Interpelacja nr 1621
Interpelacja w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę
Interpelacja nr 1621
do ministra zdrowia
w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę
Zgłaszający: Anna Schmidt
Data wpływu: 19-02-2024
Szanowna Pani Minister,
łuszczyca, jedna z najbardziej powszechnych chorób skóry, stanowi wyzwanie zarówno dla pacjentów, jak i specjalistów medycznych. To przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się nadmiernym namnażaniem komórek skóry, co prowadzi do powstawania czerwonych plam pokrytych srebrzystym łuskowatym osadem. Statystyki dotyczące łuszczycy rzucają światło na skalę tego problemu zdrowotnego.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), łuszczyca dotyka około 2-3% populacji światowej, co przekłada się na ponad 100 milionów ludzi. Różnice w częstości występowania mogą wynikać z genetyki, środowiska, a także stylu życia. Wśród pacjentów z łuszczycą można zaobserwować różne formy choroby, z których najczęstsze to łuszczyca plackowata, krosta, krosta dłoni i podeszw, a także łuszczyca stawowa.
Współczesna medycyna nieustannie poszukuje skutecznych metod leczenia łuszczycy, zważywszy na jej wpływ nie tylko na wygląd zewnętrzny, ale również na psychiczne samopoczucie pacjentów. Choroba ta, choć niezakaźna, często prowadzi do izolacji społecznej, depresji i obniżenia samooceny.
Leczenie łuszczycy obejmuje różnorodne podejścia, począwszy od miejscowych kremów i maści po leki doustne i zaawansowane terapie biologiczne. Niestety, dostępność skutecznych leków oraz koszty terapii stanowią wyzwanie dla wielu pacjentów, zwłaszcza w kontekście różnic ekonomicznych. Najskuteczniejsze leki na łuszczycę nie są refundowane, a te refundowane bardzo często są poza zasięgiem przeciętnego pacjenta ze względu na nadal wysoką cenę.
Znaczącym obszarem badań jest także zrozumienie głębszych mechanizmów immunologicznych, które prowadzą do rozwoju łuszczycy. Dzięki postępowi w dziedzinie genetyki i immunologii, badacze zdobywają wiedzę, która może przyczynić się do opracowania bardziej ukierunkowanych i skutecznych terapii.
Warto podkreślić rolę edukacji społeczeństwa w zrozumieniu i akceptacji osób z łuszczycą. Eliminacja stereotypów i świadomość, że to choroba wymagająca empatii, może istotnie poprawić jakość życia dotkniętych nią jednostek. Łuszczyca to nie tylko problem dermatologiczny, ale także społeczny i psychologiczny. Zrozumienie jej etiologii oraz rozwój skutecznych, dostępnych terapii stanowią klucz do poprawy życia pacjentów dotkniętych tą uciążliwą chorobą skórną. W miarę postępu badań naukowych i rozwijających się terapii, mamy nadzieję, że liczba osób z łuszczycą, które prowadzą pełne, satysfakcjonujące życie, będzie się stale zwiększać.
Zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące problemów związanych z refundacją leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę. W ostatnim czasie otrzymałam liczne sygnały od pacjentów dotyczące trudności w dostępie do niezbędnych leków, co w znaczący sposób wpływa na jakość życia osób borykających się z tą chorobą.
1. Czy istnieją plany rozszerzenia listy refundowanych preparatów lub zmiany w kryteriach kwalifikacji do refundacji?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje dostępność leków na łuszczycę w aptekach? Czy podjęte zostały jakiekolwiek działania w celu zabezpieczenia dostępu pacjentów do niezbędnych preparatów?
3. Jakie kroki podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia dostępu pacjentów do specjalistów dermatologów oraz skrócenia czasu oczekiwania na wizytę u specjalisty?
4. Czy planowane są inicjatywy mające na celu zapewnienie wsparcia psychologicznego oraz edukacyjnego dla osób zmagających się z łuszczycą?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożenie długoterminowych rozwiązań mających na celu poprawę opieki nad pacjentami z łuszczycą oraz zwiększenie dostępności do skutecznych terapii?
Interpelacja nr 1621
do ministra zdrowia
w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę
Zgłaszający: Anna Schmidt
Data wpływu: 19-02-2024
Szanowna Pani Minister,
łuszczyca, jedna z najbardziej powszechnych chorób skóry, stanowi wyzwanie zarówno dla pacjentów, jak i specjalistów medycznych. To przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się nadmiernym namnażaniem komórek skóry, co prowadzi do powstawania czerwonych plam pokrytych srebrzystym łuskowatym osadem. Statystyki dotyczące łuszczycy rzucają światło na skalę tego problemu zdrowotnego.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), łuszczyca dotyka około 2-3% populacji światowej, co przekłada się na ponad 100 milionów ludzi. Różnice w częstości występowania mogą wynikać z genetyki, środowiska, a także stylu życia. Wśród pacjentów z łuszczycą można zaobserwować różne formy choroby, z których najczęstsze to łuszczyca plackowata, krosta, krosta dłoni i podeszw, a także łuszczyca stawowa.
Współczesna medycyna nieustannie poszukuje skutecznych metod leczenia łuszczycy, zważywszy na jej wpływ nie tylko na wygląd zewnętrzny, ale również na psychiczne samopoczucie pacjentów. Choroba ta, choć niezakaźna, często prowadzi do izolacji społecznej, depresji i obniżenia samooceny.
Leczenie łuszczycy obejmuje różnorodne podejścia, począwszy od miejscowych kremów i maści po leki doustne i zaawansowane terapie biologiczne. Niestety, dostępność skutecznych leków oraz koszty terapii stanowią wyzwanie dla wielu pacjentów, zwłaszcza w kontekście różnic ekonomicznych. Najskuteczniejsze leki na łuszczycę nie są refundowane, a te refundowane bardzo często są poza zasięgiem przeciętnego pacjenta ze względu na nadal wysoką cenę.
Znaczącym obszarem badań jest także zrozumienie głębszych mechanizmów immunologicznych, które prowadzą do rozwoju łuszczycy. Dzięki postępowi w dziedzinie genetyki i immunologii, badacze zdobywają wiedzę, która może przyczynić się do opracowania bardziej ukierunkowanych i skutecznych terapii.
Warto podkreślić rolę edukacji społeczeństwa w zrozumieniu i akceptacji osób z łuszczycą. Eliminacja stereotypów i świadomość, że to choroba wymagająca empatii, może istotnie poprawić jakość życia dotkniętych nią jednostek. Łuszczyca to nie tylko problem dermatologiczny, ale także społeczny i psychologiczny. Zrozumienie jej etiologii oraz rozwój skutecznych, dostępnych terapii stanowią klucz do poprawy życia pacjentów dotkniętych tą uciążliwą chorobą skórną. W miarę postępu badań naukowych i rozwijających się terapii, mamy nadzieję, że liczba osób z łuszczycą, które prowadzą pełne, satysfakcjonujące życie, będzie się stale zwiększać.
Zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące problemów związanych z refundacją leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę. W ostatnim czasie otrzymałam liczne sygnały od pacjentów dotyczące trudności w dostępie do niezbędnych leków, co w znaczący sposób wpływa na jakość życia osób borykających się z tą chorobą.
1. Czy istnieją plany rozszerzenia listy refundowanych preparatów lub zmiany w kryteriach kwalifikacji do refundacji?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje dostępność leków na łuszczycę w aptekach? Czy podjęte zostały jakiekolwiek działania w celu zabezpieczenia dostępu pacjentów do niezbędnych preparatów?
3. Jakie kroki podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia dostępu pacjentów do specjalistów dermatologów oraz skrócenia czasu oczekiwania na wizytę u specjalisty?
4. Czy planowane są inicjatywy mające na celu zapewnienie wsparcia psychologicznego oraz edukacyjnego dla osób zmagających się z łuszczycą?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożenie długoterminowych rozwiązań mających na celu poprawę opieki nad pacjentami z łuszczycą oraz zwiększenie dostępności do skutecznych terapii?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maciej Miłkowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
7%
Konkretność
93%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18612 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.14.2024.RB
Warszawa, 06 marca 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1621 z 21 lutego 2024 r. Posłanki Anny Schmidt
w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę, Minister
Zdrowia prosi o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z wykazem refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które obowiązuje od
1 stycznia 2024 r., osoby chore na łuszczycę mogą uzyskać bezpłatne leczenie
lekami biologicznymi w ramach programu lekowego:
B.47.
LECZENIE CHORYCH Z UMIARKOWANĄ I CIĘŻKĄ POSTACIĄ
ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10: L40.0).
W ramach B.47. refundowanych jest 11 substancji czynnych:
adalimumab,
etanercept, infiksimab, certolizumab pegol (inhibitory TNF) oraz
tyldrakizumab,
sekukinumab, iksekizumab, ustekinumab, guselkumab, ryzankizumab
i bimekizumab (inhibitory interleukin).
Program lekowy to świadczenie gwarantowane, w ramach którego leczenie
odbywa się z zastosowaniem innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych,
które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych.
Leczenie jest prowadzone w wybranych jednostkach chorobowych i obejmuje
ściśle zdefiniowaną grupę pacjentów.
-- 1 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Treść każdego programu lekowego jest publikowana jako załącznik do
obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych.
Warunkiem włączenia do programu lekowego jest spełnienie kryteriów kwalifikacji
zawartych w jego opisie. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja o kwalifikacji
i włączeniu do programu lekowego oraz wyłączeniu chorego z programu leży
w kompetencji lekarza prowadzącego terapię pacjenta.
Należy także podkreślić, że od 1 marca 2023 r. zostało wprowadzonych szereg
zmian w programie lekowym B.47., na podstawie wniosków o objęcie refundacją
i z urzędu, na wniosek Konsultanta Krajowego w dziedzinie dermatologii:
1. rozszerzenie wskazania o umiarkowaną postać łuszczycy plackowatej
dla leków dotychczas dostępnych w ciężkiej postaci łuszczycy, czyli dla
sekukinumabu, iksekizumabu, ustekinumabu, guselkumabu i
ryzankizumabu;
2. zniesienie limitu czasu leczenia dla wszystkich leków w programie, które
taki limit posiadały: sekukinumab, iksekizumab, ustekinumab, guselkumab,
ryzankizumab i tyldrakizumab;
3. obniżenie wieku leczenia adalimumabem dla pacjentów powyżej 4. roku
życia i leczenia ustekinumabem, iksekizumabem, sekukinumabem dla
pacjentów powyżej 6. roku życia (wcześniej wszystkie wymienione leki były
dostępne u dorosłych);
4. objęcie refundacją nowego leku biologicznego zawierającego bimekizumab
(Bimzelx) w umiarkowanej i ciężkiej postaci łuszczycy, bez limitu leczenia;
5. dodatkowo z inicjatywy Ministerstwa Zdrowia do programu wprowadzono:
a. monitorowanie skuteczności leczenia przez Zespół Koordynacyjny,
b. możliwość przeprowadzenia wizyty w programie w formie zdalnej
konsultacji,
c. uregulowanie sprawy leczenia w warunkach domowych.
Poniżej zestawiono dane sprawozdawcze Narodowego Fundusz Zdrowia w
zakresie realizacji programu B.47.
-- 2 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Rok Liczba pacjentów Wartość refundacji (zł)
2020 1 344 27 085 723,84
2021 2 006 39 704 592,32
2022 3 071 74 677 169,66
2023 (I-X) 4 133 89 533 198,53
Powyższe dane wskazują, że w kolejnych latach zwiększa się liczba pacjentów
korzystających z leczenia w programie lekowym B.47.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z wykazem refundowanych leków
leczenie łuszczycy może odbywać się także szeregiem leków dostępnych w aptece
na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń lub
we wskazaniu określonym stanem klinicznym.
W aptece w leczeniu łuszczycy refundowane są np.:
kortykosteroidy do stosowania na skórę – hydrokortyzon, klobetazol,
mometazon, kalcipotriol + betametason; betametason + kwas salicylowy
glikokortykosteroidy o działaniu ogólnoustrojowym (krótkotrwałe
leczenie zaostrzeń) – deksametazon, metyloprednizolon, prednizolon,
prednizon, triamcynolon;
cyklosporyna (inhibitor kalcyneuryny do stosowania ogólnego);
metotreksat;
acytretyna;
kwas foliowy.
Zapłaty pacjenta w aptece za leki refundowane w łuszczycy zaczynają się
od 3,20 zł. Należy także wskazać, że dla określonych grup pacjentów powyższe leki
mogą być wydawane bezpłatnie w ramach tzw. programów bezpłatnych leków
(Leki 65+, Leki 18- i Leki Ciąża+).
Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
-- 3 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
medycznych są publikowane co 3 miesiące (do końca 2023 r. były publikowane co
2 miesiące) – aktualne dostępne jest na stronie internetowej Ministerstwa
Zdrowia:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow
refundowanych
Procedurę obejmowania refundacją leków reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r.
o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 826, z późn.zm.),
zwana dalej „ustawą refundacyjną”.
Art. 24 ust. 1 ustawy refundacyjnej wskazuje, że podmiot odpowiedzialny
(producent, importer leku) może złożyć wniosek o objęcie refundacją i ustalenie
ceny zbytu netto leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobu medycznego w danym wskazaniu. Minister Zdrowia nie
posiada narzędzi prawnych zobowiązujących firmę do złożenia wniosku o objęcie
refundacją danego produktu leczniczego.
Aktualnie nie wpłynęły i obecnie nie są w Ministerstwie Zdrowia procedowane
wnioski o objęcie refundacją leków w łuszczycy, które miałyby być dostępne
w kategorii dostępności refundacyjnej w programie lekowym albo w aptece
na receptę.
W przypadku cen leków, które nie są refundowane (nie są na nie ustalone ceny
zbytu netto), w tym leków bez przepisu lekarza (OTC), Minister Zdrowia nie ma
wpływu na ich wysokość i nie ma możliwości regulacji mechanizmów
powodujących ich wzrost. Ceny leków w aptece poza system refundacji ustalają
firmy farmaceutyczne oraz hurtownie farmaceutyczne i apteki w zależność od
stosowanych marż.
Sytuacja dostępności rynkowej produktów leczniczych, w tym również leków
na łuszczycę, jest na bieżąco monitorowana przez Ministra Zdrowia oraz jednostki
podległe, ponieważ zabezpieczenie farmakoterapii dla polskich pacjentów stanowi
jeden z priorytetów polityki lekowej. Należy wskazać, iż występujące niedobory
produktów leczniczych nie mają charakteru systemowego. Problemy
z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów leczniczych,
określonych firm farmaceutycznych i często występują zaledwie lokalnie. Należy
-- 4 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
zaznaczyć, iż są to sytuacje niezależne od Ministra Zdrowia. Przyczyny braku
niektórych leków konkretnych producentów są różne. Mogą one wynikać zarówno
z decyzji biznesowych podmiotów odpowiedzialnych, np. wstrzymania czasowego
lub stałego, wycofania się z rynku europejskiego, przez przyczyny losowe
lub spowodowane siłą wyższą, np. wzmożony popyt na dany lek, któremu
produkcyjnie nie jest w stanie sprostać producent. W zakresie monitorowania
dostępności rynkowej Minister Zdrowia podejmuje na bieżąco szereg czynności,
utrzymując stały kontakt z Prezesem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym oraz podmiotami odpowiedzialnymi i hurtowniami
farmaceutycznymi. Dostępność weryfikowana jest przez Ministra Zdrowia głównie
na podstawie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Monitorowania
Obrotu Produktami Leczniczymi (ZSMOPL), którego podstawowym zadaniem jest
gromadzenie i przetwarzanie informacji o stanach magazynowych na podstawie
codziennych raportów składanych przez podmioty odpowiedzialne, hurtownie
farmaceutyczne i apteki. Minister Zdrowia monitoruje dostępność produktów
leczniczych również na pomocą Modułu Eksploracji Rynku Leków (MERL), który
umożliwia m. in.: monitorowanie potencjalnych braków leków oraz zmian cen
leków w obrocie między uczestnikami rynku czy wykazywanie liczby
niezrealizowanych recept, co stanowi niezwykle istotny element badawczy
w zakresie dostępności. Dodatkowo, cyklicznie odbywają się posiedzenia Zespołu
do spraw przeciwdziałania brakom w dostępności produktów leczniczych,
powołanego na mocy zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. Urz.
Min. Zdrow. poz. 57). Zespół ten analizuje sytuację rynkową leków w odpowiedzi
na zgłoszenia dotyczące problemów z nabyciem leków i rekomenduje odpowiednie
działania, które zapobiegną wystąpieniu realnego problemu z dostępnością leków
dla pacjentów.
Zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, gdy podmiot prowadzący aptekę,
punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej nie może wykonać obowiązku
zapewnienia dostępu do produktu leczniczego wydawanego na receptę, środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego,
jest zobowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o tym za pośrednictwem
ZSMOPL właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego,
który ustala przyczyny braku tego dostępu, a następnie inspektor wojewódzki
-- 5 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
niezwłocznie informuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o braku
dostępności i jej przyczynach. Po otrzymaniu wskazanej informacji Główny
Inspektor Farmaceutyczny ustala dostępność leku w obrocie hurtowym. Zatem
każda sytuacja braku leku powinna być weryfikowana przez Państwową Inspekcję
Farmaceutyczną jako jedno z podstawowych zadań tej inspekcji. Natomiast w celu
uzyskania szczegółowych informacji na temat możliwości nabycia wybranego
produktu leczniczego w aptece ogólnodostępnej pacjent powinien skontaktować
się z właściwym wojewódzkim inspektoratem farmaceutycznym.
Należy zauważyć, iż produkty lecznicze stosowane w leczeniu łuszczycy to szeroka
grupa produktów i w przypadku ograniczonej dostępności do jednego leku możliwe
jest wykorzystanie odpowiednika lub zaordynowanie przez lekarza prowadzącego
terapię pacjenta innej technologii lekowej. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie
z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.
z 2023 r. poz. 1516, z późn. zm.) to lekarz ma obowiązek wykonywać zawód,
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i
środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością. Zatem w sytuacji, gdy następuje problem
z nabyciem danego leku lub wątpliwości dotyczące danej terapii, pacjent powinien
skontaktować się z lekarzem prowadzącym jego terapię, celem uzyskania porady
lub ustalenia możliwości zastosowania innej, alternatywnej technologii lekowej.
Natomiast, gdy lekarz prowadzący leczenie podejmie decyzję o wprowadzeniu
do terapii produktu leczniczego, który jest niedostępny w Polsce i nie posiada
odpowiednika, Minister Zdrowia może wydać zgodę na sprowadzenie z zagranicy
takiego leku w trybie importu docelowego na podstawie art. 4 ustawy z dnia
6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2301, z późn. zm.).
Skracanie czasu oczekiwania jest jednym z głównych priorytetów Ministra
Zdrowia, dlatego działania mające na celu zwiększenie dostępności do świadczeń
opieki zdrowotnej podejmowane są systematycznie. Przede wszystkim należy
wskazać, że od 1 lipca 2021 r. zniesiono wszystkie ograniczenia w zakresie limitów
finansowania świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, co
oznacza, że nie ma placówek udzielających świadczeń z tego zakresu, w których jest
limit przyjęć do lekarzy. Obecnie bezlimitowym finansowaniem objęta jest każde
świadczenie lekarzy specjalistów we wszystkich dziedzinach medycyny, udzielane
-- 6 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
każdemu zgłaszającemu się pacjentowi, w tym także wysokokosztowe badania
diagnostyczne. Tym samym świadczeniodawcy uzyskali gwarancję, że otrzymają
wynagrodzenie za każde udzielone świadczenie, co stanowi finansową zachętę
do zwiększania liczby udzielanych porad pacjentom już objętych opieką, jak i do
obejmowania opieką nowych - bez ryzyka poniesienia strat w przypadku
przekroczenia limitu.
W celu zapewnienia odpowiednich środków na sfinansowanie świadczeń
pierwotny plan finansowy NFZ na rok 2024 zatwierdzony przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. przewiduje
157,56 mld zł na koszty świadczeń opieki zdrowotnej. Jest to kwota o 15,45%
wyższa, w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023
zatwierdzonego przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów
w dniu 26 lipca 2022 r.
Obecnie prowadzone są także prace mające na celu zapewnienie optymalnego
wykorzystania terminów świadczeń oferowanych przez poszczególnych
świadczeniodawców, w tym zwalniających się także w ostatniej chwili. Przez
wprowadzenie jednej centralnej listy, umożliwiającej pacjentowi wybór
świadczeniodawcy spośród wszystkich świadczeniodawców z danej specjalizacji
umożliwi uzyskanie świadczenia po jak najkrótszym czasie oczekiwania, ponadto
wyeliminuje przypadki nieodwoływania porad (zarówno dzięki wysyłaniu
przypomnień o terminie jak i przez ułatwienie procesu odwołania wizyt).
Rozwiązania te wpłyną na poprawę dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy także wskazać, że dostępność do świadczeń poradni specjalistycznych
udzielających świadczeń z zakresu dermatologii wyrażana w czasie oczekiwania
jest na poziomie zadowalającym w przypadku osób zakwalifikowanych jako
przypadki pilne, gdyż średni czas oczekiwania dla Polski wynosi 5 dni. Osoby
zakwalifikowane jako przypadki stabilne oczekują średnio ok. miesiąca. (zgodnie
z informacjami według stanu na 30 września 2023 r. przekazanymi w
Sprawozdaniu z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za III kwartał
2023 r.).
Odnosząc się do kwestii możliwości zapewnienia wsparcia psychologicznego warto
zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U.
z 2019 r. poz.1285 z późn. zm.) pacjenci mogą korzystać ze świadczeń
-- 7 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
psychologicznych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych - porad lub sesji
psychoterapii. Porada psychologiczna diagnostyczna - udzielana jest
z wykorzystaniem wystandaryzowanych narzędzi psychologicznych, psycholog
rozpoczyna lub weryfikuje proces diagnostyczno-terapeutyczny, następnie pacjent
może skorzystać z porady psychologicznej stanowiącej element wdrożonego planu
leczenia, obejmujący:
a) pomoc psychologiczną,
b) niezbędne dodatkowe i kontrolne badania psychologiczne.
Ponadto realizowane są także np.: sesje psychoterapii indywidualnej stanowiące
element ustalonego planu leczenia, nastawione na przepracowanie podstawowych
problemów i trudności świadczeniobiorcy, prowadzone według określonej metody.
Problem chorób skóry ze współistniejącą chorobą psychiczną może dotyczyć
rocznie około 3 tys. osób. Zgodnie z piśmiennictwem uznaje się obecnie,
że przewlekłe zapalne choroby skóry są istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju
zaburzeń psychologiczno-psychiatrycznych. Choroba skóry objawiająca się
w dzieciństwie i okresie dojrzewania może być dodatkowym czynnikiem w
kształtowaniu się negatywnego obrazu własnego ciała i w efekcie wpływać
na wystąpienie zaburzeń depresyjnych, zaburzeń odżywiania czy też zachowań
agresywnych i autoagresywnych. Zmiany skórne dodatkowo powodują poczucie
wstydu i obniżenie samooceny, a w konsekwencji obserwuje się zjawisko wycofania
i unikania zajęć szkolnych czy pracy oraz rezygnację z podejmowania aktywności
rekreacyjnych i towarzyskich. Niewątpliwie opieka psychiatryczna i psychologiczna
nie może być pomijana nawet jeśli współistniejący problem dotyczy skóry. Należy
zwracać uwagę na aspekt funkcjonowania pacjentów oraz poziomu ich
samopoczucia i stanu psychicznego. Gorszy stan psychiczny, może niewątpliwie
negatywnie wpływać na postawę samego chorego wobec choroby i leczenia.
W trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146),
świadczeniobiorcy przysługują bezpłatne świadczenia gwarantowane z zakresu
m.in. opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Wykaz stosownych świadczeń
jakie można otrzymać np. poradę psychologiczną, określony został w
rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. poz.
-- 8 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
1285, z późn.zm). W zakresie zdrowia psychicznego, niezmiennie priorytet
stanowią działania ukierunkowane na rozwijaniu modelu środowiskowego, który
poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca zamieszkania umożliwia
prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do potrzeb
pacjentów.
Pozwala on także na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, jak również
przyczynia się do zwiększenia efektów terapeutycznych i zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów. Pomoc w centrach zdrowia psychicznego jest bezpłatna,
dostępna bez skierowania, blisko miejsca zamieszkania oraz dostosowana do
zaistniałych potrzeb zdrowotnych. Może obejmować wizyty w poradni, pobyt na
oddziale dziennym lub całodobowym, wsparcie zespołu leczenia środowiskowego.
Indywidualny plan leczenia opracowują specjaliści na podstawie kontaktu z osobą
doświadczającą kryzysu psychicznego. Program pilotażowy został przedłużony
do końca 2024 r. Obecnie działa 106 centrów zdrowia psychicznego, które swym
wsparciem obejmują ponad 13 mln osób.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Maciej Miłkowski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 9 of 9 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.14.2024.RB
Warszawa, 06 marca 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1621 z 21 lutego 2024 r. Posłanki Anny Schmidt
w sprawie refundowania leków na przewlekłą chorobę skóry - łuszczycę, Minister
Zdrowia prosi o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z wykazem refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które obowiązuje od
1 stycznia 2024 r., osoby chore na łuszczycę mogą uzyskać bezpłatne leczenie
lekami biologicznymi w ramach programu lekowego:
B.47.
LECZENIE CHORYCH Z UMIARKOWANĄ I CIĘŻKĄ POSTACIĄ
ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10: L40.0).
W ramach B.47. refundowanych jest 11 substancji czynnych:
adalimumab,
etanercept, infiksimab, certolizumab pegol (inhibitory TNF) oraz
tyldrakizumab,
sekukinumab, iksekizumab, ustekinumab, guselkumab, ryzankizumab
i bimekizumab (inhibitory interleukin).
Program lekowy to świadczenie gwarantowane, w ramach którego leczenie
odbywa się z zastosowaniem innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych,
które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych.
Leczenie jest prowadzone w wybranych jednostkach chorobowych i obejmuje
ściśle zdefiniowaną grupę pacjentów.
-- 1 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Treść każdego programu lekowego jest publikowana jako załącznik do
obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych.
Warunkiem włączenia do programu lekowego jest spełnienie kryteriów kwalifikacji
zawartych w jego opisie. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja o kwalifikacji
i włączeniu do programu lekowego oraz wyłączeniu chorego z programu leży
w kompetencji lekarza prowadzącego terapię pacjenta.
Należy także podkreślić, że od 1 marca 2023 r. zostało wprowadzonych szereg
zmian w programie lekowym B.47., na podstawie wniosków o objęcie refundacją
i z urzędu, na wniosek Konsultanta Krajowego w dziedzinie dermatologii:
1. rozszerzenie wskazania o umiarkowaną postać łuszczycy plackowatej
dla leków dotychczas dostępnych w ciężkiej postaci łuszczycy, czyli dla
sekukinumabu, iksekizumabu, ustekinumabu, guselkumabu i
ryzankizumabu;
2. zniesienie limitu czasu leczenia dla wszystkich leków w programie, które
taki limit posiadały: sekukinumab, iksekizumab, ustekinumab, guselkumab,
ryzankizumab i tyldrakizumab;
3. obniżenie wieku leczenia adalimumabem dla pacjentów powyżej 4. roku
życia i leczenia ustekinumabem, iksekizumabem, sekukinumabem dla
pacjentów powyżej 6. roku życia (wcześniej wszystkie wymienione leki były
dostępne u dorosłych);
4. objęcie refundacją nowego leku biologicznego zawierającego bimekizumab
(Bimzelx) w umiarkowanej i ciężkiej postaci łuszczycy, bez limitu leczenia;
5. dodatkowo z inicjatywy Ministerstwa Zdrowia do programu wprowadzono:
a. monitorowanie skuteczności leczenia przez Zespół Koordynacyjny,
b. możliwość przeprowadzenia wizyty w programie w formie zdalnej
konsultacji,
c. uregulowanie sprawy leczenia w warunkach domowych.
Poniżej zestawiono dane sprawozdawcze Narodowego Fundusz Zdrowia w
zakresie realizacji programu B.47.
-- 2 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Rok Liczba pacjentów Wartość refundacji (zł)
2020 1 344 27 085 723,84
2021 2 006 39 704 592,32
2022 3 071 74 677 169,66
2023 (I-X) 4 133 89 533 198,53
Powyższe dane wskazują, że w kolejnych latach zwiększa się liczba pacjentów
korzystających z leczenia w programie lekowym B.47.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z wykazem refundowanych leków
leczenie łuszczycy może odbywać się także szeregiem leków dostępnych w aptece
na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń lub
we wskazaniu określonym stanem klinicznym.
W aptece w leczeniu łuszczycy refundowane są np.:
kortykosteroidy do stosowania na skórę – hydrokortyzon, klobetazol,
mometazon, kalcipotriol + betametason; betametason + kwas salicylowy
glikokortykosteroidy o działaniu ogólnoustrojowym (krótkotrwałe
leczenie zaostrzeń) – deksametazon, metyloprednizolon, prednizolon,
prednizon, triamcynolon;
cyklosporyna (inhibitor kalcyneuryny do stosowania ogólnego);
metotreksat;
acytretyna;
kwas foliowy.
Zapłaty pacjenta w aptece za leki refundowane w łuszczycy zaczynają się
od 3,20 zł. Należy także wskazać, że dla określonych grup pacjentów powyższe leki
mogą być wydawane bezpłatnie w ramach tzw. programów bezpłatnych leków
(Leki 65+, Leki 18- i Leki Ciąża+).
Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
-- 3 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
medycznych są publikowane co 3 miesiące (do końca 2023 r. były publikowane co
2 miesiące) – aktualne dostępne jest na stronie internetowej Ministerstwa
Zdrowia:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow
refundowanych
Procedurę obejmowania refundacją leków reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r.
o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 826, z późn.zm.),
zwana dalej „ustawą refundacyjną”.
Art. 24 ust. 1 ustawy refundacyjnej wskazuje, że podmiot odpowiedzialny
(producent, importer leku) może złożyć wniosek o objęcie refundacją i ustalenie
ceny zbytu netto leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobu medycznego w danym wskazaniu. Minister Zdrowia nie
posiada narzędzi prawnych zobowiązujących firmę do złożenia wniosku o objęcie
refundacją danego produktu leczniczego.
Aktualnie nie wpłynęły i obecnie nie są w Ministerstwie Zdrowia procedowane
wnioski o objęcie refundacją leków w łuszczycy, które miałyby być dostępne
w kategorii dostępności refundacyjnej w programie lekowym albo w aptece
na receptę.
W przypadku cen leków, które nie są refundowane (nie są na nie ustalone ceny
zbytu netto), w tym leków bez przepisu lekarza (OTC), Minister Zdrowia nie ma
wpływu na ich wysokość i nie ma możliwości regulacji mechanizmów
powodujących ich wzrost. Ceny leków w aptece poza system refundacji ustalają
firmy farmaceutyczne oraz hurtownie farmaceutyczne i apteki w zależność od
stosowanych marż.
Sytuacja dostępności rynkowej produktów leczniczych, w tym również leków
na łuszczycę, jest na bieżąco monitorowana przez Ministra Zdrowia oraz jednostki
podległe, ponieważ zabezpieczenie farmakoterapii dla polskich pacjentów stanowi
jeden z priorytetów polityki lekowej. Należy wskazać, iż występujące niedobory
produktów leczniczych nie mają charakteru systemowego. Problemy
z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów leczniczych,
określonych firm farmaceutycznych i często występują zaledwie lokalnie. Należy
-- 4 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
zaznaczyć, iż są to sytuacje niezależne od Ministra Zdrowia. Przyczyny braku
niektórych leków konkretnych producentów są różne. Mogą one wynikać zarówno
z decyzji biznesowych podmiotów odpowiedzialnych, np. wstrzymania czasowego
lub stałego, wycofania się z rynku europejskiego, przez przyczyny losowe
lub spowodowane siłą wyższą, np. wzmożony popyt na dany lek, któremu
produkcyjnie nie jest w stanie sprostać producent. W zakresie monitorowania
dostępności rynkowej Minister Zdrowia podejmuje na bieżąco szereg czynności,
utrzymując stały kontakt z Prezesem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym oraz podmiotami odpowiedzialnymi i hurtowniami
farmaceutycznymi. Dostępność weryfikowana jest przez Ministra Zdrowia głównie
na podstawie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Monitorowania
Obrotu Produktami Leczniczymi (ZSMOPL), którego podstawowym zadaniem jest
gromadzenie i przetwarzanie informacji o stanach magazynowych na podstawie
codziennych raportów składanych przez podmioty odpowiedzialne, hurtownie
farmaceutyczne i apteki. Minister Zdrowia monitoruje dostępność produktów
leczniczych również na pomocą Modułu Eksploracji Rynku Leków (MERL), który
umożliwia m. in.: monitorowanie potencjalnych braków leków oraz zmian cen
leków w obrocie między uczestnikami rynku czy wykazywanie liczby
niezrealizowanych recept, co stanowi niezwykle istotny element badawczy
w zakresie dostępności. Dodatkowo, cyklicznie odbywają się posiedzenia Zespołu
do spraw przeciwdziałania brakom w dostępności produktów leczniczych,
powołanego na mocy zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. Urz.
Min. Zdrow. poz. 57). Zespół ten analizuje sytuację rynkową leków w odpowiedzi
na zgłoszenia dotyczące problemów z nabyciem leków i rekomenduje odpowiednie
działania, które zapobiegną wystąpieniu realnego problemu z dostępnością leków
dla pacjentów.
Zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, gdy podmiot prowadzący aptekę,
punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej nie może wykonać obowiązku
zapewnienia dostępu do produktu leczniczego wydawanego na receptę, środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego,
jest zobowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o tym za pośrednictwem
ZSMOPL właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego,
który ustala przyczyny braku tego dostępu, a następnie inspektor wojewódzki
-- 5 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
niezwłocznie informuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o braku
dostępności i jej przyczynach. Po otrzymaniu wskazanej informacji Główny
Inspektor Farmaceutyczny ustala dostępność leku w obrocie hurtowym. Zatem
każda sytuacja braku leku powinna być weryfikowana przez Państwową Inspekcję
Farmaceutyczną jako jedno z podstawowych zadań tej inspekcji. Natomiast w celu
uzyskania szczegółowych informacji na temat możliwości nabycia wybranego
produktu leczniczego w aptece ogólnodostępnej pacjent powinien skontaktować
się z właściwym wojewódzkim inspektoratem farmaceutycznym.
Należy zauważyć, iż produkty lecznicze stosowane w leczeniu łuszczycy to szeroka
grupa produktów i w przypadku ograniczonej dostępności do jednego leku możliwe
jest wykorzystanie odpowiednika lub zaordynowanie przez lekarza prowadzącego
terapię pacjenta innej technologii lekowej. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie
z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.
z 2023 r. poz. 1516, z późn. zm.) to lekarz ma obowiązek wykonywać zawód,
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i
środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością. Zatem w sytuacji, gdy następuje problem
z nabyciem danego leku lub wątpliwości dotyczące danej terapii, pacjent powinien
skontaktować się z lekarzem prowadzącym jego terapię, celem uzyskania porady
lub ustalenia możliwości zastosowania innej, alternatywnej technologii lekowej.
Natomiast, gdy lekarz prowadzący leczenie podejmie decyzję o wprowadzeniu
do terapii produktu leczniczego, który jest niedostępny w Polsce i nie posiada
odpowiednika, Minister Zdrowia może wydać zgodę na sprowadzenie z zagranicy
takiego leku w trybie importu docelowego na podstawie art. 4 ustawy z dnia
6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2301, z późn. zm.).
Skracanie czasu oczekiwania jest jednym z głównych priorytetów Ministra
Zdrowia, dlatego działania mające na celu zwiększenie dostępności do świadczeń
opieki zdrowotnej podejmowane są systematycznie. Przede wszystkim należy
wskazać, że od 1 lipca 2021 r. zniesiono wszystkie ograniczenia w zakresie limitów
finansowania świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, co
oznacza, że nie ma placówek udzielających świadczeń z tego zakresu, w których jest
limit przyjęć do lekarzy. Obecnie bezlimitowym finansowaniem objęta jest każde
świadczenie lekarzy specjalistów we wszystkich dziedzinach medycyny, udzielane
-- 6 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
każdemu zgłaszającemu się pacjentowi, w tym także wysokokosztowe badania
diagnostyczne. Tym samym świadczeniodawcy uzyskali gwarancję, że otrzymają
wynagrodzenie za każde udzielone świadczenie, co stanowi finansową zachętę
do zwiększania liczby udzielanych porad pacjentom już objętych opieką, jak i do
obejmowania opieką nowych - bez ryzyka poniesienia strat w przypadku
przekroczenia limitu.
W celu zapewnienia odpowiednich środków na sfinansowanie świadczeń
pierwotny plan finansowy NFZ na rok 2024 zatwierdzony przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. przewiduje
157,56 mld zł na koszty świadczeń opieki zdrowotnej. Jest to kwota o 15,45%
wyższa, w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023
zatwierdzonego przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów
w dniu 26 lipca 2022 r.
Obecnie prowadzone są także prace mające na celu zapewnienie optymalnego
wykorzystania terminów świadczeń oferowanych przez poszczególnych
świadczeniodawców, w tym zwalniających się także w ostatniej chwili. Przez
wprowadzenie jednej centralnej listy, umożliwiającej pacjentowi wybór
świadczeniodawcy spośród wszystkich świadczeniodawców z danej specjalizacji
umożliwi uzyskanie świadczenia po jak najkrótszym czasie oczekiwania, ponadto
wyeliminuje przypadki nieodwoływania porad (zarówno dzięki wysyłaniu
przypomnień o terminie jak i przez ułatwienie procesu odwołania wizyt).
Rozwiązania te wpłyną na poprawę dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy także wskazać, że dostępność do świadczeń poradni specjalistycznych
udzielających świadczeń z zakresu dermatologii wyrażana w czasie oczekiwania
jest na poziomie zadowalającym w przypadku osób zakwalifikowanych jako
przypadki pilne, gdyż średni czas oczekiwania dla Polski wynosi 5 dni. Osoby
zakwalifikowane jako przypadki stabilne oczekują średnio ok. miesiąca. (zgodnie
z informacjami według stanu na 30 września 2023 r. przekazanymi w
Sprawozdaniu z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za III kwartał
2023 r.).
Odnosząc się do kwestii możliwości zapewnienia wsparcia psychologicznego warto
zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U.
z 2019 r. poz.1285 z późn. zm.) pacjenci mogą korzystać ze świadczeń
-- 7 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
psychologicznych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych - porad lub sesji
psychoterapii. Porada psychologiczna diagnostyczna - udzielana jest
z wykorzystaniem wystandaryzowanych narzędzi psychologicznych, psycholog
rozpoczyna lub weryfikuje proces diagnostyczno-terapeutyczny, następnie pacjent
może skorzystać z porady psychologicznej stanowiącej element wdrożonego planu
leczenia, obejmujący:
a) pomoc psychologiczną,
b) niezbędne dodatkowe i kontrolne badania psychologiczne.
Ponadto realizowane są także np.: sesje psychoterapii indywidualnej stanowiące
element ustalonego planu leczenia, nastawione na przepracowanie podstawowych
problemów i trudności świadczeniobiorcy, prowadzone według określonej metody.
Problem chorób skóry ze współistniejącą chorobą psychiczną może dotyczyć
rocznie około 3 tys. osób. Zgodnie z piśmiennictwem uznaje się obecnie,
że przewlekłe zapalne choroby skóry są istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju
zaburzeń psychologiczno-psychiatrycznych. Choroba skóry objawiająca się
w dzieciństwie i okresie dojrzewania może być dodatkowym czynnikiem w
kształtowaniu się negatywnego obrazu własnego ciała i w efekcie wpływać
na wystąpienie zaburzeń depresyjnych, zaburzeń odżywiania czy też zachowań
agresywnych i autoagresywnych. Zmiany skórne dodatkowo powodują poczucie
wstydu i obniżenie samooceny, a w konsekwencji obserwuje się zjawisko wycofania
i unikania zajęć szkolnych czy pracy oraz rezygnację z podejmowania aktywności
rekreacyjnych i towarzyskich. Niewątpliwie opieka psychiatryczna i psychologiczna
nie może być pomijana nawet jeśli współistniejący problem dotyczy skóry. Należy
zwracać uwagę na aspekt funkcjonowania pacjentów oraz poziomu ich
samopoczucia i stanu psychicznego. Gorszy stan psychiczny, może niewątpliwie
negatywnie wpływać na postawę samego chorego wobec choroby i leczenia.
W trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146),
świadczeniobiorcy przysługują bezpłatne świadczenia gwarantowane z zakresu
m.in. opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Wykaz stosownych świadczeń
jakie można otrzymać np. poradę psychologiczną, określony został w
rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. poz.
-- 8 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
1285, z późn.zm). W zakresie zdrowia psychicznego, niezmiennie priorytet
stanowią działania ukierunkowane na rozwijaniu modelu środowiskowego, który
poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca zamieszkania umożliwia
prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do potrzeb
pacjentów.
Pozwala on także na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, jak również
przyczynia się do zwiększenia efektów terapeutycznych i zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów. Pomoc w centrach zdrowia psychicznego jest bezpłatna,
dostępna bez skierowania, blisko miejsca zamieszkania oraz dostosowana do
zaistniałych potrzeb zdrowotnych. Może obejmować wizyty w poradni, pobyt na
oddziale dziennym lub całodobowym, wsparcie zespołu leczenia środowiskowego.
Indywidualny plan leczenia opracowują specjaliści na podstawie kontaktu z osobą
doświadczającą kryzysu psychicznego. Program pilotażowy został przedłużony
do końca 2024 r. Obecnie działa 106 centrów zdrowia psychicznego, które swym
wsparciem obejmują ponad 13 mln osób.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Maciej Miłkowski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 9 of 9 --