Interpelacja w sprawie możliwości zmiany przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów medycznych oraz wsparcia szpitali w ograniczeniu kosztów ich utylizacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16208
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie możliwości zmiany przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów medycznych oraz wsparcia szpitali w ograniczeniu kosztów ich utylizacji
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Maria Koc, Grzegorz Piechowiak, Marzena Anna Machałek, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Robert Warwas
Data wpływu: 26-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z napływającymi sygnałami ze strony podmiotów leczniczych oraz analizą obowiązujących regulacji prawnych w zakresie gospodarowania odpadami medycznymi zwracam się z interpelacją dotyczącą zasad unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych oraz możliwości ich racjonalizacji.
Z przekazanych mi informacji wynika, że obecny stan prawny nakłada obowiązek unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych wyłącznie poprzez termiczne przekształcanie (proces D10), co w praktyce oznacza konieczność korzystania ze specjalistycznych instalacji zewnętrznych. Jednocześnie wskazuje się, że nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do dopuszczenia alternatywnych technologii przetwarzania tych odpadów.
W praktyce prowadzi to do znaczących obciążeń finansowych dla szpitali, które ponoszą wysokie koszty odbioru i utylizacji odpadów przez wyspecjalizowane podmioty. Jednocześnie rozwój technologii pozwala obecnie na stosowanie nowoczesnych, bezpiecznych urządzeń do przetwarzania odpadów medycznych bezpośrednio w miejscu ich powstawania, co mogłoby znacząco ograniczyć koszty funkcjonowania placówek ochrony zdrowia.
W tym kontekście zasadne wydaje się rozważenie stworzenia ram prawnych umożliwiających dopuszczenie alternatywnych metod unieszkodliwiania odpadów medycznych (np. technologii innych niż spalanie). Dzięki wprowadzeniu mechanizmów wsparcia finansowego lub regulacyjnego dla placówek medycznych szpitale mogłyby inwestować w urządzenia do lokalnej utylizacji odpadów, a co za tym idzie - ograniczać koszty utylizacji odpadów.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do dopuszczenia alternatywnych metod unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych, innych niż proces D10?
Jakie są główne przeszkody prawne lub systemowe uniemożliwiające obecnie wprowadzenie takich rozwiązań?
Czy analizowano wpływ obecnych regulacji na koszty funkcjonowania szpitali, w szczególności w zakresie gospodarowania odpadami medycznymi?
Czy ministerstwo widzi możliwość stworzenia systemu, w którym szpitale mogłyby samodzielnie unieszkodliwiać część odpadów przy użyciu certyfikowanych urządzeń, przy zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa?
Czy planowane jest wprowadzenie programów wsparcia (np. finansowego lub inwestycyjnego) dla podmiotów leczniczych w zakresie zakupu technologii ograniczających koszty gospodarowania odpadami?
W jaki sposób ministerstwo ocenia możliwość bardziej precyzyjnej klasyfikacji odpadów medycznych w praktyce, tak aby ograniczyć nadmierne kwalifikowanie ich jako zakaźnych, co generuje dodatkowe koszty?
Czy prowadzone są analizy lub konsultacje dotyczące optymalizacji systemu gospodarowania odpadami medycznymi z uwzględnieniem doświadczeń innych państw UE?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9463 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.7.2026.ŁZ
4304672.17553589.14338952
Warszawa, 30-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłanki Agnieszki Ścigaj oraz grupy Posłów (znak:
K10INT16208).
Temat: zmiana przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów medycznych oraz
wsparcia szpitali w ograniczeniu kosztów ich zagospodarowania.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16208 Posłanki Agnieszki Ścigaj oraz grupy Posłów
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo rozważa podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do dopuszczenia
alternatywnych metod unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych, innych niż
proces D10?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej jako: MKIŚ) obecnie nie rozważa podjęcia
prac legislacyjnych zmierzających do dopuszczenia alternatywnych metod
unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych innych niż proces D10
(przekształcanie termiczne na lądzie).
W pierwszej kolejności trzeba mieć na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 14 grudnia
2012 r. o odpadach1 służą ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi przez
zapobieganie powstawaniu odpadów i zmniejszenie ich ilości, jak również
negatywnego wpływu wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi. Służą też
zapewnieniu bezpieczeństwa sanitarno-weterynaryjnego. Nakaz unieszkodliwia
zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych przez ich
termiczne przekształcanie w spalarniach odpadów niebezpiecznych służy spełnianiu
powyższego celu ustawy.
2. Jakie są główne przeszkody prawne lub systemowe uniemożliwiające obecnie
wprowadzenie takich rozwiązań?
Funkcjonujące obecnie rozwiązanie polegające na konieczności termicznego
przetwarzania odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych w różnej formie
funkcjonuje w przepisach od ponad 20 lat. Wskazać należy, że w przeszłości w ramach
rządowych prac legislacyjnych, proponowane były przepisy, które w odróżnieniu od
obecnego stanu prawnego zakładały możliwość funkcjonowania różnych technologii
do unieszkodliwiania odpadów medycznych. Niemniej jednak, podczas prac
parlamentarnych zdecydowano o usunięciu z projektu zapisów dopuszczających
możliwość stosowania innych niż termiczne przekształcanie metod przetwarzania
zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych. W konsekwencji, zgodnie
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587.
-- 1 of 4 --
z obowiązującymi przepisami, jedyną dopuszczalną metodą unieszkodliwiania ww.
odpadów jest proces D10.
3. Czy analizowano wpływ obecnych regulacji na koszty funkcjonowania szpitali,
w szczególności w zakresie gospodarowania odpadami medycznymi?
Należy wskazać, że resortem właściwym w sprawach funkcjonowania szpitali jest
Ministerstwo Zdrowia. Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest właściwe jedynie
w obszarze przepisów dotyczących gospodarowania odpadami medycznymi. Niemniej
jednak, w razie prowadzenia tego rodzaju analiz, MKIŚ pozostaje gotowe do dialogu
oraz zapewnienia wsparcia merytorycznego w zakresie przepisów dotyczących
postępowania z odpadami.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ewentualna analiza kosztowa wpływu regulacji
na działalność szpitali powinna mieć charakter kompleksowy i obejmować porównanie
stanu obecnego z wariantami alternatywnymi. Przy czym najbardziej istotnym
elementem jest etap postępowania z odpadami właśnie u wytwórców odpadów (np.
szpitali), w tym sposób selektywnego ich gromadzenia, gdyż ma to wpływ na ilość
odpadów, które są klasyfikowane jako zakaźne. Należałoby również uwzględnić koszty
całego procesu postępowania z odpadami medycznymi (od zbierania i magazynowania,
przez transport, po unieszkodliwianie), a także wziąć pod uwagę koszty organizacyjne
po stronie szpitala (np. w przypadku realizacji części procesów na miejscu).
Ponadto, taka analiza powinna obejmować również ocenę ryzyka, nie tylko w obszarze
środowiskowym (np. ryzyko nielegalnego porzucania odpadów), lecz także w obszarze
ochrony zdrowia (np. ryzyko rozprzestrzeniania się chorób).
4. Czy Ministerstwo widzi możliwość stworzenia systemu, w którym szpitale mogłyby
samodzielnie unieszkodliwiać część odpadów przy użyciu certyfikowanych urządzeń, przy
zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa?
Co do zasady, taka możliwość już istnieje od wielu lat – szpitale mogą samodzielnie
unieszkodliwiać wytwarzane przez siebie odpady. Obowiązujące przepisy umożliwiają
unieszkodliwianie zakaźnych odpadów medycznych przez termiczne przekształcanie
w spalarniach odpadów niebezpiecznych i część podmiotów (w tym niektóre szpitale)
prowadzi tego typu instalacje.
Jednocześnie należy pamiętać, że przepisy ustawy o odpadach określają obowiązki
i wymagania w zakresie gospodarowania odpadami. Ma to na celu ograniczenie
występowania zagrożeń, które może powodować gospodarka odpadami. Jedną
z podstawowych zasad dotyczących gospodarowania odpadami jest konieczność
uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 1 ustawy
o odpadach). W związku z tym, każdy kto chce rozpocząć działalność polegającą na
zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów w pierwszej kolejności ma obowiązek uzyskania
zezwolenia w ww. zakresie.
Natomiast zgodnie z ustawą o odpadach, m.in. w celu zapewnienia możliwie wysokich
standardów bezpieczeństwa przed wydaniem zezwolenia na zbieranie odpadów lub
zezwolenia na przetwarzanie odpadów, organ administracji właściwy do jego wydania
pozyskuje od wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska i komendanta
powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej postanowienia w sprawie
spełnienia odpowiednio wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska
i wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej. W przypadku postanowienia PSP
lub WIOŚ negatywnie opiniującego spełnienie wymagań. organ administracji ma
-- 2 of 4 --
obowiązek odmówić wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub przetwarzanie
odpadów.
5. Czy planowane jest wprowadzenie programów wsparcia (np. finansowego lub
inwestycyjnego) dla podmiotów leczniczych w zakresie zakupu technologii
ograniczających koszty gospodarowania odpadami?
W przypadku odpadów medycznych, docelowy sposób ich unieszkodliwiania jest
określony wprost w przepisach prawa. Wobec tego, biorąc pod uwagę konieczność
termicznego unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych, finansowanie
technologii niedopuszczonych prawnie dla tego strumienia odpadów nie ma
uzasadnienia regulacyjnego.
Jednocześnie podejmowane są działania ukierunkowane na rozwój rozwiązań
zgodnych z obowiązującymi regulacjami oraz zachowaniu wysokich standardów
bezpieczeństwa sanitarnego. W tym kontekście Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadził w ostatnim czasie szerokie konsultacje
projektu „Wysokosprawna kogeneracja z odpadów niebezpiecznych”, w ramach
którego planowane jest wsparcie inwestycji umożliwiających unieszkodliwianie
odpadów niebezpiecznych (w tym medycznych i weterynaryjnych). Uruchomienie
programu uwarunkowane jest dostępnością środków finansowych.
6. W jaki sposób Ministerstwo ocenia możliwość bardziej precyzyjnej klasyfikacji odpadów
medycznych w praktyce, tak aby ograniczyć nadmierne kwalifikowanie ich jako
zakaźnych, co generuje dodatkowe koszty?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega zasadność możliwie najbardziej
precyzyjnej klasyfikacji i sortowania w miejscu wytwarzania odpadów medycznych.
Służyłoby to m.in. wykluczeniu, aby odpady niezakaźne nie były kwalifikowane jako
zakaźne, bo to skutkuje nieuzasadnionym wzrostem kosztów ich zagospodarowania.
Jednocześnie należy podkreślić, że prawidłowa klasyfikacja odpadów opiera się na
rzeczywistej wiedzy o pochodzeniu, składzie oraz właściwościach danego strumienia
odpadów w miejscu jego wytworzenia. Z tego względu kluczową rolę w tym zakresie
pełnią osoby dokonujące kwalifikacji na poziomie podmiotu leczniczego, które
dysponują najlepszą wiedzą o tym, jakie materiały i procedury medyczne generowały
dany odpad, a tym samym o potencjalnym ryzyku zakaźności.
Według posiadanej wiedzy, w praktyce w placówkach medycznych stosuje się
podejście ostrożnościowe, w ramach którego odpady, które mogą wykazywać
potencjalne cechy zakaźne, są kwalifikowane jako zakaźne. Takie podejście w opinii
Ministerstwa Klimatu i Środowiska służy zapewnieniu wysokiego poziomu
bezpieczeństwa sanitarnego i zapewnieniu niskiego poziomu zakażeń
wewnątrzszpitalnych. W konsekwencji, choć dążenie do ograniczania ilości odpadów
zakaźnych poprzez właściwą klasyfikację jest zasadne i pożądane, nie może ono
odbywać się kosztem obniżenia standardów bezpieczeństwa. W odniesieniu do tego
ostatniego zagadnienia właściwy jest Minister Zdrowia.
7. Czy prowadzone są analizy lub konsultacje dotyczące optymalizacji systemu
gospodarowania odpadami medycznymi z uwzględnieniem doświadczeń innych państw
UE?
-- 3 of 4 --
Obecnie Ministerstwo Klimatu i środowiska nie prowadzi analiz ani konsultacji
ukierunkowanych na optymalizację systemu gospodarowania odpadami medycznymi
z uwzględnieniem doświadczeń innych państw Unii Europejskiej. Niemniej jednak nie
wyklucza to przeprowadzenia tego typu działań w przyszłości.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --