Interpelacja w sprawie planów zapewnienia dedykowanych, znacznych środków dla Podlasia i Polski Wschodniej w perspektywie unijnej 2028-2034
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16213
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie planów zapewnienia dedykowanych, znacznych środków dla Podlasia i Polski Wschodniej w perspektywie unijnej 2028-2034
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 26-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej samorządy województw wschodnich, w tym marszałkowie podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego, jednoznacznie wskazują, że brak dedykowanego instrumentu będzie oznaczał pogłębienie różnic rozwojowych, szczególnie w regionach przygranicznych narażonych na presję migracyjną, zagrożenia hybrydowe i ograniczenia transgraniczne (granica z Białorusią i Rosją).
W związku z powyższym zwracam się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy to prawda, że w nowej perspektywie budżetowej UE - KE miałaby proponować rezygnację z kontynuacji odrębnego programu operacyjnego dla Polski Wschodniej (obecnie: „Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej” 2021-27)? Dlaczego? Jaka jest argumentacja? Co polski rząd zrobił by temu przeciwdziałać?
2. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w negocjacjach z Komisją Europejską, aby wywalczyć i zapewnić dedykowane, znaczące środki finansowe (co najmniej odpowiadające poprzednim perspektywom) dla: (A) Polski Wschodniej i (B) województwa podlaskiego?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowych, specjalnych instrumentów wsparcia, które gwarantowałyby podlaskiemu i Polsce Wschodniej dodatkowe, ponadstandardowe alokacje w porównaniu z innymi regionami kraju?
4. Czy i w jakim zakresie ministerstwo zamierza wesprzeć Polskę Wschodnią (w szczególności Podlasie) jako regiony przygraniczne - strategiczne zaplecze bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO i UE?
Z wyrazami szacunku
Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8558 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 27 kwietnia 2026 r.
znak sprawy: DPP-VI.054.1.2026.BP
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16213 Pana Posła Jacka Sasina
w sprawie wsparcia makroregionu Polski Wschodniej, w tym województwa
podlaskiego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Komisja Europejska (dalej: KE, Komisja) dostrzega konieczność dalszego wsparcia
regionów położonych wzdłuż wschodniej granicy UE, które ze względu na swoje
uwarunkowania rozwojowe oraz aktualne wyzwania geopolityczne, wymagają
szczególnej uwagi.
W lipcu 2025 r. KE przedstawiła propozycję Wieloletnich Ram Finansowych (WRF)
dla perspektywy finansowej UE na lata 2028-2034. W projekcie rozporządzenia
UE ustanawiającego Plany Partnerstwa Krajowego i Regionalnego wskazano
na wyzwania w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa oraz rozwoju
gospodarczego, jakie stoją przed wschodnimi regionami przygranicznymi UE.
W dokumencie zwrócono uwagę, że Plany, o których mowa powyżej, mają
zapewnić kompleksowe i spójne wsparcie państwom członkowskim i regionom
stojącym w obliczu tych wyzwań.
-- 1 of 4 --
2
Z kolei w projekcie rozporządzenia UE ustanawiającego Europejski Fundusz
Rozwoju Regionalnego, w tym Europejską Współpracę Terytorialną i Fundusz
Spójności, w odniesieniu do konieczności wsparcia dla obszarów w niekorzystnej
sytuacji wymienia się regiony graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą.
Przewidziany został również nowy cel szczegółowy „bardziej odporne regiony
graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą”, z którego będą korzystać beneficjenci
programu Interreg Polska-Ukraina 2028-2034.
Ponadto, podczas Konferencji Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE
zorganizowanej w trakcie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
(Białowieża, 25-26 czerwca 2025 r.) z udziałem ministrów i przedstawicieli
regionów z państw położonych przy wschodniej granicy UE, Pan Rafaelle Fitto
– Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i Komisarz ds. Spójności i Reform,
poinformował o rozpoczęciu prac nad komunikatem w sprawie wschodnich
regionów przygranicznych UE. Zapowiedział również uwzględnienie postulatów
dotyczących regionów zlokalizowanych przy wschodniej granicy UE w pracach
nad polityką spójności po 2027 r.
W Komunikacie w sprawie wschodnich regionów UE graniczących z Rosją,
Białorusią i Ukrainą1, o którym mowa powyżej, określono specjalne działania
do podjęcia na poziomie unijnym, by sprostać szczególnym wyzwaniom,
z którymi mierzą się wschodnie regiony przygraniczne UE. Zapowiedź zwiększenia
wsparcia dla powyższych regionów miałaby dotyczyć 5 kluczowych obszarów
rozumianych jako: (i) bezpieczeństwo i odporność, (ii) wzrost gospodarczy
i dobrobyt w regionach, (iii) wykorzystanie lokalnych atutów, (iv) poprawa
łączności oraz (v) koncentracja na ludności.
Rząd RP popiera inicjatywy KE w zakresie zapewnienia dodatkowego wsparcia dla
regionów UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, w tym Polski Wschodniej.
W szczególności zwraca uwagę na konieczność zapewnienia dodatkowej alokacji
środków w ramach Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034
przeznaczonych wyłącznie na wsparcie bezpieczeństwa i spójności społeczno-
gospodarczej tych regionów.
Biorąc pod uwagę aktualny etap prac nad projektami rozporządzeń UE na lata
2028–2034, a także wczesną fazę programowania interwencji na poziomie
krajowym i regionalnym, kwestie związane z przyszłym wsparciem dla regionów
Polski Wschodniej pozostają w toku dalszych analiz i uzgodnień.
Ad 2.
Zgodnie z propozycją Wieloletnich Ram Finansowych UE (WRF) dla perspektywy
finansowej na lata 2028-2034, fundusze polityki spójności będą programowane
i wdrażane wyłącznie poprzez Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego
przyjęty przez dane państwo członkowskie.
1 Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu
Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów sprawie wschodnich regionów UE graniczących
z Rosją, Białorusią i Ukrainą z dnia 18 lutego 2026 r.
-- 2 of 4 --
3
Ministerstwo koordynuje na poziomie krajowym proces negocjacji projektu
rozporządzenia UE ustanawiającego fundusz finansujący powyższy Plan.
Ministerstwo w swoich postulatach zwraca uwagę na konieczność utrzymania jak
najwyższego, ambitnego budżetu na działania rozwojowe, które wcześniej
realizowane były w ramach polityki spójności, tj. przeznaczenie jak największej
alokacji na działania wspierające transformację systemową w obszarach takich
jak: konkurencyjność w kontekście międzynarodowym, spójność w wymiarze
wewnętrznym i odporność (w tym obronność).
W związku z tym, że regiony położone przy granicy z Rosją, Białorusią i Ukrainą
mierzą się aktualnie z szeregiem wyzwań w wymiarze gospodarczym, społecznym
oraz bezpieczeństwa, Ministerstwo aktywnie zabiega o zapewnienie
dodatkowego, dedykowanego wsparcia (poza Planem Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego) skierowanego do tych regionów. Należy podkreślić także,
że zgodnie z dotychczasowymi ustaleniami dotyczącymi perspektywy finansowej
UE na lata 2028–2034, 44% środków polityki spójności zostanie przekazanych
do zarządzania samorządom województw, w tym Województwu Podlaskiemu.
MFiPR podczas konsultacji i spotkań podnosi również konieczność zapewnienia
korzystniejszych warunków finansowania projektów realizowanych we
wschodnich regionach przygranicznych UE, tj. wyższych płatności zaliczkowych
oraz wyższych niż standardowe poziomów dofinansowania UE (KE już w ramach
przeglądu śródokresowego polityki spójności dla aktualnej perspektywy
finansowej na lata 2021-2027 wprowadziła analogiczne rozwiązania).
Ponadto, Ministerstwo zgłasza do projektów rozporządzeń UE postulat
zapewnienia spójnego definiowania wschodnich regionów przygranicznych UE
jako regionów NUTS 2 graniczących z Rosją, Białorusią oraz Ukrainą w całym
pakiecie rozporządzeń dla Wieloletnich Ram Finansowych UE (WRF) na lata 2028-
2034 (aktualnie projekty rozporządzeń UE są w tym zakresie niejednolite).
Z kolei w projekcie Stanowiska Rządu RP do Komunikatu w sprawie wschodnich
regionów UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, o którym mowa powyżej,
zostanie zawarty postulat dotyczący konieczności zabezpieczenia dodatkowych,
dedykowanych środków finansowych alokowanych z poziomu UE na cele
przedstawione w tym dokumencie, w szczególności w ramach Wieloletnich Ram
Finansowych (WRF) UE na lata 2028-2034.
Ad 3.
W MFiPR trwają wstępne prace nad zdefiniowaniem w ramach Planu
Partnerstwa Krajowego i Regionalnego zakresu wsparcia regionów graniczących
z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Dotychczas opracowano zarys potencjalnych
obszarów wsparcia: (i) Odporność gospodarcza, (ii) Bezpieczeństwo energetyczne,
(iii) Dostępność transportowa, (iv) Usługi, bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie
kryzysowe, (v) Odporność społeczna, które będą stanowiły przedmiot dalszych
analiz i prac. W kolejnych etapach weźmiemy pod uwagę:
-- 3 of 4 --
4
cele i kierunki rozwoju kraju przedstawione w średniookresowej strategii
rozwoju kraju pn. Strategia Rozwoju Polski do 2035 r.;
obszary wsparcia wskazane przez KE w Komunikacie w sprawie wschodnich
regionów UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą;
propozycje zgłoszone przez inne ministerstwa oraz samorządy województw
na potrzeby przygotowania Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.
Ad 4.
W zakresie przyszłej perspektywy UE 2028-2034 odpowiedź na pytanie nr 4
została przedstawiona w odpowiedzi na pytanie nr 3.
Oprócz programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027,
aktualnie ze środków krajowych realizowany jest program pn. Rządowy program
rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024–2030.
Program ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców północno-wschodnich
obszarów przygranicznych (dot. woj. lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego,
warmińsko-mazurskiego) przez ograniczenie negatywnych skutków ataku
Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. W programie przewidziano działania polegające
na poprawie infrastruktury drogowej, wsparciu powstawania zielonej
i niebieskiej infrastruktury dla ochrony środowiska naturalnego, rozwoju
zrównoważonej turystyki oraz poprawie infrastruktury, edukacyjnej, zdrowotnej
i społecznej. Na realizację Programu z budżetu państwa przeznaczono łącznie 500
mln zł (125 mln zł/na każde z powyższych województw).
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --