Interpelacja nr 16220
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Podatki, Finanse i Budżet (80%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce
Interpelacja nr 16220
do ministra zdrowia
w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Władysław Kurowski, Józefa Szczurek-Żelazko, Anna Paluch, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Jerzy Polaczek, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Dariusz Matecki, Jan Kanthak, Piotr Uruski, Bartłomiej Wróblewski, Agnieszka Górska, Grzegorz Gaża, Jacek Sasin, Zbigniew Hoffmann, Michał Moskal, Marek Wesoły, Przemysław Drabek, Joanna Borowiak, Urszula Rusecka, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Michał Woś, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 26-03-2026
Szanowna Pani Minister!
Niniejszym składam interpelację w sprawie planowanych przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązań, które mogą skutkować ograniczeniem dostępu pacjentów do podstawowej diagnostyki oraz doprowadzić do poważnego osłabienia systemu wczesnego wykrywania chorób, w tym chorób nowotworowych.
Planowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązania należy ocenić jako wyjątkowo niebezpieczne, społecznie szkodliwe i skrajnie nieodpowiedzialne. W praktyce prowadzą one bowiem do ograniczenia opłacalności wykonywania świadczeń diagnostycznych, które mają fundamentalne znaczenie dla szybkiego wykrywania wielu ciężkich chorób, w tym chorób nowotworowych.
Nie sposób nie zauważyć, że mamy do czynienia z kolejną próbą ratowania trudnej sytuacji finansowej systemu ochrony zdrowia kosztem pacjentów oraz kosztem szpitali i placówek medycznych. Mechanizm polegający na wypłacaniu jedynie części należności za badania ponadlimitowe (zaledwie 40% wartości) i odsuwaniu rozliczenia na koniec roku oznacza w istocie zmuszanie świadczeniodawców do wielomiesięcznego kredytowania państwa. Co więcej, kredytowania poniżej realnych kosztów udzielanych świadczeń.
Takie działania nieuchronnie prowadzą do ograniczania liczby wykonywanych badań, wzrostu kolejek oraz pogorszenia dostępności świadczeń. W konsekwencji oznaczają także późniejsze wykrywanie chorób, bardziej zaawansowane stadia rozpoznań, trudniejsze i droższe leczenie, a w części przypadków również śmierć pacjentów, których chorobę można byłoby wykryć odpowiednio wcześniej.
Szczególnie alarmujące jest to, że zmiany uderzają w obszar diagnostyki, który stanowi jeden z najważniejszych filarów wczesnego wykrywania nowotworów. Państwo, które ogranicza dostęp do tomografii, rezonansu, kolonoskopii i gastroskopii, bierze na siebie polityczną i moralną odpowiedzialność za opóźnione diagnozy, dramaty pacjentów i ich rodzin oraz za pogorszenie wyników leczenia.
Trudno także nie odnieść wrażenia, że zamiast realnie naprawiać system ochrony zdrowia, Ministerstwo Zdrowia i NFZ wybierają najprostszą i najgroźniejszą metodę, czyli administracyjne ograniczenie finansowania świadczeń, które są absolutnie niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia akceptuje model finansowania badań diagnostycznych, który po przekroczeniu limitu prowadzi do wypłaty jedynie części należności za wykonane świadczenia?
Kto personalnie odpowiadał za przygotowanie tego rozwiązania po stronie Ministerstwa Zdrowia oraz NFZ?
Jakie konkretne analizy wykazały, że placówki medyczne będą w stanie nadal realizować te świadczenia bez pogorszenia płynności finansowej?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada ocenę wpływu tych zmian na długość kolejek do tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, kolonoskopii i gastroskopii?
Czy sporządzono analizę wpływu planowanych zmian na terminowość wykrywania chorób nowotworowych?
Ilu świadczeniodawców może, według szacunków ministerstwa lub NFZ, ograniczyć liczbę wykonywanych badań z uwagi na ich nieopłacalność?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że szczególnie poszkodowani będą pacjenci na etapie wstępnej diagnostyki, którzy nie mają jeszcze formalnie uruchomionej ścieżki onkologicznej?
Jakie będą skutki finansowe tych zmian dla szpitali powiatowych, wojewódzkich oraz podmiotów ambulatoryjnych?
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że proponowany model oznacza w praktyce przerzucenie kosztów finansowania systemu na świadczeniodawców?
