
świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień), a do pobierania kar
wykorzystują już funkcjonujący system ściągania opłat. Przy tym należy wskazać,
że ze względu na słabe oddziaływanie, często opłaty za niestawienie stale wzrastają.
Podobnie w przypadku wprowadzenia opłaty w polskim systemie ochrony zdrowia
wystąpiłyby trudności w ustaleniu właściwej wysokości opłaty i jej różnicowania w zakresie
przyczyny niestawienia się oraz uwzględnienia statusu ekonomicznego pacjenta, gdyż jak
wskazano powyżej zbyt wysoko ustalona opłata mogłaby negatywnie wpłynąć na osoby
najbiedniejsze. Ponadto dla celów pobierania opłaty świadczeniodawcy musieliby wdrożyć
system pobierania i egzekwowania opłat za niestawienie się na świadczenie co oprócz
dodatkowych obciążeń biurokratycznych mogłoby oznaczać także obciążenia finansowe,
jeżeli koszty egzekwowania tych opłat przewyższałyby wpływy z ich pobierania (przede
wszystkim w przypadku ustalenia opłaty na niskim poziomie).
Podsumowując, obecnie działania są nakierowane na zbudowanie mechanizmów
przypominających pacjentom o zbliżającym się terminie świadczenia oraz zapewniających
prosty sposób kontaktu ze świadczeniodawcą w celu powiadomienia o rezygnacji z tego
świadczenia. Podejmowane są także działania mające na celu podniesienie świadomości
pacjentów odnośnie negatywnych skutków nieodwoływania porad, jak np. prowadzona
od października 2022 r. kampania #ODWOLUJE #NIEBLOKUJE, której patronami
honorowymi są m.in. Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zmniejszenie liczby nieodwoływanych wizyt jest także jednym z celów wprowadzenia
rozwiązań w zakresie centralnej elektronicznej rejestracji. Powyższy cel powinien zostać
osiągnięty dzięki wdrożeniu narzędzi ułatwiających pacjentowi odwołanie (i zmianę)
terminu świadczenia. System CER zapewnia nie tylko możliwość samodzielnego umawiania
się na wybrane świadczenia - bez wychodzenia z domu, w każdej chwili przez IKP
(Internetowe Konto Pacjenta), aplikację mojeIKP lub przez Infolinię, ale także wygodną
możliwość odwołania wizyty lub zmiany terminu. Ponadto CER ułatwia sprawdzanie na
bieżąco terminów wizyt i przypomina o terminie wizyty w sposób wskazany przez pacjenta
(powiadomienia push, sms lub e-mail).
Obecnie przez IKP/mojeIKP można umówić oraz odwołać wizytę pierwszorazową do
kardiologa oraz na badania profilaktyczne (program profilaktyki raka piersi i profilaktyki
raka szyjki macicy). Dotychczas, poprzez IKP/mojeIKP odwołano ponad 50 tys. wizyt dzięki
czemu inni pacjenci mogli skorzystać z odzyskanych terminów (z tego ponad 13 tys. w
zakresie kardiologii, ponad 8,6 tys. mammografii i prawie 29 tys. badań cytologicznych).
Od 1 sierpnia 2026 r. centralna elektroniczna rejestracja obejmie kolejne osiem zakresów
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (endokrynologię, choroby naczyń, choroby zakaźne,
choroby płuc, immunologię, nefrologię, hepatologię, neonatologię) i zakres ten będzie
systematycznie poszerzany.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Załącznik Odsetek skreśleń z listy oczekujących z powodu niestawienia się pacjenta – dane
za 2025 r.
nazwa świadczenia liczba skreśleń
(ogółem)
liczba skreśleń
(niezgłoszenie
się przez osobę
wpisaną w
harmonogramie
przyjęć w
ustalonym
terminie
udzielenia
świadczenia -
kod 8)
liczba skreśleń
(wykonanie
świadczenia przez
danego
świadczeniodawcę
- kod 1)
odsetek skreśleń z
kodem 8
rezonans magnetyczny 2 542 466 2 271 356 40 842 1,61%
tomografia komputerowa 1 834 861 1 664 087 44 569 2,43%
gastroskopia 657 847 551 482 28 395 4,32%
kolonoskopia 719 027 577 384 28 467 3,96%
zabiegi w zakresie soczewki
(zaćma) 312 622 277 010 5 760 1,84%
zabiegi w zakresie ciała szklistego
(witrektomia) 22 978 19 816 567 2,47%
operacje jaskry 6 341 5 403 200 3,15%
operacje jaskry z zaćmą 2 600 2 170 58 2,23%
operacje plastyczne oka 19 693 15 387 918 4,66%
wszczepienie protezy ślimaka lub
wszczepienie wielokanałowej
protezy ślimaka 1 828 1 278 2 0,11%
wymiana procesora mowy
implantów ślimakowych i do pnia
mózgu albo wymiana procesora
dźwięku implantów ucha
środkowego 1 258 1 206 1 0,08%
usunięcie zwężenia tętnicy
wieńcowej (angioplastyka) 27 607 25 434 659 2,39%
pomosty dla rewaskularyzacji
serca 5 109 4 607 22 0,43%
operacje wad wrodzonych serca i
wielkich naczyń u dzieci do
ukończenia 1 roku życia, z
wyłączeniem operacji
izolowanego przewodu tętniczego
botalla 509 470 3 0,59%
przezskórne lub z innego dostępu
wszczepianie zastawek serca 3 893 3 441 19 0,49%
kardiologiczne zabiegi
interwencyjne u dzieci do lat 18,
w tym przezskórne zamykanie
przecieków z użyciem zestawów 1 008 955 15 1,49%
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
nazwa świadczenia liczba skreśleń
(ogółem)
liczba skreśleń
(niezgłoszenie
się przez osobę
wpisaną w
harmonogramie
przyjęć w
ustalonym
terminie
udzielenia
świadczenia -
kod 8)
liczba skreśleń
(wykonanie
świadczenia przez
danego
świadczeniodawcę
- kod 1)
odsetek skreśleń z
kodem 8
zamykających
operacja wad serca i aorty
piersiowej w krążeniu
pozaustrojowym 8 291 7 268 72 0,87%
przezcewnikowa nieoperacyjna
naprawa zastawki mitralnej u
chorych wysokiego ryzyka 627 521 11 1,75%
świadczenia z zakresu onkologii 1 497 452 1 172 235 102 500 6,84%
świadczenia z zakresu ortopedii i
traumatologii narządu ruchu 4 765 265 3 702 974 492 852 10,34%
świadczenia z zakresu kardiologii 3 921 432 3 098 564 304 666 7,77%
świadczenia z zakresu
endokrynologii 1 786 510 1 446 200 138 284 7,74%
świadczenia z zakresu neurologii 2 506 247 2 012 677 206 058 8,22%
świadczenia z zakresu urologii 1 671 080 1 382 094 112 954 6,76%
świadczenia z zakresu nefrologii 308 309 252 708 22 618 7,34%
świadczenia z zakresu okulistyki 3 215 354 2 684 614 208 728 6,49%
świadczenia z zakresu gruźlicy i
chorób płuc 978 520 803 013 73 818 7,54%
świadczenia z zakresu
otolaryngologii 1 711 559 1 389 449 139 515 8,15%
świadczenia z zakresu diabetologii 857 029 714 908 60 419 7,05%
świadczenia z zakresu
gastroenterologii 362 235 283 323 35 671 9,85%
rehabilitacja ogólnoustrojowa w
warunkach stacjonarnych 191 980 149 729 2 249 1,17%
rehabilitacja neurologiczna w
warunkach stacjonarnych 37 449 32 125 519 1,39%
rehabilitacja pulmonologiczna w
warunkach stacjonarnych 14 440 11 776 199 1,38%
rehabilitacja kardiologiczna w
warunkach stacjonarnych 29 551 26 027 281 0,95%
kardiologiczna telerehabilitacja
hybrydowa w warunkach
stacjonarnych 669 612 17 2,54%
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
nazwa świadczenia liczba skreśleń
(ogółem)
liczba skreśleń
(niezgłoszenie
się przez osobę
wpisaną w
harmonogramie
przyjęć w
ustalonym
terminie
udzielenia
świadczenia -
kod 8)
liczba skreśleń
(wykonanie
świadczenia przez
danego
świadczeniodawcę
- kod 1)
odsetek skreśleń z
kodem 8
fizjoterapia ambulatoryjna 3 196 584 2 640 130 182 013 5,69%
fizjoterapia domowa 231 814 182 544 2 631 1,13%
endoprotezoplastyka stawu
biodrowego 71 461 51 300 1 941 2,72%
rewizja po endoprotezoplastyce
stawu biodrowego 5 149 3 996 122 2,37%
endoprotezoplastyka stawu
kolanowego 64 897 40 693 2 490 3,84%
rewizja po endoprotezoplastyce
stawu kolanowego 3 375 2 630 55 1,63%
zabiegi w zakresie gruczołu
krokowego (prostatektomia) 13 069 11 876 251 1,92%
wycięcie macicy (histerektomia) 16 414 14 334 452 2,75%
leczenie chorych na stwardnienie
rozsiane 27 934 22 507 2 178 7,80%
leczenie pacjentów z chorobami
siatkówki 70 483 54 170 6 572 9,32%
leczenie terapią bezinterferonową
chorych na przewlekłe wirusowe
zapalenie wątroby typu c 6 119 5 439 201 3,28%
-- 6 of 6 --