Czy resort zdrowia uznaje za dopuszczalne, aby placówki medyczne wykonywały kluczowe badania diagnostyczne poniżej realnych kosztów?
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą przewidującą wzrost liczby przypadków rozpoznawanych dopiero w zaawansowanym stadium choroby?
Czy rząd jest gotowy wziąć odpowiedzialność za skutki zdrowotne i społeczne ograniczenia dostępności tych badań?
Czy planowane jest wycofanie się z tych rozwiązań i przywrócenie pełnego, stabilnego oraz terminowego finansowania diagnostyki?
Jaki jest rzeczywisty stan finansów NFZ, skoro oszczędności poszukuje się właśnie w obszarze podstawowej diagnostyki?
Jakie pilne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby nie dopuścić do zapaści diagnostycznej w Polsce?
Oczekuję odpowiedzi jednoznacznej i pilnej, ponieważ sprawa dotyczy bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli oraz przyszłości całego systemu ochrony zdrowia. Ograniczanie diagnostyki nie jest reformą. Jest przyznaniem się do niewydolności państwa i przerzucaniem jej skutków na pacjentów.
Interpelacja nr 16220
do ministra zdrowia
w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Władysław Kurowski, Józefa Szczurek-Żelazko, Anna Paluch, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Jerzy Polaczek, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Dariusz Matecki, Jan Kanthak, Piotr Uruski, Bartłomiej Wróblewski, Agnieszka Górska, Grzegorz Gaża, Jacek Sasin, Zbigniew Hoffmann, Michał Moskal, Marek Wesoły, Przemysław Drabek, Joanna Borowiak, Urszula Rusecka, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Michał Woś, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 26-03-2026
Szanowna Pani Minister!
Niniejszym składam interpelację w sprawie planowanych przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązań, które mogą skutkować ograniczeniem dostępu pacjentów do podstawowej diagnostyki oraz doprowadzić do poważnego osłabienia systemu wczesnego wykrywania chorób, w tym chorób nowotworowych.
Planowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązania należy ocenić jako wyjątkowo niebezpieczne, społecznie szkodliwe i skrajnie nieodpowiedzialne. W praktyce prowadzą one bowiem do ograniczenia opłacalności wykonywania świadczeń diagnostycznych, które mają fundamentalne znaczenie dla szybkiego wykrywania wielu ciężkich chorób, w tym chorób nowotworowych.
Nie sposób nie zauważyć, że mamy do czynienia z kolejną próbą ratowania trudnej sytuacji finansowej systemu ochrony zdrowia kosztem pacjentów oraz kosztem szpitali i placówek medycznych. Mechanizm polegający na wypłacaniu jedynie części należności za badania ponadlimitowe (zaledwie 40% wartości) i odsuwaniu rozliczenia na koniec roku oznacza w istocie zmuszanie świadczeniodawców do wielomiesięcznego kredytowania państwa. Co więcej, kredytowania poniżej realnych kosztów udzielanych świadczeń.
Takie działania nieuchronnie prowadzą do ograniczania liczby wykonywanych badań, wzrostu kolejek oraz pogorszenia dostępności świadczeń. W konsekwencji oznaczają także późniejsze wykrywanie chorób, bardziej zaawansowane stadia rozpoznań, trudniejsze i droższe leczenie, a w części przypadków również śmierć pacjentów, których chorobę można byłoby wykryć odpowiednio wcześniej.
Szczególnie alarmujące jest to, że zmiany uderzają w obszar diagnostyki, który stanowi jeden z najważniejszych filarów wczesnego wykrywania nowotworów. Państwo, które ogranicza dostęp do tomografii, rezonansu, kolonoskopii i gastroskopii, bierze na siebie polityczną i moralną odpowiedzialność za opóźnione diagnozy, dramaty pacjentów i ich rodzin oraz za pogorszenie wyników leczenia.
Trudno także nie odnieść wrażenia, że zamiast realnie naprawiać system ochrony zdrowia, Ministerstwo Zdrowia i NFZ wybierają najprostszą i najgroźniejszą metodę, czyli administracyjne ograniczenie finansowania świadczeń, które są absolutnie niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia akceptuje model finansowania badań diagnostycznych, który po przekroczeniu limitu prowadzi do wypłaty jedynie części należności za wykonane świadczenia?
Kto personalnie odpowiadał za przygotowanie tego rozwiązania po stronie Ministerstwa Zdrowia oraz NFZ?
Jakie konkretne analizy wykazały, że placówki medyczne będą w stanie nadal realizować te świadczenia bez pogorszenia płynności finansowej?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada ocenę wpływu tych zmian na długość kolejek do tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, kolonoskopii i gastroskopii?
Czy sporządzono analizę wpływu planowanych zmian na terminowość wykrywania chorób nowotworowych?
Ilu świadczeniodawców może, według szacunków ministerstwa lub NFZ, ograniczyć liczbę wykonywanych badań z uwagi na ich nieopłacalność?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że szczególnie poszkodowani będą pacjenci na etapie wstępnej diagnostyki, którzy nie mają jeszcze formalnie uruchomionej ścieżki onkologicznej?
Jakie będą skutki finansowe tych zmian dla szpitali powiatowych, wojewódzkich oraz podmiotów ambulatoryjnych?
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że proponowany model oznacza w praktyce przerzucenie kosztów finansowania systemu na świadczeniodawców?
Czy resort zdrowia uznaje za dopuszczalne, aby placówki medyczne wykonywały kluczowe badania diagnostyczne poniżej realnych kosztów?
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą przewidującą wzrost liczby przypadków rozpoznawanych dopiero w zaawansowanym stadium choroby?
Czy rząd jest gotowy wziąć odpowiedzialność za skutki zdrowotne i społeczne ograniczenia dostępności tych badań?
Czy planowane jest wycofanie się z tych rozwiązań i przywrócenie pełnego, stabilnego oraz terminowego finansowania diagnostyki?
Jaki jest rzeczywisty stan finansów NFZ, skoro oszczędności poszukuje się właśnie w obszarze podstawowej diagnostyki?
Jakie pilne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby nie dopuścić do zapaści diagnostycznej w Polsce?
Oczekuję odpowiedzi jednoznacznej i pilnej, ponieważ sprawa dotyczy bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli oraz przyszłości całego systemu ochrony zdrowia. Ograniczanie diagnostyki nie jest reformą. Jest przyznaniem się do niewydolności państwa i przerzucaniem jej skutków na pacjentów.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
11.4 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6994 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.11.2026.DP
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16220 z 30 marca 2026 r. Pana Patryka Wichra, Posła na
Sejm RP wraz z grupą posłów, w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego
Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej
diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
W zarządzeniu Nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31
grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji u mów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna wprowadzono
zmiany w sposobie rozliczania części świadczeń z zakresu ambulatoryjnych świadczeń
diagnostycznych kosztochłonnych (ASDK). Zmiany te polegają na finansowaniu świadczeń
udzielonych osobom powyżej 18 roku życia ponad wartość zobowiązania określoną
w umowie.
Należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach nielimitowanych mają świadczenia
w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na przestrzeni lat wartość wykonanych
świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba.
Ostatecznie wdrożone zmiany w finansowaniu nadwykonań dla czterech świadczeń
zaliczanych do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych mają uwolnić
ok. 625 mln zł, co w efekcie ma pozwolić na utrzymanie priorytetowego dostępu do
świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci i innych pacjentów, którzy
wymagają pilnej interwencji medycznej.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wyjaśnienia wymaga również, że Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia zbierała opinie
i uwagi do przedmiotowego projektu zarządzenia do 24 marca 2026 r.
Konsultacje społeczne trwały dwa tygodnie. W ich wyniku przychylono się do zgłaszanych
sugestii i podwyższono stawkę z proponowanego pierwotnie poziomu 40% do:
60% w endoskopii (gastroskopia i kolonoskopia);
50% w diagnostyce obrazowej (tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny).
Uwzględniono również postulaty przesunięcia zmiany na II kwartał 2026 r., dlatego nowy
model rozliczania nadwykonań będzie dotyczył świadczeń udzielonych od 1 kwietnia br.
Świadczenia wykonane w I kw. 2026 r. zostaną rozliczone na dotychczasowych zasadach.
Wprowadzane rozwiązania stanowią element działań mających na celu zapewnienie
stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia oraz bardziej efektywne wykorzystanie
środków publicznych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Pozwala to na kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów.
Należy podkreślić, że wprowadzone zmiany są zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy
z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) oraz wpisują się w ramy prawne
regulujące funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce.
Przyjęte regulacje sprzyjają także racjonalizacji udzielania świadczeń przez
świadczeniodawców, motywując ich do efektywnego planowania realizacji badań
diagnostycznych. W praktyce oznacza to konieczność lepszego dostosowania
harmonogramów pracy pracowni diagnostycznych do rzeczywistego zapotrzebowania
pacjentów. Jednocześnie regulacje te sprzyjają optymalnemu wykorzystania dostępnych
zasobów kadrowych i sprzętowych, tak aby zapewnić możliwie najwyższą liczbę wykonanych
badań przy zachowaniu odpowiedniej jakości świadczeń. Wprowadzone rozwiązania
pozwalają także na lepsze monitorowanie rzeczywistego zapotrzebowania na diagnostykę,
co może stanowić podstawę do bardziej adekwatnego planowania świadczeń w przyszłości.
Dodatkowo należy podkreślić, że wprowadzone rozwiązania wpisują się w kierunek
modernizacji systemu ochrony zdrowia, oparty na efektywności kosztowej oraz racjonalnym
gospodarowaniu środkami publicznymi, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa
zdrowotnego pacjentów.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są analizy realizacji i finansowania świadczeń,
zatem NFZ będzie wnikliwie monitorował realizację świadczeń dla pacjentów, po to aby
ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Odnosząc się natomiast do kwestii związanej ze stanem finansów NFZ, pragnę
poinformować, że mimo systematycznie rosnących nakładów na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia oraz stanowiących coraz
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
istotniejszą część środków budżetu państwa przekazywanych do NFZ, obecnie pokrywają
one głównie skutki decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia z 2022 r.
Pierwotnie planowane koszty realizacji zadań NFZ na 2026 r. wyniosły ponad 214 mld zł,
co w porównaniu do planu pierwotnego NFZ na 2023 r. oznacza wzrost w wysokości blisko
72 mld zł.
Aktualnie największą część zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe środki dla
NFZ stanowią skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z wyliczeniami
Narodowego Funduszu Zdrowia, tylko w 2025 r. skumulowany koszt rekomendacji AOTMiT,
wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach
lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, które polegały na przesunięciu
wydatków w ramach struktury nakładów na ochronę zdrowia pomiędzy dwoma głównymi
kategoriami wydatków, sprawiły, że udział poszczególnych zadań w zakresie kosztów
świadczeń przeniesionych do finansowania NFZ jest coraz wyższy – wzrost z 4,3 mld zł
zabezpieczonych w planie pierwotnym NFZ na 2023 r. do blisko 11 mld zł planowanych
aktualnie w 2026 r. Dodatkowo ww. ustawa wyłączyła z obowiązku opłacania składek na
ubezpieczenie zdrowotne wybranych grup ubezpieczonych, za których składka zdrowotna
była finansowana ze środków budżetu państwa, co oznacza zmniejszenia przychodów NFZ
ok. 1 mld zł.
Jednocześnie pragnę wskazać, że kwestie te są przedmiotem rozmów prowadzonych
w ramach posiedzeń Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, natomiast priorytetem
w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych rozwiązaniach, mających na
celu poprawę sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, zarówno dla Ministra Zdrowia jak
i Narodowego Funduszu Zdrowia jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.11.2026.DP
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16220 z 30 marca 2026 r. Pana Patryka Wichra, Posła na
Sejm RP wraz z grupą posłów, w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia i Narodowego
Funduszu Zdrowia prowadzących do ograniczenia dostępu pacjentów do kluczowej
diagnostyki i grożących zapaścią diagnostyczną w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
W zarządzeniu Nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31
grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji u mów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna wprowadzono
zmiany w sposobie rozliczania części świadczeń z zakresu ambulatoryjnych świadczeń
diagnostycznych kosztochłonnych (ASDK). Zmiany te polegają na finansowaniu świadczeń
udzielonych osobom powyżej 18 roku życia ponad wartość zobowiązania określoną
w umowie.
Należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach nielimitowanych mają świadczenia
w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na przestrzeni lat wartość wykonanych
świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba.
Ostatecznie wdrożone zmiany w finansowaniu nadwykonań dla czterech świadczeń
zaliczanych do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych mają uwolnić
ok. 625 mln zł, co w efekcie ma pozwolić na utrzymanie priorytetowego dostępu do
świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci i innych pacjentów, którzy
wymagają pilnej interwencji medycznej.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wyjaśnienia wymaga również, że Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia zbierała opinie
i uwagi do przedmiotowego projektu zarządzenia do 24 marca 2026 r.
Konsultacje społeczne trwały dwa tygodnie. W ich wyniku przychylono się do zgłaszanych
sugestii i podwyższono stawkę z proponowanego pierwotnie poziomu 40% do:
60% w endoskopii (gastroskopia i kolonoskopia);
50% w diagnostyce obrazowej (tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny).
Uwzględniono również postulaty przesunięcia zmiany na II kwartał 2026 r., dlatego nowy
model rozliczania nadwykonań będzie dotyczył świadczeń udzielonych od 1 kwietnia br.
Świadczenia wykonane w I kw. 2026 r. zostaną rozliczone na dotychczasowych zasadach.
Wprowadzane rozwiązania stanowią element działań mających na celu zapewnienie
stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia oraz bardziej efektywne wykorzystanie
środków publicznych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Pozwala to na kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów.
Należy podkreślić, że wprowadzone zmiany są zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy
z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) oraz wpisują się w ramy prawne
regulujące funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce.
Przyjęte regulacje sprzyjają także racjonalizacji udzielania świadczeń przez
świadczeniodawców, motywując ich do efektywnego planowania realizacji badań
diagnostycznych. W praktyce oznacza to konieczność lepszego dostosowania
harmonogramów pracy pracowni diagnostycznych do rzeczywistego zapotrzebowania
pacjentów. Jednocześnie regulacje te sprzyjają optymalnemu wykorzystania dostępnych
zasobów kadrowych i sprzętowych, tak aby zapewnić możliwie najwyższą liczbę wykonanych
badań przy zachowaniu odpowiedniej jakości świadczeń. Wprowadzone rozwiązania
pozwalają także na lepsze monitorowanie rzeczywistego zapotrzebowania na diagnostykę,
co może stanowić podstawę do bardziej adekwatnego planowania świadczeń w przyszłości.
Dodatkowo należy podkreślić, że wprowadzone rozwiązania wpisują się w kierunek
modernizacji systemu ochrony zdrowia, oparty na efektywności kosztowej oraz racjonalnym
gospodarowaniu środkami publicznymi, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa
zdrowotnego pacjentów.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są analizy realizacji i finansowania świadczeń,
zatem NFZ będzie wnikliwie monitorował realizację świadczeń dla pacjentów, po to aby
ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Odnosząc się natomiast do kwestii związanej ze stanem finansów NFZ, pragnę
poinformować, że mimo systematycznie rosnących nakładów na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia oraz stanowiących coraz
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
istotniejszą część środków budżetu państwa przekazywanych do NFZ, obecnie pokrywają
one głównie skutki decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia z 2022 r.
Pierwotnie planowane koszty realizacji zadań NFZ na 2026 r. wyniosły ponad 214 mld zł,
co w porównaniu do planu pierwotnego NFZ na 2023 r. oznacza wzrost w wysokości blisko
72 mld zł.
Aktualnie największą część zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe środki dla
NFZ stanowią skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z wyliczeniami
Narodowego Funduszu Zdrowia, tylko w 2025 r. skumulowany koszt rekomendacji AOTMiT,
wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach
lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, które polegały na przesunięciu
wydatków w ramach struktury nakładów na ochronę zdrowia pomiędzy dwoma głównymi
kategoriami wydatków, sprawiły, że udział poszczególnych zadań w zakresie kosztów
świadczeń przeniesionych do finansowania NFZ jest coraz wyższy – wzrost z 4,3 mld zł
zabezpieczonych w planie pierwotnym NFZ na 2023 r. do blisko 11 mld zł planowanych
aktualnie w 2026 r. Dodatkowo ww. ustawa wyłączyła z obowiązku opłacania składek na
ubezpieczenie zdrowotne wybranych grup ubezpieczonych, za których składka zdrowotna
była finansowana ze środków budżetu państwa, co oznacza zmniejszenia przychodów NFZ
ok. 1 mld zł.
Jednocześnie pragnę wskazać, że kwestie te są przedmiotem rozmów prowadzonych
w ramach posiedzeń Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, natomiast priorytetem
w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych rozwiązaniach, mających na
celu poprawę sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, zarówno dla Ministra Zdrowia jak
i Narodowego Funduszu Zdrowia jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --